Madde 1198 — 3. Eşyanın navlun yerine bırakılması
(1) Taşıyan, bozulmuş veya hasarlanmış olup olmadığına bakılmaksızın eşyayı navlun yerine kabul etmek zorunda tutulamaz.
Madde gerekçesi
6762 sayılı Kanunun 1071 inci maddesinin birinci fıkrasından, mehaz Alm. TK.’nın 621 inci paragrafının birinci fıkrası ile karşılaştırılarak ve dili güncelleştirilerek alınmıştır. Mehaz hükümlerin kalan üç fıkrası, 1861 tarihli Alman Umumî Ticaret Kanunnâmesinin 617 nci maddesinden alınmıştı. Ne var ki bu hükümler, günümüz deniz ticareti uygulamasına aykırıdır; zarar gören yük için tazminat ödenmesi öngörüldüğüne göre, yükün navlun uğruna taşıyana bırakılmasını haklı gösterecek bir gerekçe saptamak mümkün değildir. Bu sebeple, anılan hükümler Tasarıya alınmamıştır.
Kaynak: TBMM S. Sayısı: 96 (Dönem 23) - Türk Ticaret Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu
Eski TTK (6762) karşılığı
m.1071 kismen — Taşıyanın sorumluluğu ve hakları
Taşıyan, bozulmuş veya hasarlanmış olsun olmasın yükü navlun yerine kabule mecbur değildir. Akan şeylerle dolu kablar yolculuk sırasında tamamen veya yarıdan fazla boşalmışsa bunlar, taşıyana 1069 uncu madde hükmü gereğince ödenecek navlun ve diğer alacakları yerine bırakabilir. Taşıyanın akmadan mesul olmıyacağı veya (Akma frankodur) şartı bu hakkı ortadan kaldırmaz; şu kadar ki, kablar gönderilenin eline geçmekle bu hak düşer. Navlun toptan kararlaştırılmış olur ve kabların yalnız bazıları tamamen yahut yarısından fazla boşalmış bulunursa akan kablar, taşıyana navlun ve diğer alacaklarının bununla mütenasip olan kısmına karşılık olarak bırakılabilir.
Kaynak: 6102 ↔ 6762 karşılaştırma cetveli. Eşleşmeler cetvelden derlenmiştir; en güvenilir eşleşme başta gösterilir.
İlişkili kararlar
Bu maddeye bağlı onaylı karar henüz yok. Yeni kayıtlar aylık bültenle duyurulacak → bülten.
Güncel gelişmeler
Bu maddeye bağlı onaylı gelişme henüz yok. Resmî Gazete haftada bir taranır; onaylanan kayıtlar burada görünür.
Kendinizi test edin
Taşıyanın, hasarlanmış veya bozulmuş eşyayı navlun yerine kabul etmesi bakımından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Taşıyan, hasarlı veya bozulmuş eşyayı her hâlde navlun yerine kabul etmek zorundadır
- Taşıyan, hasarın değeri navlundan azsa eşyayı navlun yerine kabule zorlanabilir
- Taşıyan, bozulmuş veya hasarlanmış olup olmadığına bakılmaksızın eşyayı navlun yerine kabule zorlanamaz
- Taşıyan eşyayı navlun yerine kabul eder; ancak navlunun yarısını ayrıca istemeye hak kazanır
- Taşıyan, eşyayı ancak gönderilenin talebi hâlinde navlun yerine kabul etmek zorundadır
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: C
TTK m.1198 uyarınca taşıyan, bozulmuş veya hasarlanmış olup olmadığına bakılmaksızın eşyayı navlun yerine kabul etmek zorunda tutulamaz. Navlun bir para borcudur; taşıyan onun yerine ayni ifaya zorlanamaz.
Kaynak: https://6102ttk.com/ttk/madde-1198 — erişim: 20.07.2026