Sebepsiz Zenginleşme
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2014/11637 E. 2014/14213 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Usul tespitleri
- Yetkili mahkeme
- yetki/yetkisizlik
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
delillerin toplanıp değerlendirilmemesi↗ hmk ek 1. madde↗ bankacılık sözleşmesi↗ yetki sözleşmesi↗ tacir sıfatı↗ delillerin toplanmaması↗ bloke↗ rehin↗ yetki↗ tacir↗ yetkisizlik kararı↗ teminat↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece iddia, savunma ve dosya kapsamına göre, taraflar arasında imzalanan bankacılık sözleşmesinin 18. maddesi ile nakit teminat için bloke rehin talimat mektubu içeriğinde uyuşmazlıklarda İstanbul Merkez Mahkemelerinin yetkili olacağının kararlaştırıldığı, tarafların tacir sıfatını taşdığı, bu itibarla yetki sözleşmesinin HMK'nın 17. maddesi uyarınca tarafları bağladığı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.
Yetki sözleşmesi tacirler veya kamu tüzel kişileri arasında yapıldığı takdirde HMK'nun 17. maddesi uyarınca geçerlidir. Yalnızca tacirler ve kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek uyuşmazlık hakkında bir veya birden fazla mahkemeyi yetkili kılabilir. Taraflar, sözleşmeyle yetkili kıldıkları mahkeme yanında kanunen yetkili olan genel ve özel yetkili mahkemelerin de yetkisinin devam etmesini istiyorlarsa, bunu ayrıca sözleşmede belirtmelidirler. Aksi halde, davanın yalnız yetki sözleşmesiyle belirlenen mahkeme(ler)de açılması gerekir (HMK. 17. madde). Somut olaya gelindiğinde, mahkemece her ne kadar taraflar arasında yapılan sözleşmede HMK'nun 17. maddesine uygun şekilde yetkili mahkeme olarak İstanbul Merkez Mahkemeleri yetkili kılındığı gerekçesiyle dava dilekçesinin yetki yönünden reddine karar verilmiş ise de; davacı tacir olmadığını iddia ettiğine göre davacının tacir olup olmadığı konusunda taraf delilleri toplanıp değerlendirilmeden mahkemenin yazılı şekilde hüküm kurmuş olması isabetsiz olup hükmün bu nedenlerle bozulması gerekmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2012/14778 E. 2012/17367 K.
Ortak:yetki sözleşmesi · yetki · tacir · yetkisizlik kararı · yetki/yetkisizlik
İncelediğiniz karardaMahkemece iddia, savunma ve dosya kapsamına göre, taraflar arasında imzalanan «bankacılık sözleşmesinin» 18. maddesi ile nakit «teminat» için «bloke» «rehin» talimat mektubu içeriğinde uyuşmazlıklarda İstanbul Merkez Mahkemelerinin yetkili olacağının kararlaştırıldığı, tarafların «tacir sıfatını» taşdığı, bu itibarla «yetki sözleşmesinin» HMK'nın 17. maddesi uyarınca tarafları bağladığı gerekçesiyle «yetkisizlik» kararı verilmiştir.
Aksi halde, davanın yalnız «yetki sözleşmesiyle» belirlenen mahkeme(ler)de açılması gerekir (HMK.
… arasında yapılan sözleşmede HMK'nun 17. maddesine uygun şekilde yetkili mahkeme olarak İstanbul Merkez Mahkemeleri yetkili kılındığı gerekçesiyle dava dilekçesinin «yetki» yönünden reddine karar verilmiş ise de; davacı «tacir» olmadığını iddia ettiğine göre davacının tacir olup olmadığı konusunda taraf «delilleri toplanıp değerlendirilmeden» mahkemenin yazılı şekilde hüküm kurmuş olması isabetsiz olup hükmün bu nedenlerle bozulması gerekmiştir.
Benzer bu karardaKarşı taraf ..., ..., ... ve ... vekili, ihtiyati hacze konu «bonoda» İstanbul Mahkemelerinin yetkili olduğuna dair «yetki şartı» bulunduğunu, HMK’nun 17. maddesi gereğince davanın yalnız «yetki sözleşmesi» ile belirlenen yetkili mahkemede açılabileceğini savunarak, ihtiyati hacze yetki yönünden itiraz etmiştir.
Mahkemece, ihtiyati hacze konu «bonoda» ihtilaf vukuunda İstanbul/Merkez mahkemeleri ve icra dairelerinin yetkili olduğunun belirtilmesi nedeniyle «yetki itirazının» kabulüne, «ihtiyati haciz» kararının «yetkisizlik» nedeniyle kaldırılmasına karar verilmiştir.
Aksi halde, davanın yalnız «yetki sözleşmesiyle» belirlenen mahkeme(ler)de açılması gerekir (HMK.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:yetki şartı · yetki itirazı · ihtiyati haciz · bono · haciz
Benzer bu karardaMahkemece, ihtiyati hacze konu «bonoda» ihtilaf vukuunda İstanbul/Merkez mahkemeleri ve icra dairelerinin yetkili olduğunun belirtilmesi nedeniyle «yetki itirazının» kabulüne, «ihtiyati haciz» kararının «yetkisizlik» nedeniyle kaldırılmasına karar verilmiştir.
Mahkemece, 09.04.2012 tarihli karar ile iddia ve dosyadaki belgelere göre, «ihtiyati haciz» isteminin kabulüne, borca yetecek miktar için ihtiyati haciz karar verilmiştir.
Karşı taraf ..., ..., ... ve ... vekili, ihtiyati hacze konu «bonoda» İstanbul Mahkemelerinin yetkili olduğuna dair «yetki şartı» bulunduğunu, HMK’nun 17. maddesi gereğince davanın yalnız «yetki sözleşmesi» ile belirlenen yetkili mahkemede açılabileceğini savunarak, ihtiyati hacze yetki yönünden itiraz etmiştir.
İhtiyati «haciz» isteyen vekili, «bononun» tanzim tarihinin 21.09.2011 tarihi olduğunu ve 1086 sayılı HUMK’nun uygulanması gerektiğini savunarak, itirazın reddini istemiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2014/16692 E. 2014/17434 K.
Ortak:yetki sözleşmesi · yetki · tacir · yetkisizlik kararı · yetki/yetkisizlik
İncelediğiniz karardaMahkemece iddia, savunma ve dosya kapsamına göre, taraflar arasında imzalanan «bankacılık sözleşmesinin» 18. maddesi ile nakit «teminat» için «bloke» «rehin» talimat mektubu içeriğinde uyuşmazlıklarda İstanbul Merkez Mahkemelerinin yetkili olacağının kararlaştırıldığı, tarafların «tacir sıfatını» taşdığı, bu itibarla «yetki sözleşmesinin» HMK'nın 17. maddesi uyarınca tarafları bağladığı gerekçesiyle «yetkisizlik» kararı verilmiştir.
Aksi halde, davanın yalnız «yetki sözleşmesiyle» belirlenen mahkeme(ler)de açılması gerekir (HMK.
… arasında yapılan sözleşmede HMK'nun 17. maddesine uygun şekilde yetkili mahkeme olarak İstanbul Merkez Mahkemeleri yetkili kılındığı gerekçesiyle dava dilekçesinin «yetki» yönünden reddine karar verilmiş ise de; davacı «tacir» olmadığını iddia ettiğine göre davacının tacir olup olmadığı konusunda taraf «delilleri toplanıp değerlendirilmeden» mahkemenin yazılı şekilde hüküm kurmuş olması isabetsiz olup hükmün bu nedenlerle bozulması gerekmiştir.
Benzer bu karardaAncak, HMK'nın 17. maddesi uyarınca, «yetki sözleşmesi» «tacirler» veya kamu tüzel kişileri arasında yapıldığı takdirde geçerlidir.
Aksi halde, davanın yalnız «yetki sözleşmesiyle» belirlenen mahkeme(ler)de açılması gerekir.
Mahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, «ihtiyati haciz» kararı için yetkili mahkemenin kural olarak HMK hükümlerine göre belirleneceği, HMK'nın 17. maddesi uyarınca, «tacirler» veya kamu tüzel kişilerinin, aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabileceği, tacir olan taraflar arasında düzenlenen ve taraflarca da inkar edilmeyen ihtiyati hacze konu Genel Kredi Sözleşmesi'nin 13/2. maddesi ile Bursa mahkeme ve «icra dairelerinin yetkisi» kabul edilmiş olmakla bu hüküm, sözleşmenin taraflarını bağlayacağından Bursa mahkemelerinin yetkili olduğu gerekçesiyle, itirazın reddine karar verilmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:icra dairesi yetkisi · yetki şartı · ticari kredi sözleşmesi · ticari kredi · ihtiyati hacze itiraz · müteselsil kefil · ihtiyati haciz · kefil
Benzer bu kararda2- Talep, genel «ticari kredi sözleşmesine» dayalı «ihtiyati haciz» kararına itiraz istemine ilişkin olup, muteriz S..
Mahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, «ihtiyati haciz» kararı için yetkili mahkemenin kural olarak HMK hükümlerine göre belirleneceği, HMK'nın 17. maddesi uyarınca, «tacirler» veya kamu tüzel kişilerinin, aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabileceği, tacir olan taraflar arasında düzenlenen ve taraflarca da inkar edilmeyen ihtiyati hacze konu Genel Kredi Sözleşmesi'nin 13/2. maddesi ile Bursa mahkeme ve «icra dairelerinin yetkisi» kabul edilmiş olmakla bu hüküm, sözleşmenin taraflarını bağlayacağından Bursa mahkemelerinin yetkili olduğu gerekçesiyle, itirazın reddine karar verilmiştir.
T.. işbu «kredi sözleşmesini» «müteselsil kefil» sıfatıyla imzalamıştır.
Somut olaya gelindiğinde, «müteselsil kefil» olan S..
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/2799 E. 2015/3753 K.
Ortak:yetki sözleşmesi · yetki · tacir · yetkisizlik kararı · yetki/yetkisizlik
İncelediğiniz karardaMahkemece iddia, savunma ve dosya kapsamına göre, taraflar arasında imzalanan «bankacılık sözleşmesinin» 18. maddesi ile nakit «teminat» için «bloke» «rehin» talimat mektubu içeriğinde uyuşmazlıklarda İstanbul Merkez Mahkemelerinin yetkili olacağının kararlaştırıldığı, tarafların «tacir sıfatını» taşdığı, bu itibarla «yetki sözleşmesinin» HMK'nın 17. maddesi uyarınca tarafları bağladığı gerekçesiyle «yetkisizlik» kararı verilmiştir.
Aksi halde, davanın yalnız «yetki sözleşmesiyle» belirlenen mahkeme(ler)de açılması gerekir (HMK.
… arasında yapılan sözleşmede HMK'nun 17. maddesine uygun şekilde yetkili mahkeme olarak İstanbul Merkez Mahkemeleri yetkili kılındığı gerekçesiyle dava dilekçesinin «yetki» yönünden reddine karar verilmiş ise de; davacı «tacir» olmadığını iddia ettiğine göre davacının tacir olup olmadığı konusunda taraf «delilleri toplanıp değerlendirilmeden» mahkemenin yazılı şekilde hüküm kurmuş olması isabetsiz olup hükmün bu nedenlerle bozulması gerekmiştir.
Benzer bu karardaMahkemece davanın taraflarının gerçek kişi oldukları ve «tacir» olmadıkları için yaptıkları «yetki sözleşmesinin» «geçersiz» olduğuna kanaat getirilmiş ise de, dosya kapsamında tarafların tacir olup olmadıklarına dair bir inceleme ve tespitin yer almaması ve «gerçek kişi tacir» olarak da ticari faaliyette bulunulabileceği gözetilerek, tarafların tacir olup olmadığı konusunda yeterli araştırma ve değerlendirme yapılması ve HMK’nın 17. madd …
… tüm dosya kapsamına göre; ihtiyati hacze konu edilen 100.000,00 TL bedelli senet üzerinde tanzim yeri belirtilmediği, Çay İcra Dairesi'nin yetkili olduğuna ilişkin «yetki sözleşmesi» bulunduğu, ancak «keşidecisi» ve «lehtarı» gerçek kişi olan senetle ilgili olarak yapılan yetki sözleşmesinin «geçersiz» olduğu, borçlunun «yerleşim yerinin» Ankara olduğu, «genel yetkili» mahkeme olan Ankara Ticaret Mahkemeleri'nden ihtiyati haczin talep edilmesi gerekirken Çay Asliye Hukuk Mahkemesi'nce ihtiyati hacze karar verilmesinin yasaya uygun olmadığı gerekçesiyle «yetki itirazının» kabulü ile «ihtiyati haciz» kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.
Aksi halde, davanın yalnız «yetki sözleşmesiyle» belirlenen mahkeme(ler)de açılması gerekir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:gerçek kişi tacir · genel yetkili mahkeme · yerleşim yeri · yetki itirazı · lehtar · ihtiyati haciz · keşideci · geçersizlik
Benzer bu kararda… tüm dosya kapsamına göre; ihtiyati hacze konu edilen 100.000,00 TL bedelli senet üzerinde tanzim yeri belirtilmediği, Çay İcra Dairesi'nin yetkili olduğuna ilişkin «yetki sözleşmesi» bulunduğu, ancak «keşidecisi» ve «lehtarı» gerçek kişi olan senetle ilgili olarak yapılan yetki sözleşmesinin «geçersiz» olduğu, borçlunun «yerleşim yerinin» Ankara olduğu, «genel yetkili» mahkeme olan Ankara Ticaret Mahkemeleri'nden ihtiyati haczin talep edilmesi gerekirken Çay Asliye Hukuk Mahkemesi'nce ihtiyati hacze karar verilmesinin yasaya uygun olmadığı gerekçesiyle «yetki itirazının» kabulü ile «ihtiyati haciz» kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.
Mahkemece davanın taraflarının gerçek kişi oldukları ve «tacir» olmadıkları için yaptıkları «yetki sözleşmesinin» «geçersiz» olduğuna kanaat getirilmiş ise de, dosya kapsamında tarafların tacir olup olmadıklarına dair bir inceleme ve tespitin yer almaması ve «gerçek kişi tacir» olarak da ticari faaliyette bulunulabileceği gözetilerek, tarafların tacir olup olmadığı konusunda yeterli araştırma ve değerlendirme yapılması ve HMK’nın 17. madd …
1 benzer karar daha
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2012/9069 E. 2012/11824 K.
Ortak:yetki sözleşmesi · yetki · tacir · yetkisizlik kararı · yetki/yetkisizlik
İncelediğiniz karardaMahkemece iddia, savunma ve dosya kapsamına göre, taraflar arasında imzalanan «bankacılık sözleşmesinin» 18. maddesi ile nakit «teminat» için «bloke» «rehin» talimat mektubu içeriğinde uyuşmazlıklarda İstanbul Merkez Mahkemelerinin yetkili olacağının kararlaştırıldığı, tarafların «tacir sıfatını» taşdığı, bu itibarla «yetki sözleşmesinin» HMK'nın 17. maddesi uyarınca tarafları bağladığı gerekçesiyle «yetkisizlik» kararı verilmiştir.
Aksi halde, davanın yalnız «yetki sözleşmesiyle» belirlenen mahkeme(ler)de açılması gerekir (HMK.
… arasında yapılan sözleşmede HMK'nun 17. maddesine uygun şekilde yetkili mahkeme olarak İstanbul Merkez Mahkemeleri yetkili kılındığı gerekçesiyle dava dilekçesinin «yetki» yönünden reddine karar verilmiş ise de; davacı «tacir» olmadığını iddia ettiğine göre davacının tacir olup olmadığı konusunda taraf «delilleri toplanıp değerlendirilmeden» mahkemenin yazılı şekilde hüküm kurmuş olması isabetsiz olup hükmün bu nedenlerle bozulması gerekmiştir.
Benzer bu karardaAksi halde, davanın yalnız «yetki sözleşmesiyle» belirlenen mahkemede açılması gerekir. (HMK. mad 17).
Mahkemece, HMK'nun 17. maddesi uyarınca, sözleşme ile belirlenen mahkemenin yetkili olduğu gerekçesiyle, mahkemenin «yetkisizliği» nedeniyle dava dilekçesinin reddine, dosyanın karar kesinleştiğinde ve istem halinde Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine karar vermiştir.
Yetki sözleşmesi «tacirler» veya kamu tüzel kişileri arasında yapıldığı takdirde HMK'nun 17 maddesi uyarınca geçerlidir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2014/11637 E. , 2014/14213 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ BAKIRKÖY (KAPATILAN) 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 24/10/2013
NUMARASI 2013/129-2013/469
Taraflar arasında görülen davada Bakırköy (Kapatılan) 8. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 24/10/2013 tarih ve 2013/129-2013/469 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkilinin dava dışı 3. şahıs H. M.'nun davalı banka ile akdettiği "Türev Ürünler Çerçeve Sözleşmesi" çerçevesinde yapacağı opsiyonel işlemlere bankadaki mevduatını teminat vermek için davalı banka ile "Nakit Teminat için Bloke ve Rehin Talimat Mektubu"nu imzaladığını, sonradan bu rehin ve teminatı davalı banka şubesi ile karşılıklı feshettiklerini, ancak bankanın mevduat üzerindeki rehni kaldırmadığını, davalı bankanın müvekkilinin mevduat hesabındaki paraları haksız şekilde iktisap ettiğini ileri sürerek sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre 3.323.826 TL'yi işlemiş faizi ile birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, davacı ile müvekkili arasında aktedilen nakit teminat için bloke sözleşmesinde ve bankacılık işlmleri sözleşmesinde yetkili mahkemenin İstanbul Merkez Mahkemeleri olarak kararlaştırıldığını savunarak yetkisizlik kararı verilmesini talep etmiştir.
Mahkemece iddia, savunma ve dosya kapsamına göre, taraflar arasında imzalanan bankacılık sözleşmesinin 18. maddesi ile nakit teminat için bloke rehin talimat mektubu içeriğinde uyuşmazlıklarda İstanbul Merkez Mahkemelerinin yetkili olacağının kararlaştırıldığı, tarafların tacir sıfatını taşdığı, bu itibarla yetki sözleşmesinin HMK'nın 17. maddesi uyarınca tarafları bağladığı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.
Yetki sözleşmesi tacirler veya kamu tüzel kişileri arasında yapıldığı takdirde HMK'nun 17. maddesi uyarınca geçerlidir. Yalnızca tacirler ve kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek uyuşmazlık hakkında bir veya birden fazla mahkemeyi yetkili kılabilir. Taraflar, sözleşmeyle yetkili kıldıkları mahkeme yanında kanunen yetkili olan genel ve özel yetkili mahkemelerin de yetkisinin devam etmesini istiyorlarsa, bunu ayrıca sözleşmede belirtmelidirler. Aksi halde, davanın yalnız yetki sözleşmesiyle belirlenen mahkeme(ler)de açılması gerekir (HMK.
17. madde). Somut olaya gelindiğinde, mahkemece her ne kadar taraflar arasında yapılan sözleşmede HMK'nun 17. maddesine uygun şekilde yetkili mahkeme olarak İstanbul Merkez Mahkemeleri yetkili kılındığı gerekçesiyle dava dilekçesinin yetki yönünden reddine karar verilmiş ise de; davacı tacir olmadığını iddia ettiğine göre davacının tacir olup olmadığı konusunda taraf delilleri toplanıp değerlendirilmeden mahkemenin yazılı şekilde hüküm kurmuş olması isabetsiz olup hükmün bu nedenlerle bozulması gerekmiştir.
SONUÇ
Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 22.09.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/102119000 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz