Tazminat
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2011/7539 E. 2013/11050 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
özel çekme hakkı (sdr)↗ sdr↗ sözleşmenin ihlali↗ cmr konvansiyonu↗ trafik kazası↗ gerçek zarar↗ aktif dava ehliyeti↗ cmr↗ ziya↗ taşıma sözleşmesi↗ uyuşmazlık konusu↗ taraf ehliyeti↗ taşıyıcı↗ fatura↗ cy/cy kaydı↗ eksik inceleme↗ dahili dava↗ teslim↗ i̇i̇k 72/son↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, iddia, savunma, toplanan kanıtlar ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, davalının, davacının yurt dışına sattığı kirazın taşınması işini üstlendiği, trafik kazası sonucu emtianın tamamen hasarlandığı, taşımanın CMR hükümlerine tabi olduğu, zararın belirlendiği, davacının ayrıca gümrük gideri yaptığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 56.237 Euro'nun 19.07.2007 tarihinden itibaren %5, 600 TL'nin ise dava tarihinden itibaren reeskont faiziyle tahsiline karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.
1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, satışın CFR niteliğinde olmasına, mal mukabili kaydı içermesine, satılan kirazın yurt dışı edilmeden Türkiye'de kazaya maruz kalmasına, satış bedelinin alıcısı tarafından davacıya ödendiğinin kanıtlanmamasına, davacının aktif dava ehliyetinin bulunduğunun sabit olmasına, yapılan gümrük giderinin CMR'nin 23/4. maddesi uyarınca talep edilmesinin mümkün bulunmasına göre, davalı vekilinin yerinde görülmeyen ve aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
2-Dava, taşıma sözleşmesinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.
Davacının, dava dışı Almanya'da mukim firmaya sattığı 12.06.2007 tarihli fatura kapsamı 19.758 kg brüt, 17.800 kg net kirazın alıcısına teslim edilmek üzere taşınması için davalıyla sözleşme imzaladığı, bu sözleşme uyarınca yükün 12.06.2007 tarihinde davalıya teslim edildiği, taşımayı yapan araç sürücüsünün aynı gün saat saat 23.00'te tek taraflı kaza yapması sonucu kiraz yükünün tamamen hasarlandığı hususları uyuşmazlık konusu değildir. Taraflar arasındaki çekişme, taşıma sözleşmesinin ihlali dolayısıyla davacının tazminat talep edip edemeyeceği ve talep edebilecekse tutarı noktalarında toplanmaktadır.
Taşımanın yapıldığı güzergah dikkate alındığında uyuşmazlığın CMR Konvansiyonu'na tabi olduğu çekişmesizdir. Anılan Konvansiyonun 17. maddesi hükmü uyarınca taşıyıcı yükü teslim aldığı andan, teslim edilinceye kadar malların kısmen veya tamamen kaybından veya hasarından veya gecikmesinden dolayı sorumludur. Açıklanan bu sorumluluk kapsamında istenebilecek tazminat ve tazminatın hesaplanma şekli de CMR'nin 23-28. maddelerinde hükme bağlanmıştır. CMR düzenlemesinde taşıyıcıdan talep edilebilecek zarar, göndericinin zararın tazmininden daha çok, zarardan sorumlu taşıyıcıya teslim edilen değerin iadesi temeline dayalıdır. Başka bir anlatımla, bu konvansiyonun uygulanması gereken taşımalarda tam tazminat esası geçerli değildir.
CMR'nin 23 ve 25. maddeleri birlikte değerlendirildiğinde malın tamamen hasarlanması halinde taşıyıcı tazminat ödemekle sorumlu tutulduğunda, bu tazminat yükün taşınmak üzere kabul edildiği yer ve zamandaki kıymetine göre hesaplanır. Malın kıymeti de, ticaret borsası fiyatına göre saptanır. Eğer böyle bir fiyat yoksa, geçerli piyasa fiyatlarına göre tespit yapılır. Şayet ne ticaret borsası fiyatı ne de geçerli piyasa fiyatı mevcut değil ise, bu halde aynı cins ve kalitedeki malların normal kıymetine göre yapılacaktır. Değer hesaplanırken teslim yeri ve anındaki fiyatı kadar, emtianın konumu, özellikleri de esas alınacaktadır. Ancak, depolama v.s maliyeti artırıcı unsurlar dikkate alınmayacaktır. Ancak, belirlenen bu değer, hiçbir şekilde taşınan emtianın brüt ağırlığının kilogram başına 8,33 hesap birimi özel çekme hakkı (SDR) ile çarpımı sonucu elde edilecek miktarı aşamayacaktır. O halde, açıklanan şekilde öncelikle gerçek zarar belirlenecek, daha sonra istenebilecek tazminatın üst sınırı tespit edilecek, üst sınırı geçmemek üzere gerçek zararın tazminine karar verilecektir.
Dava konusu olayda mahkemece teslim edilen kirazın ticaret borsası fiyatının bulunmadığından değeri bakımından araştırmalar yapılmış, birden ziyade rapor alınmış, son olarak mahallinde yaptırılan bilirkişi kurulu ek raporuna itibar edilerek yazılı şekilde hüküm kurulmuştur. Ancak, hasarlanan kirazın değerinin tespitine yönelik inceleme yeterli olmadığı gibi, temel alınan bilirkişi raporu da CMR'nin 23-28. maddelerine uygun düzenlenmiş değildir. Öte yandan, davacı vekilinin kirazın kg fiyatına yönelik birinci ve ikinci bilirkişi raporuna yönelik açıklamaları, kg fiyatını 5.45 TL kabulü, ikinci bilirkişi raporu sonrası yeniden rapor alınmaması yönündeki beyanı ve sonraki raporların davalı istemi üzerine alınmasına rağmen kirazın kg fiyatını 5.63 TL olarak aleyhine belirleyen raporun kabul edilmesi de usulen doğru görülmemiştir. Ayrıca, kirazın değerinin belirlenmesi bakımından ticari kalite denetim yeterlilik belgesinde 'TS. 793 Taze Kiraz Standardı' açıklamasına yer verilmesi karşısında bu standardın ne olduğu, anılan standartta kirazın 12.06.2007 tarihindeki Alaşehir İlçesi'ndeki değerinin ne olabileceği araştırılmış değildir.
Bu durum karşısında, taşımaya konu hasarlanan kirazın standardının araştırılması, ihraç edilebilirliği dahil tüm özellikleri çerçevesinde taşıma için teslim alındığı yer Alaşehir İlçesi'ndeki değerinin ne olabileceği ve CMR Konvansiyonu 23-28. maddeleri çerçevesinde davacının talep edebileceği tazminat tutarının tespiti yönlerinde uzman bilirkişi kurulundan denetime uygun rapor alınması ve tarafların önceki raporlara yönelik açıklamaları da dikkate alınarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde eksik incelemeye dayalı hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2021/4814 E. 2023/725 K.
Ortak:trafik kazası · ziya · taraf ehliyeti · taşıyıcı · dahili dava · teslim · Tazminat
İncelediğiniz karardaAnılan Konvansiyonun 17. maddesi hükmü uyarınca «taşıyıcı» yükü «teslim» aldığı andan, teslim edilinceye kadar malların kısmen veya tamamen kaybından veya hasarından veya gecikmesinden dolayı sorumludur.
CMR düzenlemesinde «taşıyıcıdan» talep edilebilecek zarar, göndericinin zararın tazmininden daha çok, zarardan sorumlu taşıyıcıya «teslim» edilen değerin iadesi temeline dayalıdır.
Dava konusu olayda mahkemece «teslim» edilen kirazın ticaret borsası fiyatının bulunmadığından değeri bakımından araştırmalar yapılmış, birden «ziyade» rapor alınmış, «son» olarak mahallinde yaptırılan bilirkişi kurulu ek raporuna itibar edilerek yazılı şekilde hüküm kurulmuştur.
Benzer bu kararda… Kararı Dairemizin 28.05.2013 tarih, 2011/7539 E. ve 2013/11050 K. sayılı kararıyla taşımaya konu hasarlanan kirazın standardının araştırılması, ihraç edilebilirliği «dahil» tüm özellikleri çerçevesinde taşıma için «teslim» alındığı yer Alaşehir ilçesindeki değerinin ne olabileceği ve CMR'nin 23-28 inci maddeleri çerçevesinde davacının talep edebileceği tazminat tutarının tespiti yönl …
… ilen Karar Mahkemece 27.10.2020 tarih, 2019/354 E. ve 2020/389 K. sayılı kararı ile davacı tarafından 19.758 kg kirazın taşınmak üzere 12.06.2007 tarihinde davalıya «teslim» edildiği, taşımayı yapan araç sürücüsünün aynı gün tek taraflı kaza yapması sonucu yüklü olan kirazların tamamen «zayi» olduğu, «taşıyıcı» tarafından ödenecek tazminatın hesaplanmasında ilk olarak emtianın teslim alındığı yer ve zamandaki değerinin belirlenmesinin gerektiği, Alaşehir Ticaret Borsası alım satım «beyannamesinde» kirazın kg fiyatının 5,45 TL olarak belirlendiği, buna göre 108.281,10 TL tazminat, 1.055,74 TL «temerrüt faizi» olmak üzere toplam 109.336,84 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek «yasal faizi» ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesi gerektiği gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; somut olayda zarar ve «ziyanın» alıcıya geçtiğini, davacının aktif dava «ehliyeti» olmadığını, taşınan kiraz emtiasının cinsinin tam olarak tespit edilemediğini, bu anlamda ve kiraz emtiasının «birim fiyatının» belirlenmesinde bilirkişi raporlarının yetersiz olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:birim fiyat · ba beyannamesi · sınırlı sorumluluk · müktesep hak · zayi · denetime elverişlilik · temerrüt faizi · maddi tazminat
Benzer bu kararda… ilen Karar Mahkemece 27.10.2020 tarih, 2019/354 E. ve 2020/389 K. sayılı kararı ile davacı tarafından 19.758 kg kirazın taşınmak üzere 12.06.2007 tarihinde davalıya «teslim» edildiği, taşımayı yapan araç sürücüsünün aynı gün tek taraflı kaza yapması sonucu yüklü olan kirazların tamamen «zayi» olduğu, «taşıyıcı» tarafından ödenecek tazminatın hesaplanmasında ilk olarak emtianın teslim alındığı yer ve zamandaki değerinin belirlenmesinin gerektiği, Alaşehir Ticaret Borsası alım satım «beyannamesinde» kirazın kg fiyatının 5,45 TL olarak belirlendiği, buna göre 108.281,10 TL tazminat, 1.055,74 TL «temerrüt faizi» olmak üzere toplam 109.336,84 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek «yasal faizi» ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesi gerektiği gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
… kuk Genel Kurulu Kararı Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 11.04.2019 tarih, 2017/11-121 E. ve 2019/445 K. sayılı ilâmı ile dava dosyası içindeki bilirkişi raporlarının «denetime elverişli» ve uyuşmazlığı çözüme yeterli olduğu, buna göre taşımaya konu kiraz emtiasının, CMR’nin 23 üncü maddesinin birinci fıkrası gereğince «teslim» alındığı yer ve zamandaki değerinin 5,45 TL olarak kabul edilmesi ve buna göre hesaplanan tazminat miktarının ise CMR’nin 23 üncü maddesinin üçüncü fıkrasında belirtilen «sınırlı sorumluluk» miktarının çok altında kaldığı hususu gözetilerek sonucuna karar verilmesi gereğine işaret edilerek değişik gerekçe ile bozulmasına karar verilmiştir.
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; 600,00 TL gümrük bedeline ilişkin karar verilmemiş olduğunu, dava dilekçesinde yabancı para cinsinden tazminat talep edildiğini fakat mahkemece talepten başkaya hükmedildiğini, yabancı para cinsinden kurulan önceki kararda bu hususun bozma «sebebi» yapılmadığını, müvekkili lehine usuli «müktesep hak» oluştuğunu ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.
Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; somut olayda zarar ve «ziyanın» alıcıya geçtiğini, davacının aktif dava «ehliyeti» olmadığını, taşınan kiraz emtiasının cinsinin tam olarak tespit edilemediğini, bu anlamda ve kiraz emtiasının «birim fiyatının» belirlenmesinde bilirkişi raporlarının yetersiz olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2013/14293 E. 2014/3472 K.
Ortak:taşıyıcı · fatura
İncelediğiniz karardaDavacının, dava dışı Almanya'da mukim firmaya sattığı 12.06.2007 tarihli «fatura» kapsamı 19.758 kg brüt, 17.800 kg net kirazın alıcısına «teslim» edilmek üzere taşınması için davalıyla sözleşme imzaladığı, bu sözleşme uyarınca yükün 12.06.2007 tarihinde davalıya teslim edildiği, taşımayı yapan araç sürücüsünün aynı gün saat saat 23.00'te tek taraflı kaza yapması sonucu kiraz yükünün tamamen hasarlandığı hususları «uyuşmazlık konusu» değildir.
Anılan Konvansiyonun 17. maddesi hükmü uyarınca «taşıyıcı» yükü «teslim» aldığı andan, teslim edilinceye kadar malların kısmen veya tamamen kaybından veya hasarından veya gecikmesinden dolayı sorumludur.
CMR düzenlemesinde «taşıyıcıdan» talep edilebilecek zarar, göndericinin zararın tazmininden daha çok, zarardan sorumlu taşıyıcıya «teslim» edilen değerin iadesi temeline dayalıdır.
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, «hasarın» meydana gelmesinde davalı «taşıyıcının» %70 oranında «kusuru» bulunduğu, «kusur oranına» isabet eden 11.928 EURO'nun «taşıyıcının sorumlu» olduğu 8.33 SDR karşılığının altında kaldığı gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile takibe itirazın kısmen iptali ile takibin 11.928,00 EURO «asıl alacak», 163,40 EURO «işlemiş faiz» toplamı 12.091,40 EURO üzerinden devamına fazlaya ilişkin istemin iptaline, takipten itibaren asıl alacağa %5 faiz yürütülmesine, «icra inkar tazminatı» talebinin reddine karar verilmiştir.
2-Dava, CMR Konvansiyonu kapsamında yapılan taşımadan kaynaklanan «hasarın» «taşıyıcıdan» tahsiline yönelik itirazın iptali istemine ilişkin olup, mahkemece, yazılı şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Ancak, ülkemizin taraf olduğu CMR Konvansiyonunun 23. maddesi "(1) Bu sözleşmenin hükümleri gereğince bir «taşıyıcı», yükün kısmen veya tamamen kaybından dolayı tazminat ödemekle sorumlu tutulduğundan, bu tazminat yükün taşınmak üzere kabul edildiği yer ve zamandaki kıymetine göre hesaplanır. (2) Malın kıymeti, ticaret borsası fiyatına göre saptanır.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:taşıyıcının sorumluluğu · kusur oranı · işlemiş faiz · asıl alacak · icra inkar tazminatı · inkar tazminatı · kusur · hasar
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, «hasarın» meydana gelmesinde davalı «taşıyıcının» %70 oranında «kusuru» bulunduğu, «kusur oranına» isabet eden 11.928 EURO'nun «taşıyıcının sorumlu» olduğu 8.33 SDR karşılığının altında kaldığı gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile takibe itirazın kısmen iptali ile takibin 11.928,00 EURO «asıl alacak», 163,40 EURO «işlemiş faiz» toplamı 12.091,40 EURO üzerinden devamına fazlaya ilişkin istemin iptaline, takipten itibaren asıl alacağa %5 faiz yürütülmesine, «icra inkar tazminatı» talebinin reddine karar verilmiştir.
2-Dava, CMR Konvansiyonu kapsamında yapılan taşımadan kaynaklanan «hasarın» «taşıyıcıdan» tahsiline yönelik itirazın iptali istemine ilişkin olup, mahkemece, yazılı şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2023/4238 E. 2023/6142 K.
Ortak:taraf ehliyeti · taşıyıcı · dahili dava · teslim · Tazminat
İncelediğiniz karardaAnılan Konvansiyonun 17. maddesi hükmü uyarınca «taşıyıcı» yükü «teslim» aldığı andan, teslim edilinceye kadar malların kısmen veya tamamen kaybından veya hasarından veya gecikmesinden dolayı sorumludur.
CMR düzenlemesinde «taşıyıcıdan» talep edilebilecek zarar, göndericinin zararın tazmininden daha çok, zarardan sorumlu taşıyıcıya «teslim» edilen değerin iadesi temeline dayalıdır.
Bu durum karşısında, taşımaya konu hasarlanan kirazın standardının araştırılması, ihraç edilebilirliği «dahil» tüm özellikleri çerçevesinde taşıma için «teslim» alındığı yer Alaşehir İlçesi'ndeki değerinin ne olabileceği ve CMR Konvansiyonu 23-28. maddeleri çerçevesinde davacının talep edebileceği tazminat tutarının tespiti yönlerinde uzman bilirkişi kurulundan denetime uygun rapor alınması ve tarafların önceki raporlara yönelik açıklamaları da dikkate alınarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde «eksik incelemeye» dayalı hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.
Benzer bu kararda… Kararı Dairemizin 28.05.2013 tarih, 2011/7539 E. ve 2013/11050 K. sayılı kararıyla taşımaya konu hasarlanan kirazın standardının araştırılması, ihraç edilebilirliği «dahil» tüm özellikleri çerçevesinde taşıma için «teslim» alındığı yer Alaşehir ilçesindeki değerinin ne olabileceği ve CMR'nin 23-28 inci maddeleri çerçevesinde davacının talep edebileceği tazminat tutarının tespiti yönl …
Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile «taşıyıcı» tarafından ödenecek tazminatın hesaplanmasında ilk olarak emtianın «teslim» alındığı yer ve zamandaki değerinin belirlenmesinin gerektiği, Alaşehir Ticaret Borsası alım satım «beyannamesinde» kirazın kg fiyatının 5,45 TL olarak belirlendiği, buna göre 108.281,10 TL tazminat, 1.055,74 TL «temerrüt faizi» olmak üzere toplam 109.336,84 TL'nin faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesi gerektiği gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
… kuk Genel Kurulu Kararı Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 11.04.2019 tarih, 2017/11-121 E. ve 2019/445 K. sayılı ilâmı ile dava dosyası içindeki bilirkişi raporlarının «denetime elverişli» ve uyuşmazlığı çözüme yeterli olduğu, buna göre taşımaya konu kiraz emtiasının, CMR’nin 23 üncü maddesinin birinci fıkrası gereğince «teslim» alındığı yer ve zamandaki değerinin 5,45 TL olarak kabul edilmesi ve buna göre hesaplanan tazminat miktarının ise CMR’nin 23 üncü maddesinin üçüncü fıkrasında belirtilen «sınırlı sorumluluk» miktarının çok altında kaldığı hususu gözetilerek sonucuna karar verilmesi gereğine işaret edilerek değişik gerekçe ile bozulmasına karar verilmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:birim fiyat · ba beyannamesi · sınırlı sorumluluk · usuli kazanılmış hak · denetime elverişlilik · kazanılmış hak · temerrüt faizi · dava sebebi
Benzer bu kararda… ., 2023/725K. sayılı kararıyla davalı vekilinin temyizlerinin reddi gerektiği, gümrük gideri bakımından ilk bozma ilamının kapsamı dışında kalarak davacı bakımından «usuli kazanılmış hak» oluştuğu, dava dilekçesinde, zararın yabancı para cinsinden talep edildiği, dosyanın geçirdiği aşamalarda tazminat hesabının CMR'nin 23 üncü maddesine göre yapılacağı, faizin CMR'nin 27 nci maddesine göre hesaplanacağı ve dava tarihinden itibaren başlayacağına işaret edildiği, Mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen ilk kararda yabancı para cinsinden hüküm kurulmuş olup davalı yanca bu hususun temyiz «sebebi» yapılmadığı ve Dairemizce de bozma sebebi yapılmadığı gözetildiğinde davacının usuli müktesep hakkı gözetilerek talep gibi yabancı para cinsinden hüküm kurmak gere …
… kuk Genel Kurulu Kararı Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 11.04.2019 tarih, 2017/11-121 E. ve 2019/445 K. sayılı ilâmı ile dava dosyası içindeki bilirkişi raporlarının «denetime elverişli» ve uyuşmazlığı çözüme yeterli olduğu, buna göre taşımaya konu kiraz emtiasının, CMR’nin 23 üncü maddesinin birinci fıkrası gereğince «teslim» alındığı yer ve zamandaki değerinin 5,45 TL olarak kabul edilmesi ve buna göre hesaplanan tazminat miktarının ise CMR’nin 23 üncü maddesinin üçüncü fıkrasında belirtilen «sınırlı sorumluluk» miktarının çok altında kaldığı hususu gözetilerek sonucuna karar verilmesi gereğine işaret edilerek değişik gerekçe ile bozulmasına karar verilmiştir.
Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile «taşıyıcı» tarafından ödenecek tazminatın hesaplanmasında ilk olarak emtianın «teslim» alındığı yer ve zamandaki değerinin belirlenmesinin gerektiği, Alaşehir Ticaret Borsası alım satım «beyannamesinde» kirazın kg fiyatının 5,45 TL olarak belirlendiği, buna göre 108.281,10 TL tazminat, 1.055,74 TL «temerrüt faizi» olmak üzere toplam 109.336,84 TL'nin faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesi gerektiği gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Karar Düzeltme Sebepleri Davalı vekili karar düzeltme dilekçesinde özetle; 30.03.2011 tarihli temyiz dilekçesinde «husumet» ve kirazların yükleme tarih ve yerindeki «birim fiyatının» dikkate alınması gerektiğine yönelik itirazları olduğunu, CMR'nin 23 üncü maddesi kapsamında yapılan itirazlar göz önünde bulundurulduğunda yabancı para cinsinden …
2 benzer karar daha
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/9151 E. 2016/4518 K.
Ortak:taşıyıcı · teslim
İncelediğiniz karardaAnılan Konvansiyonun 17. maddesi hükmü uyarınca «taşıyıcı» yükü «teslim» aldığı andan, teslim edilinceye kadar malların kısmen veya tamamen kaybından veya hasarından veya gecikmesinden dolayı sorumludur.
CMR düzenlemesinde «taşıyıcıdan» talep edilebilecek zarar, göndericinin zararın tazmininden daha çok, zarardan sorumlu taşıyıcıya «teslim» edilen değerin iadesi temeline dayalıdır.
Davacının, dava dışı Almanya'da mukim firmaya sattığı 12.06.2007 tarihli «fatura» kapsamı 19.758 kg brüt, 17.800 kg net kirazın alıcısına «teslim» edilmek üzere taşınması için davalıyla sözleşme imzaladığı, bu sözleşme uyarınca yükün 12.06.2007 tarihinde davalıya teslim edildiği, taşımayı yapan araç sürücüsünün aynı gün saat saat 23.00'te tek taraflı kaza yapması sonucu kiraz yükünün tamamen hasarlandığı hususları «uyuşmazlık konusu» değildir.
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, emtiayı yükleyen gönderen davacının %75, «taşıyıcının» ise «özen yükümlülüğünü» yerine getirmediği için %25 oranında kusurlu olduğu gerekçesiyle; davanın kısmen kabulüne, 5.930,50 Euro nun dava tarihinden itibaren yıllık %5 faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.
2- Dava, uluslararası karayolu ile taşınan emtianın hasarlı olarak «teslim» edildiği iddiasına dayalı tazminat istemine ilişkin olup mahkemece mümeyyiz davalı yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
CMR Konvansiyonu'nun 23. maddesi uyarınca «taşıyıcı», yükün kısmen veya tamamen kaybından dolayı tazminat ödemekle sorumlu tutulduğunda, bu tazminat yükün taşınmak üzere kabul edildiği yer ve zamandaki kıymetine göre hesaplanır.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:özen yükümlülüğü · taşıyıcının sorumluluğu
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, emtiayı yükleyen gönderen davacının %75, «taşıyıcının» ise «özen yükümlülüğünü» yerine getirmediği için %25 oranında kusurlu olduğu gerekçesiyle; davanın kısmen kabulüne, 5.930,50 Euro nun dava tarihinden itibaren yıllık %5 faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.
Bununla beraber «taşıyıcının sorumluluğu», eksik brüt ağırlığın kilogramı başına 8.33 hesap birimini aşmayacaktır.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2018/4247 E. 2020/2493 K.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2011/7539 E. , 2013/11050 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen davada Alaşehir 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 22/02/2011 tarih ve 2007/216-2011/38 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 28.05.2013 günü hazır bulunan davacı vekili Av. ... ile davalı vekili Av.... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkilinin ihraç ettiği kiraz emtiasının yurt dışındaki alıcısına teslim edilmek üzere davalı tarafından taşındığını, meydana gelen kaza sonucu emtianın tamamen hasara uğradığını, 69.060 Euro ile 600 YTL gümrük giderinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili, davacının aktif dava ehliyeti bulunmadığını, kamyona yükleme ile hasardan alıcının sorumlu olacağını, tazminat isteminin fahiş bulunduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, toplanan kanıtlar ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, davalının, davacının yurt dışına sattığı kirazın taşınması işini üstlendiği, trafik kazası sonucu emtianın tamamen hasarlandığı, taşımanın CMR hükümlerine tabi olduğu, zararın belirlendiği, davacının ayrıca gümrük gideri yaptığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 56.237 Euro'nun 19.07.2007 tarihinden itibaren %5, 600 TL'nin ise dava tarihinden itibaren reeskont faiziyle tahsiline karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.
1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, satışın CFR niteliğinde olmasına, mal mukabili kaydı içermesine, satılan kirazın yurt dışı edilmeden Türkiye'de kazaya maruz kalmasına, satış bedelinin alıcısı tarafından davacıya ödendiğinin kanıtlanmamasına, davacının aktif dava ehliyetinin bulunduğunun sabit olmasına, yapılan gümrük giderinin CMR'nin 23/4. maddesi uyarınca talep edilmesinin mümkün bulunmasına göre, davalı vekilinin yerinde görülmeyen ve aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
2-Dava, taşıma sözleşmesinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.
Davacının, dava dışı Almanya'da mukim firmaya sattığı 12.06.2007 tarihli fatura kapsamı 19.758 kg brüt, 17.800 kg net kirazın alıcısına teslim edilmek üzere taşınması için davalıyla sözleşme imzaladığı, bu sözleşme uyarınca yükün 12.06.2007 tarihinde davalıya teslim edildiği, taşımayı yapan araç sürücüsünün aynı gün saat saat 23.00'te tek taraflı kaza yapması sonucu kiraz yükünün tamamen hasarlandığı hususları uyuşmazlık konusu değildir. Taraflar arasındaki çekişme, taşıma sözleşmesinin ihlali dolayısıyla davacının tazminat talep edip edemeyeceği ve talep edebilecekse tutarı noktalarında toplanmaktadır.
Taşımanın yapıldığı güzergah dikkate alındığında uyuşmazlığın CMR Konvansiyonu'na tabi olduğu çekişmesizdir. Anılan Konvansiyonun 17. maddesi hükmü uyarınca taşıyıcı yükü teslim aldığı andan, teslim edilinceye kadar malların kısmen veya tamamen kaybından veya hasarından veya gecikmesinden dolayı sorumludur. Açıklanan bu sorumluluk kapsamında istenebilecek tazminat ve tazminatın hesaplanma şekli de CMR'nin 23-28. maddelerinde hükme bağlanmıştır. CMR düzenlemesinde taşıyıcıdan talep edilebilecek zarar, göndericinin zararın tazmininden daha çok, zarardan sorumlu taşıyıcıya teslim edilen değerin iadesi temeline dayalıdır. Başka bir anlatımla, bu konvansiyonun uygulanması gereken taşımalarda tam tazminat esası geçerli değildir.
CMR'nin 23 ve 25. maddeleri birlikte değerlendirildiğinde malın tamamen hasarlanması halinde taşıyıcı tazminat ödemekle sorumlu tutulduğunda, bu tazminat yükün taşınmak üzere kabul edildiği yer ve zamandaki kıymetine göre hesaplanır. Malın kıymeti de, ticaret borsası fiyatına göre saptanır. Eğer böyle bir fiyat yoksa, geçerli piyasa fiyatlarına göre tespit yapılır. Şayet ne ticaret borsası fiyatı ne de geçerli piyasa fiyatı mevcut değil ise, bu halde aynı cins ve kalitedeki malların normal kıymetine göre yapılacaktır. Değer hesaplanırken teslim yeri ve anındaki fiyatı kadar, emtianın konumu, özellikleri de esas alınacaktadır. Ancak, depolama v.s maliyeti artırıcı unsurlar dikkate alınmayacaktır.
Ancak, belirlenen bu değer, hiçbir şekilde taşınan emtianın brüt ağırlığının kilogram başına 8,33 hesap birimi özel çekme hakkı (SDR) ile çarpımı sonucu elde edilecek miktarı aşamayacaktır. O halde, açıklanan şekilde öncelikle gerçek zarar belirlenecek, daha sonra istenebilecek tazminatın üst sınırı tespit edilecek, üst sınırı geçmemek üzere gerçek zararın tazminine karar verilecektir.
Dava konusu olayda mahkemece teslim edilen kirazın ticaret borsası fiyatının bulunmadığından değeri bakımından araştırmalar yapılmış, birden ziyade rapor alınmış, son olarak mahallinde yaptırılan bilirkişi kurulu ek raporuna itibar edilerek yazılı şekilde hüküm kurulmuştur. Ancak, hasarlanan kirazın değerinin tespitine yönelik inceleme yeterli olmadığı gibi, temel alınan bilirkişi raporu da CMR'nin 23-28. maddelerine uygun düzenlenmiş değildir. Öte yandan, davacı vekilinin kirazın kg fiyatına yönelik birinci ve ikinci bilirkişi raporuna yönelik açıklamaları, kg fiyatını 5.45 TL kabulü, ikinci bilirkişi raporu sonrası yeniden rapor alınmaması yönündeki beyanı ve sonraki raporların davalı istemi üzerine alınmasına rağmen kirazın kg fiyatını 5.63 TL olarak aleyhine belirleyen raporun kabul edilmesi de usulen doğru görülmemiştir.
Ayrıca, kirazın değerinin belirlenmesi bakımından ticari kalite denetim yeterlilik belgesinde 'TS. 793 Taze Kiraz Standardı' açıklamasına yer verilmesi karşısında bu standardın ne olduğu, anılan standartta kirazın 12.06.2007 tarihindeki Alaşehir İlçesi'ndeki değerinin ne olabileceği araştırılmış değildir.
Bu durum karşısında, taşımaya konu hasarlanan kirazın standardının araştırılması, ihraç edilebilirliği dahil tüm özellikleri çerçevesinde taşıma için teslim alındığı yer Alaşehir İlçesi'ndeki değerinin ne olabileceği ve CMR Konvansiyonu 23-28. maddeleri çerçevesinde davacının talep edebileceği tazminat tutarının tespiti yönlerinde uzman bilirkişi kurulundan denetime uygun rapor alınması ve tarafların önceki raporlara yönelik açıklamaları da dikkate alınarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde eksik incelemeye dayalı hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.
SONUÇ
Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davalı yararına BOZULMASINA, taktir olunan 990,00 TL duruşma vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 28.05.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/1008443400 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz