Karşılıklılık esası
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2012/4307 E. 2013/22004 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Usul tespitleri
- Zamanaşımı
- iki yıl
- Hak düşürücü süre
- {'var': True, 'sure': None, 'kanun': ['6102/309']}
- Dava şartı
- dava şartı
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
karşılıklılık esası↗ kira ilişkisi↗ ttk 309/4↗ husumet itirazı↗ zamanaşımı defi↗ haksız eylem↗ sözleşmeden doğan dava↗ kira sözleşmesi↗ şirket zararı↗ zamanaşımı def'i↗ denetime elverişlilik↗ def'i↗ anonim şirket↗ protokol↗ havale↗ ıslah↗ yönetim kurulu kararı↗ yetkisizlik kararı↗ avans faizi↗ zamanaşımı↗ temsil↗ husumet↗ i̇i̇k 72/son↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna göre, tarafların Yünsan Yumak Triko Konfeksiyon Sanayi Fabrika Market A.Ş'nin ortakları olduğu, davalı yönetim kurulu üyesinin şirkete verdiği zararların şirkete ödenmesi istemiyle bu tazminat davasının açıldığı, davalının husumet itirazının bu nedenle yerinde görülmediği, TTK'nın 340. maddesi uyarınca, yönetim kurulu üyelerinin 336. maddeden doğan sorumlulukları hakkında 309. maddesinin uygulanacağı, TTK'nın 309/son maddesi uyarınca, tazminat isteme hakkının davacının zararı ve mesul olan kimseyi öğrendiği tarihten itibaren iki yıl ve her halde zararı doğuran fiilin vukuu tarihinden itibaren beş yıl geçmekle zamanaşımına uğrayacağı, davacıların şirkete ait iki adet aracın satılmasına rağmen satış bedellerinin şirket hesaplarına aktarılmamasına ilişkin istemlerinden vazgeçtikleri, diğer eylemin ise, Total Oil ile olan kira ilişkisinin sona erdirilmesi suretiyle şirketin kira gelirinden yoksun bırakılması olduğu, davalının kira ilişkisini 01/01/2004 tarihinde düzenlenen devir protokolü ile sona erdirdiğinin anlaşıldığı, davanın ise 20/06/2008 tarihinde açıldığı, davacıların, Total Oil ile olan kira sözleşmesinin sona erdirildiğini ne zaman öğrendiklerine dair somut bir kanıt bulunmadığı, şirketin 2002 yılından sonrasına ilişkin bir tescil işleminin yapılmadığı, davanın, beş yıllık azami zamanaşımı süresi içinde açıldığı, davacıların zararı ve failini öğrenip iki yıllık zamanaşımı süresini geçirdiklerinin kanıtlanmadığı, davalının zamanaşımı def'i reddedilip işin esasının incelendiği, çıplak mülkiyeti davalıya ait olan bir adet akaryakıt istasyonunun 20/10/1999 tarihinden itibaren 5 yıl süreyle Yünsan Yumak....A.Ş. tarafından Total Oil A.Ş'ye kiralandığı,akaryakıt istasyonunun işletmeci Yünsan Yumak....A.Ş. tarafından kiraya verildiği, taşınmazın mülkiyeti davalıya ait olmakla birlikte akaryakıt istasyonunun Yünsan şirketinin işletmesinde olduğu ve onun tarafından kiraya verildiği, kira ilişkisi devam ederken, 01/01/2004 tarihli protokolle, kira ilişkisinden doğan Yünsan Yumak...A.Ş'nin tüm haklarının dava dışı Deva Gıda Tekstil ...Ltd. Şirketine devredildiği, bu protokolü Yünsan Yumak...A.Ş. adına davalı ... imzaladığı, bu devir sonucu davacıların ortağı olduğu Yünsan Yumak...A.Ş'nin, kira süresinin bakiye kısmı için kira gelirinden yoksun bırakıldığı, bu kira sözleşmesinden doğan hakların devredilmesine ilişkin şirket genel kurulunca alınmış bir kararın bulunmadığı, davalının, devir protokolünün düzenlendiği tarih itibariyle Yünsan ... A.Ş'yi temsil ve ilzam yetkisinin de bulunmadığı, davalının, Yünsan .... A.Ş'nin kira sözleşmesinden doğan haklarını, yine kendisinin ortağı olduğu başka bir şirkete devrettiği, bakiye kira süresinin 9 ay 4 gün olduğu, aylık kira bedelinin 17.000 dolar olduğu, kira sözleşme süresinin bitim tarihi itibariyle kur karşılığı esas alınarak davacıların şirket adına talep edebileceği tazminat tutarının 232.874,65 TL olduğunun belirlendiği,davada iki kez ıslahın sözkonusu olmadığı, gerekçesiyle zamanaşımı definin TTK'nın 309/son maddesi uyarınca reddine, davanın kısmen kabulü ile 232.874,65 TL tazminatın 01.01.2004 tarihinden itibaren avans faizi birlikte davalıdan alınıp, davacıların ortağı olduğu Yünsan Yumak Triko Konfeksiyon Sanayi Fabrika Market Anonim Şirketine ödenmesine karar verilmiştir.
Kararı,davalı vekili temyiz etmiştir.
1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2-Dava, dava dışı şirketin (Yünsan Yumak Triko Konfeksiyon Sanayi Fabrika Market A.Ş) ortakları tarafından şirketin yönetim kurulu üyesi aleyhine açılan tazminat istemine ilişkindir. Davacı tarafından talep edilen zarar kalemlerinden birisi dava dışı şirket ile yine dava dışı Total Oıl Türkiye A.Ş. arasında imzalanan kira akdinin yetkili olmayan davalı tarafından haksız olarak sonlandırılması ile ilgili bakiye kira bedelinden oluşmaktadır. Diğer uyuşmazlıklar yanında taraflar arasındaki uyuşmazlıklardan birisi de ıslah dilekçesi ile artırılan miktara yönelik olarak davalı tarafından süresinde ileri sürülen zamanaşımı def'inin yerinde olup olmadığı noktasında toplanmakta olup, mahkemece, TTK'nın 309/son maddesi uyarınca davalı vekilinin zamanaşımı def'i yerinde görülmeyerek reddedilmiştir.
Hiç şüphesiz kısmi dava açılmış olması halinde, zamanaşımı yalnızca açılmış olan kısım için kesilir, ek davanın da zaman aşımı süresi dolmadan açılması şarttır. Kısmi davada, zamanaşımı yalnızca dava açılan kısım için kesildiğinden ıslahla artırılan miktar için de zamanaşımı süresinin dolmamış olması gerekir.
Yukarıda yapılan açıklamalardan sonra somut olaya gelince, davacı vekili tarafından 20.06.2008 tarihinde açılan davada 50.000 TL'nin tahsilini istemiş, 28.07.2009 havale tarihli dilekçesinde de zarar kalemlerini açıklamış ve 30.550 TL'lik kısmın yukarıda anılan kira sözleşmesine ilişkin olduğunu belirtmiş, 11.03.2011 tarihli ıslah dilekçesinde de istemini artırarak 293.731,74 TL'ye yükseltmiştir. Dava dışı şirket ile Total Oıl Türkiye A.Ş. arasındaki kira sözleşmesinin davalı tarafından 01.01.2004 tarihinde feshedildiği taraflar arasında çekişmesiz olup esasen bu husus dosya kapsamı ile de sabittir. Diğer bir deyişle, davalının şirket zararına haksız eylem tarihinin 01.01.2004 tarihi olduğunun kabulü gerekir.
Bu durumda, mahkemece, yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda, TTK'nın 309/son maddesi uyarınca 01.01.2004 tarihinde başlayan 5 yıllık zamanaşımı süresinin ıslah tarihi olan 11.03.2011 tarihine kadar dolmuş olduğu gözardı edilerek bu hususta denetime de elverişli olmayan yanılgılı değerlendirmeye dayalı gerekçelerle ıslahla artırılan kısmın da yazılı şekilde kabulüne karar verilmiş olması doğru görülmemiş, davalı vekilinin bu yönü amaçlayan temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davalı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2012/4307 E. , 2013/22004 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ TİCARET MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen davada ...3. Asliye Ticaret (Kadıköy 3. Asliye Ticaret) Mahkemesi’nce verilen 18.01.2012 tarih ve 2008/499-2012/38 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 19.11.2013 günü hazır bulunan davacılar vekili Av. ...ile davalı vekili Av. ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, müvekilleri davacıların, Yünsan Yumak Triko Konfeksiyon Sanayi Fabrika Market A.Ş'nin ortakları olduğunu, davalının ise yönetim kurulu üyesi ve başkanı olup çeşitli tarihlerde yaptığı sahte işlemlerle şirketi ve dolayısıyla davacıları zarara uğrattığını, bu bağlamda davalının kötü niyetli olarak sahte işlemlerle şirkete ait iki adet aracın satış işlemini yapmak suretiyle şirketi zarara uğrattığını, ayrıca yoklukla malul genel kurul kararlarına istinaden davalının, Yünsan Yumak Triko Konfeksiyon Sanayi Fabrika Market A.Ş'nin Total Oil A.Ş. ile olan iş ilişkilerini de sahte işlemlerle iptal ederek şirketi gelir kaybına uğrattığını ileri sürerek, şimdilik 50.000,00 TL maddi tazminatın, zararın doğum tarihinden itibaren işleyecek en yüksek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiş, 11.03.2011 havale tarihli ıslah dilekçesi ile de davalının araç satışı suretiyle şirkete verdiği zarar hariç, Total Oil ile olan kira sözleşmesini feshetmek suretiyle verdiği zarar kalemi için 293.731,74 TL tazminatın zarar tarihinden itibaren işleyecek en yüksek avans faiziyle birlikte tahsilini talep etmiştir..
Davalı vekili, davanın zaman aşımı yönünden reddi gerektiğini, zira zarar iddiasına konu olayların üzerinden 6-7 yıl gibi sürelerin geçtiğini, iki adet aracın satışından dolayı şirketin zarara uğradığı iddiasıyla tazminat taleplerinin hukuka uygun olmadığını, bu hususun kesin hükme bağlandığını, davacıların diğer bir zarar iddiasının Total Oil Türkiye A.Ş'nin kiracılık ilişkisinin sona erdirilmesi nedeniyle şirketin kira gelirinden yoksun bırakılarak zarara uğratıldığı iddiasının gerçek olmadığını, çünkü kiralamaya konu akaryakıt istasyonu ve arsasının gerçek malikinin davalı olduğunu, müvekkili ile davacılar arasında aile sorunları nedeniyle şirketin idaresinin imkansız hale gelmesi üzerine müvekkilinin yeni bir şirket kurduğunu ve bu şirket üzerinden daha düşük bir bedelle akaryakıt istasyonunu Total Oil A.Ş'ye tekrar kiraya verildiğini savunarak, davanın husumet, zamanaşımı, kesin hüküm ve esas yönünden reddini istemiştir.
Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna göre, tarafların Yünsan Yumak Triko Konfeksiyon Sanayi Fabrika Market A.Ş'nin ortakları olduğu, davalı yönetim kurulu üyesinin şirkete verdiği zararların şirkete ödenmesi istemiyle bu tazminat davasının açıldığı, davalının husumet itirazının bu nedenle yerinde görülmediği, TTK'nın 340. maddesi uyarınca, yönetim kurulu üyelerinin 336. maddeden doğan sorumlulukları hakkında 309. maddesinin uygulanacağı, TTK'nın 309/son maddesi uyarınca, tazminat isteme hakkının davacının zararı ve mesul olan kimseyi öğrendiği tarihten itibaren iki yıl ve her halde zararı doğuran fiilin vukuu tarihinden itibaren beş yıl geçmekle zamanaşımına uğrayacağı, davacıların şirkete ait iki adet aracın satılmasına rağmen satış bedellerinin şirket hesaplarına aktarılmamasına ilişkin istemlerinden vazgeçtikleri, diğer eylemin ise, Total Oil ile olan kira ilişkisinin sona erdirilmesi suretiyle şirketin kira gelirinden yoksun bırakılması olduğu, davalının kira ilişkisini 01/01/2004 tarihinde düzenlenen devir protokolü ile sona erdirdiğinin anlaşıldığı, davanın ise 20/06/2008 tarihinde açıldığı, davacıların, Total Oil ile olan kira sözleşmesinin sona erdirildiğini ne zaman öğrendiklerine dair somut bir kanıt bulunmadığı, şirketin 2002 yılından sonrasına ilişkin bir tescil işleminin yapılmadığı, davanın, beş yıllık azami zamanaşımı süresi içinde açıldığı, davacıların zararı ve failini öğrenip iki yıllık zamanaşımı süresini geçirdiklerinin kanıtlanmadığı, davalının zamanaşımı def'i reddedilip işin esasının incelendiği, çıplak mülkiyeti davalıya ait olan bir adet akaryakıt istasyonunun 20/10/1999 tarihinden itibaren 5 yıl süreyle Yünsan Yumak....A.Ş.
tarafından Total Oil A.Ş'ye kiralandığı,akaryakıt istasyonunun işletmeci Yünsan Yumak....A.Ş. tarafından kiraya verildiği, taşınmazın mülkiyeti davalıya ait olmakla birlikte akaryakıt istasyonunun Yünsan şirketinin işletmesinde olduğu ve onun tarafından kiraya verildiği, kira ilişkisi devam ederken, 01/01/2004 tarihli protokolle, kira ilişkisinden doğan Yünsan Yumak...A.Ş'nin tüm haklarının dava dışı Deva Gıda Tekstil ...Ltd. Şirketine devredildiği, bu protokolü Yünsan Yumak...A.Ş. adına davalı ... imzaladığı, bu devir sonucu davacıların ortağı olduğu Yünsan Yumak...A.Ş'nin, kira süresinin bakiye kısmı için kira gelirinden yoksun bırakıldığı, bu kira sözleşmesinden doğan hakların devredilmesine ilişkin şirket genel kurulunca alınmış bir kararın bulunmadığı, davalının, devir protokolünün düzenlendiği tarih itibariyle Yünsan ...
A.Ş'yi temsil ve ilzam yetkisinin de bulunmadığı, davalının, Yünsan .... A.Ş'nin kira sözleşmesinden doğan haklarını, yine kendisinin ortağı olduğu başka bir şirkete devrettiği, bakiye kira süresinin 9 ay 4 gün olduğu, aylık kira bedelinin 17.000 dolar olduğu, kira sözleşme süresinin bitim tarihi itibariyle kur karşılığı esas alınarak davacıların şirket adına talep edebileceği tazminat tutarının 232.874,65 TL olduğunun belirlendiği,davada iki kez ıslahın sözkonusu olmadığı, gerekçesiyle zamanaşımı definin TTK'nın 309/son maddesi uyarınca reddine, davanın kısmen kabulü ile 232.874,65 TL tazminatın 01.01.2004 tarihinden itibaren avans faizi birlikte davalıdan alınıp, davacıların ortağı olduğu Yünsan Yumak Triko Konfeksiyon Sanayi Fabrika Market Anonim Şirketine ödenmesine karar verilmiştir.
Kararı,davalı vekili temyiz etmiştir.
1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2-Dava, dava dışı şirketin (Yünsan Yumak Triko Konfeksiyon Sanayi Fabrika Market A.Ş) ortakları tarafından şirketin yönetim kurulu üyesi aleyhine açılan tazminat istemine ilişkindir. Davacı tarafından talep edilen zarar kalemlerinden birisi dava dışı şirket ile yine dava dışı Total Oıl Türkiye A.Ş. arasında imzalanan kira akdinin yetkili olmayan davalı tarafından haksız olarak sonlandırılması ile ilgili bakiye kira bedelinden oluşmaktadır. Diğer uyuşmazlıklar yanında taraflar arasındaki uyuşmazlıklardan birisi de ıslah dilekçesi ile artırılan miktara yönelik olarak davalı tarafından süresinde ileri sürülen zamanaşımı def'inin yerinde olup olmadığı noktasında toplanmakta olup, mahkemece, TTK'nın 309/son maddesi uyarınca davalı vekilinin zamanaşımı def'i yerinde görülmeyerek reddedilmiştir.
Hiç şüphesiz kısmi dava açılmış olması halinde, zamanaşımı yalnızca açılmış olan kısım için kesilir, ek davanın da zaman aşımı süresi dolmadan açılması şarttır. Kısmi davada, zamanaşımı yalnızca dava açılan kısım için kesildiğinden ıslahla artırılan miktar için de zamanaşımı süresinin dolmamış olması gerekir.
Yukarıda yapılan açıklamalardan sonra somut olaya gelince, davacı vekili tarafından 20.06.2008 tarihinde açılan davada 50.000 TL'nin tahsilini istemiş, 28.07.2009 havale tarihli dilekçesinde de zarar kalemlerini açıklamış ve 30.550 TL'lik kısmın yukarıda anılan kira sözleşmesine ilişkin olduğunu belirtmiş, 11.03.2011 tarihli ıslah dilekçesinde de istemini artırarak 293.731,74 TL'ye yükseltmiştir. Dava dışı şirket ile Total Oıl Türkiye A.Ş. arasındaki kira sözleşmesinin davalı tarafından 01.01.2004 tarihinde feshedildiği taraflar arasında çekişmesiz olup esasen bu husus dosya kapsamı ile de sabittir. Diğer bir deyişle, davalının şirket zararına haksız eylem tarihinin 01.01.2004 tarihi olduğunun kabulü gerekir.
Bu durumda, mahkemece, yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda, TTK'nın 309/son maddesi uyarınca 01.01.2004 tarihinde başlayan 5 yıllık zamanaşımı süresinin ıslah tarihi olan 11.03.2011 tarihine kadar dolmuş olduğu gözardı edilerek bu hususta denetime de elverişli olmayan yanılgılı değerlendirmeye dayalı gerekçelerle ıslahla artırılan kısmın da yazılı şekilde kabulüne karar verilmiş olması doğru görülmemiş, davalı vekilinin bu yönü amaçlayan temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davalı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
SONUÇ
Yukarda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davalı yararına BOZULMASINA, takdir olunan 990,00 TL duruşma vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalıya verilmesine, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz eden davalıya iadesine, 03.12.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/568099900 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz