İtirazın iptali

Bayilik sözleşmesinden kaynaklanan alacak

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2023/135 E. 2023/7643 K.

Ortak:alım taahhüdü · virman · kâr mahrumiyeti · bayilik sözleşmesi · ek prim · garantörlük · mahsup · bono

İncelediğiniz kararda

… lerin yorumunun doğrudan hakim tarafından yapılması gerektiğini, davacının müvekkili ile ek sözleşmeye konu borcun ödenmesini teminen, müvekkilini 3 yıl 8 ay 23 gün «bayilik sözleşmesi» ile bağlı tutarak borcun ödenmesini «garanti» altına aldığını ve bu süre ile müvekkilinin de bayi olarak kalacağı inancı yarattığını, davacı, müvekkiline 3 yıl 8 ay 23 gün içerisinde, her ay en az 500 ton almak «kaydı» ile, 515.945,00 TL'lik LPG vereceğini ve müvekkilinin de, aylık «alım taahhüdünün» gerçekleştiği oranda "bayi destek «primi»" faturası düzenleyerek davacıdan alacaklı olacağını (davacıyı borçlu kılacağını) ve fakat bayi destek prim faturasının tablo halinde verilen senetlerden fazla olam …

… ; "ilgili tarihe denk gelen senet tutarına karşın, aylık alım tahhüdüne gerçekleşen alımın oranlaması ile bulunacak olan ve en fazla senet tutarı kadar "bayi destek «primi»" faturası kesecektir." hükmünden, senet bedellerinin alınan ürün miktarı kadar karşılıksız kalacağına ilişkin bir anlam çıkmadığı kanaatine vardıklarını, oysaki, aynı tarihli «bayilik sözleşmesi» ve ek sözleşme birlikte değerlendirildiğinde, tam da bu sonucun çıktığını, kaldı ki, davacının «defterlerinde», bu ek sözleşmede geçen bonoların "Hibe senet «virmanı»" olarak yer aldığını, ve ... kayıt yapılmak suretiyle, müvekkilinin borçlu gösterildiğini, Mahkemece, davacının yazılı onayı olmadığı yönündeki gerekçesinin, davacının «faturalara itiraz» etmemesi, davacının yarattığı ... ilişkisi ve inanç karşısında yetersiz olduğunu, her ay bedeli ödenerek alınan ürün kadar, alınan ürünün faturası dışında, sözleşmede yer ... «bono» miktarlarını aşmamak «kaydı» ile "bayi destek primi" adı altında düzenlenecek faturanın bir hibe olmadığı yönündeki gerekçesininde dosya kapsamına aykırı olduğunu, her ne kadar, davacı, ödemelerin yapılmadığını iddia etmekte ise de, devir sonrasında alınan her ürünün bedelinin ödendiğini, sözleşme ve ek sözleşmelerin yapıldığı tarihte, müvekkilinin peşin bedel ile ürün alma şartı olmadığı gibi, ürünlerini de Samsun'dan aldığını, ancak; davacının, şartları sonrada güçleştirerek müvekkilinin ek sözleşmedeki aylık alım tahhüdünü sağlamasını engellediğini, bu nedenle «temerrüt» sebebiyle yapılan feshin haksız bir «fesih» olduğunu, temerrüt oluşsa bile, «temerrüt ihtarının», 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nunda öngörülen noter aracılığıyla, «taahhütlü» mektupla, telgrafla yapılması zorunlu şartlara uyulmadan yapıldığını, yine «karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde» 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 123 üncü maddesi (818 sayılı Borçlar Kanunu'nun (818 sayılı Kanun)106 ncı maddesi) gereğince uygun bir süre verilmeden sözleşme feshedildiğinden davacının feshinin ve fesih nedeniyle yapılan «ipoteğin paraya çevrilmesi» talebinin haksız olduğunu, dava konusu alacak miktarı likit olmadığından «icra inkar tazminatına» hükmedilmesinin doğru olmadığını, ayrıca dava kısmen kabul edilmekle müvekkilleri lehine haksız ve kötü niyetle yapılan takip yapıldığından tazminata hükmedilmesi gerekirken hükmedilmemesinin de hatalı olduğunu, kabul anlamına gelmemek üzere salt bilirkişi raporu çerçevesinde 02.11.2020 tarihli bilirkişi raporunda, davacının 457.841,39 TL alacaklı olduğu kabul edildiği halde, mahkemece müvekkili ...'den 592.938,28 TL ve ...'den ise, 565.000,00TL alacaklı olduğu şeklindeki kabule karar vermesinin dosya kapsamına uygun olmadığını, müvekkili ... aleyhinde yapılan 651.150,01 TL tutarlı icra takibi yapıldığı ve mahkemece 565.000,00 TL yönünden takibin devamına karar verildiği halde müvekkili lehine takdir olunan vekâlet ücretine hükmolunmadığını, alacaklının ipoteğin paraya çevrilmesi talebinde bulunduğu taşınmazların akit tablolarını «takip talebine» eklemesi gerektiğini ve takibin yalnız bu taşınmazlar için söz konusu olduğunu, takip talebi 5 no.lu bentte, ipoteğe konu taşınmazlar ve «ipotek» akit tabloları yazılmış ise de ve bu açıklamanın D) bendinde, 5 no.lu bağımsız «bölüm» üzerinde, 1.

… luklarının davacı tarafından devir alındığı, davalı ile Total Oil arasında imzalanan 27.11.2011 tarihli sözleşmenin 6. maddesi gereğince hak kazanılacak bayi destek «primi» ile bu sözleşmedeki «bono» miktarı borcun ödenmiş kabul edileceği ve bu anlaşma gereğince Total Oil'in davalıya vermeyi «taahhüt» ettiği 500 ton LPG'nin aslında «bedelsiz» olduğu iddiası yönünden 27.01.2011 tarihli sözleşmenin 6. maddesi açık olup, davalının iddiasının aksine bir hibe bulunmadığı, bu ek sözleşmede bir «mahsuplaşma» sisteminin düzenlendiği, davaya konu alacağın nedeni olan senetlerin, 'bayi destek primi' ile mahsuplaşılabilmesi için Total'in yazılı onayının gerektiği, yine bu yazılı onayın verilmemesi halinde ise Total'e ödemiş (ödeyeceği) olduğu senetler için Total'den tazmin talebinde bulunmayacağının net bir şekilde kararlaştırıldığı, davalı ile davacı arasında Total'ın devri sonrası alıma ilişkin ticari ilişki bulunsa da, devir sonrası taraflar arasında davacı lehine ... alacaklar ödenmiş olduğundan dava konusu alacakların Total'in davacıya devrettiği alacaklar olduğu, taşınmaz maliki «ipotek» borçluları ... ve ...'in ...'in Total AŞ nezdinde doğmuş ve doğacak borçları için taşınmaz rehni verdiklerinden ... ve ...'nın «ipotek limiti» dahilinde borçtan sorumlu bulundukları, ...'e ait taşınmazların 250.000TL'si için düzenlenen «resmi senetlerde» ipotekli alacağa aylık %10 oranında faiz uygulanacağının düzenlendiği, diğerlerinde ise faiz «kaydının» olmadığı, ipotek akdinde «temerrüt faizi» bulunmayan ipotekler açısından sözleşmenin 19/b maddesi gereğince temerrüt faizi talebi ödeme emrinde bulunmadığından «işlemiş faiz» hesabının 312.899,89 TL açısından gerekmediği, asıl borçlu ...'in temerrüdünün 23.10.2012 tarihinde başladığı, takip tarihinin 11.12.2012 tarihi olduğu, ... bakımından belirlenen «asıl alacak» 562.899,89TL den ; %10 faiz kaydı mevcut olan 250.000,00TL için %120 orandan hesaplanan 40.000,00TL işlemiş faizi talep edilebileceği, «vade farkı» asıl alacak hükmünde olduğundan faize faiz işletilmesinin sözkonusu olmadığı, alacağın tamamına %120 oranında işlemiş temerrüt faiz işletilemeyeceği, takipte zaten …

Benzer bu kararda

… madığını, 27.01.2011 tarihli ek sözleşmelerin dikkate alınmadığını, müvekkili ile ek sözleşmeye konu borcun ödenmesini teminen, müvekkilini 3 yıl 8 ay 23 ... süreli «bayilik sözleşmesi» (27.01.2011 tarihli) ile bağlı tutarak borcun ödenmesini «garanti» altına aldığını ve bu süre ile müvekkilinin de bayi olarak kalacağı inancı yarattığını, davalının sektörde alışılagelmiş «teamülün» dışına çıkarak, kesirli bir süre için bayilik sözleşmesi yapmasındaki amacın müvekkilinin borcunun ancak bu süre zarfında alabileceği/satabileceği LPG ile ödenebileceğini öngörmesi neticesinde olduğunu, 3 yıl 8 ay 23 ... içerisinde, her ay en az 500 ton almak «kaydı» ile, 515.945,00 TL'lik LPG vereceğini ve müvekkilinin de aylık «alım taahhüdünün» gerçekleştiği oranda, "bayi destek «primi»" faturası düzenleyerek, davacıdan alacaklı olacağını fakat bayi destek prim faturasının, tablo halinde verilen senetlerden fazla olmayacağını, bu şekilde önceden kalan borcun (iki ayrı tabloda belirtilen) tasfiyesinin amaçlandığını, 27.01.2011 tarihli ek sözleşmenin 6 ncı maddesi; "ilgili tarihe denk gelen senet tutarına karşın, aylık alım tahhüdüne gerçekleşen alımın oranlaması ile bulunacak olan ve en fazla senet tutarı kadar "bayi destek primi" faturası kesecektir." şeklindeki düzenlemenin de, yukarıdaki açıklamayı desteklediğini, davacının «defterlerinde», bu ek sözleşmede geçen «bonolar» "Hibe senet «virmanı»" olarak yer aldığını ve ... kayıt yapılmak suretiyle müvekkilinin borçlu olarak gösterildiğini, netice olarak devir öncesi borcun bu şekilde «tasfiye» edileceğinin taraflarca kararlaştırıldığını, ancak davalı devri sonrasında ...'de bulunan müvekkiline 75 kilometre uzaklıktaki Samsun yerine, 350 kilometre uzaklıktaki Kırıkkale'den ürün almaya zorladığını, müvekkilinin nakliye giderlerinin artmasını sağlayarak, devir eden Total Oil şirketinin taahhüdünün gerçekleşmesini imkansızlaştırmaya çalıştığını, müvekkilinin, ekonomik şartlarını zorlayarak ve gerektiğinde alt bayilerine zamanında ürün «teslim» edemeyerek güç durumlar yaşamasına neden olduğunu, müvekkilinin borcunun devir öncesinden kalan «çek» ve bonolardan kaynaklanmakta olup, bu borcun tasfiyesi için 27.01.2011 tarihli ek sözleşme yapıldığını bu ek sözleşme ile davalıya (devir edene), ... bonolar verilerek borcun «tecdit» edildiğini, feshin haklı olup olmadığı, sözleşmenin 19/b ve 27/a maddesine göre değerlendirilmişse de, bu sözleşme ve hükümlerinin kararlaştırıldığı tarihindeki fiili durum yerine, davalının sonradan «kötüniyetli» olarak yarattığı (peşin ödeme, Kırıkkale'den ürün alma) duruma göre değerlendirilmesi gerektiğini, sözleşme ve ek sözleşmelerin yapıldığı tarihte, müvekkilinin peş …

Mahkemece Verilen Son Karar Mahkemece yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı ... ile «temlik» eden Total Oil A.Ş. arasında 27.01.2011 tarihinde tüplü lpg satışına yönelik «bayilik sözleşmesi» ve genel şartnamesinin imzalandığı, sözleşme süresi içinde Total Oil A.Ş.'nin sözleşmeden kaynaklanan hak ve borçlarını davalı ...Ş.'ye devir ve temlik ettiği, bu devir ve temlik işleminin bayi olan davacıya 26.08.2011 tarihinde bildirildiği, davacı bayinin temin ettiği gaz bedellerini vadesinde ödemesi gerektiği, «vadenin» ve ödemelerin nasıl yapılacağının ek «protokollerle» düzenlendiği, bu hususta ödemelerin zamana yayılarak borcun taksitlendirilmesine ilişkin davacı bayiden «çek» ve senetlerin alındığı, ancak bayinin vadesi gelmesine rağmen dört adet çekinin karşılıksız çıktığı, bir kısım senetlerinin «protesto» edildiği, başka bir anlatımla davacı bayinin sözleşmede kararlaştırılan gaz bedeline ilişkin borcunu yerine getiremediği, esasen mevcut bakiye borcun davacının da kabulünde olduğu, davacı bayi gaz bedeli borcunun bulunduğunu bilmesine rağmen yine de gaz sevkiyatı yapılarak elde etmesi muhtemel «prim» alacaklarından borcunun «mahsup» edilmesi şeklindeki iddialar ileri sürmüş ise de, bu konudaki zarar talepleri sözleşme hükümleri karşısında yerinde görülmediği, bayilik sözleşmesinde veresiye satış konusunda davacı lehine kararlaştırılan bir maddenin bulunmadığı, yine sözleşmede borç ödenmediği takdirde davacıya gaz sevkiyatının devam edeceği noktasında da bir düzenlemenin bulunmadığı, davacının devir tarihi itibariyle dahi yüklü miktarda gaz borcunun bulunduğu, sözleşmede kararlaştırılan vadelerde borcunu ödeyemediği, buna rağmen gaz sevkiyatının devam ederek ticari faaliyetine devam etmek istemesi ve karşı taraftan «ifa» talebinde bulunması açıkça «hakkın kötüye kullanılması» niteliğinde olduğu gibi «dürüstlük kuralına» da aykırı düştüğü, davalı «dağıtım» şirketinin mevcut riskin katlanmaması, borç bakiyesinin daha fazla artmaması bakımından peşin satış şeklinde gaz tedarikinde bulunmasının, davacının ticari faaliyetlerine zarar verici veya onun mahvına sebep olacak eylemler olarak değerlendirilemeyeceği, başka bir anlatımla, davalının peşin satış şeklinde gaz sevkiyatı yapması ve bu hususta davacı bayiye «ihtarnameler» göndermesi bayinin iddialarının aksine onun ticaretini zorlaştırmak ya da prim alacaklarına engel olmak için değil de, sözleşme hükümleri kapsamında mevcut borç riskinin artmaması ve davalının sözleşmeden beklenen menfaatin sağlanmasına ilişkin olduğu, bu nedenle asıl dava dosyası yönünden gaz sevkiyatı yapılmadığı iddiasına dayalı olarak maddi zarar ve «kar mahrumiyeti» taleplerinin ile yine birleşen dava dosyasında aynı nedenlerle ileri sürdüğü kâr mahrumiyeti taleplerinin reddi gerektiği, öte yandan, 23.12.2019 tarihli bilirkişi raporunda vurgulandığı üzere, davacı bayinin peşin ödeme yaptığı hallerde davalı şirketin gaz sevkiyatında bulunduğu, bu suretle davacının gaz satışı yaptığı, peşin ödeme yapıldığı halde davalının gaz sevkiyatı yapmadığı yönünde dosyada hiçbir bilgi, belge, veri veya delilin bulunmadığı, davalının gaz sevkiyatı yapmamasında davacı bayinin prim alacaklarına engel olmak, bayiinin mahvına sebep olmak ya da bayinin kâr elde etmesine engel olmak gibi bir düşünceden bahsedilemeyeceği, diğer taraftan bayilik sözleşmesi genel şartnamesinde ve ekindeki protokollerde davalı dağıtım şirketinin aynı bölge içinde yer ... alt bayilere doğrudan satış yapamayacağına yönelik sözleşmede bir hükmün bulunmadığı, dolayısıyla bölge bayi olan davacının sözleşme ile kararlaştırılmamış, bu konuda ve kendi bölgesinde «münhasır» «yetkisinin» bulunmayan hal için davalı tarafa «kusur» isnat edemeyeceği gibi davalının sözleşmeye aykırı davrandığını da ileri süremeyeceği, davalı şirket davacının bölgesinde doğrudan gaz sevkiyatı yapabileceğinden ve bu konuda davalı şirkete sözleşme ile herhangi bir engel/yasak da konulmadığından davacının «muarazanın giderilmesi» ve davalının sözleşmeye riayet etmesi yönündeki taleplerinin de reddi gerektiği, bölge bayi olan davacının borçlarını ödeyemediği, bu nedenle hem kendisine hem de alt bayilerine gaz tedarikinde bulunamadığı, bunların yanı sıra alt bayilerin de gaz almalarına engel olacak şekilde davalının gaz sevkiyatının engellenmesine yönelik sözleşmeye uyma/riayet etme talebinde bulunmasının hem ticari hayatın akışına hem de dürüstlük kuralına aykırı düştüğü, birleşen dosya yönünden davacı bayi sözleşmeden kaynaklanan prim alacaklarının da tahsili yönünden davacı bayinin yaptığı gaz alımları ve satışları sebebiyle 12.675,49 TL «prim alacağının» bulunduğu gerekçesiyle asıl dava dosyası yönünden davacının muarazanın giderilmesi ile davalının sözleşme hükümlerine uyulmasına karar verilmesi ve maddi zarar ile kâr mahrumiyetine ilişkin tüm taleplerinin ayrı ayrı reddine, birleşen dava dosyası yönünden davacının prim alacağına yönelik talebinin kısmen kabul kısmen reddi ile, 12.675,49 TL prim alacağının birleşen davanın açılış tarihi olan 04.02.2016 tarihinden itibaren işleyecek «reeskont faizi» ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

DAVA 1.Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin Total Oil Türkiye firması ile 27.01.2011 tarihinde «bayilik sözleşmesi» ve genel şartnamesi ile buna bağlı ek sözleşmeler imzalayarak bu firmaya bağlı bölge «depo» bayisi olarak çalıştığını ve bu firma ile yapılan sözleşmede aylık gaz satışından ton başı 380 TL+KDV «prim» ücreti almakta iken bu firmanın davalıya devredildiğini ve devir işleminin de davalı tarafından 26.08.2011 tarihli mektup ile müvekkiline bildirildiğini, davalının devir işleminden sonra davacının dava dışı Total Oil firması ile akdetmiş olduğu sözleşmelere aykırı hareketlerde bulunduğunu, davacıya dava dışı Total Oil ile akdedilen sözleşme uyarınca ödemesi gereken primleri ödemediği gibi gaz sevkiyatını da durdurduğunu, müvekkili davacının aylık ortalama 42 ton gaz satışı olduğunu ve davalının gaz sevkiyatını durdurması ve bu sevkiyatları yapacak olsaydı elde edeceği prim alacaklarından «mahrum» kaldığını, davacının birçok kez yapmış olduğu sözlü ihtarlara cevap verilmediğini ve davacı tarafından ...

Sonuç: İncelediğiniz kararda Bozma ↔ benzerinde Kısmen bozma🔶 iki emsal

Farklı:tecdit · muarazanın giderilmesi · yetki sözleşmesi · kar mahrumiyeti · prim alacağı · protesto · temlik sözleşmesi · teamül

Benzer bu kararda

Mahkemece Verilen Son Karar Mahkemece yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı ... ile «temlik» eden Total Oil A.Ş. arasında 27.01.2011 tarihinde tüplü lpg satışına yönelik «bayilik sözleşmesi» ve genel şartnamesinin imzalandığı, sözleşme süresi içinde Total Oil A.Ş.'nin sözleşmeden kaynaklanan hak ve borçlarını davalı ...Ş.'ye devir ve temlik ettiği, bu devir ve temlik işleminin bayi olan davacıya 26.08.2011 tarihinde bildirildiği, davacı bayinin temin ettiği gaz bedellerini vadesinde ödemesi gerektiği, «vadenin» ve ödemelerin nasıl yapılacağının ek «protokollerle» düzenlendiği, bu hususta ödemelerin zamana yayılarak borcun taksitlendirilmesine ilişkin davacı bayiden «çek» ve senetlerin alındığı, ancak bayinin vadesi gelmesine rağmen dört adet çekinin karşılıksız çıktığı, bir kısım senetlerinin «protesto» edildiği, başka bir anlatımla davacı bayinin sözleşmede kararlaştırılan gaz bedeline ilişkin borcunu yerine getiremediği, esasen mevcut bakiye borcun davacının da kabulünde olduğu, davacı bayi gaz bedeli borcunun bulunduğunu bilmesine rağmen yine de gaz sevkiyatı yapılarak elde etmesi muhtemel «prim» alacaklarından borcunun «mahsup» edilmesi şeklindeki iddialar ileri sürmüş ise de, bu konudaki zarar talepleri sözleşme hükümleri karşısında yerinde görülmediği, bayilik sözleşmesinde veresiye satış konusunda davacı lehine kararlaştırılan bir maddenin bulunmadığı, yine sözleşmede borç ödenmediği takdirde davacıya gaz sevkiyatının devam edeceği noktasında da bir düzenlemenin bulunmadığı, davacının devir tarihi itibariyle dahi yüklü miktarda gaz borcunun bulunduğu, sözleşmede kararlaştırılan vadelerde borcunu ödeyemediği, buna rağmen gaz sevkiyatının devam ederek ticari faaliyetine devam etmek istemesi ve karşı taraftan «ifa» talebinde bulunması açıkça «hakkın kötüye kullanılması» niteliğinde olduğu gibi «dürüstlük kuralına» da aykırı düştüğü, davalı «dağıtım» şirketinin mevcut riskin katlanmaması, borç bakiyesinin daha fazla artmaması bakımından peşin satış şeklinde gaz tedarikinde bulunmasının, davacının ticari faaliyetlerine zarar verici veya onun mahvına sebep olacak eylemler olarak değerlendirilemeyeceği, başka bir anlatımla, davalının peşin satış şeklinde gaz sevkiyatı yapması ve bu hususta davacı bayiye «ihtarnameler» göndermesi bayinin iddialarının aksine onun ticaretini zorlaştırmak ya da prim alacaklarına engel olmak için değil de, sözleşme hükümleri kapsamında mevcut borç riskinin artmaması ve davalının sözleşmeden beklenen menfaatin sağlanmasına ilişkin olduğu, bu nedenle asıl dava dosyası yönünden gaz sevkiyatı yapılmadığı iddiasına dayalı olarak maddi zarar ve «kar mahrumiyeti» taleplerinin ile yine birleşen dava dosyasında aynı nedenlerle ileri sürdüğü kâr mahrumiyeti taleplerinin reddi gerektiği, öte yandan, 23.12.2019 tarihli bilirkişi raporunda vurgulandığı üzere, davacı bayinin peşin ödeme yaptığı hallerde davalı şirketin gaz sevkiyatında bulunduğu, bu suretle davacının gaz satışı yaptığı, peşin ödeme yapıldığı halde davalının gaz sevkiyatı yapmadığı yönünde dosyada hiçbir bilgi, belge, veri veya delilin bulunmadığı, davalının gaz sevkiyatı yapmamasında davacı bayinin prim alacaklarına engel olmak, bayiinin mahvına sebep olmak ya da bayinin kâr elde etmesine engel olmak gibi bir düşünceden bahsedilemeyeceği, diğer taraftan bayilik sözleşmesi genel şartnamesinde ve ekindeki protokollerde davalı dağıtım şirketinin aynı bölge içinde yer ... alt bayilere doğrudan satış yapamayacağına yönelik sözleşmede bir hükmün bulunmadığı, dolayısıyla bölge bayi olan davacının sözleşme ile kararlaştırılmamış, bu konuda ve kendi bölgesinde «münhasır» «yetkisinin» bulunmayan hal için davalı tarafa «kusur» isnat edemeyeceği gibi davalının sözleşmeye aykırı davrandığını da ileri süremeyeceği, davalı şirket davacının bölgesinde doğrudan gaz sevkiyatı yapabileceğinden ve bu konuda davalı şirkete sözleşme ile herhangi bir engel/yasak da konulmadığından davacının «muarazanın giderilmesi» ve davalının sözleşmeye riayet etmesi yönündeki taleplerinin de reddi gerektiği, bölge bayi olan davacının borçlarını ödeyemediği, bu nedenle hem kendisine hem de alt bayilerine gaz tedarikinde bulunamadığı, bunların yanı sıra alt bayilerin de gaz almalarına engel olacak şekilde davalının gaz sevkiyatının engellenmesine yönelik sözleşmeye uyma/riayet etme talebinde bulunmasının hem ticari hayatın akışına hem de dürüstlük kuralına aykırı düştüğü, birleşen dosya yönünden davacı bayi sözleşmeden kaynaklanan prim alacaklarının da tahsili yönünden davacı bayinin yaptığı gaz alımları ve satışları sebebiyle 12.675,49 TL «prim alacağının» bulunduğu gerekçesiyle asıl dava dosyası yönünden davacının muarazanın giderilmesi ile davalının sözleşme hükümlerine uyulmasına karar verilmesi ve maddi zarar ile kâr mahrumiyetine ilişkin tüm taleplerinin ayrı ayrı reddine, birleşen dava dosyası yönünden davacının prim alacağına yönelik talebinin kısmen kabul kısmen reddi ile, 12.675,49 TL prim alacağının birleşen davanın açılış tarihi olan 04.02.2016 tarihinden itibaren işleyecek «reeskont faizi» ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

… madığını, 27.01.2011 tarihli ek sözleşmelerin dikkate alınmadığını, müvekkili ile ek sözleşmeye konu borcun ödenmesini teminen, müvekkilini 3 yıl 8 ay 23 ... süreli «bayilik sözleşmesi» (27.01.2011 tarihli) ile bağlı tutarak borcun ödenmesini «garanti» altına aldığını ve bu süre ile müvekkilinin de bayi olarak kalacağı inancı yarattığını, davalının sektörde alışılagelmiş «teamülün» dışına çıkarak, kesirli bir süre için bayilik sözleşmesi yapmasındaki amacın müvekkilinin borcunun ancak bu süre zarfında alabileceği/satabileceği LPG ile ödenebileceğini öngörmesi neticesinde olduğunu, 3 yıl 8 ay 23 ... içerisinde, her ay en az 500 ton almak «kaydı» ile, 515.945,00 TL'lik LPG vereceğini ve müvekkilinin de aylık «alım taahhüdünün» gerçekleştiği oranda, "bayi destek «primi»" faturası düzenleyerek, davacıdan alacaklı olacağını fakat bayi destek prim faturasının, tablo halinde verilen senetlerden fazla olmayacağını, bu şekilde önceden kalan borcun (iki ayrı tabloda belirtilen) tasfiyesinin amaçlandığını, 27.01.2011 tarihli ek sözleşmenin 6 ncı maddesi; "ilgili tarihe denk gelen senet tutarına karşın, aylık alım tahhüdüne gerçekleşen alımın oranlaması ile bulunacak olan ve en fazla senet tutarı kadar "bayi destek primi" faturası kesecektir." şeklindeki düzenlemenin de, yukarıdaki açıklamayı desteklediğini, davacının «defterlerinde», bu ek sözleşmede geçen «bonolar» "Hibe senet «virmanı»" olarak yer aldığını ve ... kayıt yapılmak suretiyle müvekkilinin borçlu olarak gösterildiğini, netice olarak devir öncesi borcun bu şekilde «tasfiye» edileceğinin taraflarca kararlaştırıldığını, ancak davalı devri sonrasında ...'de bulunan müvekkiline 75 kilometre uzaklıktaki Samsun yerine, 350 kilometre uzaklıktaki Kırıkkale'den ürün almaya zorladığını, müvekkilinin nakliye giderlerinin artmasını sağlayarak, devir eden Total Oil şirketinin taahhüdünün gerçekleşmesini imkansızlaştırmaya çalıştığını, müvekkilinin, ekonomik şartlarını zorlayarak ve gerektiğinde alt bayilerine zamanında ürün «teslim» edemeyerek güç durumlar yaşamasına neden olduğunu, müvekkilinin borcunun devir öncesinden kalan «çek» ve bonolardan kaynaklanmakta olup, bu borcun tasfiyesi için 27.01.2011 tarihli ek sözleşme yapıldığını bu ek sözleşme ile davalıya (devir edene), ... bonolar verilerek borcun «tecdit» edildiğini, feshin haklı olup olmadığı, sözleşmenin 19/b ve 27/a maddesine göre değerlendirilmişse de, bu sözleşme ve hükümlerinin kararlaştırıldığı tarihindeki fiili durum yerine, davalının sonradan «kötüniyetli» olarak yarattığı (peşin ödeme, Kırıkkale'den ürün alma) duruma göre değerlendirilmesi gerektiğini, sözleşme ve ek sözleşmelerin yapıldığı tarihte, müvekkilinin peş …

Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/13 E. sayılı dosyasının dava tarihi olan 18.10.2012 tarihinden sözleşme sonuna kadar sözleşmeden dolayı uğradığı kâr «mahrumiyeti» olarak 50.000,00 TL ile ayrıca ilk sözleşme tarihinden itibaren tüm sözleşme boyunca sözleşmelerden dolayı «kayba» uğradığı, «prim alacağı» tutarı olarak da 100.000,00 TL'nin ait olduğu dönem tarihinden itibaren «reeskont faizi» ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

… n iddialarının açık ve net olmadığını, Total Oil ile davalının birleşmesinin de söz konusu olmadığını, davalı ile dava dışı Total Oil Türkiye A.Ş. arasında devir ve «temlik sözleşmesi» imzalandığını ve bu sözleşme uyarınca da Total Türkiye A.Ş.'nin tüplügüz satışını yapan bayileri ile yapılmış olan sözleşmelerin davalı tarafından devir ve temlik alındığını, davacı ile Total Oil Türkiye A.Ş. arasında imzalanan 27.01.2011 tarihli «bayilik sözleşmesi» uyarınca davacının satın almış olduğu gazın bedelini ödemekle yükümlü olduğunu, yapılan devir işlemi sırasında da davacının yüklü miktarda bakiye borcu bulunduğunu ve bu durum sebebiyle davacı ile ek sözleşmeler imzalandığını, davacının sözleşme yükümlülüklerini yerine getirmediğini, davacının devir işleminden sonra «taahhüt» ettiği miktarda gaz alımı da yapamadığını ve «son» olarak da 118.206,00 TL'lik gaz bedelini ödemediği gibi keşide ettiği çeklerin de karşılıksız çıktığını, devir işleminden sonra davacıya ancak nakit ile 69 ton gaz satışı yapıldığını, davacıya LPG «prim» ödemelerin ise aylık gaz satışı yapılıp faturası ödendikten sonra gerçekleştirileceğinin yapılan sözleşmelerle kararlaştırıldığını, davacının hergün mali «rizikosunun» arttığını ve borçları sebebiyle davacıya davalı tarafça Beyoğlu 29.

Karşılıklılık esası

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2012/4307 E. 2013/22004 K.

Ortak:protokol

İncelediğiniz kararda

… ğu huzurunda yapılmadığını, davacı tarafın Total Oil A.Ş. ile akdedilen sözleşme hükümlerine bağlı kalmayarak sözleşme hükümlerini ihlal ettiğini, salt varlık devri «protokolüne» dayalı olarak bir hak ve talepte bulunmasının açıkça hukuka aykırı olduğunu, ayrıca sözleşmenin tarafı olan ... tarafından davacı firma aleyhine açılan ...

Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2012/181E. sayılı dosyasının da «bekletici mesele» yapılması gerektiğini, «prim» esaslarını uygulamamak için gaz sevkiyatı yapmadığını, sözleşmede belirtilen diğer hususları da ihlal ederek bu yönde muazara yaratarak «sözleşmeyi ihlal» ettiğini, bu hususta ... tarafından dava açıldığını, davanın açılmasından sonra icra takibi yapıldığını, Total Oil ile ... arasında akdedilen sözleşmelerde ton başına 380,00 TL Katma Değer Vergisi (KDV) prim bedeli olduğunu, Aygaz firması devir alana kadar sözleşmeye uygun şekilde Total Oil firmasından alımlarının yaparak prim faturalarının tanzim etmiş ve alacaklardan düşülmüş olduğunu, devir sonrası firmanın gaz sevkiyatı yapmadığını, taleplerinin geri çevrilerek, ton başına ödenen prim ödemelerinin yapmama amacında olduklarını, maddi ve manevi olarak zarara uğradıklarını, Aygaz firmasının devri aldığı tarihten sonra oluşan bir borç bulunmadığını, dolayısıyla 26.08.2012 tarihinden sonra likit olmuş «muaccel» hale gelmiş alacakları olmadığını, Total Oil Türkiye firması ile devri öncesi «protokoller» ile yapılan düzenlemede davacı tarafın alacak olarak ileri sürdüğü «çek» ve bonoların «bedelsiz» kaldığını, faize faiz işleterek, yüksek faiz oranı uygulamış olduğunu, alacaklı taraf ile «cari hesap sözleşmesi» olmadığını, Total Oil firması ile akdedilen protokoller ile ton başına primler ile borcun ödenmesinin kararlaştırıldığını, ancak Aygaz firmasının «tasfiye» protokollerini uymadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Benzer bu kararda

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna göre, tarafların Yünsan Yumak Triko Konfeksiyon Sanayi Fabrika Market A.Ş'nin ortakları olduğu, davalı «yönetim kurulu» üyesinin şirkete verdiği zararların şirkete ödenmesi istemiyle bu tazminat davasının açıldığı, davalının «husumet itirazının» bu nedenle yerinde görülmediği, TTK'nın 340. maddesi uyarınca, yönetim kurulu üyelerinin 336. maddeden doğan sorumlulukları hakkında 309. maddesinin uygulanacağı, TTK'nın 309/«son» maddesi uyarınca, tazminat isteme hakkının davacının zararı ve mesul olan kimseyi öğrendiği tarihten itibaren iki yıl ve her halde zararı doğuran fiilin vukuu tarihinden itibaren beş yıl geçmekle «zamanaşımına» uğrayacağı, davacıların şirkete ait iki adet aracın satılmasına rağmen satış bedellerinin şirket hesaplarına aktarılmamasına ilişkin istemlerinden vazgeçtikleri, diğer eylemin ise, Total Oil ile olan «kira ilişkisinin» sona erdirilmesi suretiyle şirketin kira gelirinden yoksun bırakılması olduğu, davalının kira ilişkisini 01/01/2004 tarihinde düzenlenen devir «protokolü» ile sona erdirdiğinin anlaşıldığı, davanın ise 20/06/2008 tarihinde açıldığı, davacıların, Total Oil ile olan «kira sözleşmesinin» sona erdirildiğini ne zaman öğrendiklerine dair somut bir kanıt bulunmadığı, şirketin 2002 yılından sonrasına ilişkin bir tescil işleminin yapılmadığı, davanın, beş yıllık azami zamanaşımı süresi içinde açıldığı, davacıların zararı ve failini öğrenip iki yıllık zamanaşımı süresini geçirdiklerinin kanıtlanmadığı, davalının «zamanaşımı def»'i reddedilip işin esasının incelendiği, çıplak mülkiyeti davalıya ait olan bir adet akaryakıt istasyonunun 20/10/1999 tarihinden itibaren 5 yıl süreyle Yünsan Yuma …

Şirketine devredildiği, bu «protokolü» Yünsan Yumak...A.Ş. adına davalı ... imzaladığı, bu devir sonucu davacıların ortağı olduğu Yünsan Yumak...A.Ş'nin, kira süresinin bakiye kısmı için kira gelirinden yoksun bırakıldığı, bu «kira sözleşmesinden doğan» hakların devredilmesine ilişkin şirket genel kurulunca alınmış bir kararın bulunmadığı, davalının, devir protokolünün düzenlendiği tarih itibariyle Yünsan ...

Sonuç: 🔶 iki emsal

Farklı:karşılıklılık esası · kira ilişkisi · husumet itirazı · zamanaşımı defi · haksız eylem · sözleşmeden doğan dava · kira sözleşmesi · şirket zararı

Benzer bu kararda

A.Ş'nin «kira sözleşmesinden doğan» haklarını, yine kendisinin ortağı olduğu başka bir şirkete devrettiği, bakiye kira süresinin 9 ay 4 gün olduğu, aylık kira bedelinin 17.000 dolar olduğu, kira sözleşme süresinin bitim tarihi itibariyle kur «karşılığı esas» alınarak davacıların şirket adına talep edebileceği tazminat tutarının 232.874,65 TL olduğunun belirlendiği,davada iki kez «ıslahın» sözkonusu olmadığı, gerekçesiyle «zamanaşımı definin» TTK'nın 309/«son» maddesi uyarınca reddine, davanın kısmen kabulü ile 232.874,65 TL tazminatın 01.01.2004 tarihinden itibaren «avans faizi» birlikte davalıdan alınıp, davacıların ortağı olduğu Yünsan Yumak Triko Konfeksiyon Sanayi Fabrika Market Anonim Şirketine ödenmesine karar verilmiştir.

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna göre, tarafların Yünsan Yumak Triko Konfeksiyon Sanayi Fabrika Market A.Ş'nin ortakları olduğu, davalı «yönetim kurulu» üyesinin şirkete verdiği zararların şirkete ödenmesi istemiyle bu tazminat davasının açıldığı, davalının «husumet itirazının» bu nedenle yerinde görülmediği, TTK'nın 340. maddesi uyarınca, yönetim kurulu üyelerinin 336. maddeden doğan sorumlulukları hakkında 309. maddesinin uygulanacağı, TTK'nın 309/«son» maddesi uyarınca, tazminat isteme hakkının davacının zararı ve mesul olan kimseyi öğrendiği tarihten itibaren iki yıl ve her halde zararı doğuran fiilin vukuu tarihinden itibaren beş yıl geçmekle «zamanaşımına» uğrayacağı, davacıların şirkete ait iki adet aracın satılmasına rağmen satış bedellerinin şirket hesaplarına aktarılmamasına ilişkin istemlerinden vazgeçtikleri, diğer eylemin ise, Total Oil ile olan «kira ilişkisinin» sona erdirilmesi suretiyle şirketin kira gelirinden yoksun bırakılması olduğu, davalının kira ilişkisini 01/01/2004 tarihinde düzenlenen devir «protokolü» ile sona erdirdiğinin anlaşıldığı, davanın ise 20/06/2008 tarihinde açıldığı, davacıların, Total Oil ile olan «kira sözleşmesinin» sona erdirildiğini ne zaman öğrendiklerine dair somut bir kanıt bulunmadığı, şirketin 2002 yılından sonrasına ilişkin bir tescil işleminin yapılmadığı, davanın, beş yıllık azami zamanaşımı süresi içinde açıldığı, davacıların zararı ve failini öğrenip iki yıllık zamanaşımı süresini geçirdiklerinin kanıtlanmadığı, davalının «zamanaşımı def»'i reddedilip işin esasının incelendiği, çıplak mülkiyeti davalıya ait olan bir adet akaryakıt istasyonunun 20/10/1999 tarihinden itibaren 5 yıl süreyle Yünsan Yuma …

Şirketine devredildiği, bu «protokolü» Yünsan Yumak...A.Ş. adına davalı ... imzaladığı, bu devir sonucu davacıların ortağı olduğu Yünsan Yumak...A.Ş'nin, kira süresinin bakiye kısmı için kira gelirinden yoksun bırakıldığı, bu «kira sözleşmesinden doğan» hakların devredilmesine ilişkin şirket genel kurulunca alınmış bir kararın bulunmadığı, davalının, devir protokolünün düzenlendiği tarih itibariyle Yünsan ...

Diğer bir deyişle, davalının «şirket zararına» «haksız eylem» tarihinin 01.01.2004 tarihi olduğunun kabulü gerekir.

Rücuen Tazminat

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2008/10597 E. 2010/1578 K.

Ortak:eksik inceleme

Sonuç: 🔶 iki emsal

Farklı:uygun illiyet bağı · mücbir sebep · kusursuz sorumluluk · sorumluluktan kurtulma · illiyet bağı · üçüncü kişi · kusur

Gerekçe

Benzer Kararlar

Karar metni

İNCELENEN KARARIN

3. ...

4. ...

5. ...

DAVA TARİHİ

HÜKÜM

I. DAVA

II. CEVAP

IV. TEMYİZ

V. KARAR