Madde 384 — f) Elden çıkarma
(1) 382 nci maddenin (b) ilâ (d) bentleri ve 383 üncü madde hükümlerine göre, iktisap edilen paylar, şirket için herhangi bir kayba yol açmadan devirleri mümkün olur olmaz ve her hâlde iktisaplarından itibaren üç yıl içinde elden çıkarılırlar; meğerki, şirketin ve yavru şirketin sahip oldukları bu payların toplamı şirketin esas veya çıkarılmış sermayesinin yüzde onunu aşmasın.
Madde gerekçesi
Dikkat: Bu gerekçe kanun tasarısına yazılmıştır. Maddenin yürürlükteki metni o günden bu yana değişmiştir (i̇çeri̇k deği̇şi̇kli̇ği̇). Gerekçe, güncel metnin değil tasarı metninin açıklamasıdır.
Bir anonim şirketin iktisap etmiş olduğu kendi paylarını elden çıkarmasına ilişkin zorunluk, 382 nci maddesinin (b)-(e) bendlerinde öngörülmüş bulunan istisnalar uyarınca edinilmiş bulunan payların, esas veya çıkarılmış sermayenin yüzde onunu aşması halinde, aşan kısmı için söz konusudur. Elden çıkarma zorunluğunun 382 nci maddede sayılan haller ile ivazsız iktisabta öngörülmesinin sebebi, Tasarının 382 nci maddesinde öngörülen iktisap istisnalarının ihtiyaçlardan değil, zorunluluklardan kaynaklanmasıdır. Zorunluluğun etkisi ortadan kalkınca bunları muhafaza etmek yasağın konulmasını gerekli kılan sebeplere aykırı düşer. Aynı gerekçe ivazsız iktisaplar için de geçerlidir. Tasarının ilkesi şudur: İhtiyaç varsa paylar elde tutulmalı, aksi halde devredilmelidir. Yüzde on serbestisinin elden çıkarma zorunluğuna tâbi olmadığının gerekçesi için 379 uncu maddenin gerekçesine bakınız.
Kaynak: TBMM S. Sayısı: 96 (Dönem 23) - Türk Ticaret Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu
Eski TTK (6762) karşılığı
m.None yeni hukum — YK ↔ İdare Meclisi
Kaynak: 6102 ↔ 6762 karşılaştırma cetveli. Eşleşmeler cetvelden derlenmiştir; en güvenilir eşleşme başta gösterilir.
İlişkili kararlar
Bu maddeye bağlı onaylı karar henüz yok. Yeni kayıtlar aylık bültenle duyurulacak → bülten.
Güncel gelişmeler
Bu maddeye bağlı onaylı gelişme henüz yok. Resmî Gazete haftada bir taranır; onaylanan kayıtlar burada görünür.
Kendinizi test edin
TTK m.382'nin belirli bentleri ve m.383 uyarınca iktisap edilen kendi payların elden çıkarılması bakımından m.384'e göre aşağıdakilerden hangisi isabetlidir?
- Bu paylar, iktisap tarihinden itibaren en geç altı ay içinde elden çıkarılmak zorundadır.
- Bu paylar, şirket için kayba yol açmadan devirleri mümkün olur olmaz ve her hâlde iktisaptan itibaren üç yıl içinde elden çıkarılır.
- Bu paylar için herhangi bir elden çıkarma süresi öngörülmemiş olup şirket bunları süresiz elde tutabilir.
- Bu payların elden çıkarılma süresi, her hâlde ve istisnasız olarak bir yıl olarak belirlenmiştir.
- Elden çıkarma yükümlülüğü, payların toplamı sermayenin yüzde ellisini aşmadıkça hiçbir hâlde doğmaz.
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: B
TTK m.384'e göre 382 nci maddenin (b) ilâ (d) bentleri ve 383 üncü madde uyarınca iktisap edilen paylar, şirket için herhangi bir kayba yol açmadan devirleri mümkün olur olmaz ve her hâlde iktisaplarından itibaren üç yıl içinde elden çıkarılır; meğerki şirketin ve yavru şirketin sahip oldukları bu payların toplamı esas veya çıkarılmış sermayenin yüzde onunu aşmasın (B). Süre altı ay (A) veya bir yıl (D) değildir; süresizlik de söz konusu değildir (C yanlış). Elden çıkarma bakımından eşik yüzde ondur, yüzde elli değildir (E yanlış). Altı aylık süre, hukuka aykırı iktisap için m.385'te öngörülmüştür.
Kaynak: https://6102ttk.com/ttk/madde-384 — erişim: 20.07.2026