Rücuen Tazminat

TTK.nun 781. maddesi uyarınca «taşıyıcı» eşyanın kendisine «teslim» edildiği tarihten gönderilene teslim olunduğu tarihe kadar geçen süre içerisinde uğradığı «ziya» ve hasardan sorumludur.

Ancak, «hasar» veya «ziyanın» kendi kusurundan doğmayan bir nedenden ileri geldiğini veya eşyadaki mevcut «ayıp» ve noksanlardan veyahut eşyanın mahiyetinden veya ambalajın kötü yapılmasından, gönderilen veya gönderenin fiilinden yahut verdikleri emir ve talimatın tatbikinden meydana geldiğini ispat etmesi halinde «sorumluluktan kurtulabilir».

Buradaki sorumluluk «ispat külfeti» ters çevrilmiş «kusur sorumluluğu» olup, davada «taşıtan» davalı «taşıyıcının» kusurlu olduğunu değil, davalı «taşıyan» «hasarın» kendisinin sorumlu olmadığı bir nedenden (TTK.nun 781/2 maddesi) ileri geldiğini kanıtlamak durumundadır.

Taşıyıcı, «ziya» ve «hasarın» kendi kusurundan doğmayan bir sebepten ileri geldiğini kanıtlayacak olursa mesuliyetten kurtulur." hükmünün yer aldığı, somut olayda davalı «taşıyıcının», «hırsızlık» olayını kanıtlayamadığı gibi, hırsızlık olayının olmaması için gereken özeni gösterdiğini de kanıtlayamadığı, bu nedenle davalının eşyanın eksik «tesliminden» sorumlu olduğu gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile 69.585,32 TL'nin ödeme tarihi olan 11.08.2008 tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faiziyle davalıdan …

Mahkemece iddia, savunma, toplanan deliller, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, taşıma, müteselsil «taşıyıcılar» tarafından yapılmış olsa bile her biri taşımadan sorumlu olacağından davalının «pasif husumet ehliyetinin» bulunduğu, mülga TTK 781. maddesinde "taşıyıcı eşyanın kendisine «teslim» edildiği tarihten gönderilene teslim olunduğu tarihe kadar geçen süre içinde, uğradığı «ziya» ve hasardan sorumludur.

Dosya kapsamı itibariyle de taşıma konusu emtiaların alıcıya «teslimi» sırasında eksik çıktığına dair «taşıyıcı» iştiraki ile tutulmuş bir tutanağa rastlanılmamıştır.

Mahkemece iddia, savunma, toplanan deliller, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, taşıma, müteselsil «taşıyıcılar» tarafından yapılmış olsa bile her biri taşımadan sorumlu olacağından davalının «pasif husumet ehliyetinin» bulunduğu, mülga TTK 781. maddesinde "taşıyıcı eşyanın kendisine «teslim» edildiği tarihten gönderilene teslim olunduğu tarihe kadar geçen süre içinde, uğradığı «ziya» ve hasardan sorumludur.

2- Dava, «nakliyat sigorta poliçesinden» kaynaklanan «rücuan tazminat» istemine ilişkin olup, yukarıda özetlenen gerekçe ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Ancak, davalı taraf savunmasında usulüne uygun ve süresinde yapılmış bir «hasar ihbarının» bulunmadığını bildirmiştir.

Bu itibarla, mahkemece davalının, «ihbar» külfetinin davacı tarafça usulüne uygun yapılmadığına yönelik savunma ve itirazlarını karşılayacak şekilde ihbarın süresinde olup olmadığı tartışılmadan ve bu hususa yönelik herhangi bir gerekçe gösterilmeden karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.

Ancak, «hasar» veya «ziyanın» kendi kusurundan doğmayan bir nedenden ileri geldiğini veya eşyadaki mevcut «ayıp» ve noksanlardan veyahut eşyanın mahiyetinden veya ambalajın kötü yapılmasından, gönderilen veya gönderenin fiilinden yahut verdikleri emir ve talimatın tatbikinden meydana geldiğini ispat etmesi halinde «sorumluluktan kurtulabilir».

TTK.nun 781. maddesi uyarınca «taşıyıcı» eşyanın kendisine «teslim» edildiği tarihten gönderilene teslim olunduğu tarihe kadar geçen süre içerisinde uğradığı «ziya» ve hasardan sorumludur.

Buradaki sorumluluk «ispat külfeti» ters çevrilmiş «kusur sorumluluğu» olup, davada «taşıtan» davalı «taşıyıcının» kusurlu olduğunu değil, davalı «taşıyan» «hasarın» kendisinin sorumlu olmadığı bir nedenden (TTK.nun 781/2 maddesi) ileri geldiğini kanıtlamak durumundadır.

Oysa, TTK'nın 781. maddesi uyarınca, «taşıyıcı» eşyanın kendisine «teslim» edildiği tarihten gönderilene teslim olunduğu tarihe kadar geçen süre içerisinde uğradığı «ziya» ve hasardan sorumlu olup, ancak, «hasar» veya ziyanın kendi kusurundan doğmayan bir nedenden ileri geldiğini veya eşyadaki mevcut «ayıp» ve noksanlardan veyahut eşyanın mahiyetinden veya ambalajın kötü yapılmasından, gönderilen veya gönderenin fiilinden yahut verdikleri emir ve talimatın tatbikinden meydana geldiğini ispat etmesi halinde «sorumluluktan kurtulabilecektir».

Bu durum karşısında, davalının sigortalı emtiayı sağlam olarak taşımak üzere «teslim» aldığı, alıcısına teslim etmeden araçta çıkan yangın sonucu hasarlandığı, olayın «mücbir sebep» olduğuna dair davalının bir savunmasının bulunmadığı gözetilmek ve TTK'nın 781. maddesindeki «taşıyıcının sorumluluğuna» ilişkin düzenleme de değerlendirilmek suretiyle hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, «eksik inceleme» ile yazılı şekilde davanın reddine kararı verilmesi doğru olmamış, kararın davacı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, somut uyuşmazlıkta talep ve davanın Borçlar Kanunu'nun 58. maddesindeki düzenlemeye dayalı olduğu, olayda objektif unsur yönünden davalı sürücüye izafe edilecek herhangi bir «kusurun tespit» edilemediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Dava, «nakliyat emtia sigorta poliçesi» kapsamında rucuen tazminat istemine ilişkin olup, mahkemece yukarıda yazılı gerekçeler ile davanın reddine karar verilmiştir.

Bu durum karşısında, davalının sigortalı emtiayı sağlam olarak taşımak üzere «teslim» aldığı, alıcısına teslim etmeden araçta çıkan yangın sonucu hasarlandığı, olayın «mücbir sebep» olduğuna dair davalının bir savunmasının bulunmadığı gözetilmek ve TTK'nın 781. maddesindeki «taşıyıcının sorumluluğuna» ilişkin düzenleme de değerlendirilmek suretiyle hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, «eksik inceleme» ile yazılı şekilde davanın reddine kararı verilmesi doğru olmamış, kararın davacı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, somut uyuşmazlıkta talep ve davanın Borçlar Kanunu'nun 58. maddesindeki düzenlemeye dayalı olduğu, olayda objektif unsur yönünden davalı sürücüye izafe edilecek herhangi bir «kusurun tespit» edilemediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Somut olayda, sigortalı iplik cinsi emtianın, Kahramanmaraş'tan İstanbul'a taşınmak üzere davalıya ait araca yüklendiği,12.10.2010 tarihinde Kocaeli sınırları içinde aracın lastiklerinin alev alması sonucu çıkan yangında taşınan emtianın hasarlandığı «uyuşmazlık konusu» değildir.

TTK.nun 781. maddesi uyarınca «taşıyıcı» eşyanın kendisine «teslim» edildiği tarihten gönderilene teslim olunduğu tarihe kadar geçen süre içerisinde uğradığı «ziya» ve hasardan sorumludur.

Ancak, «hasar» veya «ziyanın» kendi kusurundan doğmayan bir nedenden ileri geldiğini veya eşyadaki mevcut «ayıp» ve noksanlardan veyahut eşyanın mahiyetinden veya ambalajın kötü yapılmasından, gönderilen veya gönderenin fiilinden yahut verdikleri emir ve talimatın tatbikinden meydana geldiğini ispat etmesi halinde «sorumluluktan kurtulabilir».

Bu nedenle, «taşıyıcının sorumluluktan kurtulması» zorlaştırılmış, BK.nun 96. maddesinde borçlu için düzenlenen ispat kuralından daha ileri noktaya taşınmıştır.

TTK.nun 781. maddesinde, «taşıyıcının», eşyanın kendisine «teslim» edildiği tarihten, gönderilene teslim olunduğu tarihe kadar geçen süre içinde uğradığı «ziya» ve hasardan sorumlu olduğu, ziya ve «hasarın» kendi kusurundan doğmayan bir sebepten ileri geldiğini kanıtlayarak «sorumluluktan kurtulacağı» hüküm altına alınmıştır.

Bu itibarla somut olayda, davaya konu emtianın hasarlı olarak alıcısına «teslim» edildiğinin çekişmesiz olduğu göz önüne alınarak, «taşıyıcının sorumluluktan kurtulabilmesi» için TTK’nın 781/2. maddesinde düzenlenen «kurtuluş kanıtlarının» varlığını ispat etmesi gerekir.

Oysa, dosya içinde mevcut ve emtianın «tesliminden» hemen sonra inceleme yapan ekspertiz tarafından hazırlanan rapor ve çekilen fotoğraflardan «hasarın» varlığı sabit olup, bu husus esasen çekişmesizdir.

Buna göre «ispat yükü» davalı «taşıyıcıda» olup, mahkemece, davalı tarafın bu hususta göstereceği «delilleri toplanarak» oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, «eksik incelemeye» dayalı yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

Dava, «nakliyat sigorta sözleşmesine» dayalı tazminat alacağının «rücuen tahsili» istemine ilişkindir.

Mahkemece, TTK.nun 788. madde hükmü uyarınca «hasarın», eşyanın kabulünden önce «bilirkişi incelemesi» ile tesbit ettirilmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Dairemiz’in yerleşik uygulamasına göre, TTK.nun 20. maddesi uyarınca basiretli bir «tacirin» göstermesi gereken dikkat ve özeni yerine getirmediği taktirde «taşıyıcı» kusurlu sayılacaktır.