Tazminat

… kuk Genel Kurulu Kararı Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 11.04.2019 tarih, 2017/11-121 E. ve 2019/445 K. sayılı ilâmı ile dava dosyası içindeki bilirkişi raporlarının «denetime elverişli» ve uyuşmazlığı çözüme yeterli olduğu, buna göre taşımaya konu kiraz emtiasının, CMR’nin 23 üncü maddesinin birinci fıkrası gereğince «teslim» alındığı yer ve zamandaki değerinin 5,45 TL olarak kabul edilmesi ve buna göre hesaplanan tazminat miktarının ise CMR’nin 23 üncü maddesinin üçüncü fıkrasında belirtilen «sınırlı sorumluluk» miktarının çok altında kaldığı hususu gözetilerek sonucuna karar verilmesi gereğine işaret edilerek değişik gerekçe ile bozulmasına karar verilmiştir.

… ilen Karar Mahkemece 27.10.2020 tarih, 2019/354 E. ve 2020/389 K. sayılı kararı ile davacı tarafından 19.758 kg kirazın taşınmak üzere 12.06.2007 tarihinde davalıya «teslim» edildiği, taşımayı yapan araç sürücüsünün aynı gün tek taraflı kaza yapması sonucu yüklü olan kirazların tamamen «zayi» olduğu, «taşıyıcı» tarafından ödenecek tazminatın hesaplanmasında ilk olarak emtianın teslim alındığı yer ve zamandaki değerinin belirlenmesinin gerektiği, Alaşehir Ticaret Borsası alım satım «beyannamesinde» kirazın kg fiyatının 5,45 TL olarak belirlendiği, buna göre 108.281,10 TL tazminat, 1.055,74 TL «temerrüt faizi» olmak üzere toplam 109.336,84 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek «yasal faizi» ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesi gerektiği gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

… Kararı Dairemizin 28.05.2013 tarih, 2011/7539 E. ve 2013/11050 K. sayılı kararıyla taşımaya konu hasarlanan kirazın standardının araştırılması, ihraç edilebilirliği «dahil» tüm özellikleri çerçevesinde taşıma için «teslim» alındığı yer Alaşehir ilçesindeki değerinin ne olabileceği ve CMR'nin 23-28 inci maddeleri çerçevesinde davacının talep edebileceği tazminat tutarının tespiti yönl …

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre; davalının Alaşehir'den ithal veya karayolundan ücret karşılığı taşımak üzere «teslim» aldığı taze kirazların uğradığı «hasarın» «sebebi» olarak aracındaki soğutucu sistemin arızalı olduğu, bu nedenle kirazların organoleptik değişim gösterdiği beyan edilmesi karşısında davalı tarafından kendisini sorumluluk altına sokan bu beyanlara karşı bir açıklama getirilmediği, kirazda meydana gelen hasarın nedeni hakkında bir beyanda bulunulmadığı, davalı taşıma şirketinin şöförünün huzurunda cereyan eden kirazların hasara uğradığı olgusunun açığa çıkması karşısında aksine bir durum var idi ise «tacir» olmasının bir gereği olarak basiretli davranıp özel bir ekspertiz şirketine müracaat edip hasar tespiti yaptırmadığı, kirazları teslim alırken yüklemeye en azından nezaret etme yükümlülüğü altında olan davalının dış alıcının varma yerinde yükle birlikte giden, uluslararası hamule senedi üzerine nakşettiği «ihtirazi kayıt» gibi gönderene imzalayıp verdiği, hamule senedine kirazlarda hasar bulunduğu yönünde ihtirazi kayıt da düşmediği, gerekçesiyle CMR'nin taşımacının sorumluluğu başlığı altındaki 17-29 maddeleri karşısında davalının «zamanaşımı», hasar tespiti, zarar miktarı konularındaki itiraz ve beyanları yerinde görülmemiş, davalı taşıma şirketi lehine tesis edilen «sınırlı sorumluluk» karinesinden aleyhinde ileri sürülen aracındaki soğutucunun arızalı olduğu, kirazların bu nedenle bozulduğu yönündeki iddialara karşı, aracındaki soğutma sisteminin arızalı olmadığını kirazların taşıma esnasında hasara uğramadığını kanıtlayamadığı, sınırlı sorumlu halinin ortadan kalkmasının sonucu olarak «taşıyıcı» şirketin davacının «gerçek zararını» ödemek zorunda olup, zaman aşımı süresinin 1 yıl değil 3 yıl olduğu, davacının gerçek zararının ihraç ettiği kirazların hasara uğraması sonucunda fiyat indirimi yapılarak satılması suretiyle meydana geldiği, davalının aracındaki soğutucu arızası olmasa idi davacının gerçekleştirdiği ihracat sonucunda 54.632 € ihracat bedeli hesaplarına kaydedilmiş olacakken soğutucu arızası nedeni ile 18.720 € eksik tahsilat yaptığı gerekçesiyle, davanın kabulü ile 18.720 € nun dava tarihindeki Türk Lirası karşılığı olan 33.800,00 TL'nın işleyecek «reeskont faizi» ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

1-Dava, uluslararası «taşıma sözleşmesine» dayalı olarak oluşan «hasar» bedelinin «taşıyıcıdan» tahsiline ilişkin olup, mahkemece, ihraç konusu kiraz ürününün bozulmasına makul bir açıklama getirmeyen taşıyıcının CMR Konvansiyonu'nun 29. maddesi uyarınca, «sınırlı sorumluluk» hakkından yararlanamayacağı, bunun sonucu olarakta taşıyıcı şirketin davacının «gerçek zararını» ödemek zorunda olup, «zamanaşımı» süresinin 1 yıl değil 3 yıl olduğu yönünde tanzim edilen bilirkişi kurulu raporu hükme esas alınarak yazılı şekilde hüküm tesis edilmiş ise de; «ağır kusurun» «sebebi» olarak kabul edilen kararlaştırılan ısıda taşımama olarak benimsenen gerekçenin davalı taşıyıcı açısından kasıt ya da kasda eşdeğer kusur olarak kabulü mümkün deği …

Yine, aynı Konvansiyon' un 32/1-a maddesine göre «zamanaşımı»; kısmi kayıp, «hasar» veya gecikmelerde «teslim» etme tarihinden itibaren başlar.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre; davalının Alaşehir'den ithal veya karayolundan ücret karşılığı taşımak üzere «teslim» aldığı taze kirazların uğradığı «hasarın» «sebebi» olarak aracındaki soğutucu sistemin arızalı olduğu, bu nedenle kirazların organoleptik değişim gösterdiği beyan edilmesi karşısında davalı tarafından kendisini sorumluluk altına sokan bu beyanlara karşı bir açıklama getirilmediği, kirazda meydana gelen hasarın nedeni hakkında bir beyanda bulunulmadığı, davalı taşıma şirketinin şöförünün huzurunda cereyan eden kirazların hasara uğradığı olgusunun açığa çıkması karşısında aksine bir durum var idi ise «tacir» olmasının bir gereği olarak basiretli davranıp özel bir ekspertiz şirketine müracaat edip hasar tespiti yaptırmadığı, kirazları teslim alırken yüklemeye en azından nezaret etme yükümlülüğü altında olan davalının dış alıcının varma yerinde yükle birlikte giden, uluslararası hamule senedi üzerine nakşettiği «ihtirazi kayıt» gibi gönderene imzalayıp verdiği, hamule senedine kirazlarda hasar bulunduğu yönünde ihtirazi kayıt da düşmediği, gerekçesiyle CMR'nin taşımacının sorumluluğu başlığı altındaki 17-29 maddeleri karşısında davalının «zamanaşımı», hasar tespiti, zarar miktarı konularındaki itiraz ve beyanları yerinde görülmemiş, davalı taşıma şirketi lehine tesis edilen «sınırlı sorumluluk» karinesinden aleyhinde ileri sürülen aracındaki soğutucunun arızalı olduğu, kirazların bu nedenle bozulduğu yönündeki iddialara karşı, aracındaki soğutma sisteminin arızalı olmadığını kirazların taşıma esnasında hasara uğramadığını kanıtlayamadığı, sınırlı sorumlu halinin ortadan kalkmasının sonucu olarak «taşıyıcı» şirketin davacının «gerçek zararını» ödemek zorunda olup, zaman aşımı süresinin 1 yıl değil 3 yıl olduğu, davacının gerçek zararının ihraç ettiği kirazların hasara uğraması sonucunda fiyat indirimi yapılarak satılması suretiyle meydana geldiği, davalının aracındaki soğutucu arızası olmasa idi davacının gerçekleştirdiği ihracat sonucunda 54.632 € ihracat bedeli hesaplarına kaydedilmiş olacakken soğutucu arızası nedeni ile 18.720 € eksik tahsilat yaptığı gerekçesiyle, davanın kabulü ile 18.720 € nun dava tarihindeki Türk Lirası karşılığı olan 33.800,00 TL'nın işleyecek «reeskont faizi» ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

1-Dava, uluslararası «taşıma sözleşmesine» dayalı olarak oluşan «hasar» bedelinin «taşıyıcıdan» tahsiline ilişkin olup, mahkemece, ihraç konusu kiraz ürününün bozulmasına makul bir açıklama getirmeyen taşıyıcının CMR Konvansiyonu'nun 29. maddesi uyarınca, «sınırlı sorumluluk» hakkından yararlanamayacağı, bunun sonucu olarakta taşıyıcı şirketin davacının «gerçek zararını» ödemek zorunda olup, «zamanaşımı» süresinin 1 yıl değil 3 yıl olduğu yönünde tanzim edilen bilirkişi kurulu raporu hükme esas alınarak yazılı şekilde hüküm tesis edilmiş ise de; «ağır kusurun» «sebebi» olarak kabul edilen kararlaştırılan ısıda taşımama olarak benimsenen gerekçenin davalı taşıyıcı açısından kasıt ya da kasda eşdeğer kusur olarak kabulü mümkün deği …

Somut olayda «hasar» gören yükün «teslim tarihi» 11.07.2005 olup yukarıda açıklanan kurallar gereğince «zamanaşımı» süresi 11.07.2005 tarihinde başlamış ve görülmekte olan dava ise 01/03/2007 tarihinde harcın yatırılması suretiyle açılmış olduğuna göre, CMR 32. maddesi uyarınca …

3- İcra «inkar tazminatına», «yabancı para alacağının» takip tarihindeki rayicine göre ve TL karşılığı üzerinden hesap edilerek karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde döviz cinsinden hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın bu nedenle davalı yararına bozulması gerekmiştir.

Dava, «taşıma sözleşmesinden» kaynaklanan alacağın tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

… ilen Karar Mahkemece 27.10.2020 tarih, 2019/354 E. ve 2020/389 K. sayılı kararı ile davacı tarafından 19.758 kg kirazın taşınmak üzere 12.06.2007 tarihinde davalıya «teslim» edildiği, taşımayı yapan araç sürücüsünün aynı gün tek taraflı kaza yapması sonucu yüklü olan kirazların tamamen «zayi» olduğu, «taşıyıcı» tarafından ödenecek tazminatın hesaplanmasında ilk olarak emtianın teslim alındığı yer ve zamandaki değerinin belirlenmesinin gerektiği, Alaşehir Ticaret Borsası alım satım «beyannamesinde» kirazın kg fiyatının 5,45 TL olarak belirlendiği, buna göre 108.281,10 TL tazminat, 1.055,74 TL «temerrüt faizi» olmak üzere toplam 109.336,84 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek «yasal faizi» ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesi gerektiği gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

… Kararı Dairemizin 28.05.2013 tarih, 2011/7539 E. ve 2013/11050 K. sayılı kararıyla taşımaya konu hasarlanan kirazın standardının araştırılması, ihraç edilebilirliği «dahil» tüm özellikleri çerçevesinde taşıma için «teslim» alındığı yer Alaşehir ilçesindeki değerinin ne olabileceği ve CMR'nin 23-28 inci maddeleri çerçevesinde davacının talep edebileceği tazminat tutarının tespiti yönl …

… kuk Genel Kurulu Kararı Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 11.04.2019 tarih, 2017/11-121 E. ve 2019/445 K. sayılı ilâmı ile dava dosyası içindeki bilirkişi raporlarının «denetime elverişli» ve uyuşmazlığı çözüme yeterli olduğu, buna göre taşımaya konu kiraz emtiasının, CMR’nin 23 üncü maddesinin birinci fıkrası gereğince «teslim» alındığı yer ve zamandaki değerinin 5,45 TL olarak kabul edilmesi ve buna göre hesaplanan tazminat miktarının ise CMR’nin 23 üncü maddesinin üçüncü fıkrasında belirtilen «sınırlı sorumluluk» miktarının çok altında kaldığı hususu gözetilerek sonucuna karar verilmesi gereğine işaret edilerek değişik gerekçe ile bozulmasına karar verilmiştir.

… zleşmesi gereği Termoking'in sürekli olarak +2 C'de çalışması talimat edildiğini, davalı şirkete ait aracın İtalya'ya ulaştığında ihracat malı kirazın alıcı firmaya «teslim» edildiğini, ısı ölçer cihaza bakıldığında ihracat konusu kirazların +2 C'de taşınmadığının anlaşıldığını, müvekkili şirketin davalı şirketin kusurlu taşımasından dolayı uğradığı zararın müvekkili şirket tarafından net olarak hesaplanamadığını, müvekkil şirketin uğradığı zararın hesaplanması için uzman bir bilirkişi tarafından rapor aldırılması gerektiğini, davalarının kabulü ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 22.07.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal ticari «temerrüt» faiziyle birlikte 10.000,00 TL «maddi tazminatın» davalı şirketten tahsiline, yargılama «harç» ve giderleri ile ücreti vekaletin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava ettiği anlaşılmıştır.

… yısı belirtilen kararı ile benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı uyarınca davacının 35.112 EURO davalıdan alacaklı olduğu, davacının talebi doğrultusunda «fatura» tarihi olan 22.05.2015 tarihindeki Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası efektif satış kuru üzerinden 1 EURO 2,9669 TL olacak şekilde TL'ye çevrilerek hesaplanan 104.173,79 TL alacak üzerinden davanın kısmen kabulüne karar verilmesi gereğine değinilerek davanın kısmen kabulüne 104.173,79 TL alacağın fatura tarihi olan 22.05.2015 tarihinden itibaren işleyecek «ticari temerrüt faizi» ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle, CMR konvansiyonun 17/2 maddesi gereğince «taşıtanın» verdiği talimat sonucu zararın meydana gelmesi halinde «taşıyıcının sorumlu» olmayacağını, taşıtana «ihtar» çekilerek aracın birçok kez açılmasından dolayı sorumlu olmayacaklarını bildirdiklerini, yükün sağlam götürüldüğünü, Bari kentinden sonra aracın birçok kez açıldığ …

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle, CMR konvansiyonun 17/2 maddesi gereğince «taşıtanın» verdiği talimat sonucu zararın meydana gelmesi halinde «taşıyıcının sorumlu» olmayacağını, taşıtana «ihtar» çekilerek aracın birçok kez açılmasından dolayı sorumlu olmayacaklarını bildirdiklerini, yükün sağlam götürüldüğünü, Bari kentinden sonra aracın birçok kez açıldığ …

… yısı belirtilen kararı ile benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı uyarınca davacının 35.112 EURO davalıdan alacaklı olduğu, davacının talebi doğrultusunda «fatura» tarihi olan 22.05.2015 tarihindeki Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası efektif satış kuru üzerinden 1 EURO 2,9669 TL olacak şekilde TL'ye çevrilerek hesaplanan 104.173,79 TL alacak üzerinden davanın kısmen kabulüne karar verilmesi gereğine değinilerek davanın kısmen kabulüne 104.173,79 TL alacağın fatura tarihi olan 22.05.2015 tarihinden itibaren işleyecek «ticari temerrüt faizi» ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

… zleşmesi gereği Termoking'in sürekli olarak +2 C'de çalışması talimat edildiğini, davalı şirkete ait aracın İtalya'ya ulaştığında ihracat malı kirazın alıcı firmaya «teslim» edildiğini, ısı ölçer cihaza bakıldığında ihracat konusu kirazların +2 C'de taşınmadığının anlaşıldığını, müvekkili şirketin davalı şirketin kusurlu taşımasından dolayı uğradığı zararın müvekkili şirket tarafından net olarak hesaplanamadığını, müvekkil şirketin uğradığı zararın hesaplanması için uzman bir bilirkişi tarafından rapor aldırılması gerektiğini, davalarının kabulü ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 22.07.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal ticari «temerrüt» faiziyle birlikte 10.000,00 TL «maddi tazminatın» davalı şirketten tahsiline, yargılama «harç» ve giderleri ile ücreti vekaletin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava ettiği anlaşılmıştır.

İstinaf Sebepleri 1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; zararın Euro üzerinden meydana geldiğini, «seçim hakkını» kullandıklarına dair mahkeme kararının yerinde olmadığını, bu nedenle mahkemece verilen kararın hatalı olduğu ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.