Tazminat
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2014/7987 E. 2014/14426 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
çek taahhütnamesi↗ muhatap banka↗ çek hamili↗ imza inkarı↗ garantörlük↗ hamil↗ uyuşmazlık konusu↗ kredi sözleşmesi↗ taahhütname↗ çek↗ yükleten (shipper)↗ ibraz↗ teslim↗ e-defter↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece iddia, savunma, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre, davacının keşide ettiği 29 adet çek yaprağının 11.09.2008 tarihinde çalındığı ve üç yıldır söz konusu çek yapraklarının Garanti Bankası Şubesi'ne ibraz edilmediği, davalı tarafça dosyaya sunulan çek taahhütnamesinin davacı tarafça imzalanan taahhütname olmadığı, davacının imzalamış olduğu çek taahhütnamesinin dosyaya sunulmadığı gerekçesiyle, davanın kabulüne ve 14.500 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.
Dava, davacının davalı banka nezdinde bulunan hesabına konulan blokenin kaldırılması istemine ilişkin olup, mahkemece yukarıda özetlendiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir. Ancak, Yargıtay HGK'nın 21.9.2011 tarih, 2011/17-513 Esas, 2011/549 Karar sayılı kararında da belirtildiği üzere Mülga 3167 sayılı “Çekle Ödemelerin Düzenlenmesi ve Çek Hamillerinin Korunması Hakkındaki” Kanunun 10. ve 5491 sayılı Çek Kanunu'nun 3. maddesi uyarınca muhatap banka süresinde ibraz edilen çekin karşılığının bulunmaması halinde yasal sorumluluk miktarına kadar ödeme yapmakla, kısmen karşılığının bulunması halinde ise kalan meblağı tamamlamakla yükümlüdür. Aynı maddede ödeme yükümlülüğü ile ilgili hususun hesap sahibi ile muhatap banka arasında çek defterinin teslimi sırasında yapılmış olan dönülemeyecek bir kredi sözleşmesi hükmünde olduğu açıklanmıştır. Bu ödeme külfeti, yasa gereğince bankalara yükletilmiş olduğundan bankaca müşterisine verilen her çek yaprağı için bankadaki mevduatının, her bir çek yönünden yasal sorumluluk miktarı ile sınırlı olarak banka lehine rehinli olduğunun kabulü zorunludur. Ayrıca, çek hesabı açılmasına ilişkin sözleşmenin yapıldığının taraflar arasında uyuşmazlık konusu olmaması ve davacı tarafça da, davalı tarafından dosyaya fotokopisi sunulan çek taahhütnamesindeki imzanın inkar edilmemiş bulunması karşısında mahkemece, çek taahhütnamesinin aslının ibraz edilmediği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmesi ve yine talebin aşılması suretiyle tahsil hükmü kurulması da doğru görülmemiştir. Bu itibarla, mahkemece davalı banka tarafından davacının hesabına konulan blokenin hem yasaya, hem de taraflar arasında yapılan sözleşmeye uygun olduğu hususu göz önünde bulundurularak davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile yazılı olduğu şekilde davanın kabulü yönünde hüküm tesisi, bozmayı gerektirmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2014/5463 E. 2014/11187 K.
Ortak:muhatap banka · çek hamili · hamil · kredi sözleşmesi · çek · ibraz · teslim · e-defter
İncelediğiniz karardaAynı maddede ödeme yükümlülüğü ile ilgili hususun hesap sahibi ile «muhatap banka» arasında «çek» «defterinin» «teslimi» sırasında yapılmış olan dönülemeyecek bir «kredi sözleşmesi» hükmünde olduğu açıklanmıştır.
Mahkemece iddia, savunma, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre, davacının keşide ettiği 29 adet «çek» yaprağının 11.09.2008 tarihinde çalındığı ve üç yıldır söz konusu çek yapraklarının Garanti Bankası Şubesi'ne «ibraz» edilmediği, davalı tarafça dosyaya sunulan «çek taahhütnamesinin» davacı tarafça imzalanan taahhütname olmadığı, davacının imzalamış olduğu çek taahhütnamesinin dosyaya sunulmadığı gerekçesiyle, davanın kabulüne ve 14.500 TL'nin …
… ldiği üzere Mülga 3167 sayılı “Çekle Ödemelerin Düzenlenmesi ve Çek Hamillerinin Korunması Hakkındaki” Kanunun 10. ve 5491 sayılı Çek Kanunu'nun 3. maddesi uyarınca «muhatap banka» süresinde «ibraz» edilen çekin karşılığının bulunmaması halinde yasal sorumluluk miktarına kadar ödeme yapmakla, kısmen karşılığının bulunması halinde ise kalan meblağı tamamlamakla …
Benzer bu karardaAynı maddede ödeme yükümlülüğü ile ilgili hususun hesap sahibi ile «muhatap banka» arasında «çek» «defterinin» «teslimi» sırasında yapılmış olan dönülemeyecek bir «kredi sözleşmesi» hükmünde olduğu açıklanmıştır.
Ortaca Şubesi'nde 728836-351 no'lu «çek» hesabının bulunduğu, davacının 7 adet «boş çek yaprağının» kaybolduğunu iddia ettiği, davalı bankanın 29.01.2010 tarihli yazısında davacının 94 adet çek kullandığı, 28 adet çekin de iptal edildiği, karşılıksız çıkan çekinin bulunmadığı, numarası verilen 7 adet çekin müşteride gözüktüğü yönünde yanıt verildiği, bankalara süresinde «ibraz» edilen çekin karşılığının bulunmaması halinde bankaların her bir çek yaprağı için 500,00 TL'ye kadar «çek hamiline» ödeme yapmakla yükümlü olduğu, davalı bankanın davacının bankalarda bulunan hesabına «bloke» koyabilmesi ve alacağını talep edebilmesi için öncelikle kaybolduğu iddia edilen çeklere ilişkin «meşru hamillerine» yasada belirtilen miktarda ödeme yapması gerektiği, ödeme yapılmadan ilerde gerçekleşme ihtimali bulunan «rizikoya» dayanarak davacının hesabına bloke koymasının yasal dayanağı bulunmadığı gerekçesiyle, davanın kabulü ile D..
Ayrıca, davalı taraf, davacı ile aralarında akdedilen «genel kredi sözleşmesinde» de bankaya «teslim» edilmeyen «çek» yaprakları nedeniyle bankanın 3167 sayılı Yasa'nın 10. maddesi uyarınca oluşması muhtemel zararları için «bloke», «rehin», «takas, mahsup» gibi haklarının bulunduğunu ve davacının sözleşmeyi imzalayarak bunu kabul ettiğini savunduğuna göre, mahkemece taraflar arasında akdedilen sözleşme getirtilip, sözleşmede bu konuda bir hüküm bulunup bulunmadığı, hüküm var ise bu hükme dayanarak yapılan bloke işleminin usul ve yasaya uygun olup olmadığı tartışılmaksızın ve yukarıda belirtilen hususlar göz önünde bulundurulmaksızın «eksik inceleme» ve yazılı gerekçelere dayalı olarak hüküm tesisi doğru görülmemiş, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:boş çek yaprağı · meşru hamil · takas-mahsup · takas · bloke · rehin · riziko · genel kredi sözleşmesi
Benzer bu karardaAyrıca, davalı taraf, davacı ile aralarında akdedilen «genel kredi sözleşmesinde» de bankaya «teslim» edilmeyen «çek» yaprakları nedeniyle bankanın 3167 sayılı Yasa'nın 10. maddesi uyarınca oluşması muhtemel zararları için «bloke», «rehin», «takas, mahsup» gibi haklarının bulunduğunu ve davacının sözleşmeyi imzalayarak bunu kabul ettiğini savunduğuna göre, mahkemece taraflar arasında akdedilen sözleşme getirtilip, sözleşmede bu konuda bir hüküm bulunup bulunmadığı, hüküm var ise bu hükme dayanarak yapılan bloke işleminin usul ve yasaya uygun olup olmadığı tartışılmaksızın ve yukarıda belirtilen hususlar göz önünde bulundurulmaksızın «eksik inceleme» ve yazılı gerekçelere dayalı olarak hüküm tesisi doğru görülmemiş, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.
Ortaca Şubesi'nde 728836-351 no'lu «çek» hesabının bulunduğu, davacının 7 adet «boş çek yaprağının» kaybolduğunu iddia ettiği, davalı bankanın 29.01.2010 tarihli yazısında davacının 94 adet çek kullandığı, 28 adet çekin de iptal edildiği, karşılıksız çıkan çekinin bulunmadığı, numarası verilen 7 adet çekin müşteride gözüktüğü yönünde yanıt verildiği, bankalara süresinde «ibraz» edilen çekin karşılığının bulunmaması halinde bankaların her bir çek yaprağı için 500,00 TL'ye kadar «çek hamiline» ödeme yapmakla yükümlü olduğu, davalı bankanın davacının bankalarda bulunan hesabına «bloke» koyabilmesi ve alacağını talep edebilmesi için öncelikle kaybolduğu iddia edilen çeklere ilişkin «meşru hamillerine» yasada belirtilen miktarda ödeme yapması gerektiği, ödeme yapılmadan ilerde gerçekleşme ihtimali bulunan «rizikoya» dayanarak davacının hesabına bloke koymasının yasal dayanağı bulunmadığı gerekçesiyle, davanın kabulü ile D..
Mahkemece, yukarıda özetlendiği şekilde bankanın davacıya ait hesaba «bloke» koyabilmesi ve alacağını talep edebilmesi için öncelikle kaybolduğu iddia edilen çeklere ilişkin «meşru hamillerine» yasada belirtilen miktarda ödeme yapması gerektiği, ödeme yapılmadan ileride gerçekleşme ihtimali bulunan «rizikoya» dayanarak hesaba bloke koymasının yasal dayanağı bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Ortaca Şubesi'nde bulunan davacıya ait 728... no'lu hesaba davalı banka tarafından konulan blokenin kaldırılmasına ve «bloke» tamamı olan 3.946,58 TL'nin davacı tarafa ödenmesine karar verilmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/14372 E. 2018/5240 K.
Ortak:muhatap banka · çek hamili · garantörlük · hamil · kredi sözleşmesi · çek · ibraz · teslim
İncelediğiniz karardaAynı maddede ödeme yükümlülüğü ile ilgili hususun hesap sahibi ile «muhatap banka» arasında «çek» «defterinin» «teslimi» sırasında yapılmış olan dönülemeyecek bir «kredi sözleşmesi» hükmünde olduğu açıklanmıştır.
Mahkemece iddia, savunma, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre, davacının keşide ettiği 29 adet «çek» yaprağının 11.09.2008 tarihinde çalındığı ve üç yıldır söz konusu çek yapraklarının Garanti Bankası Şubesi'ne «ibraz» edilmediği, davalı tarafça dosyaya sunulan «çek taahhütnamesinin» davacı tarafça imzalanan taahhütname olmadığı, davacının imzalamış olduğu çek taahhütnamesinin dosyaya sunulmadığı gerekçesiyle, davanın kabulüne ve 14.500 TL'nin …
… ldiği üzere Mülga 3167 sayılı “Çekle Ödemelerin Düzenlenmesi ve Çek Hamillerinin Korunması Hakkındaki” Kanunun 10. ve 5491 sayılı Çek Kanunu'nun 3. maddesi uyarınca «muhatap banka» süresinde «ibraz» edilen çekin karşılığının bulunmaması halinde yasal sorumluluk miktarına kadar ödeme yapmakla, kısmen karşılığının bulunması halinde ise kalan meblağı tamamlamakla …
Benzer bu karardaVerilmiş olan eski «çek» «defterleri» sebebiyle «çek hamillerine» karşı sorumlu olunan ödeme yükümlüğünün 30.06.2018 tarihine kadar devam edecek olması ve zikredilen sorumluluğu «garanti» altına almak için çek hesabı sahibinin bankada bulunan mevduatının banka lehine rehinli olduğunun kabulünün zorunlu olması nedeniyle davalı bankanın davacıya ait hesapta bulunan paraya «bloke» koymasında hukuka aykırı bir durum olduğundan söz edilemeyeceğinden davacının, dava tarihi itibariyle, hesabında blokeli olarak bulunan paranın iadesini istemekte …
Mahkemece iddia savunma ve bilirkişi raporu doğrultusunda, davacı şirketin dava konusu çekleri «teslim» aldığı, bu konuda bir uyuşmazlık bulunmadığı, bu çeklerin 1994 ve 1998 tarihleri arasında davacıya teslim edildiği, davacı tarafından çeklerin davalıya iade edildiğine ilişkin bir delil sunulmadığı, dayanağını 3167 sayılı Yasa ....maddesinden alan «çek tazminatı» yönünden «zamanaşımı» süresinin, banka ile çek hesabı sahibi arasında çek hesabı açılırken düzenlenen «gayri nakdi kredi sözleşmesinin» atipik bir sözleşme olması nedeni ile BK 125.md.deki ... yıllık zamanaşımı süresine tabi olduğu, talep tarihi itibari ile bu zamanaşımı süresinin dolmadığı, açıklanan nedenlerle davacının davalı bankadan ....000,00 TL alacağı bulunduğu ve davacının haksız «mahsup» uygulama tarihi .../07/2011 tarihinden borç tamamen ödeninceye kadar ....000,00 TL matrah üzerinden artan ve azalan oranlarda «avans faizi» talep edebileceği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne ....000,00 TL alacağının .../07/2011 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile birlikt …
3167 sayılı ‘’Çekle Ödemelerin Düzenlenmesi ve Çek Hamillerinin Korunması Hakkındaki Kanunun ‘’ .... ve 5941 sayılı Çek Kanunun .... maddesine uyarınca , «muhatap banka» süresinde «ibraz» edilen çekin karşılığının bulunmaması halinde yasal sorumluluk miktarı kadar ödeme yapmakla yükümlüdür.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:yetkili hamillik · çek tazminatı · gayri nakdi kredi · bloke · mahsup · avans faizi · zamanaşımı
Benzer bu karardaMahkemece iddia savunma ve bilirkişi raporu doğrultusunda, davacı şirketin dava konusu çekleri «teslim» aldığı, bu konuda bir uyuşmazlık bulunmadığı, bu çeklerin 1994 ve 1998 tarihleri arasında davacıya teslim edildiği, davacı tarafından çeklerin davalıya iade edildiğine ilişkin bir delil sunulmadığı, dayanağını 3167 sayılı Yasa ....maddesinden alan «çek tazminatı» yönünden «zamanaşımı» süresinin, banka ile çek hesabı sahibi arasında çek hesabı açılırken düzenlenen «gayri nakdi kredi sözleşmesinin» atipik bir sözleşme olması nedeni ile BK 125.md.deki ... yıllık zamanaşımı süresine tabi olduğu, talep tarihi itibari ile bu zamanaşımı süresinin dolmadığı, açıklanan nedenlerle davacının davalı bankadan ....000,00 TL alacağı bulunduğu ve davacının haksız «mahsup» uygulama tarihi .../07/2011 tarihinden borç tamamen ödeninceye kadar ....000,00 TL matrah üzerinden artan ve azalan oranlarda «avans faizi» talep edebileceği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne ....000,00 TL alacağının .../07/2011 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile birlikt …
Toplanan delillerden dava konusu çeklerin davacıya «teslim» edildiği ancak davacı tarafından bankaya iade edilmediği, davalı banka tarafından iade edilmeyen çekler sebebiyle davacıya ait hesapta bulunan paraya ....07.2011 tarihinde «bloke» konulduğu anlaşılmıştır.
Somut olayda dava konusu çeklerin davacıya verildiği hususunda bir uyuşmazlık bulunmamakta olup, taraflar arasındaki uyuşmazlık, bankaların, vermiş oldukları eski «çek» «defterleri» nedeniyle «yetkili hamillere» karşı hangi süreyle sorumlu olduğu noktasında toplanmaktadır.
Verilmiş olan eski «çek» «defterleri» sebebiyle «çek hamillerine» karşı sorumlu olunan ödeme yükümlüğünün 30.06.2018 tarihine kadar devam edecek olması ve zikredilen sorumluluğu «garanti» altına almak için çek hesabı sahibinin bankada bulunan mevduatının banka lehine rehinli olduğunun kabulünün zorunlu olması nedeniyle davalı bankanın davacıya ait hesapta bulunan paraya «bloke» koymasında hukuka aykırı bir durum olduğundan söz edilemeyeceğinden davacının, dava tarihi itibariyle, hesabında blokeli olarak bulunan paranın iadesini istemekte …
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2019/194 E. 2019/830 K.
Ortak:muhatap banka · hamil · kredi sözleşmesi · çek · ibraz · teslim · e-defter
İncelediğiniz karardaAynı maddede ödeme yükümlülüğü ile ilgili hususun hesap sahibi ile «muhatap banka» arasında «çek» «defterinin» «teslimi» sırasında yapılmış olan dönülemeyecek bir «kredi sözleşmesi» hükmünde olduğu açıklanmıştır.
Mahkemece iddia, savunma, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre, davacının keşide ettiği 29 adet «çek» yaprağının 11.09.2008 tarihinde çalındığı ve üç yıldır söz konusu çek yapraklarının Garanti Bankası Şubesi'ne «ibraz» edilmediği, davalı tarafça dosyaya sunulan «çek taahhütnamesinin» davacı tarafça imzalanan taahhütname olmadığı, davacının imzalamış olduğu çek taahhütnamesinin dosyaya sunulmadığı gerekçesiyle, davanın kabulüne ve 14.500 TL'nin …
… ldiği üzere Mülga 3167 sayılı “Çekle Ödemelerin Düzenlenmesi ve Çek Hamillerinin Korunması Hakkındaki” Kanunun 10. ve 5491 sayılı Çek Kanunu'nun 3. maddesi uyarınca «muhatap banka» süresinde «ibraz» edilen çekin karşılığının bulunmaması halinde yasal sorumluluk miktarına kadar ödeme yapmakla, kısmen karşılığının bulunması halinde ise kalan meblağı tamamlamakla …
Benzer bu karardaAynı maddede ödeme yükümlülüğü ile ilgili hususun hesap sahibi ile «muhatap banka» arasında «çek» «defterinin» «teslimi» sırasında yapılmış olan dönülemeyecek bir «kredi sözleşmesi» hükmünde olduğu açıklanmıştır.
Muhatap bankanın sorumluluğunun hangi süre ile sınırlı olduğu, başka bir anlatımla, «hamilin» muhatap bankadan ödeme yapmasını hangi süre içinde istemesi gerektiği hususunda çeklerin verildiği tarih itibariyle somut olaya uygulanması gereken mülga 3167 sayılı Yasa'da açık bir düzenleme bulunmamakla birlikte 5941 sayılı Çek Kanunu'nun geçici .... maddesinin 4. fıkrasına 6273 sayılı Yasa'yla, 31.....2012 tarihinde eklenen hükümle, bankaların müşterilerine verdikleri eski «çek» «defterleriyle» ilgili olarak, 5941 sayılı Yasa'nın .../.... maddesine göre ödemekle yükümlü olduğu tutara ilişkin sorumluluğunun 30/6/2018 tarihinde sona ereceği düzenlenmiştir.
… kapsamına göre, davalı banka ile davacı şirket arasında, Ticari Müşteri Sözleşmesi ile Genel Kredi Sözleşmeleri akdedildiği, anılan sözleşmeler kapsamında davacıya «çek» karneleri verildiği, taraflar arasında «çek karnesi» verildiği hususunun tartışma dışı bulunduğu, davalı tarafından verilen çek karnelerinden toplam 198 çek yaprağının davalıya iade edilmediği, davacı tarafından iadesi yapılmayan çek yapraklarının bulunduğu çek karnelerinin davacıya 11/11/1993 ile 02/.../2002 tarihleri arasındaki dönemde «teslim» edildiği, bu dönemi kapsayan çek yaprakları için 3167 sayılı çek kanununa göre basılan eski tip çekler için sorumluluk miktarının TCMB 29/05/1997 tarihli yazısı uy …
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:yetkili hamillik · çek sorumluluk bedeli · rehin sözleşmesi · çek karnesi · takas-mahsup · takas · bloke · rehin
Benzer bu karardaSomut olayda taraflar arasında imzalanan ticari müşteri sözleşmesi, «genel kredi sözleşmesi», mevduat «rehin sözleşmesi» hükümleri uyarınca da bankanın «çek sorumluluk bedeli» uyarınca oluşması muhtemel zararları için «bloke», rehin, «takas, mahsup» gibi haklarının bulunduğu, yine davacı şirketin ....03.2015 tarihli yazılı beyanında gayrinakdi çek kredisi için 138.600 TL'lik mevduata rehin tesis edilmesini talep ettiği anlaşılmaktadır.
Toplanan delillerden dava konusu «çek karnelerinin» davacıya 11/11/1993 ile 02/.../2002 tarihleri arasındaki dönemde «teslim» edildiği, 198 adet çekin davalı bankaya iade edilmediği, davalı banka tarafından iade edilmeyen çekler sebebiyle davacıya ait hesapta bulunan 138.600 TL'ye «bloke» konulduğu anlaşılmıştır.
… kapsamına göre, davalı banka ile davacı şirket arasında, Ticari Müşteri Sözleşmesi ile Genel Kredi Sözleşmeleri akdedildiği, anılan sözleşmeler kapsamında davacıya «çek» karneleri verildiği, taraflar arasında «çek karnesi» verildiği hususunun tartışma dışı bulunduğu, davalı tarafından verilen çek karnelerinden toplam 198 çek yaprağının davalıya iade edilmediği, davacı tarafından iadesi yapılmayan çek yapraklarının bulunduğu çek karnelerinin davacıya 11/11/1993 ile 02/.../2002 tarihleri arasındaki dönemde «teslim» edildiği, bu dönemi kapsayan çek yaprakları için 3167 sayılı çek kanununa göre basılan eski tip çekler için sorumluluk miktarının TCMB 29/05/1997 tarihli yazısı uy …
Dava, davacının, davalı banka nezdinde bulunan hesabına davalı banka tarafından «çek sorumluluk bedeli» karşılığı konulan blokenin kaldırılması ve blokeli tutarın iadesi istemine ilişkin olup, mahkemece yazılı gerekçe ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2014/7987 E. , 2014/14426 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ KIZILTEPE 1. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ 16/01/2014
NUMARASI 2011/720-2014/35
Taraflar arasında görülen davada Kızıltepe 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 16/01/2014 tarih ve 2011/720-2014/35 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, davalı banka şubesi tarafından müvekkiline verilen ve içinde toplam 29 adet çek yaprağı bulunan iki tane çek defterinin, defterlerin bulunduğu çantayla birlikte 11.9.2008 tarihinde çalındığını, işbu hırsızlık olayına ilişkin açılan kamu davasının halen derdest olduğunu, çek yapraklarının yaklaşık 3 yıldır ibraz edilmediğini zira, söz konusu çek yapraklarının şüpheliler tarafından yok edildiğini, buna rağmen davalının müvekkilinin hesabındaki parayı kullanmasına, kayıp çek yapraklarının ibrazı halinde hesapta para bulunmaması durumunda her çek yaprağı için sorumluluğunun doğacağı gerekçesiyle izin vermediğini ve hesaba bloke koyduğunu, davalıya blokenin kaldırılması için yapılan başvurunun da sonuçsuz kaldığını, anılan işlemin usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek, müvekkilinin hesabına konulan blokenin kaldırılmasına ve blokenin kaldırılması için gönderilen ihtarnamenin tebliği tarihinden itibaren davalının müvekkilinin parasını işletmesinden sebepsiz bir şekilde zenginleşerek elde ettiği kar oranına avans faizi uygulanması suretiyle müvekkilinin zararının tazminine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, davacı ile müvekkili arasında çek taahhütnamesi imzalanarak davacıya çek karneleri verildiğini, çek karnesinin müşteriye teslimi ile keşideci ve banka arasında geri dönülemeyecek, gayri nakdi bir kredi sözleşmesinin doğduğunu, bankaların hesap sahibine teslim edilen her bir çek yaprağı açısından yasal sorumluluğu bulunduğundan ve ödemek zorunda kalacağı bu miktarı müşterisinden tahsil edeceğinden, bu risk ve alacağını teminat altına almak için müşterinin hesapları üzerinde takas, mahsup ve hapis hakkının olacağını, taraflar arasındaki çek taahhütnamesi hükümleri uyarınca müvekkilinin kendisine teslim edilmeyen çek yaprakları yönünden yasadan kaynaklanan ve gayrinakdi kredi sözleşmesi niteliğinde olan alacağını teminen müşteri hesapları üzerinde bloke uygulamaya yetkili olduğunu, davacının halen iade edilmemiş 29 adet çeki bulunduğunu, çalındığı iddia edilen çeklere ilişkin ceza yargılamasının halen devam ettiğini ve dava konusu çeklere ilişkin verilmiş bir tedbir ya da iptal kararı bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece iddia, savunma, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre, davacının keşide ettiği 29 adet çek yaprağının 11.09.2008 tarihinde çalındığı ve üç yıldır söz konusu çek yapraklarının Garanti Bankası Şubesi'ne ibraz edilmediği, davalı tarafça dosyaya sunulan çek taahhütnamesinin davacı tarafça imzalanan taahhütname olmadığı, davacının imzalamış olduğu çek taahhütnamesinin dosyaya sunulmadığı gerekçesiyle, davanın kabulüne ve 14.500 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.
Dava, davacının davalı banka nezdinde bulunan hesabına konulan blokenin kaldırılması istemine ilişkin olup, mahkemece yukarıda özetlendiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir. Ancak, Yargıtay HGK'nın 21.9.2011 tarih, 2011/17-513 Esas, 2011/549 Karar sayılı kararında da belirtildiği üzere Mülga 3167 sayılı “Çekle Ödemelerin Düzenlenmesi ve Çek Hamillerinin Korunması Hakkındaki” Kanunun 10. ve 5491 sayılı Çek Kanunu'nun 3. maddesi uyarınca muhatap banka süresinde ibraz edilen çekin karşılığının bulunmaması halinde yasal sorumluluk miktarına kadar ödeme yapmakla, kısmen karşılığının bulunması halinde ise kalan meblağı tamamlamakla yükümlüdür. Aynı maddede ödeme yükümlülüğü ile ilgili hususun hesap sahibi ile muhatap banka arasında çek defterinin teslimi sırasında yapılmış olan dönülemeyecek bir kredi sözleşmesi hükmünde olduğu açıklanmıştır.
Bu ödeme külfeti, yasa gereğince bankalara yükletilmiş olduğundan bankaca müşterisine verilen her çek yaprağı için bankadaki mevduatının, her bir çek yönünden yasal sorumluluk miktarı ile sınırlı olarak banka lehine rehinli olduğunun kabulü zorunludur. Ayrıca, çek hesabı açılmasına ilişkin sözleşmenin yapıldığının taraflar arasında uyuşmazlık konusu olmaması ve davacı tarafça da, davalı tarafından dosyaya fotokopisi sunulan çek taahhütnamesindeki imzanın inkar edilmemiş bulunması karşısında mahkemece, çek taahhütnamesinin aslının ibraz edilmediği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmesi ve yine talebin aşılması suretiyle tahsil hükmü kurulması da doğru görülmemiştir. Bu itibarla, mahkemece davalı banka tarafından davacının hesabına konulan blokenin hem yasaya, hem de taraflar arasında yapılan sözleşmeye uygun olduğu hususu göz önünde bulundurularak davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile yazılı olduğu şekilde davanın kabulü yönünde hüküm tesisi, bozmayı gerektirmiştir.
SONUÇ
Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davalı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 24/09/2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/102164000 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz