İtirazın iptali | Tazminat
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2011/10705 E. 2013/13271 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
nemalandırma↗ infazda tereddüt↗ hayat sigortası↗ sigorta ettiren↗ sigorta sözleşmesi↗ ek prim↗ icra takibine itiraz↗ infaz↗ icra inkar tazminatı↗ inkar tazminatı↗ sigorta poliçesi↗ i̇i̇k 72/son↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, iddia savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.
1-Dava, hayat sigorta sözleşmesi uyarınca ödenen primin tahsiline yönelik yapılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.
İştira, primi ödenen sigorta poliçesinin sigortacı tarafından satın alınmasıdır. İştira istemi, hayat sigortasında sigorta ettireninin bir hakkı olup, sigorta ettirenin sigorta sözleşmesine son vermek suretiyle, sigortacının nemalandırdığı meblağın (riyazi ihtiyatın) kendisine verilmesini talep etmesidir. Dava konusu olaya uygulanması gereken mülga 6762 sayılı TTK'nın 1327. maddesi ve uyuşmazlığa konu sigorta poliçesinin zorunlu unsuru bulunan genel şartların C.6 maddesi uyarınca şartları oluştuğu takdirde davalı sigortacının poliçeyi belirlenen koşullarda satın alması, başka bir ifadeyle iştira etmesi zorunludur.
Somut olayda, davacı tarafından, üç yılı aşkın bir süre hayat sigorta sözleşmesine dayalı olarak ödenen primlerin tamamının iadesi istenilmiş, davalı ise prim iadesinin mümkün olmadığı, ancak iştira bedelinin istenebileceğini savunmuştur. Uyuşmazlık ödenen tüm primlerin mi yoksa kâr paylı birikim (iştira) değerinin mi istenebileceği noktasında toplanmaktadır. Mahkemece, bilirkişi raporu esas alınarak ödenen primlerin istenebileceği sonucuna varılmak suretiyle yazılı şekilde hüküm tesis edilmiş ise de, bu rapor hüküm kurmaya elverişli olmadığı gibi görüş bildirenler de hayat sigortacılığı alanında uzman kişiler değildir. İştira bedeli, ödenen primlerin aynen karşılığı anlamına gelmemektedir. İştira bedelinin nasıl hesaplanacağı yönünde olaya uygulanması gereken mülga 6762 sayılı TTK'nunda açık bir düzenleme yoktur. Sigorta sözleşmesinde iştira bedelinin nasıl hesaplanacağı belirlenebilir. Burada da hüküm bulunmadığı takdirde Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı Talimat ve Tarifeleri dikkate alınacaktadır. O halde, iştira bedelinin hesaplanmasına ilişkin olarak, poliçe hükümleri ile anılan tarife ve talimatnameler değerlendirilmeden ödenen primin aynen iade edilmesinin gerektiği yönünde görüş bildiren ve uzman olmayan kişilerce düzenlenmiş bulunan rapora itibar edilerek karar verilmesi doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.
3-Temyize konu dava, itirazın iptali istemine ilişkin olup, takibin Türk Lirası üzerinden mi yoksa USD üzerinden mi veyahut USD'nin fiili ödeme tarihindeki TL karşılığı üzerinden mi devamına karar verildiği açık olarak belirtilmeden infazda tereddüde neden olacak şekilde hüküm kurulması da yine kabul şekli bakımından doğru görülmemiş, kararın bu yönüyle de bozulması gerekmiştir.
4-Bozma neden ve şekline göre, davalı vekilinin icra inkar tazminatına yönelik temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2011/4625 E. 2013/5934 K.
Ortak:nemalandırma · infazda tereddüt · hayat sigortası · sigorta ettiren · sigorta sözleşmesi · ek prim · icra takibine itiraz · infaz · İtirazın iptali, Tazminat
İncelediğiniz kararda1-Dava, «hayat sigorta sözleşmesi» uyarınca ödenen «primin» tahsiline yönelik yapılan «icra takibine itirazın» iptali istemine ilişkindir.
İştira istemi, «hayat sigortasında» «sigorta ettireninin» bir hakkı olup, sigorta ettirenin «sigorta sözleşmesine» «son» vermek suretiyle, sigortacının «nemalandırdığı» meblağın (riyazi ihtiyatın) kendisine verilmesini talep etmesidir.
Somut olayda, davacı tarafından, üç yılı aşkın bir süre «hayat sigorta sözleşmesine» dayalı olarak ödenen primlerin tamamının iadesi istenilmiş, davalı ise «prim» iadesinin mümkün olmadığı, ancak iştira bedelinin istenebileceğini savunmuştur.
Benzer bu kararda1-Dava, «hayat sigorta sözleşmesi» uyarınca ödenen «primin» tahsiline yönelik yapılan «icra takibine itirazın» iptali istemine ilişkindir.
İştira istemi, «hayat sigortasında» «sigorta ettireninin» bir hakkı olup, sigorta ettirenin «sigorta sözleşmesine» «son» vermek suretiyle, sigortacının «nemalandırdığı» meblağın (riyazi ihtiyatın) kendisine verilmesini talep etmesidir.
Dava konusu «sigorta poliçesinin» zorunlu bir unsuru olan Hayat Sigortası Genel Şartları'nın A.... maddesinde de açıklandığı üzere, «can sigortasının» en önemli grubunu oluşturan «hayat sigortasında» sigortacı, «prim» ödeme karşılığında «sigorta ettirene» veya onun tarafından belirtilen bir kimseye sigortalının ölümü halinde veya sözleşmede belirtilen tarihte hayatta kalması koşulu ile belirli bir meblağın ödenmesini yükümlenir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:can sigortası · lehdar · üçüncü kişi · olumsuz oy · işlemiş faiz · uyuşmazlık konusu · taraf ehliyeti · ihbar
Benzer bu karardaAncak, doktrinde «üçüncü kişinin» «lehdar» tayini hallerinde, «sigorta ettirenin» lehdarı değiştirme hakkından «feragat» etmiş ve «sigorta poliçesini» de lehdara «teslim» etmiş olması koşullarının varlığında bu hakkın lehdar tarafından da kullanılabileceği kabul edilmektedir (Bkz.
346 ve devamı) Dava konusu olayda davalı vekili davacının aktif dava «ehliyetinin» olmadığını, «sigorta sözleşmesinde» «sigorta ettirenin» davanın «ihbar» edildiği dava dışı «limited şirket» bulunduğunu ve davacının primlerin iadesini talep hakkının olmadığını savunmuştur.
Ancak, mahkemece aktif dava «ehliyetinin» yokluğuna ilişkin bu savunma üzerinde hiç durulmamış, anılan itiraz olumlu ya da «olumsuz» şekilde bir karara bağlanılmamıştır.
USD) «asıl alacak» ve 31.27 TL (20.68 USD) «işlemiş faiz» üzerinden devamına, 4.320.00 TL «inkar tazminatının» tahsiline karar verilmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2011/4613 E. 2013/5933 K.
Ortak:nemalandırma · infazda tereddüt · hayat sigortası · sigorta ettiren · sigorta sözleşmesi · ek prim · icra takibine itiraz · infaz · İtirazın iptali, Tazminat
İncelediğiniz kararda1-Dava, «hayat sigorta sözleşmesi» uyarınca ödenen «primin» tahsiline yönelik yapılan «icra takibine itirazın» iptali istemine ilişkindir.
İştira istemi, «hayat sigortasında» «sigorta ettireninin» bir hakkı olup, sigorta ettirenin «sigorta sözleşmesine» «son» vermek suretiyle, sigortacının «nemalandırdığı» meblağın (riyazi ihtiyatın) kendisine verilmesini talep etmesidir.
Somut olayda, davacı tarafından, üç yılı aşkın bir süre «hayat sigorta sözleşmesine» dayalı olarak ödenen primlerin tamamının iadesi istenilmiş, davalı ise «prim» iadesinin mümkün olmadığı, ancak iştira bedelinin istenebileceğini savunmuştur.
Benzer bu kararda1- Dava, «hayat sigorta sözleşmesi» uyarınca ödenen «primin» tahsiline yönelik yapılan «icra takibine itirazın» iptali istemine ilişkindir.
İştira istemi, «hayat sigortasında» «sigorta ettireninin» bir hakkı olup, sigorta ettirenin «sigorta sözleşmesine» «son» vermek suretiyle, sigortacının «nemalandırdığı» meblağın (riyazi ihtiyatın) kendisine verilmesini talep etmesidir.
Dava konusu «sigorta poliçesinin» zorunlu bir unsuru olan Hayat Sigortası Genel Şartları'nın A.... maddesinde de açıklandığı üzere, «can sigortasının» en önemli grubunu oluşturan «hayat sigortasında» sigortacı, «prim» ödeme karşılığında «sigorta ettirene» veya onun tarafından belirtilen bir kimseye sigortalının ölümü halinde veya sözleşmede belirtilen tarihte hayatta kalması koşulu ile belirli bir meblağın ödenmesini yükümlenir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:can sigortası · lehdar · üçüncü kişi · olumsuz oy · işlemiş faiz · uyuşmazlık konusu · taraf ehliyeti · ihbar
Benzer bu karardaAncak, doktrinde «üçüncü kişinin» «lehdar» tayini hallerinde, «sigorta ettirenin» lehdarı değiştirme hakkından «feragat» etmiş ve «sigorta poliçesini» de lehdara «teslim» etmiş olması koşullarının varlığında bu hakkın lehdar tarafından da kullanılabileceği kabul edilmektedir (Bkz.
Dava konusu olayda davalı vekili davacının aktif dava «ehliyetinin» olmadığını, «sigorta sözleşmesinde» «sigorta ettirenin» davanın «ihbar» edildiği dava dışı «limited şirket» bulunduğunu ve davacının primlerin iadesini talep hakkının olmadığını savunmuştur.
Ancak, mahkemece aktif dava «ehliyetinin» yokluğuna ilişkin bu savunma üzerinde hiç durulmamış, anılan itiraz olumlu ya da «olumsuz» şekilde bir karara bağlanılmamıştır.
USD) «işlemiş faiz» üzerinden devamına, 4.399.88 TL «inkar tazminatının» tahsiline karar verilmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2012/3555 E. 2013/3350 K.
Ortak:hayat sigortası · sigorta ettiren · ek prim · sigorta poliçesi
İncelediğiniz kararda1-Dava, «hayat sigorta sözleşmesi» uyarınca ödenen «primin» tahsiline yönelik yapılan «icra takibine itirazın» iptali istemine ilişkindir.
İştira, «primi» ödenen «sigorta poliçesinin» sigortacı tarafından satın alınmasıdır.
İştira istemi, «hayat sigortasında» «sigorta ettireninin» bir hakkı olup, sigorta ettirenin «sigorta sözleşmesine» «son» vermek suretiyle, sigortacının «nemalandırdığı» meblağın (riyazi ihtiyatın) kendisine verilmesini talep etmesidir.
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamına göre, ... «sigorta poliçesinin» iptal edilmesini istenmiş ise de «poliçe özel şartları» dikkate alındığında iptalin söz konusu olamayacağı, "Hayat Sigortası Genel Şartları" C-6 maddesi ve ...'nın 1327. maddesi doğrultusunda davacı «sigorta ettirenin» sigorta «primlerinin iadesi» talebinin iştira istemi olarak değerlendirilmesi gerektiği, davacıya ödenmesi gereken iştira tutarı toplamının ....982,77 USD olarak hesaplandığı gerekçesiyle dava …
1-Dava tarihinde yürürlükte bulunan 6762 sayılı ...'nun 1327'inci maddesi uyarınca sigortacının, en az ... yıllık «primi» ödenmiş olan sigortayı, «sigorta ettirenin» talebi üzerine ve «sigorta poliçesinin» iadesi karşılığında poliçede yazılı cetvele göre satın almaya veya sigorta poliçesi üzerinden ödünç para vermeye mecbur olduğu düzenlenmiştir.
Birikimli Hayat Sigortası Özel Şartlarının 6'ıncı maddesi uyarınca da en az iki yıllık «primi» ödenmiş olan bir sigortanın, «sigorta ettirenin» talebi üzerine ve «sigorta poliçesinin» geri verilmesi karşılığında sigortacının satın alacağı belirtilmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:poliçe özel şartları · prim iadesi
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamına göre, ... «sigorta poliçesinin» iptal edilmesini istenmiş ise de «poliçe özel şartları» dikkate alındığında iptalin söz konusu olamayacağı, "Hayat Sigortası Genel Şartları" C-6 maddesi ve ...'nın 1327. maddesi doğrultusunda davacı «sigorta ettirenin» sigorta «primlerinin iadesi» talebinin iştira istemi olarak değerlendirilmesi gerektiği, davacıya ödenmesi gereken iştira tutarı toplamının ....982,77 USD olarak hesaplandığı gerekçesiyle dava …
3 benzer karar daha
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2013/15269 E. 2013/21412 K.
Ortak:hayat sigortası · ek prim · sigorta poliçesi
İncelediğiniz kararda1-Dava, «hayat sigorta sözleşmesi» uyarınca ödenen «primin» tahsiline yönelik yapılan «icra takibine itirazın» iptali istemine ilişkindir.
İştira, «primi» ödenen «sigorta poliçesinin» sigortacı tarafından satın alınmasıdır.
Somut olayda, davacı tarafından, üç yılı aşkın bir süre «hayat sigorta sözleşmesine» dayalı olarak ödenen primlerin tamamının iadesi istenilmiş, davalı ise «prim» iadesinin mümkün olmadığı, ancak iştira bedelinin istenebileceğini savunmuştur.
Benzer bu karardaMahkemece, toplanan kanıtlara göre, davacının 3 «sigorta poliçesinin» iptal edilmesini istenmiş ise de «poliçe özel şartları» dikkate alındığında iptalin söz konusu olamayacağı, "Hayat Sigortası Genel Şartları" C-6 maddesi ve TTK'nın 1327. maddesi doğrultusunda davacı ... ettirenin sigorta «primlerinin iadesi» talebinin iştira istemi olarak değerlendirilmesi gerektiği, davacıya ödenmesi gereken iştira tutarı toplamının 3.982,77 USD olarak hesaplandığı gerekçesiyle davanı …
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:poliçe özel şartları · prim iadesi
Benzer bu karardaMahkemece, toplanan kanıtlara göre, davacının 3 «sigorta poliçesinin» iptal edilmesini istenmiş ise de «poliçe özel şartları» dikkate alındığında iptalin söz konusu olamayacağı, "Hayat Sigortası Genel Şartları" C-6 maddesi ve TTK'nın 1327. maddesi doğrultusunda davacı ... ettirenin sigorta «primlerinin iadesi» talebinin iştira istemi olarak değerlendirilmesi gerektiği, davacıya ödenmesi gereken iştira tutarı toplamının 3.982,77 USD olarak hesaplandığı gerekçesiyle davanı …
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/8904 E. 2016/8789 K.
Ortak:nemalandırma · hayat sigortası · sigorta ettiren · sigorta sözleşmesi · ek prim · i̇i̇k 72/son
İncelediğiniz karardaİştira istemi, «hayat sigortasında» «sigorta ettireninin» bir hakkı olup, sigorta ettirenin «sigorta sözleşmesine» «son» vermek suretiyle, sigortacının «nemalandırdığı» meblağın (riyazi ihtiyatın) kendisine verilmesini talep etmesidir.
1-Dava, «hayat sigorta sözleşmesi» uyarınca ödenen «primin» tahsiline yönelik yapılan «icra takibine itirazın» iptali istemine ilişkindir.
Somut olayda, davacı tarafından, üç yılı aşkın bir süre «hayat sigorta sözleşmesine» dayalı olarak ödenen primlerin tamamının iadesi istenilmiş, davalı ise «prim» iadesinin mümkün olmadığı, ancak iştira bedelinin istenebileceğini savunmuştur.
Benzer bu karardaTaraflar arasında «hayat sigortası sözleşmesinin» düzenlendiği, bu kapsamda davacı ... ettiren tarafından sözleşme dahilinde üç yıl süre zarfında «prim» ödemesi yapıldığı çekişmesizdir.
Genel Şartlarının C.... ve C.... . yan başlıklı hükümleri gereğince, «sigorta sözleşmesinin feshi» halinde «prim» ödemesinin ... yılın altında olması durumunda, ödenen primlerin iadesi mümkün değilken, prim ödeme süresinin ... yılın üzerinde olması halinde, «sigorta ettirenin» iştira hakkının doğduğu düzenlenmiş olup dosya içerisinde mevcut ........08 tarihli Sigorta İştira Talep ve İbranamesi başlıklı belgede de davacı ... ettirenin işt …
Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, taraflar arasındaki poliçe ve sözleşmede ödenen «primin» ne kadarının sigorta ne kadarının «masraf» ve risk primi kesintisi olduğunun belirtilmediği, davalının tek taraflı belirleme yoluna gittiği, davacının davalı tarafından yanıltıldığı, dönem sonu «kar payının» masraf kesintisi başlıklı bedeller düşüldükten sonra hesaplanmak suretiyle gizlendiği ve bu şekilde karın «son» derece düşük tutulduğu, davacının ödemiş olduğu prim miktarının ....460,76 TL olduğu, bu bedelden ....212,28 TL’nin davalı ... şirketi tarafından davacıya iade edildiği, davacıya iade edilmesi gereken bakiye primin ....251,00 TL olduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile, taleple bağlı kalınarak ....250,72 TL'nin 06/.../2008 tarihinden itibaren işleyecek «ticari faizi» ile birlikte davalıdan tahsilsine karar verilmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:kar payı · sözleşmenin feshi · ticari faiz · kâr payı · dosya masrafı
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, taraflar arasındaki poliçe ve sözleşmede ödenen «primin» ne kadarının sigorta ne kadarının «masraf» ve risk primi kesintisi olduğunun belirtilmediği, davalının tek taraflı belirleme yoluna gittiği, davacının davalı tarafından yanıltıldığı, dönem sonu «kar payının» masraf kesintisi başlıklı bedeller düşüldükten sonra hesaplanmak suretiyle gizlendiği ve bu şekilde karın «son» derece düşük tutulduğu, davacının ödemiş olduğu prim miktarının ....460,76 TL olduğu, bu bedelden ....212,28 TL’nin davalı ... şirketi tarafından davacıya iade edildiği, davacıya iade edilmesi gereken bakiye primin ....251,00 TL olduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile, taleple bağlı kalınarak ....250,72 TL'nin 06/.../2008 tarihinden itibaren işleyecek «ticari faizi» ile birlikte davalıdan tahsilsine karar verilmiştir.
Genel Şartlarının C.... ve C.... . yan başlıklı hükümleri gereğince, «sigorta sözleşmesinin feshi» halinde «prim» ödemesinin ... yılın altında olması durumunda, ödenen primlerin iadesi mümkün değilken, prim ödeme süresinin ... yılın üzerinde olması halinde, «sigorta ettirenin» iştira hakkının doğduğu düzenlenmiş olup dosya içerisinde mevcut ........08 tarihli Sigorta İştira Talep ve İbranamesi başlıklı belgede de davacı ... ettirenin işt …
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2012/10902 E. 2014/3233 K.
Ortak:nemalandırma · hayat sigortası · sigorta ettiren · sigorta sözleşmesi · ek prim · icra takibine itiraz · icra inkar tazminatı · inkar tazminatı
İncelediğiniz kararda1-Dava, «hayat sigorta sözleşmesi» uyarınca ödenen «primin» tahsiline yönelik yapılan «icra takibine itirazın» iptali istemine ilişkindir.
İştira istemi, «hayat sigortasında» «sigorta ettireninin» bir hakkı olup, sigorta ettirenin «sigorta sözleşmesine» «son» vermek suretiyle, sigortacının «nemalandırdığı» meblağın (riyazi ihtiyatın) kendisine verilmesini talep etmesidir.
Somut olayda, davacı tarafından, üç yılı aşkın bir süre «hayat sigorta sözleşmesine» dayalı olarak ödenen primlerin tamamının iadesi istenilmiş, davalı ise «prim» iadesinin mümkün olmadığı, ancak iştira bedelinin istenebileceğini savunmuştur.
Benzer bu karardaDava, «hayat sigortası sözleşmesinin feshi» nedeniyle «sigorta ettiren» tarafından «prim alacağının» iadesi için başlatılan «icra takibine itirazın» iptali istemine ilişkindir.
Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacının davalı sigorta şirketi ile dolara endeksli yatırım «hayat sigorta poliçesi» imzaladığı ve 16.806,08 USD poliçe «primi» ödediği, poliçenin iptal edildiği, taraflar arasındaki sözleşmeye göre davalının aldığı primleri davacıya geri ödemesinin gerektiği, genel hukuk kurallarına göre «ihtarname» ile «temerrütten» sonra da faizden ve «masraflardan» sorumlu olduğu, borç miktarı belli veya basit bir hesapla belirlenebilir «para borcu» olup, itiraz üzerine takip durduğundan davacının «icra inkar tazminat» talebinin kabul edilebilir bulunduğu gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile 16.806,08 USD (25.252,81 TL) alacak aslı, 80.57 USD (121,06 TL) «işlemiş faiz», 82,87 TL İhtarname gideri, 3.57 TL ihtarname giderinin işlemiş faiz üzerinden takibin devamına, davalının bu kısma yaptığı itirazın iptaline; 10.101,00 TL icra in …
Davacı tarafça «fesih» nedeniyle «prim» ödemelerinin iadesi talep edilmişse de dosya içinde örneği mevcut Hayat Sigortaları Genel Şartlarının C.1 ve C.6 yan başlıklı hükümleri gereğince, «sigorta sözleşmesinin feshi» halinde prim ödemesinin 3 yılın altında olması durumunda, ödenen primlerin iadesi mümkün değilken, prim ödeme süresinin 3 yılın üzerinde olması halinde, «sigorta ettirenin» iştira hakkının doğduğu düzenlenmiş olup, yine taraflar arasındaki poliçesinin eki mahiyetinde olan özel şartların 4. maddesinin “İştira” başlıklı 3. bendinden de anlaşılacağı üzere, iştira hakkı, sigorta ettiren tarafından ödenen primlerin sigorta şirketi tarafından belli usullerle değerlendirilip «nemalandırılması» ile oluşmakta olup, özelliği gereği, uzun süreli ödenen primlere bağlı olarak iştira bedelinin artması da doğaldır.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:para borcu · prim alacağı · sözleşmenin feshi · fesih · işlemiş faiz · ihtarname · dosya masrafı · temerrüt
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacının davalı sigorta şirketi ile dolara endeksli yatırım «hayat sigorta poliçesi» imzaladığı ve 16.806,08 USD poliçe «primi» ödediği, poliçenin iptal edildiği, taraflar arasındaki sözleşmeye göre davalının aldığı primleri davacıya geri ödemesinin gerektiği, genel hukuk kurallarına göre «ihtarname» ile «temerrütten» sonra da faizden ve «masraflardan» sorumlu olduğu, borç miktarı belli veya basit bir hesapla belirlenebilir «para borcu» olup, itiraz üzerine takip durduğundan davacının «icra inkar tazminat» talebinin kabul edilebilir bulunduğu gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile 16.806,08 USD (25.252,81 TL) alacak aslı, 80.57 USD (121,06 TL) «işlemiş faiz», 82,87 TL İhtarname gideri, 3.57 TL ihtarname giderinin işlemiş faiz üzerinden takibin devamına, davalının bu kısma yaptığı itirazın iptaline; 10.101,00 TL icra in …
Dava, «hayat sigortası sözleşmesinin feshi» nedeniyle «sigorta ettiren» tarafından «prim alacağının» iadesi için başlatılan «icra takibine itirazın» iptali istemine ilişkindir.
Davacı tarafça «fesih» nedeniyle «prim» ödemelerinin iadesi talep edilmişse de dosya içinde örneği mevcut Hayat Sigortaları Genel Şartlarının C.1 ve C.6 yan başlıklı hükümleri gereğince, «sigorta sözleşmesinin feshi» halinde prim ödemesinin 3 yılın altında olması durumunda, ödenen primlerin iadesi mümkün değilken, prim ödeme süresinin 3 yılın üzerinde olması halinde, «sigorta ettirenin» iştira hakkının doğduğu düzenlenmiş olup, yine taraflar arasındaki poliçesinin eki mahiyetinde olan özel şartların 4. maddesinin “İştira” başlıklı 3. bendinden de anlaşılacağı üzere, iştira hakkı, sigorta ettiren tarafından ödenen primlerin sigorta şirketi tarafından belli usullerle değerlendirilip «nemalandırılması» ile oluşmakta olup, özelliği gereği, uzun süreli ödenen primlere bağlı olarak iştira bedelinin artması da doğaldır.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2011/10705 E. , 2013/13271 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen davada Bolu 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 20.04.2011 tarih ve 2010/372-2011/283 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 25.06.2013 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan davalı vekili Av. ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkili ile davalı sigorta şirketi arasında 16 Ağustos 2003 başlangıç tarihli iki adet hayat sigorta poliçesi düzenlendiğini, müvekkili tarafından her iki poliçenin primlerinin 3 yıldan fazla bir süredir düzenli olarak ödendiğini, müvekkilinin poliçelerden cayarak ödemiş olduğu primlerin iadesi için davalıya yaptığı başvurunun olumsuz cevaplandığını, alacağın tahsili için başlatılan takibe davalının haksız ve hukuka aykırı bir şekilde itiraz edildiğini ileri sürerek, davalının itirazının iptalini ve icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, davacının ödemiş olduğu primlerin iadesini isteyememeğini, ancak iştira bedelini talep edebileceğini savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.
1-Dava, hayat sigorta sözleşmesi uyarınca ödenen primin tahsiline yönelik yapılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.
İştira, primi ödenen sigorta poliçesinin sigortacı tarafından satın alınmasıdır. İştira istemi, hayat sigortasında sigorta ettireninin bir hakkı olup, sigorta ettirenin sigorta sözleşmesine son vermek suretiyle, sigortacının nemalandırdığı meblağın (riyazi ihtiyatın) kendisine verilmesini talep etmesidir. Dava konusu olaya uygulanması gereken mülga 6762 sayılı TTK'nın 1327. maddesi ve uyuşmazlığa konu sigorta poliçesinin zorunlu unsuru bulunan genel şartların C.6 maddesi uyarınca şartları oluştuğu takdirde davalı sigortacının poliçeyi belirlenen koşullarda satın alması, başka bir ifadeyle iştira etmesi zorunludur.
Somut olayda, davacı tarafından, üç yılı aşkın bir süre hayat sigorta sözleşmesine dayalı olarak ödenen primlerin tamamının iadesi istenilmiş, davalı ise prim iadesinin mümkün olmadığı, ancak iştira bedelinin istenebileceğini savunmuştur. Uyuşmazlık ödenen tüm primlerin mi yoksa kâr paylı birikim (iştira) değerinin mi istenebileceği noktasında toplanmaktadır. Mahkemece, bilirkişi raporu esas alınarak ödenen primlerin istenebileceği sonucuna varılmak suretiyle yazılı şekilde hüküm tesis edilmiş ise de, bu rapor hüküm kurmaya elverişli olmadığı gibi görüş bildirenler de hayat sigortacılığı alanında uzman kişiler değildir. İştira bedeli, ödenen primlerin aynen karşılığı anlamına gelmemektedir. İştira bedelinin nasıl hesaplanacağı yönünde olaya uygulanması gereken mülga 6762 sayılı TTK'nunda açık bir düzenleme yoktur.
Sigorta sözleşmesinde iştira bedelinin nasıl hesaplanacağı belirlenebilir. Burada da hüküm bulunmadığı takdirde Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı Talimat ve Tarifeleri dikkate alınacaktadır. O halde, iştira bedelinin hesaplanmasına ilişkin olarak, poliçe hükümleri ile anılan tarife ve talimatnameler değerlendirilmeden ödenen primin aynen iade edilmesinin gerektiği yönünde görüş bildiren ve uzman olmayan kişilerce düzenlenmiş bulunan rapora itibar edilerek karar verilmesi doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.
3-Temyize konu dava, itirazın iptali istemine ilişkin olup, takibin Türk Lirası üzerinden mi yoksa USD üzerinden mi veyahut USD'nin fiili ödeme tarihindeki TL karşılığı üzerinden mi devamına karar verildiği açık olarak belirtilmeden infazda tereddüde neden olacak şekilde hüküm kurulması da yine kabul şekli bakımından doğru görülmemiş, kararın bu yönüyle de bozulması gerekmiştir.
4-Bozma neden ve şekline göre, davalı vekilinin icra inkar tazminatına yönelik temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.
SONUÇ
Yukarıda (1), (2) ve (3) nolu bentlerde açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davalı yararına BOZULMASINA, (4) nolu bentte açıklanan nedenlerle icra inkar tazmintına ilişen temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, takdir olunan 990,00 TL duruşma vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 25.06.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/1042320300 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz