Tazminat
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2023/4238 E. 2023/6142 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Usul tespitleri
- Dava şartı
- dava şartı
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
birim fiyat↗ ba beyannamesi↗ sınırlı sorumluluk↗ aktif dava ehliyeti↗ usuli kazanılmış hak↗ cmr↗ direnme kararı↗ denetime elverişlilik↗ kazanılmış hak↗ taraf ehliyeti↗ taşıyıcı↗ temerrüt faizi↗ dava sebebi↗ hasar↗ dahili dava↗ temerrüt↗ teslim↗ husumet↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece 22.02.2011 tarih, 2007/216 E. ve 2011/38 K. sayılı kararı ile 56.237,00 euronun ve 600,00 TL'nin faiziyle tahsiline karar verilmiş, karar davalı vekilince temyiz edilmiştir.
B. Bozma Kararı
Dairemizin 28.05.2013 tarih, 2011/7539 E. ve 2013/11050 K. sayılı kararıyla taşımaya konu hasarlanan kirazın standardının araştırılması, ihraç edilebilirliği dahil tüm özellikleri çerçevesinde taşıma için teslim alındığı yer Alaşehir ilçesindeki değerinin ne olabileceği ve CMR'nin 23-28 inci maddeleri çerçevesinde davacının talep edebileceği tazminat tutarının tespiti yönlerinden uzman bilirkişi kurulundan denetime uygun rapor alınması gerektiği belirtilerek bozulmuştur.
C. Mahkemece Verilen Direnme Kararı
Mahkemenin 08.05.2014 tarih, 2014/42 E. ve 2014/175 K. sayılı kararı ile önceki kararda direnilmesine karar verilmiş, karar davalı vekilince temyiz edilmiştir.
D.Hukuk Genel Kurulu Kararı
Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 11.04.2019 tarih, 2017/11-121 E. ve 2019/445 K. sayılı ilâmı ile dava dosyası içindeki bilirkişi raporlarının denetime elverişli ve uyuşmazlığı çözüme yeterli olduğu, buna göre taşımaya konu kiraz emtiasının, CMR’nin 23 üncü maddesinin birinci fıkrası gereğince teslim alındığı yer ve zamandaki değerinin 5,45 TL olarak kabul edilmesi ve buna göre hesaplanan tazminat miktarının ise CMR’nin 23 üncü maddesinin üçüncü fıkrasında belirtilen sınırlı sorumluluk miktarının çok altında kaldığı hususu gözetilerek sonucuna karar verilmesi gereğine işaret edilerek değişik gerekçe ile bozulmasına karar verilmiştir.
E. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taşıyıcı tarafından ödenecek tazminatın hesaplanmasında ilk olarak emtianın teslim alındığı yer ve zamandaki değerinin belirlenmesinin gerektiği, Alaşehir Ticaret Borsası alım satım beyannamesinde kirazın kg fiyatının 5,45 TL olarak belirlendiği, buna göre 108.281,10 TL tazminat, 1.055,74 TL temerrüt faizi olmak üzere toplam 109.336,84 TL'nin faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesi gerektiği gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
IV. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuran
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Yargıtay Kararı
Dairemizin 09.02.2023 tarihli ve 2021/4814 E., 2023/725K. sayılı kararıyla davalı vekilinin temyizlerinin reddi gerektiği, gümrük gideri bakımından ilk bozma ilamının kapsamı dışında kalarak davacı bakımından usuli kazanılmış hak oluştuğu, dava dilekçesinde, zararın yabancı para cinsinden talep edildiği, dosyanın geçirdiği aşamalarda tazminat hesabının CMR'nin 23 üncü maddesine göre yapılacağı, faizin CMR'nin 27 nci maddesine göre hesaplanacağı ve dava tarihinden itibaren başlayacağına işaret edildiği, Mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen ilk kararda yabancı para cinsinden hüküm kurulmuş olup davalı yanca bu hususun temyiz sebebi yapılmadığı ve Dairemizce de bozma sebebi yapılmadığı gözetildiğinde davacının usuli müktesep hakkı gözetilerek talep gibi yabancı para cinsinden hüküm kurmak gerekirken TL üzerinden hüküm kurulmasının doğru olmadığı gerekçesiyle Mahkeme kararı bozulmuştur.
V. KARAR DÜZELTME
A. Karar Düzeltme Yoluna Başvuran
Dairemizin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.
B. Karar Düzeltme Sebepleri
Davalı vekili karar düzeltme dilekçesinde özetle; 30.03.2011 tarihli temyiz dilekçesinde husumet ve kirazların yükleme tarih ve yerindeki birim fiyatının dikkate alınması gerektiğine yönelik itirazları olduğunu, CMR'nin 23 üncü maddesi kapsamında yapılan itirazlar göz önünde bulundurulduğunda yabancı para cinsinden hüküm kurulan miktara karşı da itirazların temyiz dilekçesinde yer aldığını, CMR uyarınca yükleme yeri fiyatlarına yani TL'ye göre karar verilmesi gerektiğinin vurgulandığını, dilekçede "resen" talebi de olduğunu, ilk bozma ilamında müvekkilinin temyiz talepleri reddedilirken yabancı para cinsinden hüküm kurulmasına ilişkin bir gerekçe yazılmadığını ileri sürerek ve resen nazara alınması gereken sebeplerle kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, TL üzerinden hüküm kurulup kurulamayacağına ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 440 ıncı ve 442 nci maddeleri, CMR'nin 23 üncü ve 27 nci maddeleri
3. Değerlendirme
Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre, davalı vekilinin 1086 sayılı Kanun’un 440 ıncı maddesinde sayılan hallerden hiçbirini ihtiva etmeyen karar düzeltme isteminin reddi gerekir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2021/4814 E. 2023/725 K.
Ortak:birim fiyat · ba beyannamesi · sınırlı sorumluluk · denetime elverişlilik · taraf ehliyeti · taşıyıcı · temerrüt faizi · dava sebebi · Tazminat
İncelediğiniz karardaMahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile «taşıyıcı» tarafından ödenecek tazminatın hesaplanmasında ilk olarak emtianın «teslim» alındığı yer ve zamandaki değerinin belirlenmesinin gerektiği, Alaşehir Ticaret Borsası alım satım «beyannamesinde» kirazın kg fiyatının 5,45 TL olarak belirlendiği, buna göre 108.281,10 TL tazminat, 1.055,74 TL «temerrüt faizi» olmak üzere toplam 109.336,84 TL'nin faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesi gerektiği gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
… kuk Genel Kurulu Kararı Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 11.04.2019 tarih, 2017/11-121 E. ve 2019/445 K. sayılı ilâmı ile dava dosyası içindeki bilirkişi raporlarının «denetime elverişli» ve uyuşmazlığı çözüme yeterli olduğu, buna göre taşımaya konu kiraz emtiasının, CMR’nin 23 üncü maddesinin birinci fıkrası gereğince «teslim» alındığı yer ve zamandaki değerinin 5,45 TL olarak kabul edilmesi ve buna göre hesaplanan tazminat miktarının ise CMR’nin 23 üncü maddesinin üçüncü fıkrasında belirtilen «sınırlı sorumluluk» miktarının çok altında kaldığı hususu gözetilerek sonucuna karar verilmesi gereğine işaret edilerek değişik gerekçe ile bozulmasına karar verilmiştir.
… ., 2023/725K. sayılı kararıyla davalı vekilinin temyizlerinin reddi gerektiği, gümrük gideri bakımından ilk bozma ilamının kapsamı dışında kalarak davacı bakımından «usuli kazanılmış hak» oluştuğu, dava dilekçesinde, zararın yabancı para cinsinden talep edildiği, dosyanın geçirdiği aşamalarda tazminat hesabının CMR'nin 23 üncü maddesine göre yapılacağı, faizin CMR'nin 27 nci maddesine göre hesaplanacağı ve dava tarihinden itibaren başlayacağına işaret edildiği, Mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen ilk kararda yabancı para cinsinden hüküm kurulmuş olup davalı yanca bu hususun temyiz «sebebi» yapılmadığı ve Dairemizce de bozma sebebi yapılmadığı gözetildiğinde davacının usuli müktesep hakkı gözetilerek talep gibi yabancı para cinsinden hüküm kurmak gere …
Benzer bu kararda… ilen Karar Mahkemece 27.10.2020 tarih, 2019/354 E. ve 2020/389 K. sayılı kararı ile davacı tarafından 19.758 kg kirazın taşınmak üzere 12.06.2007 tarihinde davalıya «teslim» edildiği, taşımayı yapan araç sürücüsünün aynı gün tek taraflı kaza yapması sonucu yüklü olan kirazların tamamen «zayi» olduğu, «taşıyıcı» tarafından ödenecek tazminatın hesaplanmasında ilk olarak emtianın teslim alındığı yer ve zamandaki değerinin belirlenmesinin gerektiği, Alaşehir Ticaret Borsası alım satım «beyannamesinde» kirazın kg fiyatının 5,45 TL olarak belirlendiği, buna göre 108.281,10 TL tazminat, 1.055,74 TL «temerrüt faizi» olmak üzere toplam 109.336,84 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek «yasal faizi» ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesi gerektiği gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
… kuk Genel Kurulu Kararı Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 11.04.2019 tarih, 2017/11-121 E. ve 2019/445 K. sayılı ilâmı ile dava dosyası içindeki bilirkişi raporlarının «denetime elverişli» ve uyuşmazlığı çözüme yeterli olduğu, buna göre taşımaya konu kiraz emtiasının, CMR’nin 23 üncü maddesinin birinci fıkrası gereğince «teslim» alındığı yer ve zamandaki değerinin 5,45 TL olarak kabul edilmesi ve buna göre hesaplanan tazminat miktarının ise CMR’nin 23 üncü maddesinin üçüncü fıkrasında belirtilen «sınırlı sorumluluk» miktarının çok altında kaldığı hususu gözetilerek sonucuna karar verilmesi gereğine işaret edilerek değişik gerekçe ile bozulmasına karar verilmiştir.
Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; somut olayda zarar ve «ziyanın» alıcıya geçtiğini, davacının aktif dava «ehliyeti» olmadığını, taşınan kiraz emtiasının cinsinin tam olarak tespit edilemediğini, bu anlamda ve kiraz emtiasının «birim fiyatının» belirlenmesinde bilirkişi raporlarının yetersiz olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:trafik kazası · müktesep hak · ziya · zayi · maddi tazminat · yasal faiz
Benzer bu kararda… ilen Karar Mahkemece 27.10.2020 tarih, 2019/354 E. ve 2020/389 K. sayılı kararı ile davacı tarafından 19.758 kg kirazın taşınmak üzere 12.06.2007 tarihinde davalıya «teslim» edildiği, taşımayı yapan araç sürücüsünün aynı gün tek taraflı kaza yapması sonucu yüklü olan kirazların tamamen «zayi» olduğu, «taşıyıcı» tarafından ödenecek tazminatın hesaplanmasında ilk olarak emtianın teslim alındığı yer ve zamandaki değerinin belirlenmesinin gerektiği, Alaşehir Ticaret Borsası alım satım «beyannamesinde» kirazın kg fiyatının 5,45 TL olarak belirlendiği, buna göre 108.281,10 TL tazminat, 1.055,74 TL «temerrüt faizi» olmak üzere toplam 109.336,84 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek «yasal faizi» ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesi gerektiği gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Mahkemece 22.02.2011 tarih, 2007/216 E. ve 2011/38 K. sayılı kararı ile davalının, davacının yurt dışına sattığı kirazın taşınması işini üstlendiği, «trafik kazası» sonucu emtianın tamamen hasarlandığı, taşımanın Eşyaların Karayolundan Uluslararası Nakliyatı İçin Mukavele Sözleşmesi (CMR) hükümlerine tabi olduğu, zararın belir …
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; 600,00 TL gümrük bedeline ilişkin karar verilmemiş olduğunu, dava dilekçesinde yabancı para cinsinden tazminat talep edildiğini fakat mahkemece talepten başkaya hükmedildiğini, yabancı para cinsinden kurulan önceki kararda bu hususun bozma «sebebi» yapılmadığını, müvekkili lehine usuli «müktesep hak» oluştuğunu ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.
Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; somut olayda zarar ve «ziyanın» alıcıya geçtiğini, davacının aktif dava «ehliyeti» olmadığını, taşınan kiraz emtiasının cinsinin tam olarak tespit edilemediğini, bu anlamda ve kiraz emtiasının «birim fiyatının» belirlenmesinde bilirkişi raporlarının yetersiz olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2011/7539 E. 2013/11050 K.
Ortak:taraf ehliyeti · taşıyıcı · dahili dava · teslim · Tazminat
İncelediğiniz kararda… Kararı Dairemizin 28.05.2013 tarih, 2011/7539 E. ve 2013/11050 K. sayılı kararıyla taşımaya konu hasarlanan kirazın standardının araştırılması, ihraç edilebilirliği «dahil» tüm özellikleri çerçevesinde taşıma için «teslim» alındığı yer Alaşehir ilçesindeki değerinin ne olabileceği ve CMR'nin 23-28 inci maddeleri çerçevesinde davacının talep edebileceği tazminat tutarının tespiti yönl …
Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile «taşıyıcı» tarafından ödenecek tazminatın hesaplanmasında ilk olarak emtianın «teslim» alındığı yer ve zamandaki değerinin belirlenmesinin gerektiği, Alaşehir Ticaret Borsası alım satım «beyannamesinde» kirazın kg fiyatının 5,45 TL olarak belirlendiği, buna göre 108.281,10 TL tazminat, 1.055,74 TL «temerrüt faizi» olmak üzere toplam 109.336,84 TL'nin faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesi gerektiği gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
… kuk Genel Kurulu Kararı Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 11.04.2019 tarih, 2017/11-121 E. ve 2019/445 K. sayılı ilâmı ile dava dosyası içindeki bilirkişi raporlarının «denetime elverişli» ve uyuşmazlığı çözüme yeterli olduğu, buna göre taşımaya konu kiraz emtiasının, CMR’nin 23 üncü maddesinin birinci fıkrası gereğince «teslim» alındığı yer ve zamandaki değerinin 5,45 TL olarak kabul edilmesi ve buna göre hesaplanan tazminat miktarının ise CMR’nin 23 üncü maddesinin üçüncü fıkrasında belirtilen «sınırlı sorumluluk» miktarının çok altında kaldığı hususu gözetilerek sonucuna karar verilmesi gereğine işaret edilerek değişik gerekçe ile bozulmasına karar verilmiştir.
Benzer bu karardaAnılan Konvansiyonun 17. maddesi hükmü uyarınca «taşıyıcı» yükü «teslim» aldığı andan, teslim edilinceye kadar malların kısmen veya tamamen kaybından veya hasarından veya gecikmesinden dolayı sorumludur.
CMR düzenlemesinde «taşıyıcıdan» talep edilebilecek zarar, göndericinin zararın tazmininden daha çok, zarardan sorumlu taşıyıcıya «teslim» edilen değerin iadesi temeline dayalıdır.
Bu durum karşısında, taşımaya konu hasarlanan kirazın standardının araştırılması, ihraç edilebilirliği «dahil» tüm özellikleri çerçevesinde taşıma için «teslim» alındığı yer Alaşehir İlçesi'ndeki değerinin ne olabileceği ve CMR Konvansiyonu 23-28. maddeleri çerçevesinde davacının talep edebileceği tazminat tutarının tespiti yönlerinde uzman bilirkişi kurulundan denetime uygun rapor alınması ve tarafların önceki raporlara yönelik açıklamaları da dikkate alınarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde «eksik incelemeye» dayalı hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:sözleşmenin ihlali · trafik kazası · gerçek zarar · ziya · taşıma sözleşmesi · uyuşmazlık konusu · fatura · cy/cy kaydı
Benzer bu karardaDavacının, dava dışı Almanya'da mukim firmaya sattığı 12.06.2007 tarihli «fatura» kapsamı 19.758 kg brüt, 17.800 kg net kirazın alıcısına «teslim» edilmek üzere taşınması için davalıyla sözleşme imzaladığı, bu sözleşme uyarınca yükün 12.06.2007 tarihinde davalıya teslim edildiği, taşımayı yapan araç sürücüsünün aynı gün saat saat 23.00'te tek taraflı kaza yapması sonucu kiraz yükünün tamamen hasarlandığı hususları «uyuşmazlık konusu» değildir.
Taraflar arasındaki çekişme, «taşıma sözleşmesinin ihlali» dolayısıyla davacının tazminat talep edip edemeyeceği ve talep edebilecekse tutarı noktalarında toplanmaktadır.
Mahkemece, iddia, savunma, toplanan kanıtlar ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, davalının, davacının yurt dışına sattığı kirazın taşınması işini üstlendiği, «trafik kazası» sonucu emtianın tamamen hasarlandığı, taşımanın CMR hükümlerine tabi olduğu, zararın belirlendiği, davacının ayrıca gümrük gideri yaptığı gerekçesiyle davanın kısm …
… rının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, satışın CFR niteliğinde olmasına, mal mukabili «kaydı» içermesine, satılan kirazın yurt dışı edilmeden Türkiye'de kazaya maruz kalmasına, satış bedelinin alıcısı tarafından davacıya ödendiğinin kanıtlanmamasına, davacının aktif dava «ehliyetinin» bulunduğunun sabit olmasına, yapılan gümrük giderinin CMR'nin 23/4. maddesi uyarınca talep edilmesinin mümkün bulunmasına göre, davalı vekilinin yerinde görülmeyen …
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/12632 E. 2017/673 K.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:yabancı para alacağı · para alacağı · taşıma sözleşmesi · inkar tazminatı
Benzer bu kararda3- İcra «inkar tazminatına», «yabancı para alacağının» takip tarihindeki rayicine göre ve TL karşılığı üzerinden hesap edilerek karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde döviz cinsinden hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın bu nedenle davalı yararına bozulması gerekmiştir.
Dava, «taşıma sözleşmesinden» kaynaklanan alacağın tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
1 benzer karar daha
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2011/14445 E. 2012/21016 K.
Ortak:sınırlı sorumluluk · taşıyıcı · dava sebebi · hasar · teslim · Tazminat
İncelediğiniz kararda… kuk Genel Kurulu Kararı Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 11.04.2019 tarih, 2017/11-121 E. ve 2019/445 K. sayılı ilâmı ile dava dosyası içindeki bilirkişi raporlarının «denetime elverişli» ve uyuşmazlığı çözüme yeterli olduğu, buna göre taşımaya konu kiraz emtiasının, CMR’nin 23 üncü maddesinin birinci fıkrası gereğince «teslim» alındığı yer ve zamandaki değerinin 5,45 TL olarak kabul edilmesi ve buna göre hesaplanan tazminat miktarının ise CMR’nin 23 üncü maddesinin üçüncü fıkrasında belirtilen «sınırlı sorumluluk» miktarının çok altında kaldığı hususu gözetilerek sonucuna karar verilmesi gereğine işaret edilerek değişik gerekçe ile bozulmasına karar verilmiştir.
Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile «taşıyıcı» tarafından ödenecek tazminatın hesaplanmasında ilk olarak emtianın «teslim» alındığı yer ve zamandaki değerinin belirlenmesinin gerektiği, Alaşehir Ticaret Borsası alım satım «beyannamesinde» kirazın kg fiyatının 5,45 TL olarak belirlendiği, buna göre 108.281,10 TL tazminat, 1.055,74 TL «temerrüt faizi» olmak üzere toplam 109.336,84 TL'nin faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesi gerektiği gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
… Kararı Dairemizin 28.05.2013 tarih, 2011/7539 E. ve 2013/11050 K. sayılı kararıyla taşımaya konu hasarlanan kirazın standardının araştırılması, ihraç edilebilirliği «dahil» tüm özellikleri çerçevesinde taşıma için «teslim» alındığı yer Alaşehir ilçesindeki değerinin ne olabileceği ve CMR'nin 23-28 inci maddeleri çerçevesinde davacının talep edebileceği tazminat tutarının tespiti yönl …
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre; davalının Alaşehir'den ithal veya karayolundan ücret karşılığı taşımak üzere «teslim» aldığı taze kirazların uğradığı «hasarın» «sebebi» olarak aracındaki soğutucu sistemin arızalı olduğu, bu nedenle kirazların organoleptik değişim gösterdiği beyan edilmesi karşısında davalı tarafından kendisini sorumluluk altına sokan bu beyanlara karşı bir açıklama getirilmediği, kirazda meydana gelen hasarın nedeni hakkında bir beyanda bulunulmadığı, davalı taşıma şirketinin şöförünün huzurunda cereyan eden kirazların hasara uğradığı olgusunun açığa çıkması karşısında aksine bir durum var idi ise «tacir» olmasının bir gereği olarak basiretli davranıp özel bir ekspertiz şirketine müracaat edip hasar tespiti yaptırmadığı, kirazları teslim alırken yüklemeye en azından nezaret etme yükümlülüğü altında olan davalının dış alıcının varma yerinde yükle birlikte giden, uluslararası hamule senedi üzerine nakşettiği «ihtirazi kayıt» gibi gönderene imzalayıp verdiği, hamule senedine kirazlarda hasar bulunduğu yönünde ihtirazi kayıt da düşmediği, gerekçesiyle CMR'nin taşımacının sorumluluğu başlığı altındaki 17-29 maddeleri karşısında davalının «zamanaşımı», hasar tespiti, zarar miktarı konularındaki itiraz ve beyanları yerinde görülmemiş, davalı taşıma şirketi lehine tesis edilen «sınırlı sorumluluk» karinesinden aleyhinde ileri sürülen aracındaki soğutucunun arızalı olduğu, kirazların bu nedenle bozulduğu yönündeki iddialara karşı, aracındaki soğutma sisteminin arızalı olmadığını kirazların taşıma esnasında hasara uğramadığını kanıtlayamadığı, sınırlı sorumlu halinin ortadan kalkmasının sonucu olarak «taşıyıcı» şirketin davacının «gerçek zararını» ödemek zorunda olup, zaman aşımı süresinin 1 yıl değil 3 yıl olduğu, davacının gerçek zararının ihraç ettiği kirazların hasara uğraması sonucunda fiyat indirimi yapılarak satılması suretiyle meydana geldiği, davalının aracındaki soğutucu arızası olmasa idi davacının gerçekleştirdiği ihracat sonucunda 54.632 € ihracat bedeli hesaplarına kaydedilmiş olacakken soğutucu arızası nedeni ile 18.720 € eksik tahsilat yaptığı gerekçesiyle, davanın kabulü ile 18.720 € nun dava tarihindeki Türk Lirası karşılığı olan 33.800,00 TL'nın işleyecek «reeskont faizi» ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
1-Dava, uluslararası «taşıma sözleşmesine» dayalı olarak oluşan «hasar» bedelinin «taşıyıcıdan» tahsiline ilişkin olup, mahkemece, ihraç konusu kiraz ürününün bozulmasına makul bir açıklama getirmeyen taşıyıcının CMR Konvansiyonu'nun 29. maddesi uyarınca, «sınırlı sorumluluk» hakkından yararlanamayacağı, bunun sonucu olarakta taşıyıcı şirketin davacının «gerçek zararını» ödemek zorunda olup, «zamanaşımı» süresinin 1 yıl değil 3 yıl olduğu yönünde tanzim edilen bilirkişi kurulu raporu hükme esas alınarak yazılı şekilde hüküm tesis edilmiş ise de; «ağır kusurun» «sebebi» olarak kabul edilen kararlaştırılan ısıda taşımama olarak benimsenen gerekçenin davalı taşıyıcı açısından kasıt ya da kasda eşdeğer kusur olarak kabulü mümkün deği …
Yine, aynı Konvansiyon' un 32/1-a maddesine göre «zamanaşımı»; kısmi kayıp, «hasar» veya gecikmelerde «teslim» etme tarihinden itibaren başlar.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:teslim tarihi · ağır kusur · ihtirazi kayıt · gerçek zarar · reeskont faizi · taşıma sözleşmesi · tacir · kusur
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre; davalının Alaşehir'den ithal veya karayolundan ücret karşılığı taşımak üzere «teslim» aldığı taze kirazların uğradığı «hasarın» «sebebi» olarak aracındaki soğutucu sistemin arızalı olduğu, bu nedenle kirazların organoleptik değişim gösterdiği beyan edilmesi karşısında davalı tarafından kendisini sorumluluk altına sokan bu beyanlara karşı bir açıklama getirilmediği, kirazda meydana gelen hasarın nedeni hakkında bir beyanda bulunulmadığı, davalı taşıma şirketinin şöförünün huzurunda cereyan eden kirazların hasara uğradığı olgusunun açığa çıkması karşısında aksine bir durum var idi ise «tacir» olmasının bir gereği olarak basiretli davranıp özel bir ekspertiz şirketine müracaat edip hasar tespiti yaptırmadığı, kirazları teslim alırken yüklemeye en azından nezaret etme yükümlülüğü altında olan davalının dış alıcının varma yerinde yükle birlikte giden, uluslararası hamule senedi üzerine nakşettiği «ihtirazi kayıt» gibi gönderene imzalayıp verdiği, hamule senedine kirazlarda hasar bulunduğu yönünde ihtirazi kayıt da düşmediği, gerekçesiyle CMR'nin taşımacının sorumluluğu başlığı altındaki 17-29 maddeleri karşısında davalının «zamanaşımı», hasar tespiti, zarar miktarı konularındaki itiraz ve beyanları yerinde görülmemiş, davalı taşıma şirketi lehine tesis edilen «sınırlı sorumluluk» karinesinden aleyhinde ileri sürülen aracındaki soğutucunun arızalı olduğu, kirazların bu nedenle bozulduğu yönündeki iddialara karşı, aracındaki soğutma sisteminin arızalı olmadığını kirazların taşıma esnasında hasara uğramadığını kanıtlayamadığı, sınırlı sorumlu halinin ortadan kalkmasının sonucu olarak «taşıyıcı» şirketin davacının «gerçek zararını» ödemek zorunda olup, zaman aşımı süresinin 1 yıl değil 3 yıl olduğu, davacının gerçek zararının ihraç ettiği kirazların hasara uğraması sonucunda fiyat indirimi yapılarak satılması suretiyle meydana geldiği, davalının aracındaki soğutucu arızası olmasa idi davacının gerçekleştirdiği ihracat sonucunda 54.632 € ihracat bedeli hesaplarına kaydedilmiş olacakken soğutucu arızası nedeni ile 18.720 € eksik tahsilat yaptığı gerekçesiyle, davanın kabulü ile 18.720 € nun dava tarihindeki Türk Lirası karşılığı olan 33.800,00 TL'nın işleyecek «reeskont faizi» ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
1-Dava, uluslararası «taşıma sözleşmesine» dayalı olarak oluşan «hasar» bedelinin «taşıyıcıdan» tahsiline ilişkin olup, mahkemece, ihraç konusu kiraz ürününün bozulmasına makul bir açıklama getirmeyen taşıyıcının CMR Konvansiyonu'nun 29. maddesi uyarınca, «sınırlı sorumluluk» hakkından yararlanamayacağı, bunun sonucu olarakta taşıyıcı şirketin davacının «gerçek zararını» ödemek zorunda olup, «zamanaşımı» süresinin 1 yıl değil 3 yıl olduğu yönünde tanzim edilen bilirkişi kurulu raporu hükme esas alınarak yazılı şekilde hüküm tesis edilmiş ise de; «ağır kusurun» «sebebi» olarak kabul edilen kararlaştırılan ısıda taşımama olarak benimsenen gerekçenin davalı taşıyıcı açısından kasıt ya da kasda eşdeğer kusur olarak kabulü mümkün deği …
Somut olayda «hasar» gören yükün «teslim tarihi» 11.07.2005 olup yukarıda açıklanan kurallar gereğince «zamanaşımı» süresi 11.07.2005 tarihinde başlamış ve görülmekte olan dava ise 01/03/2007 tarihinde harcın yatırılması suretiyle açılmış olduğuna göre, CMR 32. maddesi uyarınca …
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2023/4238 E. , 2023/6142 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ Asliye Hukuk Mahkemesi
HÜKÜM
Kısmen kabul
KARAR DÜZELTME İSTEYEN Davalı vekili
Taraflar arasındaki tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Kararın taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine, Dairemizce Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.
Davalı vekili tarafından Dairemizce verilen kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla; kesinlik, süre ve diğer usul eksiklikler yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, karar düzeltme dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin ihraç ettiği kiraz emtiasının yurt dışındaki alıcısına teslim edilmek üzere davalı tarafından taşındığı sırada meydana gelen kaza sonucu emtianın tamamen hasara uğradığını ileri sürerek zarar bedeli 69.060,00 euro ile 600,00 TL gümrük giderinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının aktif dava ehliyeti bulunmadığını, emtianın kamyona yüklenmesi ile hasar sorumluluğunun alıcıya geçtiğini, talep edilen tazminatın fahiş olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Mahkemece Verilen İlk Karar
Mahkemece 22.02.2011 tarih, 2007/216 E. ve 2011/38 K. sayılı kararı ile 56.237,00 euronun ve 600,00 TL'nin faiziyle tahsiline karar verilmiş, karar davalı vekilince temyiz edilmiştir.
B. Bozma Kararı
Dairemizin 28.05.2013 tarih, 2011/7539 E. ve 2013/11050 K. sayılı kararıyla taşımaya konu hasarlanan kirazın standardının araştırılması, ihraç edilebilirliği dahil tüm özellikleri çerçevesinde taşıma için teslim alındığı yer Alaşehir ilçesindeki değerinin ne olabileceği ve CMR'nin 23-28 inci maddeleri çerçevesinde davacının talep edebileceği tazminat tutarının tespiti yönlerinden uzman bilirkişi kurulundan denetime uygun rapor alınması gerektiği belirtilerek bozulmuştur.
C. Mahkemece Verilen Direnme Kararı
Mahkemenin 08.05.2014 tarih, 2014/42 E. ve 2014/175 K. sayılı kararı ile önceki kararda direnilmesine karar verilmiş, karar davalı vekilince temyiz edilmiştir.
D.Hukuk Genel Kurulu Kararı
Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 11.04.2019 tarih, 2017/11-121 E. ve 2019/445 K. sayılı ilâmı ile dava dosyası içindeki bilirkişi raporlarının denetime elverişli ve uyuşmazlığı çözüme yeterli olduğu, buna göre taşımaya konu kiraz emtiasının, CMR’nin 23 üncü maddesinin birinci fıkrası gereğince teslim alındığı yer ve zamandaki değerinin 5,45 TL olarak kabul edilmesi ve buna göre hesaplanan tazminat miktarının ise CMR’nin 23 üncü maddesinin üçüncü fıkrasında belirtilen sınırlı sorumluluk miktarının çok altında kaldığı hususu gözetilerek sonucuna karar verilmesi gereğine işaret edilerek değişik gerekçe ile bozulmasına karar verilmiştir.
E. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taşıyıcı tarafından ödenecek tazminatın hesaplanmasında ilk olarak emtianın teslim alındığı yer ve zamandaki değerinin belirlenmesinin gerektiği, Alaşehir Ticaret Borsası alım satım beyannamesinde kirazın kg fiyatının 5,45 TL olarak belirlendiği, buna göre 108.281,10 TL tazminat, 1.055,74 TL temerrüt faizi olmak üzere toplam 109.336,84 TL'nin faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesi gerektiği gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
IV. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuran
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Yargıtay Kararı
Dairemizin 09.02.2023 tarihli ve 2021/4814 E., 2023/725K. sayılı kararıyla davalı vekilinin temyizlerinin reddi gerektiği, gümrük gideri bakımından ilk bozma ilamının kapsamı dışında kalarak davacı bakımından usuli kazanılmış hak oluştuğu, dava dilekçesinde, zararın yabancı para cinsinden talep edildiği, dosyanın geçirdiği aşamalarda tazminat hesabının CMR'nin 23 üncü maddesine göre yapılacağı, faizin CMR'nin 27 nci maddesine göre hesaplanacağı ve dava tarihinden itibaren başlayacağına işaret edildiği, Mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen ilk kararda yabancı para cinsinden hüküm kurulmuş olup davalı yanca bu hususun temyiz sebebi yapılmadığı ve Dairemizce de bozma sebebi yapılmadığı gözetildiğinde davacının usuli müktesep hakkı gözetilerek talep gibi yabancı para cinsinden hüküm kurmak gerekirken TL üzerinden hüküm kurulmasının doğru olmadığı gerekçesiyle Mahkeme kararı bozulmuştur.
V. KARAR DÜZELTME
A. Karar Düzeltme Yoluna Başvuran
Dairemizin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.
B. Karar Düzeltme Sebepleri
Davalı vekili karar düzeltme dilekçesinde özetle;
30. 03.2011 tarihli temyiz dilekçesinde husumet ve kirazların yükleme tarih ve yerindeki birim fiyatının dikkate alınması gerektiğine yönelik itirazları olduğunu, CMR'nin 23 üncü maddesi kapsamında yapılan itirazlar göz önünde bulundurulduğunda yabancı para cinsinden hüküm kurulan miktara karşı da itirazların temyiz dilekçesinde yer aldığını, CMR uyarınca yükleme yeri fiyatlarına yani TL'ye göre karar verilmesi gerektiğinin vurgulandığını, dilekçede "resen" talebi de olduğunu, ilk bozma ilamında müvekkilinin temyiz talepleri reddedilirken yabancı para cinsinden hüküm kurulmasına ilişkin bir gerekçe yazılmadığını ileri sürerek ve resen nazara alınması gereken sebeplerle kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, TL üzerinden hüküm kurulup kurulamayacağına ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 440 ıncı ve 442 nci maddeleri, CMR'nin 23 üncü ve 27 nci maddeleri
3. Değerlendirme
Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre, davalı vekilinin 1086 sayılı Kanun’un 440 ıncı maddesinde sayılan hallerden hiçbirini ihtiva etmeyen karar düzeltme isteminin reddi gerekir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı vekilinin karar düzeltme isteminin 1086 sayılı Kanun'un 442 nci maddesi gereğince REDDİNE,
Aşağıda yazılı bakiye 187,55 TL karar düzeltme ret harcının ve 3506 sayılı Kanun ile değiştirilen 1086 sayılı Kanun'un 442 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca takdiren 1.581,00 TL para cezasının karar düzeltme isteyen davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydedilmesine,
25.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/967462700 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz