Çek iptali
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2012/18174 E. 2013/16088 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ciro zinciri↗ meşru hamil↗ yetkili hamil↗ lehdar↗ çek iptali↗ ciranta↗ ciro↗ kesin süre↗ üçüncü kişi↗ hamil↗ çek↗ kötüniyet↗ ibraz↗ kesin hüküm↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre,çekler üzerindeki imzaların davalı şirket yetkilileri Selahattin Esen, Ömer Esen ve İsmail Esen'e ait olmadıklarının belirlendiği, imzaların davalı şirket yetkililerine ait olmadıklarının tespiti karşısında ciro zincirinde kopukluk olması nedeniyle davacı şirketin çeklerin meşru hamili olamayacağının anlaşıldığı, 0735553 nolu çek aslının davacı tarafa verilen kesin süre içerisinde mahkemeye sunulamadığından davacı şirketin bu çekin de meşru hamili olmadığının değerlendirildiği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
1 - Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde değildir.
2 - Dava, davacının hamili olduğu çekler nedeniyle davalı çek lehdarı tarafından alınan çek iptali kararının iptali istemine ilişkindir.
Davacı vekili, davalı çek lehdarı tarafından ticari ilişkiden kaynaklanan borcun karşılığı olarak birtakım çeklerin ciro edildiğini ve ciranta tarafından yapılan ciro ile müvekkilinin yetkili hamil konumuna geldiğini ancak bu çekler hakkında Düzce 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2008/598 Esas-2009/96 Karar sayılı dosyası üzerinden çek iptali kararı verildiğini, yetkili hamil olan davacının iyi niyetli üçüncü kişi olduğunu ileri sürmüş, mahkemece yapılan yargılama sonunda yukarıda değinilen gerekçe ile davanın reddine karar verilmiştir. Buna karşın dosya kapsamı itibari ile davacı tarafça mahkemeye ibraz edilen iki adet çek aslı incelendiğinde, davacının çekler üzerinde yetkili hamil konumunda bulunduğu ve davalı tarafça, TTK’nın 704. maddesi kapsamında davacının çekin iktisabında kötüniyetli ya da ağır kusurlu olduğunun kanıtlanamadığı anlaşılmaktadır. Bu durumda mahkemece, değinilen yasa maddesi gözden kaçırılarak, ciro zincirinde kopukluk olduğundan bahisle davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Çek istirdatı | Kötüniyet tazminatı
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/1085 E. 2015/7315 K.
Ortak:ciro zinciri · yetkili hamil · ciranta · ciro · hamil · çek
İncelediğiniz karardaDavacı vekili, davalı «çek» «lehdarı» tarafından ticari ilişkiden kaynaklanan borcun karşılığı olarak birtakım çeklerin «ciro» edildiğini ve «ciranta» tarafından yapılan ciro ile müvekkilinin «yetkili hamil» konumuna geldiğini ancak bu çekler hakkında Düzce 1.
… yetkilileri Selahattin Esen, Ömer Esen ve İsmail Esen'e ait olmadıklarının belirlendiği, imzaların davalı şirket yetkililerine ait olmadıklarının tespiti karşısında «ciro zincirinde» kopukluk olması nedeniyle davacı şirketin çeklerin «meşru hamili» olamayacağının anlaşıldığı, 0735553 nolu «çek» aslının davacı tarafa verilen «kesin süre» içerisinde mahkemeye sunulamadığından davacı şirketin bu çekin de meşru hamili olmadığının değerlendirildiği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2008/598 Esas-2009/96 Karar sayılı dosyası üzerinden «çek iptali» kararı verildiğini, «yetkili hamil» olan davacının iyi niyetli «üçüncü kişi» olduğunu ileri sürmüş, mahkemece yapılan yargılama sonunda yukarıda değinilen gerekçe ile davanın reddine karar verilmiştir.
Benzer bu karardaAyrıca, davalının «yetkili hamil» olması için «ciro silsilesinde» imzası bulunanların imzalarının gerçek «cirantalara» ait olup olmadığını «tahkik» zorunluluğu yoktur.
Somut olaya gelince, dava konusu çekte de mevcut «ciro silsilesi» içerisinde bu anlamda bir kopukluk bulunmamakta olup, ayrıca ciro silsilesinde ismi geçen «lehtar» ve «cirantaların» kaşe ve imzası sahte olsa bile bu durum davalının «yetkili hamil» olduğu gerçeğini değiştirmez.
Şti. ile davalıdan önceki «ciranta»... arasında ticari ilişki bulunmadığından bahisle «ciro zincirinde» kopukluk bulunduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmamış hükmün bu nedenle davalı yararına bozulması gerekmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:çekin istirdadı · çek istirdadı · ciro silsilesi · tahkikat · lehtar · eş rızası · kötü niyet tazminatı · istirdat
Benzer bu karardaKonfeksiyon arasında ticari ilişki mevcut olmadığından «ciro silsilesinde» kopukluk bulunduğu, dava konusu çekin davacı tarafa «istirdatının» gerektiği, buna karşılık davacı lehine «kötü niyet tazminatının» şartlarının oluşmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, «çekin istirdatına», kötü niyet tazminatının reddine karar verilmiştir.
1-Dava, 6762 sayılı TTK’nın 704. maddesi uyarınca açılmış bulunan «çek istirdadı» istemine ilişkindir.
Davacı «lehtar» çekin «rızası» hilafına elinden çıktığını ileri sürerek işbu davayı açmış, davalı ise çekin «yetkili hamili» olduğunu savunmuştur.
Ayrıca, davalının «yetkili hamil» olması için «ciro silsilesinde» imzası bulunanların imzalarının gerçek «cirantalara» ait olup olmadığını «tahkik» zorunluluğu yoktur.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2014/10882 E. 2014/13794 K.
Ortak:ciro zinciri · meşru hamil · yetkili hamil · lehdar · ciranta · ciro · hamil · çek
İncelediğiniz karardaDavacı vekili, davalı «çek» «lehdarı» tarafından ticari ilişkiden kaynaklanan borcun karşılığı olarak birtakım çeklerin «ciro» edildiğini ve «ciranta» tarafından yapılan ciro ile müvekkilinin «yetkili hamil» konumuna geldiğini ancak bu çekler hakkında Düzce 1.
… yetkilileri Selahattin Esen, Ömer Esen ve İsmail Esen'e ait olmadıklarının belirlendiği, imzaların davalı şirket yetkililerine ait olmadıklarının tespiti karşısında «ciro zincirinde» kopukluk olması nedeniyle davacı şirketin çeklerin «meşru hamili» olamayacağının anlaşıldığı, 0735553 nolu «çek» aslının davacı tarafa verilen «kesin süre» içerisinde mahkemeye sunulamadığından davacı şirketin bu çekin de meşru hamili olmadığının değerlendirildiği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
2 - Dava, davacının «hamili» olduğu çekler nedeniyle davalı «çek» «lehdarı» tarafından alınan «çek iptali» kararının iptali istemine ilişkindir.
Benzer bu karardaİhtiyati «haciz» istemine konu çeklerin «lehdar» tarafından «ciro» edildiği, alacaklı bankanın «meşru hamil» iken çekleri muhatap bankaya «ibraz» ettiği, ancak karşılığının çıkmadığı dosyada bulunan «çek» suretlerinden anlaşılmaktadır.
Alacaklı bankanın «yetkili hamil» olduğu ve tüm «cirantalar» hakkında «ihtiyati haciz» isteme zorunluluğu bulunmadığı gözetilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken çeklerdeki «ciro silsilesinin» kopuk olduğu gerekçesiyle talebin reddine karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
Şti.'ne hangi «ciro» ile «temlik» edildiğinin belli olmadığı, böylece «ciro zincirindeki» kopukluk bulunduğu gerekçesiyle talebin reddine karar verilmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:ciro silsilesi · ihtiyati haciz · temlik · haciz
Benzer bu karardaAlacaklı bankanın «yetkili hamil» olduğu ve tüm «cirantalar» hakkında «ihtiyati haciz» isteme zorunluluğu bulunmadığı gözetilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken çeklerdeki «ciro silsilesinin» kopuk olduğu gerekçesiyle talebin reddine karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
Kararı, «ihtiyati haciz» isteyen (alacaklı) vekili temyiz etmiştir.
Şti.'ne hangi «ciro» ile «temlik» edildiğinin belli olmadığı, böylece «ciro zincirindeki» kopukluk bulunduğu gerekçesiyle talebin reddine karar verilmiştir.
İhtiyati «haciz» istemine konu çeklerin «lehdar» tarafından «ciro» edildiği, alacaklı bankanın «meşru hamil» iken çekleri muhatap bankaya «ibraz» ettiği, ancak karşılığının çıkmadığı dosyada bulunan «çek» suretlerinden anlaşılmaktadır.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2012/18174 E. , 2013/16088 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen davada Düzce 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 15/05/2012 tarih ve 20107354-2012/213 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, davalı tarafından davacıya, ... ile aralarında bulunan ticari ilişkiden kaynaklanan borcun karşılığı olarak birtakım çeklerin ciro edilerek verildiğini, bu çeklerin süresi içerisinde bankaya ibraz edildiğinde çeklerin karşılığının bulunmamasından dolayı tahsilat yapılamadığını ve icra takibi başlatıldığını, takibe koyulan bu çekler hakkında Düzce 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2008/598 Esas-2009/96 Karar sayılı dosyası üzerinden çek iptali kararı verildiğini, yetkili hamil olan davacının iyi niyetli üçüncü kişi olduğunu ileri sürerek, çek iptaline ilişkin kararın iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, müvekkili şirketin yetkilisi ...in evinde olan hırsızlık neticesinde dava konusu üç adet çekin de aralarında bulunduğu çok sayıda çekin çalındığını, buna ilişkin olarak Düzce 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2008/598 Esas-2009/96 Karar sayılı dosyası ile 17/03/2009 tarihinde davaya konu çeklerin iptaline karar verildiğini, çekler üzerinde müvekkili şirket yetkililerince yapılmış bir ciro bulunmadığını, çekler üzerindeki imzaların şirket yetkililerine ait olmadığını, ciro silsilesinde kopukluk nedeni ile davacının meşru hamil olamayacağını beyanla açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre,çekler üzerindeki imzaların davalı şirket yetkilileri Selahattin Esen, Ömer Esen ve İsmail Esen'e ait olmadıklarının belirlendiği, imzaların davalı şirket yetkililerine ait olmadıklarının tespiti karşısında ciro zincirinde kopukluk olması nedeniyle davacı şirketin çeklerin meşru hamili olamayacağının anlaşıldığı, 0735553 nolu çek aslının davacı tarafa verilen kesin süre içerisinde mahkemeye sunulamadığından davacı şirketin bu çekin de meşru hamili olmadığının değerlendirildiği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
1 - Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde değildir.
2 - Dava, davacının hamili olduğu çekler nedeniyle davalı çek lehdarı tarafından alınan çek iptali kararının iptali istemine ilişkindir.
Davacı vekili, davalı çek lehdarı tarafından ticari ilişkiden kaynaklanan borcun karşılığı olarak birtakım çeklerin ciro edildiğini ve ciranta tarafından yapılan ciro ile müvekkilinin yetkili hamil konumuna geldiğini ancak bu çekler hakkında Düzce 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2008/598 Esas-2009/96 Karar sayılı dosyası üzerinden çek iptali kararı verildiğini, yetkili hamil olan davacının iyi niyetli üçüncü kişi olduğunu ileri sürmüş, mahkemece yapılan yargılama sonunda yukarıda değinilen gerekçe ile davanın reddine karar verilmiştir. Buna karşın dosya kapsamı itibari ile davacı tarafça mahkemeye ibraz edilen iki adet çek aslı incelendiğinde, davacının çekler üzerinde yetkili hamil konumunda bulunduğu ve davalı tarafça, TTK’nın 704.
maddesi kapsamında davacının çekin iktisabında kötüniyetli ya da ağır kusurlu olduğunun kanıtlanamadığı anlaşılmaktadır. Bu durumda mahkemece, değinilen yasa maddesi gözden kaçırılarak, ciro zincirinde kopukluk olduğundan bahisle davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.
SONUÇ
Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının REDDİNE, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davacı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 18.09.2103 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/1039539800 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz