Haksız Rekabetin Tespiti ve Tazminat

11. Hukuk Dairesi         2022/4302 E.  ,  2024/2965 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi

SAYISI 2020/1282 Esas, 2022/535 Karar

HÜKÜM

Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ İstanbul 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi

SAYISI 2013/246 Esas- 2018/458 Karar

Taraflar arasındaki fikir ve sanat eserlerine tecavüzün tespiti, önlenmesi, hak sahipliğinin tespiti, maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin yazmış olduğu ..., Kazandık Ama Kaybettik, ...isimli tiyatro oyunlarının mülkiyetinin davalı tarafından kendisine ait olduğu iddiasıyla sahnelendiğini ileri sürerek bu eserlerin 2000 yılı itibariyle davacıya ait olduğunun tespitini, eserlere davalı tarafından yapılan tecavüzün önlenmesini, 20.000,00 TL maddi 100.000,00 TL manevi tazminata hükmolunmasını talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; dava konusu oyunların tümünün müvekkili tarafından 2011 yılında yazıldığını ve dernek kayıtlarına işlendiğini, davacının müvekkilinin başkanı olduğu Şöhret Tiyatro’da çalışmakta iken ceza davasına konu eylemleri nedeniyle işten ayrıldığını, bu nedenle davalıya zarar vermek maksadıyla müvekkiline ait eserleri sahiplenmeye çalıştığını, dava konusu çocuk oyunlarının davalıya ait olup, bu durumun Kültür ve Turizm Bakanlığı Telif Hakları Genel Müdürlüğü tarafından sırasıyla IEE/2110, IEE/2113, IEE/2114, IEE/2115 kayıt tescil numaraları ile tescil edildiğini, Şöhret Ajans Tiyatro Sinema Ses Sanatçıları Eğitim Öğretim Derneği'nin 01.01.2012 tarihli Yönetim Kurulu Toplantısı karar defterinde ...

adlı oyunun, Görsel Medya Radyo Televizyon Uydu İnternet Haberleşme Dayanışma Derneği'nin 08.01.2012 tarihli Yönetim Kurulu Toplantısı karar defterinde Kazandık Kaybettik adlı oyunun, Profesyonel Spor Yazarları Derneği 02.09.2012 tarihli Yönetim Kurulu Toplantısı karar defterinde ... adlı oyunun, Televizyon Radyo Yayıncıları Federasyonu 28.07.2013 tarihli Yönetim Kurulu Toplantısı karar defterinde Obezite adlı oyunun davalı tarafından yazıldığının ve yönetildiğinin açıkça belirtildiğini, Obezite oyununun Televizyon Radyo Yayıncıları Federasyonunda, ... isimli oyununun Şöhret Ajans Tiyatro Sinema Ses Sanatçıları Eğitim Öğretim Derneğinde, Kazandık Kaybettik oyununun Görsel Medya Radyo Televizyon Uydu İnternet Haberleşme Dayanışma Derneği'nde, ...

isimli oyununun ise Profesyonel Spor Yazarları Derneği'nde oynanmasına ilişkin muvafakat ettiğini, Beyoğlu.... Noterliği sırasıyla 05.09.2013 tarih-42014 yevmiye nolu ve 09.09.2013 tarih 42248 yevmiye nolu beyannameler ile tescil edilen belgelerin dikkate alınmasını, davacının beyanlarının çelişkili olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla ; taraf tanık anlatımlarının eser sahipliği karinesini bertaraf edemeyeceğinin anlaşıldığı, zira oyunların davalı tarafça 2011 senesinde yazıldığını belirttikleri, doğrudan beş duyuları ile tanık olmadıkları yazım faaliyeti hakkında beyanda bulunduklarından bu durumun tanık delili konusunda takdiri deliller yönünden dosyayı aydınlatıcı nitelikte olmadığı, taraflarca sunulan deliller kapsamına göre ... ve ... isimli oyunlar dışında 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun (5846 sayılı Kanun) 11 inci maddesine göre eser sahipliği belirlemesi yapılmasının dosya kapsamından mümkün olamayacağının anlaşıldığı, tarafların, Kültür Bakanlığı Telif Müdürlüğü nezdinde tutulan sicile ayrı ayrı başvurularının olması ve dosyada yer alan bilirkişi raporlarında varılan kanaatlere itirazlarının bu belgeler kapsamında toplandığı ve bilirkişilerce değerlendirildiği, davacı tarafından sunulan Kadın Peygamber isimli kitabın iddiaya dayanak tiyatro eseri ile eşleşmediğinin de kitabın bilirkişilerce incelenmesi sonucu tespit edildiği, bilirkişilerce bu eserlerin içerik, konu ve oyunda yer alan ana unsurlar bakımından incelendiğinde ...

ve ... isimli eserler yönünden davacının eser sahipliğinin ispat edildiği, bu eserler yönünden ise oyunların 2012-2013 senelerinde 10 defa temsil edildiği varsayımı ile yapılan muhtemel rayiç belirlemesine göre, davacının toplam 2.000,00 TL telif bedeli almaya hak kazanabileceğinin bildirildiği, davacının manevi tazminat talebinin 5846 sayılı Kanun kapsamında değerlendirmeye alınamayacağı keza davanın 5846 sayılı Kanun'un 70 inci maddesi kapsamında davanın tazminat davası niteliğinde açılmadığı, davacının manevi yönden ne gibi zarar gördüğünün de ispat edilemediği gerekçesiyle gerekçesiyle davacının ... ve ... isimli eserler yönünden hak sahibi olduğunun tespitine, diğer eserler yönünden talebin reddine, ...

ve ... isimli eserlerin gerek aynı ad, gerekse içerik olarak davalı yanca sergilenmesinin önlenmesine, 2.000,00 TL maddi tazminatın davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine, manevi tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle ; cevap dilekçesinde ileri sürülen sebepleri tekrar etmiş, tahminlere dayanarak tazminat hesabı yapılmasının hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, kabul anlamına gelmemekle birlikte, oyunların davacıya ait olduğu varsayımında dahi, bahsi geçen dönemlerde oyunlar oynanmadığından ve davacı tarafın bu dönemlerde oyunların oynandığını ispat edemediğinden, tazminata hükmedilemeyeceğini belirterek ve re’sen gözetilecek sebeplerle İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; dosya içeriğine, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dosyadaki tespitlere ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına göre, istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda İlk Derece Mahkemesi kararında esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle ve re'sen tespit edilecek sebeplerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, eser sahipliğinin tespiti noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5846 sayılı Kanun'un 11 inci maddesi.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple ;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

17.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.