Borçlu olunmadığının tespiti
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2010/6890 E. 2011/1349 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Usul tespitleri
- Görevli mahkeme
- görev/görevsizlik
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
mutlak ticari dava↗ hayat sigortası↗ ticari dava niteliği↗ teminat kapsamı↗ sigorta sözleşmesi↗ görevsizlik kararı↗ sulh↗ taşıyan↗ teminat↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, sigortalının ölümünün intihar sonucu gerçekleşmiş olması nedeniyle teminat kapsamında olduğu gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
1- Dava, hayat sigorta sözleşmesine dayalı olarak borçlu olunmadığının tesbiti istemine ilişkin olup, davaya tüketici mahkemesi sıfatıyla bakılmış ise de, sigorta ilişkisi, Türk Ticaret Kanunu’nun Beşinci Kitabı’nı oluşturan 1263 ve onu izleyen maddelerinde düzenlenmiş olup, bu sözleşmelerden kaynaklanan uyuşmazlıkların mutlak ticari davalardan olduğu aynı Yasa'nın 4/1-1. maddesinde açıkça belirtilmiştir. Doğrudan sözleşme ilişkisini düzenleyen bu yasadan kaynaklanan davalara ise, Asliye ve Sulh Mahkemeleri ile Ticaret Mahkemesi bulunan yerlerde ise bu mahkemelerce bakılması gerektiği hükme bağlanmıştır. Bu durumda mutlak ticari dava niteliği taşıyan iş bu davanın, tüketici mahkemesi sıfatıyla görülüp, sonuçlandırılması doğru değildir.
Bu itibarla, göreve ilişkin bu hususun mahkemece kendiliğinden gözetilerek, görevsizlik kararı verilmesi gerekirken, işin esasına girilerek yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.
2- Bozma sebep ve şekline göre davacı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2011/3689 E. 2012/9670 K.
Ortak:mutlak ticari dava · hayat sigortası · sigorta sözleşmesi · görevsizlik kararı · taşıyan · teminat · görev/görevsizlik
İncelediğiniz kararda1- Dava, «hayat sigorta sözleşmesine» dayalı olarak borçlu olunmadığının tesbiti istemine ilişkin olup, davaya tüketici mahkemesi sıfatıyla bakılmış ise de, sigorta ilişkisi, Türk Ticaret Kanunu’nun Beşinci Kitabı’nı oluşturan 1263 ve onu izleyen maddelerinde düzenlenmiş olup, bu sözleşmelerden kaynaklanan uyuşmazlıkların «mutlak ticari» davalardan olduğu aynı Yasa'nın 4/1-1. maddesinde açıkça belirtilmiştir.
Bu durumda «mutlak ticari» dava niteliği «taşıyan» iş bu davanın, tüketici mahkemesi sıfatıyla görülüp, sonuçlandırılması doğru değildir.
Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, sigortalının ölümünün intihar sonucu gerçekleşmiş olması nedeniyle «teminat kapsamında» olduğu gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Benzer bu karardaMahkemece, davanın tüketici kredisinin dönüşünün «teminatı» olarak yapılan «hayat sigorta poliçesine» dayalı tazminat istemi olduğu, 4077 sayılı Kanuna dayalı bir istem olup Tüketici Mahkemeleri «görevli» olduğu gerekçesiyle mahkemenin «görevsizliğine», karar kesinleştiğinde ve talep halinde dosyanın Ankara Tüketici Mahkemesi'ne gönderilmesine, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu karar verilmiştir.
Bu özel düzenleme hükümleri karşısında «mutlak ticari» dava niteliği «taşıyan» işbu davaya bakmaya Ticaret Mahkemesi «görevli» olduğu halde, Tüketici Mahkemesi'nin görevli olduğu gerekçesiyle «görevsizlik» kararı verilmesi doğru olmamış bozmayı gerektirmiştir.
Dava, konut kredisinin «teminatı» olarak yapılan «hayat sigorta poliçesine» dayalı tazminat istemine ilişkindir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:emredici hüküm · sigorta poliçesi · görevli mahkeme
Benzer bu karardaMahkemece, davanın tüketici kredisinin dönüşünün «teminatı» olarak yapılan «hayat sigorta poliçesine» dayalı tazminat istemi olduğu, 4077 sayılı Kanuna dayalı bir istem olup Tüketici Mahkemeleri «görevli» olduğu gerekçesiyle mahkemenin «görevsizliğine», karar kesinleştiğinde ve talep halinde dosyanın Ankara Tüketici Mahkemesi'ne gönderilmesine, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu karar verilmiştir.
Dava, konut kredisinin «teminatı» olarak yapılan «hayat sigorta poliçesine» dayalı tazminat istemine ilişkindir.
Öte yandan 4077 sayılı Yasa'nın 23/1. maddesinde, ancak bu yasanın uygulanmasından çıkacak uyuşmazlıkların Tüketici Mahkemelerinde çözümlenebileceği «emredici» bir şekilde düzenlenmiştir.
Bu özel düzenleme hükümleri karşısında «mutlak ticari» dava niteliği «taşıyan» işbu davaya bakmaya Ticaret Mahkemesi «görevli» olduğu halde, Tüketici Mahkemesi'nin görevli olduğu gerekçesiyle «görevsizlik» kararı verilmesi doğru olmamış bozmayı gerektirmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2014/19036 E. 2015/4321 K.
Ortak:mutlak ticari dava · sigorta sözleşmesi · görevsizlik kararı · taşıyan · görev/görevsizlik
İncelediğiniz kararda1- Dava, «hayat sigorta sözleşmesine» dayalı olarak borçlu olunmadığının tesbiti istemine ilişkin olup, davaya tüketici mahkemesi sıfatıyla bakılmış ise de, sigorta ilişkisi, Türk Ticaret Kanunu’nun Beşinci Kitabı’nı oluşturan 1263 ve onu izleyen maddelerinde düzenlenmiş olup, bu sözleşmelerden kaynaklanan uyuşmazlıkların «mutlak ticari» davalardan olduğu aynı Yasa'nın 4/1-1. maddesinde açıkça belirtilmiştir.
Bu durumda «mutlak ticari» dava niteliği «taşıyan» iş bu davanın, tüketici mahkemesi sıfatıyla görülüp, sonuçlandırılması doğru değildir.
Bu itibarla, göreve ilişkin bu hususun mahkemece kendiliğinden gözetilerek, «görevsizlik» kararı verilmesi gerekirken, işin esasına girilerek yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.
Benzer bu karardaÖte yandan, 4077 sayılı Yasa'nın 1,2 ,3/c ve f, 23. maddelerindeki özel düzenleme hükümleri karşısında «mutlak ticari» dava niteliği «taşıyan» iş bu davanın, tüketici mahkemesi sıfatıyla görülüp, sonuçlandırılması doğru değildir.
1-Dava, ferdi kaza «sigorta sözleşmesinden doğan» alacağın tahsili istemine ilişkindir.
Sigorta sözleşmesi ilişkisi ise, 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun Beşinci Kitabı’nı oluşturan 1263 ve onu izleyen maddelerinde (6102 sayılı TTK'nın 1401 vd maddeleri) düzenlenmiş olup, bu sözleşmelerden kaynaklanan uyuşmazlıkların «mutlak ticari» davalardan olduğu aynı yasanın 4/1. maddesinde açıkça belirtilmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:poliçe özel şartları · görev itirazı · sigorta ettiren · emredici hüküm · sözleşmeden doğan dava · ek prim · yenileme · kredi sözleşmesi
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davacının davalı bankadan 13.05.2010 tarihinde kullanmış olduğu «kredi sözleşmesine» istinaden davalı sigorta şirketi ile davacı arasında 26.05.2011-26.05.2012 tarihlerini kapsar dönem için Kurtaran Ferdi Kaza Sigortası Poliçe sözleşmesi düzenlendiği, davacının işten ayrıldığı 12.06.2012 tarihinde sigorta poliçe süresinin dolduğu, ancak «poliçe özel şartlarında» ''«sigorta ettirenin» aksine bir beyanı olmadığı sürece poliçe her yıl otomatik olarak «yenilenecektir»." şeklinde madde düzenlendiği, davalı tarafın poliçeyi yenileyerek davacının kredi kartından «prim» tutarını tahsile devam etmesi gerekirken yenilemediğini, her iki davalının poliçeden birlikte sorumlu olduğu gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne, 2.730,00 TL'nin …
Davalı vekili, bu yöne ilişen «görev itirazında» bulunduğu gibi, 4077 sayılı Yasa'nın 23/1. maddesinde ancak bu yasanın uygulanmasından çıkacak uyuşmazlıkların tüketici mahkemelerinde çözümlenebileceği «emredici» bir şekilde hükme bağlandığına göre, göreve ilişkin bu hususun mahkemece esasen kendiliğinden gözetilmesi de gerekmektedir.
1-Dava, ferdi kaza «sigorta sözleşmesinden doğan» alacağın tahsili istemine ilişkindir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2012/15038 E. 2012/16283 K.
Ortak:mutlak ticari dava · hayat sigortası · görevsizlik kararı · taşıyan · teminat · görev/görevsizlik
İncelediğiniz kararda1- Dava, «hayat sigorta sözleşmesine» dayalı olarak borçlu olunmadığının tesbiti istemine ilişkin olup, davaya tüketici mahkemesi sıfatıyla bakılmış ise de, sigorta ilişkisi, Türk Ticaret Kanunu’nun Beşinci Kitabı’nı oluşturan 1263 ve onu izleyen maddelerinde düzenlenmiş olup, bu sözleşmelerden kaynaklanan uyuşmazlıkların «mutlak ticari» davalardan olduğu aynı Yasa'nın 4/1-1. maddesinde açıkça belirtilmiştir.
Bu durumda «mutlak ticari» dava niteliği «taşıyan» iş bu davanın, tüketici mahkemesi sıfatıyla görülüp, sonuçlandırılması doğru değildir.
Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, sigortalının ölümünün intihar sonucu gerçekleşmiş olması nedeniyle «teminat kapsamında» olduğu gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Benzer bu karardaMahkemece, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, davanın geniş kapsamlı «hayat sigorta poliçesi» ile sigortalanan evde oluşan «hasarın» ve «sigorta teminatlarının» ödenmesi istemine yönelik «tazminat davası» olduğu, hukuki işlemin 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanunda tanımları bulunan tüketici ve satıcı arasındaki akdi ilişkiye dayandığı, dolayısıyla uyuşmazlıkta Tüketici Mahkemelerinin «görevli» olduğu gerekçesiyle «görevsizlik» kararı verilmiştir.
Bu hükümler karşısında «mutlak ticari» dava niteliği «taşıyan» işbu davaya bakma görevi Ticaret Mahkemesi'ne ait olduğu halde, Tüketici Mahkemesi'nin «görevli» olduğu gerekçesiyle «görevsizlik» kararı verilmesi doğru olmamış bozmayı gerektirmiştir.
Sigorta hukuku, hüküm tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Türk Ticaret Kanunu'nun Beşinci Kitabı'nı oluşturan 1263 ve onu izleyen maddelerinde düzenlenmiş olup, aynı Yasa'nın 4 ncü maddesine göre «mutlak ticari» davalardandır.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:sigorta teminatı · emredici hüküm · tazminat davası · sigorta poliçesi · hasar · görevli mahkeme
Benzer bu karardaMahkemece, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, davanın geniş kapsamlı «hayat sigorta poliçesi» ile sigortalanan evde oluşan «hasarın» ve «sigorta teminatlarının» ödenmesi istemine yönelik «tazminat davası» olduğu, hukuki işlemin 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanunda tanımları bulunan tüketici ve satıcı arasındaki akdi ilişkiye dayandığı, dolayısıyla uyuşmazlıkta Tüketici Mahkemelerinin «görevli» olduğu gerekçesiyle «görevsizlik» kararı verilmiştir.
Öte yandan 4077 sayılı Yasa'nın 23/1. maddesinde, ancak bu yasanın uygulanmasından çıkacak uyuşmazlıkların Tüketici Mahkemelerinde çözümlenebileceği «emredici» bir şekilde düzenlenmiştir.
Bu hükümler karşısında «mutlak ticari» dava niteliği «taşıyan» işbu davaya bakma görevi Ticaret Mahkemesi'ne ait olduğu halde, Tüketici Mahkemesi'nin «görevli» olduğu gerekçesiyle «görevsizlik» kararı verilmesi doğru olmamış bozmayı gerektirmiştir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2010/6890 E. , 2011/1349 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ Asliye Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasında görülen davada Isparta 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 14/05/2009 tarih ve 2008/168-2009/146 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı, eski eşinin bankadan kullanmış olduğu tüketici kredisi nedeniyle diğer davalı sigorta şirketi nezdinde hayat sigorta sözleşmesi ile sigortalandığını, kendisinin de kredi borcuna kefil olduğunu, ancak kredi borçlusunun intihar etmesi nedeniyle sigorta şirketinin tazminatı ödemediğini ileri sürerek, bankaya borçlu olmadığının tesbiti ile davalı sigorta şirketinin borçtan sorumlu olduğunun tesbitini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, sigortalının ölümünün intihar sonucu gerçekleşmiş olması nedeniyle teminat kapsamında olduğu gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
1- Dava, hayat sigorta sözleşmesine dayalı olarak borçlu olunmadığının tesbiti istemine ilişkin olup, davaya tüketici mahkemesi sıfatıyla bakılmış ise de, sigorta ilişkisi, Türk Ticaret Kanunu’nun Beşinci Kitabı’nı oluşturan 1263 ve onu izleyen maddelerinde düzenlenmiş olup, bu sözleşmelerden kaynaklanan uyuşmazlıkların mutlak ticari davalardan olduğu aynı Yasa'nın 4/1-1. maddesinde açıkça belirtilmiştir. Doğrudan sözleşme ilişkisini düzenleyen bu yasadan kaynaklanan davalara ise, Asliye ve Sulh Mahkemeleri ile Ticaret Mahkemesi bulunan yerlerde ise bu mahkemelerce bakılması gerektiği hükme bağlanmıştır. Bu durumda mutlak ticari dava niteliği taşıyan iş bu davanın, tüketici mahkemesi sıfatıyla görülüp, sonuçlandırılması doğru değildir.
Bu itibarla, göreve ilişkin bu hususun mahkemece kendiliğinden gözetilerek, görevsizlik kararı verilmesi gerekirken, işin esasına girilerek yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.
2- Bozma sebep ve şekline göre davacı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.
SONUÇ
Yukarıda 1 nolu bentte açıklanan nedenle kararın BOZULMASINA, 2 nolu bentte açıklanan nedenle davacı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına, 08.02.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/1014310100 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz