Rehin ve hapis hakkı
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2014/8345 E. 2014/11962 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Usul tespitleri
- Dava şartı
- dava şartı
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
rehin ve hapis hakkı↗ hapis hakkı↗ i̇i̇k 257↗ rehin↗ ihtiyati haciz↗ hukuki yarar↗ haciz↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, talep eden kurtaran olduğundan kurtarma ücreti alacağından dolayı TTK'nın 1315/1. maddesine göre TMK'nın 950-953 uyarınca kurtarılan diğer eşyada hapis hakkının mevcut olduğu, İİK'nın 257/1. maddesi doğrultusunda rehinle temin edilmiş alacağın ihtiyaten haczinin olanaklı olmadığı, talep edenin hapis hakkı bulunması nedeniyle ihtiyati haciz talebinde bulunmakta hukuki yararının olmadığı gerekçesiyle, talebin reddine karar verilmiştir.
Kararı, ihtiyati haciz isteyen vekili temyiz etmiştir.
Talep, gemi kurtarma ücretinden kaynaklanan, geminin ihtiyati haczi istemine ilişkindir. İhtiyati haciz isteyen (alacaklı) vekili, borçlu gemiye kurtarma hizmeti verdiğini bildirerek geminin ihtiyaten haczini talep etmiştir. Mahkemece, kurtarma ücreti alacağı nedeniyle alacaklının hapis hakkını haiz bulunduğu ve bu nedenle de ihtiyati haciz talebinde hukuki yararının bulunmadığı gerekçesiyle talebin reddine karar verilmiştir. Rehin ve/veya hapis hakkı ile geminin ihtiyaten haczi farklı haklar olup, alacaklının bu hakları kullanmakta tercih hakkı bulunduğundan, ihtiyati haciz isteyen (alacaklı) vekilinin ihtiyati haciz talep etmekte hukuki yararı bulunmaktadır. Bu durumda ihtiyati haciz isteyen (alacaklı) vekili tercihini açıkca ihtiyati hacizden yana kullanmış olduğuna göre talep bu yönüyle değerlendirilerek bir karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçeyle talebin reddine karar verilmesi yerinde görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir,
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2018/5369 E. 2019/6629 K.
Ortak:hapis hakkı · hukuki yarar · dava şartı
İncelediğiniz karardaMahkemece, talep eden kurtaran olduğundan kurtarma ücreti alacağından dolayı TTK'nın 1315/1. maddesine göre TMK'nın 950-953 uyarınca kurtarılan diğer eşyada «hapis hakkının» mevcut olduğu, İİK'nın «257»/1. maddesi doğrultusunda rehinle temin edilmiş alacağın ihtiyaten haczinin olanaklı olmadığı, talep edenin hapis hakkı bulunması nedeniyle «ihtiyati haciz» talebinde bulunmakta «hukuki yararının» olmadığı gerekçesiyle, talebin reddine karar verilmiştir.
Mahkemece, kurtarma ücreti alacağı nedeniyle alacaklının «hapis hakkını» haiz bulunduğu ve bu nedenle de «ihtiyati haciz» talebinde «hukuki yararının» bulunmadığı gerekçesiyle talebin reddine karar verilmiştir.
Rehin ve/veya «hapis hakkı» ile geminin ihtiyaten haczi farklı haklar olup, alacaklının bu hakları kullanmakta tercih hakkı bulunduğundan, «ihtiyati haciz» isteyen (alacaklı) vekilinin ihtiyati haciz talep etmekte «hukuki yararı» bulunmaktadır.
Benzer bu karardaMahkemece, uyulan bozma ilamı, iddia, savunma ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, asıl davada davacının «hapis hakkını» kullanabileceği mauccel alacağı bulunmadığı, davalının ise hapis hakkının kullanımı nedeniyle zarara uğradığını ispatlayamadığı gerekçesiyle davanın kabulü ile itirazın iptaline, takip bedelinin %20’si oranında «icra inkar tazminatına», birleşen davada ise asıl dava davalısının asıl davada «takas» talebinde bulunduğu, ayrıca dava açmasında «hukuki yararı» bulunmadığı gerekçesiyle birleşen davanın reddine karar verilmiştir.
Dava tarihi itibariyle uygulanması gereken 6102 sayılı TTK’nın 1201. madde hükmüne göre, «navlun» alacaklısı «taşıyıcının», «navlun sözleşmesinden doğan» bütün alacakları için Türk Medenî Kanunu'nun 950 ilâ 953'üncü maddeleri uyarınca eşya üzerinde «hapis hakkına» sahip olduğu düzenlenmiştir.
Gönderme yapılan 4721 sayılı TMK 950. madde hükmüne göre de, «hapis hakkının» kullanımı için öncelikle alacağın «muacceliyeti» ile hapis hakkı kullanılan eşya ile «muaccel alacak» arasına bağlantı bulunması gerekir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:takas def'i · muaccel alacak · navlun alacağı · navlun sözleşmesi · zilyetlik · taşıtan · takas · müktesep hak
Benzer bu karardaSomut olaya gelindiğinde, asıl davada; davacı «taşıyıcının» alacak talebine karşılık, davalı «taşıtan», taşıma işine konu bir kısım malları davacı «taşıyan» tarafından alıcılara «teslim» edilmeyerek, alacak ile aynı miktar zarara yol açtığı gerekçesiyle «takas def»'inde bulunmuştur.
Bu durumda, davalı taraf lehine oluşan usulü «müktesep hak» karşısında asıl davada davalının «takas» talebi dikkate alınarak, nitelikteki, davacı tarafça alıcılarına «teslim» edilmeyen mal bedellerinin, davacı alacağından mahsubu ile sonuca ulaşılması gerekirken hatalı değerlendirme ile asıl davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmamış kararın anılan nedenlerle temyiz eden davalı yararına bozulması gerekmiştir.
Mahkemece, uyulan bozma ilamı, iddia, savunma ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, asıl davada davacının «hapis hakkını» kullanabileceği mauccel alacağı bulunmadığı, davalının ise hapis hakkının kullanımı nedeniyle zarara uğradığını ispatlayamadığı gerekçesiyle davanın kabulü ile itirazın iptaline, takip bedelinin %20’si oranında «icra inkar tazminatına», birleşen davada ise asıl dava davalısının asıl davada «takas» talebinde bulunduğu, ayrıca dava açmasında «hukuki yararı» bulunmadığı gerekçesiyle birleşen davanın reddine karar verilmiştir.
2-Asıl dava, «navlun alacağından» doğan meblağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibinin iptali istemine ilişkindir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2010/3768 E. 2011/15360 K.
Ortak:hapis hakkı
İncelediğiniz karardaMahkemece, talep eden kurtaran olduğundan kurtarma ücreti alacağından dolayı TTK'nın 1315/1. maddesine göre TMK'nın 950-953 uyarınca kurtarılan diğer eşyada «hapis hakkının» mevcut olduğu, İİK'nın «257»/1. maddesi doğrultusunda rehinle temin edilmiş alacağın ihtiyaten haczinin olanaklı olmadığı, talep edenin hapis hakkı bulunması nedeniyle «ihtiyati haciz» talebinde bulunmakta «hukuki yararının» olmadığı gerekçesiyle, talebin reddine karar verilmiştir.
Mahkemece, kurtarma ücreti alacağı nedeniyle alacaklının «hapis hakkını» haiz bulunduğu ve bu nedenle de «ihtiyati haciz» talebinde «hukuki yararının» bulunmadığı gerekçesiyle talebin reddine karar verilmiştir.
Rehin ve/veya «hapis hakkı» ile geminin ihtiyaten haczi farklı haklar olup, alacaklının bu hakları kullanmakta tercih hakkı bulunduğundan, «ihtiyati haciz» isteyen (alacaklı) vekilinin ihtiyati haciz talep etmekte «hukuki yararı» bulunmaktadır.
Benzer bu karardaMahkemece, davanın reddine ilişkin olarak verilen kararın temyizi üzerine Dairemizce MK'nun 950.maddesi uyarınca üzerinde «hapis hakkı» kullanılan eşya ile alacak arasında bağlantı bulunması gerekmekte olup, somut olayda böyle bir bağlantının varlığının ispat edilmediği gerekçesiyle bozulması sonra …
Sonuç: İncelediğiniz kararda Bozma ↔ benzerinde Kısmen bozma🔶 iki emsal
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2014/8345 E. , 2014/11962 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ İSTANBUL 51. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 24/02/2014
NUMARASI 2014/19-2014/19
İstanbul 51. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 24/02/2014 tarih ve 2014/19-2014/19 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi ihtiyati haciz isteyen alacaklı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
İhtiyati haciz isteyen (alacaklı) vekili, müvekkilince O.. Crusader isimli gemiye kurtarma hizmeti verildiğini, borçludan 12.000.000,00 USD kurtarma hizmeti teminatı talep edildiğini ancak teminatın yatırılmadığını, geminin kaçma tehlikesi bulunduğunu ileri sürerek, 12.000.000,00USD teminat verilinceye dek G.. K.. […]. Crusader adlı 946.. Imo no'lu geminin ihtiyati haczine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkemece, talep eden kurtaran olduğundan kurtarma ücreti alacağından dolayı TTK'nın 1315/1. maddesine göre TMK'nın 950-953 uyarınca kurtarılan diğer eşyada hapis hakkının mevcut olduğu, İİK'nın 257/1. maddesi doğrultusunda rehinle temin edilmiş alacağın ihtiyaten haczinin olanaklı olmadığı, talep edenin hapis hakkı bulunması nedeniyle ihtiyati haciz talebinde bulunmakta hukuki yararının olmadığı gerekçesiyle, talebin reddine karar verilmiştir.
Kararı, ihtiyati haciz isteyen vekili temyiz etmiştir.
Talep, gemi kurtarma ücretinden kaynaklanan, geminin ihtiyati haczi istemine ilişkindir. İhtiyati haciz isteyen (alacaklı) vekili, borçlu gemiye kurtarma hizmeti verdiğini bildirerek geminin ihtiyaten haczini talep etmiştir. Mahkemece, kurtarma ücreti alacağı nedeniyle alacaklının hapis hakkını haiz bulunduğu ve bu nedenle de ihtiyati haciz talebinde hukuki yararının bulunmadığı gerekçesiyle talebin reddine karar verilmiştir. Rehin ve/veya hapis hakkı ile geminin ihtiyaten haczi farklı haklar olup, alacaklının bu hakları kullanmakta tercih hakkı bulunduğundan, ihtiyati haciz isteyen (alacaklı) vekilinin ihtiyati haciz talep etmekte hukuki yararı bulunmaktadır. Bu durumda ihtiyati haciz isteyen (alacaklı) vekili tercihini açıkca ihtiyati hacizden yana kullanmış olduğuna göre talep bu yönüyle değerlendirilerek bir karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçeyle talebin reddine karar verilmesi yerinde görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir,
SONUÇ
Yukarıda açıklanan nedenlerle ihtiyati haciz isteyen(alacaklı) vekilinin temyiz itirazının kabulü ile kararın ihtiyati haciz isteyen(alacaklı) yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 24/06/2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/102064500 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz