Madde 1333 — VI- Sondaj işlemi gemileri
(1) Sınırlamaya esas olan alacağın, geminin sondaj işlemi için kullanılmak üzere sondaj yerinde bulunduğu sırada doğmuş olması şartıyla, 1976 tarihli Sözleşmenin 15 inci maddesinin dördüncü paragrafında sayılan gemiler hakkında aşağıdaki sorumluluk sınırları uygulanır:
Madde gerekçesi
1976 tarihli Sözleşmenin 15 inci maddesinin dördüncü fıkrasının (a) bendine uygun olarak, Tasarının 1330 uncu maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde sondaj ameliyesi gemileri için daha yüksek bir sorumluluk sınırının kabul edilmesi öngörülmüştür. Bu hükmün hazırlanmasında örnek alınan İskandinav hukukunda, sınırlar şöyle tayin edilmiştir: 1976 tarihli Sözleşmenin 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde sayılan alacaklar (ölüm ve cismani zarar) için 32 milyon Özel Çekme Hakkı ve Sözleşmenin aynı maddesinin (b) bendinde sayılan alacaklar (maddi zarar) için 20 milyon Özel Çekme Hakkı. Bu sınırların uygulanması için zararın, geminin fiilen sondaj ameliyesi için kullanılırken doğmuş olması şarttır; çünkü bu sondaj çalışmalarının barındırdığı çok yüksek zarar riski nedeniyle sınırlar arttırılmaktadır. Buna karşılık gemi, sondaj mahalline veya mahallinden çekilirken yahut bir tersanede tadil ve bakım işleri için bulunurken sondaja bağlı riskler doğmaz. Bu sebeple, bu aşamalarda meydana gelebilecek zararda yüksek sınırlar uygulanmaz. Öte yandan, sondaj gemilerinde yolcu bulunmayacağı için, 1976 tarihli Sözleşmenin 7 inci maddesinde sayılan alacaklar için ayrı bir sınır tayin edilmesine gerek duyulmamıştır. İskandinav hukukunun bu düzenlemesinin örnek alınması gerekmiştir. Türk karasularında yoğunlaşan sondaj çalışmaları dikkate alındığında, bu açıdan en yaygın uygulamanın yaşandığı İskandinav ülkelerinde kabul edilen sorumluluk sınırlarının mehaz seçilmesi uygun görülmüştür.
Kaynak: TBMM S. Sayısı: 96 (Dönem 23) - Türk Ticaret Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu
Eski TTK (6762) karşılığı
m.None yeni hukum — Sorumluluğun sınırlanması/petrol kirliliği — büyük ölçüde yeni (uluslararası konvansiyon)
Kaynak: 6102 ↔ 6762 karşılaştırma cetveli. Eşleşmeler cetvelden derlenmiştir; en güvenilir eşleşme başta gösterilir.
İlişkili kararlar
Bu maddeye bağlı onaylı karar henüz yok. Yeni kayıtlar aylık bültenle duyurulacak → bülten.
Güncel gelişmeler
Bu maddeye bağlı onaylı gelişme henüz yok. Resmî Gazete haftada bir taranır; onaylanan kayıtlar burada görünür.
Kendinizi test edin
TTK m.1330, deniz alacaklarından doğan sorumluluğun sınırlanmasına ilişkin m.1328 hükmünün uygulama alanını bazı hâller bakımından genişletmektedir. Buna göre, 1976 tarihli Sözleşmenin 15 inci maddesinin dördüncü paragrafında sayılan gemiler (sondaj gemileri) hakkında m.1328 hangi çerçevede uygulanır?
- 1976 tarihli Sözleşmenin genel sorumluluk sınırları aynen uygulanır; TTK bu gemiler için ayrı bir sınır öngörmez.
- TTK m.1332'de öngörülen 83.500 Özel Çekme Hakkı tutarındaki sınır dâhilinde uygulanır.
- TTK m.1333'te öngörülen sorumluluk sınırları dâhilinde uygulanır.
- Bu gemiler bakımından sorumluluk hiçbir şekilde sınırlanamaz.
- Yalnızca yabancılık unsuru taşıyan uyuşmazlıklarda ve sözleşmenin doğrudan uygulanması suretiyle uygulanır.
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: C
TTK m.1330/1-(d), 1976 tarihli Sözleşmenin 15/4'ünde sayılan gemiler hakkında m.1328'in 'm.1333'te öngörülen sınırlar dâhilinde' uygulanacağını açıkça belirtir. m.1332'deki 83.500 ÖÇH ise 15/2-(b) kapsamındaki gemilere özgüdür. Madde, sözleşmenin ihtiyari (opt-in) bıraktığı alanlarda ulusal kanun koyucunun tercihini ortaya koyar: sınırlama rejimi genişletilir, fakat genişletilen alan için kanunun kendi maktu tavanları geçerli olur.
Kaynak: https://6102ttk.com/ttk/madde-1333 — erişim: 20.07.2026