Madde 1317 — B) İnsan kurtarma / I- Kaptanın yükümlülüğü
(1) Her kaptan, aracını ve araçta bulunan kişileri, ciddi bir tehlikeyle karşı karşıya bırakmadan, denizde kaybolma tehlikesi altında bulunan her insana yardım etmek zorundadır.
(2) Aracın maliki, kaptanın sadece bu yükümlülüğünü ihlal etmesinden dolayı sorumlu olmaz.
Madde gerekçesi
Bu maddedeki hükümler, esasında 1910 Sözleşmesinin 11 inci maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında yer almaktadır. Ancak o düzenleme, Alm. TK.’ya alınmadığı için, 6762 sayılı Kanuna da intikal etmemişti. 1989 Sözleşmesinin 10 uncu maddesinin birinci ve üçüncü fıkralarında aynı kurallara yer verildiğinden, maddenin ikinci fıkrasında konulan kurala uygun olarak, anılan hükümler Tasarıya alınmıştır.
Kaynak: TBMM S. Sayısı: 96 (Dönem 23) - Türk Ticaret Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu
Eski TTK (6762) karşılığı
m.1233 kismen — Kurtarma ↔ Kurtarma ve yardım
Alacaklının alacağı tediye veya temin edilmedikçe, kaptan, malları tamamen veya kısmen teslim edemez, ederse alacaklının, teslim edilen şeylerden teslim zamanında elde edebileceği miktar nispetinde alacaklıya karşı şahsan mesul olur. Kaptanın hareket tarzını donatan emretmiş ise 973 üncü maddenin 2 nci fıkrası hükümleri tatbik olunur.
Kaynak: 6102 ↔ 6762 karşılaştırma cetveli. Eşleşmeler cetvelden derlenmiştir; en güvenilir eşleşme başta gösterilir.
İlişkili kararlar
Bu maddeye bağlı onaylı karar henüz yok. Yeni kayıtlar aylık bültenle duyurulacak → bülten.
Güncel gelişmeler
Bu maddeye bağlı onaylı gelişme henüz yok. Resmî Gazete haftada bir taranır; onaylanan kayıtlar burada görünür.
Kendinizi test edin
Denizde can kurtarma bakımından kaptanın yükümlülüğü ve aracın malikinin sorumluluğu hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Kaptan, kendi aracını ve içindeki kişileri ciddi tehlikeye atmak pahasına da olsa denizde kaybolma tehlikesindeki her insana yardım etmek zorundadır.
- Her kaptan, aracını ve araçtaki kişileri ciddi bir tehlikeyle karşı karşıya bırakmadan, denizde kaybolma tehlikesindeki her insana yardım etmek zorundadır.
- Kaptanın denizde can kurtarma yükümlülüğü yoktur; tehlike altındaki insanlara yardım tamamen kaptanın takdirine bırakılmıştır.
- Aracın maliki, kaptanın yalnızca can kurtarma yükümlülüğünü ihlal etmesinden dolayı da her hâlde sorumlu olur.
- Denizde can kurtarma yükümlülüğü yalnızca yolcu gemisi kaptanları için geçerlidir; yük gemisi kaptanları bu yükümlülük altında değildir.
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: B
TTK m.1317/1 uyarınca her kaptan, aracını ve araçta bulunan kişileri ciddi bir tehlikeyle karşı karşıya bırakmadan, denizde kaybolma tehlikesi altında bulunan HER İNSANA yardım etmek zorundadır. Yükümlülük geminin türünden, tehlikeye kimin sebep olduğundan ve kurtarılacak kişinin sıfatından bağımsızdır. Fıkra 2 uyarınca aracın maliki, kaptanın SADECE bu yükümlülüğünü ihlal etmesinden dolayı sorumlu olmaz — bu, m.1295/3'teki çatma sonrası yardım görevi bakımından öngörülen sorumsuzluk hâliyle paraleldir. A, yükümlülüğün 'ciddi tehlikeye atmama' sınırını kaldırarak onu mutlaklaştırır; oysa kanun kaptanı kendi gemisini ve insanlarını feda etmeye zorlamaz. C, yükümlülüğü tümden reddeder. D, f.2'deki malikin sorumsuzluğunu tersine çevirir. E, yükümlülüğü gemi türüne göre daraltır.
Kaynak: https://6102ttk.com/ttk/madde-1317 — erişim: 20.07.2026