Madde 84 — III - Uyuşmazlıklarda suret alınması
(1) Bir hukuki uyuşmazlıkta ticari defterler ibraz edilmişse, defterlerin uyuşmazlıkla ilgili kısımları tarafların katılımı ile incelenir. Gerekli görülürse, defterlerin ilgili yapraklarından suret alınır. (Mülga son cümle: 26/6/2012-6335/43 md.) (…)
Madde gerekçesi
Dikkat: Bu gerekçe kanun tasarısına yazılmıştır. Maddenin yürürlükteki metni o günden bu yana değişmiştir (i̇çeri̇k deği̇şi̇kli̇ği̇). Gerekçe, güncel metnin değil tasarı metninin açıklamasıdır.
Bu maddenin gerekçesi için 83 üncü maddenin gerekçesine bakılmalıdır.
Kaynak: TBMM S. Sayısı: 96 (Dönem 23) - Türk Ticaret Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu
Eski TTK (6762) karşılığı — tam metin
yeni hukum — 6102 ile getirilen yeni hüküm; mülga 6762 sayılı TTK'da karşılığı yoktur. — Ticari defterler yeniden yazıldı
Kaynak: 6102 ↔ 6762 karşılaştırma cetveli. Eşleşmeler cetvelden derlenmiştir; en güvenilir eşleşme başta gösterilir.
Bu maddeye ilişkin kararlarda ele alınan başlıca hususlar
Ticari defter kaydı ve kısmi ödemeyle ispatlanan fatura alacağında itirazın iptali
Ticari defterini ibraz etmeyen tacirin aleyhine sonuç doğması
Kısmi ödeme ve vergi bildirimleriyle ticari ilişkinin ispatı
Fatura kayıtlı ticari defterlerde tanık dinlenemeyeceği
Ticari defter kaydına dayalı ispat yükünün alacaklıdan davalıya geçmesi
İtirazın iptali davasında mal teslimine ilişkin ispat
Fatura alacağına dayalı itirazın iptali davasında ticari defter delili
Takip talebinde muavin defter alacağı gösteriminin taleple bağlılığa etkisi
Yayın arşivindeki kararlardan derlenen uyuşmazlık başlıkları — aşağıda ilgili kararlar listelenir.
İlişkili kararlar
Bu maddeyi anan içtihatlar (arşiv)
Yayın arşivinden derlendi (kararın atıf yaptığı mevzuattan otomatik); anonimleştirilmiş, editör onayından ayrıdır.
-
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi, 2018/2201 E. 2020/1082 K.
Ticari defter kaydı ve kısmi ödemeyle ispatlanan fatura alacağında itirazın iptali
-
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi, 2018/959 E. 2020/101 K.
Fatura kayıtlı ticari defterlerde tanık dinlenemeyeceği
-
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi, 2018/588 E. 2019/1105 K.
Fatura alacağına dayalı itirazın iptali davasında ticari defter delili
Güncel gelişmeler
Bu maddeye bağlı onaylı gelişme henüz yok. Resmî Gazete haftada bir taranır; onaylanan kayıtlar burada görünür.
Kendinizi test edin
TTK m.84 uyarınca bir hukuki uyuşmazlıkta ticari defterlerin ibraz edilmesi hâlinde inceleme nasıl yapılır?
- Defterler mahkeme tarafından tamamen incelenir; tarafların katılımı zorunlu değildir.
- Defterlerin yalnızca uyuşmazlıkla ilgili kısımları, tarafların katılımıyla incelenir.
- Defterlerin tamamı tarafların katılımıyla incelenir; yalnızca ilgili kısımla sınırlı tutulamaz.
- İnceleme, taraflardan bağımsız olarak mahkeme tarafından atanan bilirkişi aracılığıyla yapılır.
- Defterlerin ilgili kısımları yalnızca ibrazı isteyen tarafın katılımıyla, diğer taraf yokluğunda incelenir.
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: B
TTK m.84/f.1'e göre ibraz edilen defterlerin 'uyuşmazlıkla ilgili kısımları tarafların katılımı ile incelenir.' İki unsur birlikte zorunludur: kapsam sınırlılığı (yalnızca ilgili kısımlar) ve katılım zorunluluğu (her iki taraf birlikte). A şıkkı tarafların katılımı koşulunu dışlamaktadır. C şıkkı kapsam sınırlılığını yok saymaktadır; TTK m.85 defterlerin tümünün incelenmesini özel uyuşmazlık türlerine (miras, mal ortaklığı, şirket tasfiyesi) özgülemiştir. D şıkkı bilirkişi yoluyla incelemeyi norm olarak sunmaktadır; bu m.84'ün içeriği değildir. E şıkkı tek taraflı incelemeyi norm gibi göstermektedir.
Kaynak: https://6102ttk.com/ttk/madde-84 — erişim: 18.08.2026