Maddi ve Manevi Tazminat

11. Hukuk Dairesi         2009/14261 E.  ,  2010/7464 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ Asliye Hukuk Mahkemesi

Taraflar arasında görülen davada Yerköy Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 21.03.2007 tarih ve 2005/76-2007/81 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacılar vekili ve davalılardan ... Oto San.ve Tic.Ltd.Şti. ve ... Seyahat Turizm San.ve Tic.Ltd.Şti. tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, bazı noksanlıkların ikmali için dosya mahalline gönderilmişti. Bu noksanlıkların giderilerek dosyanın gönderildiği anlaşılmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacılar vekili, davalıların malik, işleten ve zorunlu mali sorumluluk sigortacısı oldukları otobüste müvekkillerinden ... ve ...’nın oğlu ...’ın ise kardeşi ...’nin yolcu olarak bulunduğu sırada meydana gelen kazada yaralandığını, sağ kolunu omuz hizasından kaybettiğini, bu nedenle müvekkillerinin maddi ve manevi zararlarının bulunduğunu ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile tedavi masrafı olarak, 1.000,00 maddi tazminatın, işgöremezlik tazminatı olarak 50.000,00 YTL’nin, tüm davalılardan tahsilini, anne ve baba için ayrı ayrı 10.000,00 YTL, kardeş ... için 5.000,00 YTL ve ... için 25.000,00 YTL manevi tazminatın tahsilini talep ve dava etmiş, ıslahla işgöremezlik tazminatı olarak 153.042,91 YTL’nin temerrüt faizi ile birlikte davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekilleri ayrı ayrı, davanın reddini istemişlerdir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, davacılardan ...’nin 15 yaşında olduğu, kazada % 76 oranında malul kaldığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 153.042,91 YTL işgöremezlik tazminatının davalı ... şirketi poliçe limitiyle sınırlı olmak üzere davalılardan tahsiline, ... için 10.000,00 TL manevi tazminatın, anne ve baba için ayrı ayrı 5.000,00 TL manevi tazminat ve kardeş ... için 2.000,00 YTL manevi tazminatın temerrüt faizi ile birlikte davalılar ... Ltd.Şti ve ... Ltd.Şti’den müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, davacılar vekili, davalılardan ... Otomotiv Ltd. Şti. ve ... Seyahat Ltd. Şti. vekili temyiz etmiştir.

1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalılardan ... Seyahat Ltd. Şti. vekilinin tüm, davalı ... Otomotiv Ltd. Şti. vekilinin ise aşağıdaki (2) nolu bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının ve davacılar vekilinin aşağıdaki (3) nolu bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2- Davalı ... Otomotiv Ltd. Şti. vekilinin temyiz itirazlarının incelemesinde dava, yolcu taşıma sözleşmesine dayalı maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Somut olayda davacılardan ...’nin yolcu olarak bulunduğu otobüsün işleteninin davalılardan ... Otomotiv Ltd. Şti. ve ... Seyahat Ltd. Şti. olduğu iddia edilmiş, davalı ... Otomotiv Ltd. Şti. vekili ise mülkiyeti müvekkiline ait aracın 01.02.2001 tarihinden itibaren uzun bir süreliğine diğer davalı şirkete kiraya verildiğini ve aracın işleteninin davalı ... Seyahat Ltd. Şti. olduğunu savunmuş olup, her ne kadar mahkemece, kira sözleşmesinin her zaman düzenlenebileceği, aracın gerçek işleteninin ... Otomotiv Ltd. Şti. olduğu neticesine varılarak bu savunmaya itibar edilmemiş ise de temyiz aşamasında dosyaya sunulan Ulaştırma Bakanlığı Ankara Bölge Müdürlüğü tarafından tanzim olunduğu ileri sürülen “taşıt kartı” ibareli 15.04.2004 tarihli belge suretinin incelenmesinden kaza yapan otobüsün davalı ...

Seyahat Ltd. Şti.’ne kazadan önce kiralandığı anlaşılmaktadır.

Kural olarak her ne kadar yargılama aşamasına ileri sürülmeyen hususların temyiz aşamasında ileri sürülmesi mümkün değil ise de husumet ile ilgili hususlar her aşamada ileri sürülebildiği gibi ayrıca mahkemece de resen nazara alınması gerekir.

Bu itibarla, mahkemece davalı ... Otomotiv Ltd. Şti. vekilinin temyiz aşamasında dosyaya ibraz ettiği 15.04.2004 tarihli belgenin Ulaştırma Bakanlığı tarafından düzenlenip düzenlenmediği, düzenlenmiş ise hangi amaçla düzenlendiği sorularak, bu belgenin düzenlenmesinin davalılardan ... Otomotiv Ltd. Şti.’nin işleten olmadığı neticesini doğurup doğurmadığı belirlenerek oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeye dayalı yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

3- Davacılar vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesinde ise manevi tazminatın amacı, zarara uğrayan kişinin ve yakınlarının duyduğu manevi acıyı bir dereceye kadar yumuşatmak, bozulan manevi dengeyi onarıp düzeltmek, bir teselli, bir savunma ve ruhu tatmin aracı olmaktan ibarettir. Hakim manevi tazminat miktarını tarafların sosyal ve ekonomik durumlarına ve adalete uygun olarak takdir etmelidir. Takdir edilecek miktar,

manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da göz önünde tutularak, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalı, zenginleşme vasıtası olmamalıdır. Mahkemece anılan bu ilkeler ve olayın oluş tarihi, biçimi, davacılar ... ve ...’nın kazada yaralanan ...’nin anne ve babası olması, davacı ...’nin çalışma gücünde kayıp oranı dikkate alınarak davacılar ..., ... ve ... yönünden daha ılımlı ve adalete uygun, makul bir manevi tazminat takdir edilmesi gerekirken, yazılı şekilde manevi tazminat miktarlarına hükmedilmesi doğru olmamış, kararın davacılar ..., ... ve ... yararına bozulması gerekmiştir

SONUÇ

Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalılardan ... Seyahat Ltd. Şti. vekilinin tüm, davalı ... Otomotiv Ltd. Şti. vekilinin ve davacılar vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı ... Otomotiv Ltd. Şti. vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın anılan davalı yararına BOZULMASINA, (3) nolu bentte açıklanan nedenlerle davacılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacılar ..., ... ve ... yararına BOZULMASINA, aşağıda yazılı bakiye 8.725,50 TL temyiz ilam harcının temyiz eden davalı ... Seyahat Turizm San.ve Tic.Ltd.Şti.'nden alınmasına, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz eden davacılara iadesine, 28.06.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.