Tazminat

11. Hukuk Dairesi         2022/5769 E.  ,  2024/214 K.

"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi

SAYISI 2022/245 Esas, 2022/388 Karar

DAVALILAR 1.... Hayvancılık Yem Tarım Ürünleri ve Taş. San. vekili Avukat ...

2.... vekili Avukat ...

3.Allianz Sigorta A.Ş. vekili Avukat ...

4... vekili Avukat ...

DAVA TARİHİ

HÜKÜM

Kısmen kabul

İLK DERECE MAHKEMESİ Pınarbaşı (Kayseri) Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI 2016/178 E., 2019/76 K.

Taraflar arasındaki tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ... şirketi vekili, davalı .... vekili ile davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı ... şirketinin istinaf başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı Yargıtayca duruşma istemli olarak davalı .... ile ... vekilleri tarafından ve davacı vekilince duruşma istemi olmaksızın temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda duruşma için belirlenen 09.01.2024 günü hazır bulunan davacı vekili Av. ... ile davalı ... Hayvancılık vekili Av. ... ..., davalı Gezer Tarım Ürn. vekili Av. ..., davalı ... vekili Av. ... ... ve davalı ... vekili Av. ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362 nci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

Dosya içeriğine göre Bölge Adliye Mahkemesince davalı .... ile davalı ... yönünden kabul edilen miktar toplam 65.500,00 TL olup Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 107.090,00 TL’nin altında kalmaktadır.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin sıfır km traktörünü, kira sözleşmesi ile davalılardan ... Hayvancılık Ltd. Şti.'ye kiraya verdiğini, sözleşmeye göre traktörün bakımı, bozulması bir yerden bir yere nakliyesi ve nakliye esnasında meydana gelecekler de dahil her türlü zarardan sorumluluğun bu davalı üstlenildiğini, davalının kiraladığı traktörü kendi balya makinası ile beraber kullanım alanlarına sevki için davalılardan Gezer Tarım Ltd. Şti. ile anlaşıldığını, diğer davalı ...'ın bu davalının çalışanı/kamyon şoförü olduğunu, davalı ...Ş.'nin ise hem nakliyat hem de trafik sigortacısı olduğunu, davalı ...'ın sevk ve idaresindeki aracın devrilmesi sonucu müvekkiline ait traktörün kullanılamaz hale geldiğini ileri sürerek, 450.000,00 TL traktör bedelinin şimdilik 65.500,00 TL'sinin tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen ve haksız fiil tarihi olan kaza tarihinden itibaren işleyecek TCMB yıllık ticari avans faizi ile tahsiline, bu talep kabul olunmadığı takdirde müvekkiline ait traktörün hasar bedeli ve değer kaybı bedelinin tahsiline, kullanılmaz hale gelen traktör için fazlaya ilişkin tüm hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 25.500,00 TL kazanç kaybının davalı ...Ş.

firması haricindeki diğer tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen kaza tarihinden itibaren işleyecek TCMB ticari avans faizi ile tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... Hayvancılık Yem Tarım Ürünleri ve Taş. San. Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; meydana gelen kazaya diğer davalı ...'ın tam kusuru ile sebebiyet verdiğini, müvekkiline atfı ... herhangi bir kusur bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; kazanın meydana gelmemesi için elinden geleni yaptığını savunarak davanın reddini istemiştir.

3.Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde; bu davanın müvekkili sigorta şirketi bakımından husumet yönünden reddi gerektiğini, davacının nakliyat sigorta poliçesinin lehdarı olmadığı gibi sigortalı da olmadığını, diğer davalılardan sigortalı sıfatına sahip ... Sigorta Ltd. Şti.'nin müvekkiline nakliyat sigorta poliçesi uyarınca herhangi bir başvuruda bulunmamış iken, meydana gelen hasar nedeniyle davacının talepte bulunmasının düşünülemeyeceğini savunarak davanın reddini istemiştir.

4.Davalı Gezer Tarım Ürünleri vekili cevap dilekçesinde; davalı ... Hayvancılık Firmasının davacı ile arasındaki kira sözleşmesi gereği traktörün nakliyesinden ... her türlü zarardan sorumlu olduğunu, müvekkili şirketin taşıma olayından haberi olmadığını, çünkü meydana gelen kazaya konu çekici ve dorsesinin dava dışı Samet Özay tarafından kiralandığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... şirketi ile davalı .... ile davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davalı ... şirketi vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın müvekkili sigorta şirketi bakımından husumet yönünden reddi gerektiğini, diğer davalılardan sigortalı sıfatına sahip ... Sigorta Ltd. Şti. müvekkili sigorta şirketine nakliyat sigorta poliçesi uyarınca herhangi bir başvuruda bulunmamış iken, meydana gelen hasar nedeniyle davacının talepte bulunmasının düşünülemeyeceğini ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

2. Davalı ... ile davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın husumet nedeni ile reddi gerektiğini, dava dışı Samet Özay ile müvekkilinin çekici ve yarı römork için ... süreli kira sözleşmesi yaptıklarını, kira sözleşmesi uyarınca müvekkilinin sorumlu olmadığını, müvekkili ...'ın %100 kusurlu olduğuna ilişkin bilirkişi raporunun kabul edilmesinin de mümkün olmadığını ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının davalı ... tarafından düzenlenen nakliyat sigorta poliçesinin lehdarı olmadığı gibi sigortalısı da olmadığı, davacı tarafça davalı ... şirketine yönelik olarak dava konusu edilen traktör için düzenlenen nakliyat sigorta poliçesine göre talepte bulunulamayacağı, davacının zararı en geç dava tarihinde öğrendiği, ıslahla artırılan kısım yönünden davanın 2 yıllık zamanaşıma uğradığı gerekçesi ile hükmün kaldırılarak, davalı ...'nin bu yöne ilişkin istinaf itirazlarının kabulüne karar verilerek bu davalı yönünden davanın reddine; diğer davalılar Gezer Ltd. Şti. ve ...'ın istinaf itirazlarının ise reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile davalı .... ile davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; ... zarar görenin müvekkili olduğunu, malının sigortalı olduğuna inandığını, davalı ... şirketinin sebepsiz zenginleştiğini, zira sigorta kapsamında olduğu kesinleşen sigorta tazminatını hak sahibine ödemekten kurtulduğunu, davalı sigortalı ... Hayvancılık ile davalı sigortacı Allianz arasında muhtemel muvazaalı/kötü niyetli işlemlerin önünün açıldığını, madde başlığı "Başkası lehine sigorta" olan 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1454 üncü maddesinin, bir yandan 3. kişiye (müvekkiline) ait bir malın sigortalanmasına izin verirken, diğer yandan rizikonun gerçekleşmesi halinde zararın aynı 3. kişiye (müvekkile) ödenmesine izin vermemesinin, yani hakkın ...

sahibine teslim edilmemesini amaçladığının düşünülemeyeceği, aksi görüşün kabul edilmesinin, sigorta sözleşmesini yapan (sigortalı) ve sigorta şirketleri arasındaki muvazaalı işlemlere izin verilmesinin ve bu suretle malının sigortalandığına inanarak ticari faaliyetlerini devam ettiren 3. kişilerin haklarının gaspedilmesi sonucunu doğuracağı, davalı ... Hayvancılık firmasının sigorta zararının tazmini işlemlerini hiç başlatmadığı, haricen edinilen bilgilere göre davalı ... Hayvancılık firmasının borca batık olduğunu, borçları olan bir firmanın hakkı olan sigorta tazminatını almaktan imtina etmesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğu, müvekkilinin malın maliki ve dolayısıyla sigortalanabilir menfaati bulunduğunu, Yargıtay 11.

Hukuk Dairesinin 01.10.2018 tarih, 2016/11013 E. ve 2018/5845 K. sayılı ilamında da zarar gören üçüncü kişilerin, zarara yol açan sigortalıya karşı açacakları davaları doğrudan sigortacıya karşıda açabileceklerinin belirtildiğini, dolayısıyla müvekkilinin emtia taşıma sigortasının sigortacısı olan Alianz Sigortaya doğrudan başvurabileceği, ayrıca davalı ... şirketinin hem zorunlu mali mesuliyet sigortacısı hem de ihtiyari mali mesuliyet sigortacısı olduğunu, zararın 09.11.2018 tarihli bilirkişi raporu ile öğrenildiğini ve zamanaşımı süresinin buradan başlaması gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

2.Davalı .... ile davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; davanın husumetten reddi gerektiğini, vekâlet ücretinin yanlış hesaplandığını, bilirkişi raporunun hatalı olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 ... maddeleri.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 ... maddesinde yer ... sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A.6 Teminat Dışında Kalan Haller başlığı altında (e) bendinde, zarar görenlerin beraberinde bulunan bagaj ve benzeri eşya dışında sigortalı araçta veya bu araç vasıtasıyla çekilen römorkta/yarı römorkta taşınan eşyanın uğrayacağı zararlardan dolayı sigortalıya karşı ileri sürülecek taleplerin sigorta teminatı dışında kaldığı düzenlenmiştir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve yasaya uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

A.Davalılar Temyizi Yönünden

Davalı .... ile davalı ... vekilinin temyiz dilekçesinin miktardan REDDİNE,

B.Davacı Temyizi Yönünden

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 ... maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Takdir olunan 17.100,00 TL duruşma vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davacıya yükletilmesine,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davalılara iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

11.01.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.