Haksız Rekabetin Tespiti ve Men'i
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2008/12696 E. 2010/7759 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtarat↗ kesin süre↗ kamu düzeni↗ bilirkişi incelemesi↗ geçersizlik↗ ıslah↗ ayırt edicilik↗ dosya masrafı↗ ilan↗ eksik inceleme↗ haksız rekabet↗ ibraz↗ kesin hüküm↗ i̇i̇k 72/son↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, iddia, savunma, dosyadaki kanıtlar ve bilirkişi raporuna göre, davalının faydalı model belgesine konu ürününün 551 sayılı KHK'nin 154 vd. maddelerinde belirtilen sanayiye uygulanabilme, yine KHK'nin 156. maddesinde belirtilen yenilik koşulunu taşıdığı, ayrıca davacının faydalı model belgesine ait ürün ile farklı olduğu, davacı vekilince son torumuda delillerinin ıslahı talebinde bulunulmuş ise de, kesin sürede ibraz edilmeyen ya da celbi için masraf verilmeyen delillerin inceleme dışı bırakılacağının kesin süre verilerek taraf vekillerine ihtarat yapılmış olması karşısında yerinde görülmediği gerekçeleriyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Karar, davacı vekilince temyiz edilmiştir.
1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına davacı vekilince 30.06.2010 tarihli dilekçeyle davalı adına olan faydalı model belgesinin yıllık ücretinin davalı tarafından ödenmemesi nedeniyle geçersiz hale geldiği bildirilmiş olup,bu durumun mahkemece Dairemiz bozma ilamına uyulduğunda değerlendirileceğinin tabii bulunmasına göre, davacı vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışında kalan ve yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2- Dava, davalı adına tescilli faydalı model belgesinin hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, davalı eylemlerinin davacı adına tescilli faydalı model belgesinden doğan haklarına tecavüz ve haksız rekabet oluşturduğunun tespiti, önlenmesi ve ilana karar verilmesi istemine ilişkindir.
551 sayılı KHK’nin 154. maddesi uyarınca, bir buluşun tescil edilebilmesi için, bu KHK’nin 156.maddesi hükmüne göre yeni olan ve 10.madde anlamında sanayiye uygulanabilmesi gerekmektedir. Yenilikten ne anlaşılması gerektiği ise aynı KHK’nin 156. maddesinde tanımlanmıştır. Anılan hükümlerin degerlendirilmesinde mutlak yenilik koşulunun kabul edildiği anlaşılmaktadır. Mutlak yenilikten söz edilebilmesi için de, faydalı model tescil başvurusu yapılan buluşun başvuru tarihinden önce Türkiye içinde veya dünyada herkesin ulaşabileceği şekilde yazılı olarak veya bir başka yolla açıklanmış veya ülke çapında kullanılmış olmaması gerekir.
Bu açıklamalardan da anlaşılacağı üzere, 551 sayılı KHK ile mutlak yenilik kriteri benimsendiğinden, hükümsüzlük davasında bu yönün mahkemece re’sen dikkate alınarak, tarafların bildirdikleri delillerle birlikte anılan KHK’nin 154 ila 156. maddeleri hükümleri göz önüne alınmak suretiyle ve somut uyuşmazlık koşulları itibariyle de gerektiğinde bilirkişi görüşü alınarak çözüme kavuşturulması gerekmektedir.
Kamu düzenine ilişkin olan bu ilkeye dayalı olarak konusunda uzman olan bilirkişi veya bilirkişilerin yapacakları araştırma sonucunda bir buluşun 551 sayılı KHK’nin 156. maddesi uyarınca daha önce kamuya sunulduğuna dair elde edilen bilgi ve bulguların HUMK’nun 75/son maddesi çerçevesinde re’sen dikkate alınması ve bilirkişi raporundaki yenilik ve ayırt edicilik unsurlarına yönelik değerlendirmenin de anılan KHK’nin 154 ila 156. maddelerine uygun olup olmadığına ilişkin hukuki denetiminin mahkemece yapılması gerekmektedir.
Hükme esas alınan bilirkişi raporunda, davalı adına tescilli faydalı model belgesine konu buluşun davacı tarafından sunulan belgelerde yer alan buluşlardan farklı olduğunu belirtilmiş dava konusu buluşun kullanıldığı sektör bazında bir inceleme yapılmamıştır.
Mahkemece, dava konusu buluşun yenilik unsuruna sahip olup olmadığının tespitine yönelik araştırmanın kamu düzenine ilişkin olduğu gözetilerek, konusunda uzman olan bilirkişi veya bilirkişilerin yapacakları araştırma sonucunda dava konusu buluşun 551 sayılı KHK’nin 154 ve 156. maddeleri uyarınca yenilik vasfına sahip olup,olmadığı araştırılarak hasıl olacak sonuç çerçevesinde bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile davanın reddedilmesi doğru görülmemiştir.
Öte yandan, esasen yukarıda açıklanan hükümler olmasaydı dahi; davacı vekili tarafından, davalıya ait faydalı modele konu buluşun daha önce yurt içinde ve yurt dışında üretildiği yenilik vasfına haiz olmadığı ileri sürüldüğüne göre bilirkişi incelemesinden sonra sunulan örneklerin de bu kapsamda kabul edilmesi ve yeni delil ibrazı olarak görülmeyip mahkemece değerlendirilmesi gerekmektedir. Ancak, davacının iddialarının incelenmesinin teknik bilgiyi ve uzmanlığı gerektirdiği kabul edilip, sunduğu diğer örneklerin bilirkişi aracılığıyla değerlendirilmesine karar verildiği halde, mahkemece davacı vekili tarafından sunulan son örneklerin bilirkişi aracılığıyla incelemesi yaptırılmadan yazılı şekilde eksik incelemeye dayalı olarak hüküm kurulması yanlış olmuştur
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2008/13525 E. 2010/9081 K.
Ortak:kamu düzeni · bilirkişi incelemesi · ayırt edicilik · dosya masrafı · ilan · i̇i̇k 72/son
İncelediğiniz kararda… ulanabilme, yine KHK'nin 156. maddesinde belirtilen yenilik koşulunu taşıdığı, ayrıca davacının faydalı model belgesine ait ürün ile farklı olduğu, davacı vekilince «son» torumuda delillerinin «ıslahı» talebinde bulunulmuş ise de, «kesin sürede» «ibraz» edilmeyen ya da celbi için «masraf» verilmeyen delillerin inceleme dışı bırakılacağının kesin süre verilerek taraf vekillerine «ihtarat» yapılmış olması karşısında yerinde görülmediği gerekçeleriyle, davanın reddine karar verilmiştir.
… n yapacakları araştırma sonucunda bir buluşun 551 sayılı KHK’nin 156. maddesi uyarınca daha önce kamuya sunulduğuna dair elde edilen bilgi ve bulguların HUMK’nun 75/«son» maddesi çerçevesinde re’sen dikkate alınması ve bilirkişi raporundaki yenilik ve «ayırt edicilik» unsurlarına yönelik değerlendirmenin de anılan KHK’nin 154 ila 156. maddelerine uygun olup olmadığına ilişkin hukuki denetiminin mahkemece yapılması gerekmektedir.
2- Dava, davalı adına tescilli faydalı model belgesinin hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, davalı eylemlerinin davacı adına tescilli faydalı model belgesinden doğan haklarına tecavüz ve «haksız rekabet» oluşturduğunun tespiti, önlenmesi ve «ilana» karar verilmesi istemine ilişkindir.
Benzer bu kararda… aydalı model belgesinin üç ve dört numaralı istemlerinin hükümsüzlüğüne, karar kesinleştiğinde karar özetinin ulusal yayın yapan trajı en büyük üç gazeteden birinde «masrafı» davalıdan alınmak kaydıyla «ilanına», fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.
Dava konusu uyuşmazlıkta davacı, davalı adına tescil edilmiş olan faydalı modelin yenilik ve «ayırt edicilik» niteliği bulunup bulunmadığının tespiti açısından davacı adına tescilli 2002 01499 numaralı endüstriyel tasarım tescil belgesi ile 2002 01055 Y numaralı faydalı model belgesine konu buluşlar ile «bilirkişi incelemesine» dayanmıştır.
… unda bir faydalı model belgesine konu buluşun 551 sayılı KHK’nin 156. maddesi uyarınca daha önce kamuya sunulduğuna dair elde edilen bilgi ve bulguların HUMK’nun 75/«son» maddesi çerçevesinde re’sen dikkate alınması ve bilirkişi raporundaki yenilik unsurlarına yönelik değerlendirmenin de anılan KHK’nin 154 ila 156. maddelerine uygun …
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:havale
Benzer bu karardaDavalı taraf ise 25.07.2006 (07.11.2006 «havale») tarihli delil listesinde diğer deliller yanında davacı adına tescilli U 2004/01839 numaralı faydalı model belgesine ait kayıtların TPE’den getirtilmesini istemiştir.
-
Haksız Rekabetin Tespiti ve Tazminat
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2014/3009 E. 2014/9698 K.
Ortak:i̇i̇k 72/son
İncelediğiniz kararda… ulanabilme, yine KHK'nin 156. maddesinde belirtilen yenilik koşulunu taşıdığı, ayrıca davacının faydalı model belgesine ait ürün ile farklı olduğu, davacı vekilince «son» torumuda delillerinin «ıslahı» talebinde bulunulmuş ise de, «kesin sürede» «ibraz» edilmeyen ya da celbi için «masraf» verilmeyen delillerin inceleme dışı bırakılacağının kesin süre verilerek taraf vekillerine «ihtarat» yapılmış olması karşısında yerinde görülmediği gerekçeleriyle, davanın reddine karar verilmiştir.
… n yapacakları araştırma sonucunda bir buluşun 551 sayılı KHK’nin 156. maddesi uyarınca daha önce kamuya sunulduğuna dair elde edilen bilgi ve bulguların HUMK’nun 75/«son» maddesi çerçevesinde re’sen dikkate alınması ve bilirkişi raporundaki yenilik ve «ayırt edicilik» unsurlarına yönelik değerlendirmenin de anılan KHK’nin 154 ila 156. maddelerine uygun olup olmadığına ilişkin hukuki denetiminin mahkemece yapılması gerekmektedir.
Ancak, davacının iddialarının incelenmesinin teknik bilgiyi ve uzmanlığı gerektirdiği kabul edilip, sunduğu diğer örneklerin bilirkişi aracılığıyla değerlendirilmesine karar verildiği halde, mahkemece davacı vekili tarafından sunulan «son» örneklerin bilirkişi aracılığıyla incelemesi yaptırılmadan yazılı şekilde «eksik incelemeye» dayalı olarak hüküm kurulması yanlış olmuştur
Benzer bu kararda… a dünyada herkesin ulaşabileceği şekilde yazılı olarak veya bir başka yolla açıklanmış veya yöresel veya ülke çapında kullanılmış ise, yeni değildir." Aynı maddenin «son» fıkrası uyarınca da; "Faydalı model belgesi başvurusu tarihinden önce, Türkiye'de yapılmış olan patent veya faydalı model belgesi başvuruları, faydalı model belges …
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:tazminat davası · denetime elverişlilik · yargılama gideri · vekalet ücreti
Benzer bu kararda2- Bozma sebep ve şekline göre, davacı/karşı davalının «vekalet ücreti» ve «yargılama giderine» yönelik temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.
1- Asıl dava tescilli faydalı model belgesine tecavüz ve «tazminat davası», karşı dava ise faydalı model belgesinin hükümsüzlüğüne ilişkindir.
"Faydalı model başvurusundan önce açıklanmış buluşların yeniliği ortadan kaldırıcı nitelikte olup olmadığı hususunun dosyaya sunulacak somut belgeleri açıklanmak ve Yargıtay «denetimine elverişli» olacak şekilde bu belgelerin ve faydalı model sayesindeki istemlerin karşılaştırılarak yenilik unsuruna sahip olup olmadığı hususlarının bilirkişi raporunda gösterilmesi gerekir.
-
Tasarım hükümsüzlüğü | Faydalı model hükümsüzlüğü
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/3113 E. 2015/10406 K.
Ortak:eksik inceleme
İncelediğiniz karardaMahkemece, dava konusu buluşun yenilik unsuruna sahip olup olmadığının tespitine yönelik araştırmanın «kamu düzenine» ilişkin olduğu gözetilerek, konusunda uzman olan bilirkişi veya bilirkişilerin yapacakları araştırma sonucunda dava konusu buluşun 551 sayılı KHK’nin 154 ve 156. maddeleri uyarınca yenilik vasfına sahip olup,olmadığı araştırılarak hasıl olacak sonuç çerçevesinde bir karar verilmesi gerekirken «eksik inceleme» ile davanın reddedilmesi doğru görülmemiştir.
Ancak, davacının iddialarının incelenmesinin teknik bilgiyi ve uzmanlığı gerektirdiği kabul edilip, sunduğu diğer örneklerin bilirkişi aracılığıyla değerlendirilmesine karar verildiği halde, mahkemece davacı vekili tarafından sunulan «son» örneklerin bilirkişi aracılığıyla incelemesi yaptırılmadan yazılı şekilde «eksik incelemeye» dayalı olarak hüküm kurulması yanlış olmuştur
Benzer bu kararda… lik unsuruna sahip (küçük/faydalı) buluş niteliği vasfının bulunup bulunmadığı hususunda ek rapor alınarak, hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, «eksik inceleme» sonucunda bu istem bakımından da hükümsüzlük kararı verilmesi doğru olmayıp, bozmayı gerektirdiğinden, asıl davada davalılar/birleşen davada davacılar vekilinin ka …
Sonuç: 🔶 iki emsal
2 benzer karar daha
-
Faydalı model ve tasarım hükümsüzlüğü
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2011/1185 E. 2012/7475 K.
Ortak:kamu düzeni · ibraz · i̇i̇k 72/son
İncelediğiniz kararda… ulanabilme, yine KHK'nin 156. maddesinde belirtilen yenilik koşulunu taşıdığı, ayrıca davacının faydalı model belgesine ait ürün ile farklı olduğu, davacı vekilince «son» torumuda delillerinin «ıslahı» talebinde bulunulmuş ise de, «kesin sürede» «ibraz» edilmeyen ya da celbi için «masraf» verilmeyen delillerin inceleme dışı bırakılacağının kesin süre verilerek taraf vekillerine «ihtarat» yapılmış olması karşısında yerinde görülmediği gerekçeleriyle, davanın reddine karar verilmiştir.
… n yapacakları araştırma sonucunda bir buluşun 551 sayılı KHK’nin 156. maddesi uyarınca daha önce kamuya sunulduğuna dair elde edilen bilgi ve bulguların HUMK’nun 75/«son» maddesi çerçevesinde re’sen dikkate alınması ve bilirkişi raporundaki yenilik ve «ayırt edicilik» unsurlarına yönelik değerlendirmenin de anılan KHK’nin 154 ila 156. maddelerine uygun olup olmadığına ilişkin hukuki denetiminin mahkemece yapılması gerekmektedir.
Mahkemece, dava konusu buluşun yenilik unsuruna sahip olup olmadığının tespitine yönelik araştırmanın «kamu düzenine» ilişkin olduğu gözetilerek, konusunda uzman olan bilirkişi veya bilirkişilerin yapacakları araştırma sonucunda dava konusu buluşun 551 sayılı KHK’nin 154 ve 156. maddeleri uyarınca yenilik vasfına sahip olup,olmadığı araştırılarak hasıl olacak sonuç çerçevesinde bir karar verilmesi gerekirken «eksik inceleme» ile davanın reddedilmesi doğru görülmemiştir.
Benzer bu kararda… apacakları araştırma sonucunda bir buluşun 551 sayılı KHK'nin 156. maddesi uyarınca daha önce kamuya sunulduğuna dair elde edilen bilgi ve bulguların da HUMK'nun 75/«son» maddesi (HMK 31. md.) çerçevesinde re'sen dikkate alınması ve bilirkişi raporundaki değerlendirmenin anılan KHK'nin 154. ile 156. maddesine uygun olup olmadığına i …
… ve 156. maddesine aykırılık oluşturduğuna ilişkin kanaatlerini oluşturan somut belge ve dokümanların söz konusu raporu düzenleyen bilirkişilerden sorularak, dosyaya «ibrazının» sağlanıp, yenilik unsuru bakımından yeniden açıklama ve görüş istenilerek hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, bilirkişilerin dava konusu fayda …
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:ispat külfeti · ibra · fatura · dahili dava
Benzer bu kararda… nai mülkiyet hakkının yenilik unsuruna sahip olmadığı, bu nedenle hükümsüz olduğu iddiasını ileri süren davacının bu yönde delilleri sunması gerektiği, davacı taraf «fatura» örnekleri sunmuş ise de, faturalarda tabiatı gereği ürünün görseli ve teknik özelliklerinin bulunmadığı, davacı tarafça dava konusu endüstriyel tasarım tescil belgesine konu tasarımın ve faydalı model belgesine konu buluşun yenilik kriterine sahip olmadığına dair görsel karşılaştırma yapılabilecek hiçbir ürün veya katalog, broşür, dergi, vs'nin dosyaya sunulmadığı, «ispat külfeti» altında olan davacının kendisine verilen sürelere ve delillerini «ibra» edeceğini beyan etmesine rağmen inceleme için delil sunmadığı, bu sebeple iddianın kanıtlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
… eyiminin büyük çaptan küçük çapa (ya da farklı geometriye) geçerken bir özellik gerektirdiği, ancak burada böyle farklı bir buluşun görülmediği, diğer özellikler de «dahil» olmak üzere faydalı model belgesine konu buluşun 551 sayılı KHK'nin 154. ve 156. maddelerine aykırı olduğu, davalı adına tescilli olan ve hükümsüzlüğü istenen fayd …
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2011/12963 E. 2012/19740 K.
Ortak:kamu düzeni · eksik inceleme
İncelediğiniz karardaMahkemece, dava konusu buluşun yenilik unsuruna sahip olup olmadığının tespitine yönelik araştırmanın «kamu düzenine» ilişkin olduğu gözetilerek, konusunda uzman olan bilirkişi veya bilirkişilerin yapacakları araştırma sonucunda dava konusu buluşun 551 sayılı KHK’nin 154 ve 156. maddeleri uyarınca yenilik vasfına sahip olup,olmadığı araştırılarak hasıl olacak sonuç çerçevesinde bir karar verilmesi gerekirken «eksik inceleme» ile davanın reddedilmesi doğru görülmemiştir.
Ancak, davacının iddialarının incelenmesinin teknik bilgiyi ve uzmanlığı gerektirdiği kabul edilip, sunduğu diğer örneklerin bilirkişi aracılığıyla değerlendirilmesine karar verildiği halde, mahkemece davacı vekili tarafından sunulan «son» örneklerin bilirkişi aracılığıyla incelemesi yaptırılmadan yazılı şekilde «eksik incelemeye» dayalı olarak hüküm kurulması yanlış olmuştur
Benzer bu karardaAynı KHK'nın 156. maddesine göre de, Türkiye içinde ve dünyada kamuya açıklanmış buluşun yeni olmayacağı belirtilmek suretiyle mutlak yenilik koşulu kabul edilmiş olup, bu koşul «kamu düzeni» ile ilgili olduğundan yargılamanın her aşamasında mahkemece resen dikkate alınması gerekir.
Mahkemece bu itiraz dikkate alınmaksızın bilirkişi raporu benimsenmek suretiyle «eksik inceleme» ve değerlendirme sonucu yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmediğinden kararın temyiz eden davacı yararına bozulması gerekmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:bilirkişi raporuna itiraz
Benzer bu karardaDavacı tarafça «bilirkişi raporuna itiraz» dilekçesi ekinde dava dışı şirket adına tescilli 2006/6604 sayılı faydalı model belgesine de dayanılmıştır.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2008/12696 E. , 2010/7759 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ İstanbul 3.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasında görülen davada İstanbul 3.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 14.03.2008 tarih ve 2006/699 - 2008/57 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi duruşmalı olarak davacı vekili tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 29.06.2010 gününde davacı vekilleri Av.... ve Av.... ile davalı vekili Av....gelip, temyiz dilekçesinin süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraf avukatları dinlenildikten sonra, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, davalı şirket adına TPE nezdinde 25.03.2005 tarih ve TR 2005 01104 Y nolu "Elektrikli Sıvı Isıtıcılarının Isıtıcı Kontrol Devirlerinde Yenilik" isimli faydalı model belgesine konu buluşun 551 sayılı Patent Haklarının Korunması Hakkında KHK'nin aradığı yenilik vasfını taşımayıp, başvuru tarihinden çok uzun yıllar önce bilindiğinden ve kamuya arz edilmiş olduğundan hükümsüz kılınmasına, terkinine, davalı eylemlerinin müvekkili şirkete ait 24.05.2001 tarih ve TR 2001 01459 Y nolu Faydalı Model Belgesine bağlanmış olan haklarına tecavüz ve haksız rekabet oluşturduğunun tespitine, durdurulmasına, önlenmesine, mahkeme kararının ilanına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, dosyadaki kanıtlar ve bilirkişi raporuna göre, davalının faydalı model belgesine konu ürününün 551 sayılı KHK'nin 154 vd. maddelerinde belirtilen sanayiye uygulanabilme, yine KHK'nin 156. maddesinde belirtilen yenilik koşulunu taşıdığı, ayrıca davacının faydalı model belgesine ait ürün ile farklı olduğu, davacı vekilince son torumuda delillerinin ıslahı talebinde bulunulmuş ise de, kesin sürede ibraz edilmeyen ya da celbi için masraf verilmeyen delillerin inceleme dışı bırakılacağının kesin süre verilerek taraf vekillerine ihtarat yapılmış olması karşısında yerinde görülmediği gerekçeleriyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Karar, davacı vekilince temyiz edilmiştir.
1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına davacı vekilince 30.06.2010 tarihli dilekçeyle davalı adına olan faydalı model belgesinin yıllık ücretinin davalı tarafından ödenmemesi nedeniyle geçersiz hale geldiği bildirilmiş olup,bu durumun mahkemece Dairemiz bozma ilamına uyulduğunda değerlendirileceğinin tabii bulunmasına göre, davacı vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışında kalan ve yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2- Dava, davalı adına tescilli faydalı model belgesinin hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, davalı eylemlerinin davacı adına tescilli faydalı model belgesinden doğan haklarına tecavüz ve haksız rekabet oluşturduğunun tespiti, önlenmesi ve ilana karar verilmesi istemine ilişkindir.
551 sayılı KHK’nin 154. maddesi uyarınca, bir buluşun tescil edilebilmesi için, bu KHK’nin 156.maddesi hükmüne göre yeni olan ve 10.madde anlamında sanayiye uygulanabilmesi gerekmektedir. Yenilikten ne anlaşılması gerektiği ise aynı KHK’nin 156. maddesinde tanımlanmıştır. Anılan hükümlerin degerlendirilmesinde mutlak yenilik koşulunun kabul edildiği anlaşılmaktadır. Mutlak yenilikten söz edilebilmesi için de, faydalı model tescil başvurusu yapılan buluşun başvuru tarihinden önce Türkiye içinde veya dünyada herkesin ulaşabileceği şekilde yazılı olarak veya bir başka yolla açıklanmış veya ülke çapında kullanılmış olmaması gerekir.
Bu açıklamalardan da anlaşılacağı üzere, 551 sayılı KHK ile mutlak yenilik kriteri benimsendiğinden, hükümsüzlük davasında bu yönün mahkemece re’sen dikkate alınarak, tarafların bildirdikleri delillerle birlikte anılan KHK’nin 154 ila 156. maddeleri hükümleri göz önüne alınmak suretiyle ve somut uyuşmazlık koşulları itibariyle de gerektiğinde bilirkişi görüşü alınarak çözüme kavuşturulması gerekmektedir.
Kamu düzenine ilişkin olan bu ilkeye dayalı olarak konusunda uzman olan bilirkişi veya bilirkişilerin yapacakları araştırma sonucunda bir buluşun 551 sayılı KHK’nin 156. maddesi uyarınca daha önce kamuya sunulduğuna dair elde edilen bilgi ve bulguların HUMK’nun 75/son maddesi çerçevesinde re’sen dikkate alınması ve bilirkişi raporundaki yenilik ve ayırt edicilik unsurlarına yönelik değerlendirmenin de anılan KHK’nin 154 ila 156. maddelerine uygun olup olmadığına ilişkin hukuki denetiminin mahkemece yapılması gerekmektedir.
Hükme esas alınan bilirkişi raporunda, davalı adına tescilli faydalı model belgesine konu buluşun davacı tarafından sunulan belgelerde yer alan buluşlardan farklı olduğunu belirtilmiş dava konusu buluşun kullanıldığı sektör bazında bir inceleme yapılmamıştır.
Mahkemece, dava konusu buluşun yenilik unsuruna sahip olup olmadığının tespitine yönelik araştırmanın kamu düzenine ilişkin olduğu gözetilerek, konusunda uzman olan bilirkişi veya bilirkişilerin yapacakları araştırma sonucunda dava konusu buluşun 551 sayılı KHK’nin 154 ve 156. maddeleri uyarınca yenilik vasfına sahip olup,olmadığı araştırılarak hasıl olacak sonuç çerçevesinde bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile davanın reddedilmesi doğru görülmemiştir.
Öte yandan, esasen yukarıda açıklanan hükümler olmasaydı dahi; davacı vekili tarafından, davalıya ait faydalı modele konu buluşun daha önce yurt içinde ve yurt dışında üretildiği yenilik vasfına haiz olmadığı ileri sürüldüğüne göre bilirkişi incelemesinden sonra sunulan örneklerin de bu kapsamda kabul edilmesi ve yeni delil ibrazı olarak görülmeyip mahkemece değerlendirilmesi gerekmektedir. Ancak, davacının iddialarının incelenmesinin teknik bilgiyi ve uzmanlığı gerektirdiği kabul edilip, sunduğu diğer örneklerin bilirkişi aracılığıyla değerlendirilmesine karar verildiği halde, mahkemece davacı vekili tarafından sunulan son örneklerin bilirkişi aracılığıyla incelemesi yaptırılmadan yazılı şekilde eksik incelemeye dayalı olarak hüküm kurulması yanlış olmuştur
SONUÇ. Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacı yararına BOZULMASINA, takdir olunan 750,00 TL duruşma vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 01.07.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/1025675500 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz