Ciranta
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2012/1982 E. 2013/12935 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ciranta↗ yemin↗ sebepsiz zenginleşme↗ keşideci↗ protokol↗ ticari defter↗ havale↗ çek↗ taşıyan↗ teminat↗ teslim↗ e-defter↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacının işbu davada TTK'nın 644. maddesinde belirtilen sebepsiz zenginleşmeye dayandığı, davaya konu çekin davalı tarafından dava dışı...Turizm Ltd. Şti.'ye verilen avans çeklerinden olup davalının dava dışı...Turizm Ltd. Şti.'nden halen 310.000,00 TL alacaklı olduğu, bu çek karşılığı olan mal ve hizmeti almadığı, davalının davaya konu çeki dava dışı şirketten ileride alacağı hizmetler karşılığında avans olarak sözleşmenin başında sözleşmenin teminatı olarak verdiği, davalı şirket yetkilisinin TTK'nın 83/1. maddesi uyarınca tamamlayıcı yemini eda ettiği, bu tür davalarda davalının sebepsiz zenginleşmediğini ispatlaması gerektiği, davalının ticari defterlerine göre bu çekin karşılığı hizmeti almadığı, sebepsiz zenginleşmediği sonucuna varılarak, davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışında kalan ve yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
2-Dava, mülga TTK'nın 644. maddesinde düzenlenen sebepsiz zenginleşmeye dayalı alacak istemine ilişkindir. Davacı, davalının keşidecisi olduğu 28.06.2007 tarihli, 25.000,00 ABD doları tutarında çeke dayalı olarak anılan madde uyarınca alacak isteminde bulunmuştur.Davalı keşideci ile dava dışı ciranta...Turizm Ltd.Şti arasında ticari ilişki mevcut olup, taraflar arasında yapılmış sözleşme ve sözleşmeye teminat oluşturmak amacıyla düzenlenen çek teslim protokolüne göre, işbu davaya konu çekle birlikte 3 adet çekin davalı tarafından düzenlenerek dava dışı cirantaya teslim edildiği anlaşılmıştır.Davaya konu çek için davalı tarafından 10.000 ABD dolarının dava dışı cirantaya havale edildiği davacı tarafından da kabul edildiği gibi aynı çek teslim protokolüne konu ve bu davaya konu çekten daha sonraki tarihleri taşıyan çeklerin davalının defter kayıtlarında ödenmiş olarak kaydedilmesi karşısında davacının elinde bulunan çekin davalı tarafından ödenmediği anlaşılan 15.000 ABD doları kısmı için davalının mülga TTK'nın 644. maddesi uyarınca sebepsiz olarak zenginleştiğinin kabulü gerekmektedir.Bu itibarla, davacının elindeki çekin ödenmeyen kısmından dolayı davalının sorumlu olduğuna karar verilmesi gerekirken davalı defterlerinin lehine delil teşkil ettiği gerekçesiyle tamamlayıcı yemin de verdirilmek suretiyle dosya kapsamındaki deliller, davalının yaptığı söz konusu havale ile kendi defter kayıtlarındaki diğer çeklere ilişkin olarak yapılan ödemeler göz önüne alınmaksızın davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/8859 E. 2015/9970 K.
Ortak:ciranta · sebepsiz zenginleşme · keşideci
İncelediğiniz karardaDavacı, davalının «keşidecisi» olduğu 28.06.2007 tarihli, 25.000,00 ABD doları tutarında çeke dayalı olarak anılan madde uyarınca alacak isteminde bulunmuştur.Davalı keşideci ile dava dışı «ciranta»...Turizm Ltd.Şti arasında ticari ilişki mevcut olup, taraflar arasında yapılmış sözleşme ve sözleşmeye «teminat» oluşturmak amacıyla düzenlenen «çek» «teslim» «protokolüne» göre, işbu davaya konu çekle birlikte 3 adet çekin davalı tarafından düzenlenerek dava dışı cirantaya teslim edildiği anlaşılmıştır.Davaya konu çek için davalı tarafından 10.000 ABD dolarının dava dışı cirantaya «havale» edildiği davacı tarafından da kabul edildiği gibi aynı çek teslim protokolüne konu ve bu davaya konu çekten daha sonraki tarihleri «taşıyan» çeklerin davalının «defter» kayıtlarında ödenmiş olarak kaydedilmesi karşısında davacının elinde bulunan çekin davalı tarafından ödenmediği anlaşılan 15.000 ABD doları kısmı için davalının mülga TTK'nın 644. maddesi uyarınca sebepsiz olarak zenginleştiğinin kabulü gerekmektedir.Bu itibarla, davacının elindeki çekin ödenmeyen kısmından dolayı davalının sorumlu olduğuna karar verilmesi gerekirken davalı defterlerinin lehine delil teşkil ettiği gerekçesiyle tamamlayıcı «yemin» de verdirilmek suretiyle dosya kapsamındaki deliller, davalının yaptığı söz konusu havale ile kendi defter kayıtlarındaki diğer çeklere ilişkin olarak yapılan ödem …
Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacının işbu davada TTK'nın 644. maddesinde belirtilen «sebepsiz zenginleşmeye» dayandığı, davaya konu çekin davalı tarafından dava dışı...Turizm Ltd.
Şti.'nden halen 310.000,00 TL alacaklı olduğu, bu «çek» karşılığı olan mal ve hizmeti almadığı, davalının davaya konu çeki dava dışı şirketten ileride alacağı hizmetler karşılığında avans olarak sözleşmenin başında sözleşmenin «teminatı» olarak verdiği, davalı şirket yetkilisinin TTK'nın 83/1. maddesi uyarınca tamamlayıcı «yemini» eda ettiği, bu tür davalarda davalının «sebepsiz zenginleşmediğini» ispatlaması gerektiği, davalının «ticari defterlerine» göre bu çekin karşılığı hizmeti almadığı, sebepsiz zenginleşmediği sonucuna varılarak, davanın reddine karar verilmiştir.
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davacı alacaklının çeke dayalı «müracaat hakkının» düşmüş olması nedeniyle tercih hakkını kullanarak eski TTK'nın 644. maddesinde düzenlenmiş bulunan sebepsiz iktisap davası yoluna başvurduğu, bu davanın «cirantaya» karşı açılmasının mümkün olmadığı, «keşideci» davalı M..
Hamil, 6762 sayılı TTK'nın 644. maddesine dayalı olarak «keşideci» aleyhine ya da temel ilişkiye dayalı olarak «cirantası» aleyhine «alacak davası» açabilir.Davalı keşideci hakkında çeke dayalı olarak kambiyo senetlerine özgü icra takibi başlatılmıştır.
B.. hakkında kambiyo hukukuna dayalı mevcut bir icra takibi olması nedeniyle bu şahsa karşı «sebepsiz zenginleşme» davası açılması koşulları oluşmadığı gerekçesiyle, davalı M..
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:müracaat hakkı · meşru hamil · pasif husumet ehliyeti · husumet ehliyeti · kambiyo senedi · pasif husumet · hamil · alacak davası
Benzer bu karardaB.. aleyhine açılan davanın reddine, diğer davalılar aleyhine açılan davanın «pasif husumet ehliyeti» yokluğundan reddine karar verilmiştir.
6762 sayılı TTK'nın 644. maddesinde, çekin «meşru hamili» olan kişinin «kambiyo senedine» dayanan haklarının muhafazası için kanun hükmünce yapılması gereken muameleyi ihmal etmesi dolayısıyla, çekten doğan borçları düşmüş olsa bile, «keşideciye» karşı dava açabileceği hükme bağlanmıştır.
Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davacı alacaklının çeke dayalı «müracaat hakkının» düşmüş olması nedeniyle tercih hakkını kullanarak eski TTK'nın 644. maddesinde düzenlenmiş bulunan sebepsiz iktisap davası yoluna başvurduğu, bu davanın «cirantaya» karşı açılmasının mümkün olmadığı, «keşideci» davalı M..
Hamil, 6762 sayılı TTK'nın 644. maddesine dayalı olarak «keşideci» aleyhine ya da temel ilişkiye dayalı olarak «cirantası» aleyhine «alacak davası» açabilir.Davalı keşideci hakkında çeke dayalı olarak kambiyo senetlerine özgü icra takibi başlatılmıştır.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2012/1982 E. , 2013/12935 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ TİCARET MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen davada Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 01.04.2011 tarih ve 2007/676-2011/132 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 18.06.2013 günü hazır bulunan davacı vekili Av. ... ile davalı vekili Av. ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkilinin davalının keşidecisi, cirantaları dava dışı...Turizm Otelcilik Ltd. Şti. ve Deniz Gürbüz olan 28.06.2007 tanzim tarihli, 25.000 ABD Doları bedelli çeke dayalı olarak alacaklı olduğunu, çekin nihai borçlusu olan davalının çek bedelini ödemekle yükümlü olduğunu, müvekkilinin iyi niyetli üçüncü kişi konumunda bulunduğunu ileri sürerek, 25.000,00 ABD Doları alacağın faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, davaya konu çekin süresinde bankaya ibraz edilmediğini, bu nedenle çekin kambiyo senedi vasfını yitirdiğini, esasen müvekkili şirketin davacıya borcunun da olmadığını, davacı ile ticari ilişkisinin bulunmadığını, müvekkilinin davaya konu çeki dava dışı...Turz. Ltd. Şti.'ye aralarındaki ticari ilişki nedeniyle teminat olarak verdiğini, çekin kıymetli evrak vasfını yitirmesi nedeniyle davacının iyiniyetli üçüncü kişi olduğu iddiasına da itibar edilemeyeceğini savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacının işbu davada TTK'nın 644. maddesinde belirtilen sebepsiz zenginleşmeye dayandığı, davaya konu çekin davalı tarafından dava dışı...Turizm Ltd. Şti.'ye verilen avans çeklerinden olup davalının dava dışı...Turizm Ltd. Şti.'nden halen 310.000,00 TL alacaklı olduğu, bu çek karşılığı olan mal ve hizmeti almadığı, davalının davaya konu çeki dava dışı şirketten ileride alacağı hizmetler karşılığında avans olarak sözleşmenin başında sözleşmenin teminatı olarak verdiği, davalı şirket yetkilisinin TTK'nın 83/1. maddesi uyarınca tamamlayıcı yemini eda ettiği, bu tür davalarda davalının sebepsiz zenginleşmediğini ispatlaması gerektiği, davalının ticari defterlerine göre bu çekin karşılığı hizmeti almadığı, sebepsiz zenginleşmediği sonucuna varılarak, davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışında kalan ve yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
2-Dava, mülga TTK'nın 644. maddesinde düzenlenen sebepsiz zenginleşmeye dayalı alacak istemine ilişkindir. Davacı, davalının keşidecisi olduğu 28.06.2007 tarihli, 25.000,00 ABD doları tutarında çeke dayalı olarak anılan madde uyarınca alacak isteminde bulunmuştur.Davalı keşideci ile dava dışı ciranta...Turizm Ltd.Şti arasında ticari ilişki mevcut olup, taraflar arasında yapılmış sözleşme ve sözleşmeye teminat oluşturmak amacıyla düzenlenen çek teslim protokolüne göre, işbu davaya konu çekle birlikte 3 adet çekin davalı tarafından düzenlenerek dava dışı cirantaya teslim edildiği anlaşılmıştır.Davaya konu çek için davalı tarafından 10.000 ABD dolarının dava dışı cirantaya havale edildiği davacı tarafından da kabul edildiği gibi aynı çek teslim protokolüne konu ve bu davaya konu çekten daha sonraki tarihleri taşıyan çeklerin davalının defter kayıtlarında ödenmiş olarak kaydedilmesi karşısında davacının elinde bulunan çekin davalı tarafından ödenmediği anlaşılan 15.000 ABD doları kısmı için davalının mülga TTK'nın 644.
maddesi uyarınca sebepsiz olarak zenginleştiğinin kabulü gerekmektedir.Bu itibarla, davacının elindeki çekin ödenmeyen kısmından dolayı davalının sorumlu olduğuna karar verilmesi gerekirken davalı defterlerinin lehine delil teşkil ettiği gerekçesiyle tamamlayıcı yemin de verdirilmek suretiyle dosya kapsamındaki deliller, davalının yaptığı söz konusu havale ile kendi defter kayıtlarındaki diğer çeklere ilişkin olarak yapılan ödemeler göz önüne alınmaksızın davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.
SONUÇ
Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacı yararına BOZULMASINA, takdir olunan 990,00 TL duruşma vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 20.06.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/1041073800 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz