Zamanaşımı
51 karar
🌱 Mesele-tohumu: bu başlık mesele granülaritesine yakındır; Etap 2 mesele madenciliği buradan başlayabilir.
-
Üretimden kaynaklanan gizli ayıpta sözleşmeden dönme koşulları
2020/1464 E. 2023/525 K. ·
Diğer / sınıflanamadıkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Zaman içinde ortaya çıkan ve üretimden kaynaklanan gizli ayıp niteliğindeki bir arıza, alıcı tarafından ilk ortaya çıktığı anda yetkili servise bildirilmiş ve garanti/zamanaşımı süresi dolmadan bu bildirim yapılmışsa, ayıp ihbarı süresinde yapılmış sayılır ve sonraki dönemde devam eden aynı kaynaklı arızalar bakımından açılan dava süresinde kabul edilir. Ayıbın üretimden kaynaklandığı ve alıcının araçtan beklenen faydayı elde etmesinin imkansız hale geldiği durumlarda, TBK 227 uyarınca sözleşmeden dönme koşulları oluşur; mahkemenin kanunda öngörülmeyen…
gizli ayıpayıp ihbarızamanaşımıağır kusurseçimlik haklarsözleşmeden dönme
-
Aracın zaptına neden olan şerhin kaldırılması için ödenen tutar satıcıdan tekeffül borcu kapsamında istenebilir
2020/1144 E. 2023/312 K. ·
Tazminatkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Satılan malın ithalinde gümrük vergilerinin eksik ödenmesi nedeniyle araç kaydına konulan suça karışan araç şerhinin kaldırılması için alıcının ödemek zorunda kaldığı tutar, satıcının ayıba karşı tekeffül borcu kapsamında değil, TBK 214 ve 217'de düzenlenen zapta karşı tekeffül borcu kapsamında değerlendirilmelidir. Bu durumda ayıp ihbarına ilişkin hak düşürücü süre kuralları uygulanmaz; zapta karşı tekeffül sorumluluğu için özel bir zamanaşımı süresi öngörülmediğinden dava genel 10 yıllık zamanaşımı süresine tabidir. Alıcının zararın artmasını önlemek…
zapta karşı tekeffül borcuayıba karşı tekeffülhak düşürücü sürezamanaşımısuça karışan araç şerhitemerrüt
-
Ticari araç satımında ayıba karşı tekeffülde zamanaşımı süresinin dolması
2020/739 E. 2023/277 K. ·
Alacakkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Ticari satıma konu malda teslimden sonra ortaya çıkan bir ayıba karşı tekeffül hükümlerine başvurulabilmesi için ayıbın, satışa uygulanacak mevzuata göre işlemeye başlayan zamanaşımı süresi dolmadan ortaya çıkmış olması gerekir. Satış ve teslim tarihi itibariyle 6762 sayılı TTK ile 818 sayılı BK'nın uygulandığı hallerde, tüccarlar arasındaki ticari satışlarda ayıba karşı tekeffülden doğan zamanaşımı süresi teslimden itibaren altı aydır; bu süre (ve varsa garanti süresi) dolduktan sonra ortaya çıkan bir ayıp nedeniyle açılan dava, zamanaşımı nedeniyle…
ayıba karşı tekeffülgizli ayıpzamanaşımı defiticari satım6762 sayılı TTK818 sayılı BK
-
Üretici husumeti ve satıcının zamanaşımı def'i nedeniyle davanın reddi
2020/955 E. 2023/106 K. ·
Tazminatkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Üretici, satış sözleşmesinin tarafı olmadığı ve ayrıca bir garanti taahhüdünde bulunmadığı takdirde, satılanın ayıbından sorumlu tutulamaz ve bu yöndeki davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddi gerekir. Satıcı ile alıcı arasında satış sözleşmesinden ayrı olarak akdedilen periyodik bakım sözleşmesindeki kullanılabilirlik garantisi, açıkça bu yönde bir hüküm içermedikçe satış sözleşmesindeki garanti süresini uzatmaz; satılanın ayıbından doğan sorumluluğa ilişkin dava, teslim tarihinden itibaren işleyen (TBK m.231'deki) iki yıllık zamanaşımı süresi…
gizli ayıppasif husumet yokluğuzamanaşımı def'ikullanılabilirlik garantisiperiyodik bakım sözleşmesihalefiyet
-
Gizli ayıpta zamanaşımı: ağır kusur yokken 2 yıllık süre işler
2023/10 E. 2023/38 K. ·
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddi
Ticari satımlarda, satılanda sonradan ortaya çıkan gizli ayıp iddiasına dayalı davalar dahil olmak üzere, satıcı daha uzun bir süre için sorumluluk üstlenmemişse zamanaşımı süresi TBK 231/1 uyarınca satılanın alıcıya devrinden itibaren 2 yıldır; ayıp daha sonra ortaya çıksa bile bu süre işlemeye başlar. Satıcının bu süreden yararlanamaması, ancak satılanı ayıplı olarak devretmekte ağır kusurlu olması halinde mümkündür; ağır kusur kasta yakın bir kusuru ifade ettiğinden, satıcının ayıbı bilmemesi veya ayıbın sonradan ortaya çıkması tek başına ağır kusur…
gizli ayıpzamanaşımıticari satımağır kusurTBK 231ayıptan sorumluluk
-
Tacirler arası satımda ayıp ihbarı süresinde ama zamanaşımı dolmuş
2020/195 E. 2022/1473 K. ·
Tazminatkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Tacirler arası satımlarda, 6098 sayılı TBK ve 6102 sayılı TTK'nın yürürlüğe girmesinden önce yapılmış satışlarda zamanaşımı süresinin başlangıcı ve süresi, 6101 sayılı Yürürlük Kanunu'nun 5/1. maddesi uyarınca belirlenir: eski kanun döneminde işlemeye başlayan zamanaşımı süresi eski kanun hükümlerine (6762 sayılı TTK m.25/4 gereği 6 ay) tabidir; ancak bu sürenin yeni kanunun yürürlüğe girdiği tarihte henüz dolmamış kısmı, yeni kanunda öngörülen süreden (TBK m.231 - 2 yıl) uzunsa, yeni kanundaki sürenin geçmesiyle zamanaşımı dolar; kısaysa eski kanundaki…
gizli ayıpayıp ihbarızamanaşımı def'ikanunlar arası geçiş hükümleriticari satımtenzil/mahsup
-
Gizli ayıp nedeniyle sözleşmeden dönme ve satış bedelinin iadesi
2022/1555 E. 2022/1425 K. ·
Alacakkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Satılan malın ayıbı garanti süresi içinde ortaya çıkmışsa, 6 aylık zamanaşımı süresi garanti süresi sonuna kadar uzar; garanti süresi dolmadan yapılan ayıp ihbarı süresindedir. Ayıbın giderilmesi cihazın ana parçalarından birinin yeniden projelendirilmesi, temini ve montajı gibi aşırı masraf gerektiren işlemlere bağlıysa, taraflar arasındaki menfaat ve edim dengesi dikkate alınarak alıcının sözleşmeden dönme hakkını kullanması haklı görülür. Sözleşmeden dönme mahkeme kararıyla oluştuğunda, satıcının bedeli ödeme borcu satılanın iadesi koşuluna bağlıdır;…
gizli ayıpsözleşmeden dönmeayıp ihbarıgaranti süresizamanaşımıTBK 227
-
Ayıp mı aliud ifa mı ayrımı yapılmadan verilen ret kararı kaldırıldı
2022/975 E. 2022/992 K. ·
Tazminatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Satılan malın sözleşmede/teklifte kararlaştırılan teknik özelliklere uymaması halinde, öncelikle bu uyumsuzluğun bir "ayıp" mı yoksa "sözleşmeye aykırı ifa (aliud ifa)" mı olduğu belirlenmelidir. Aliud ifa söz konusuysa, ayıba karşı tekeffül hükümleri ve buna bağlı muayene/ihbar süreleri uygulanmaz; borcun hiç ifa edilmemesine ilişkin TBK 112 ve devamı hükümleri uygulanır ve genel zamanaşımı süreleri esas alınır. Bu ayrım yapılmadan, doğrudan ayıp ihbarı süresinin geçtiği gerekçesiyle davanın reddedilmesi, eksik inceleme ve hatalı hukuki nitelendirme…
ayıpaliud ifa (sözleşmeye aykırı ifa)muayene ve ihbar külfetiayıp ihbarı süresigenel zamanaşımıticari satım
-
Asfalt plentinin filtre sisteminin ayıplı olduğu iddiasına dayalı tazminat davası
2019/2274 E. 2022/599 K. ·
Tazminatistinaf başvurusunun esastan reddi
Aliud ifa (sözleşmeyle kararlaştırılandan tamamen başka bir şeyin teslimi) halinde ayıba karşı tekeffül hükümleri değil, borcun hiç ifa edilmemesine ilişkin genel hükümler uygulanır ve muayene-ihbar külfeti aranmaz; buna karşılık gerçek ayıp iddialarında TTK 23/1-c ve TBK 223/2, 231. maddelerindeki süreler uygulanır. Satılanın teslimden sonra ortaya çıkan arızalar için yapılan servis müdahaleleri ve bu müdahaleler sonrası tarafların bir araya gelerek teknik sorunları görüşmesi, ayıp ihbarının süresinde yapıldığının kabulü için yeterli olabilir.…
ayıpaliud ifa (sözleşmeye aykırı ifa)ayıp ihbarı süresimuayene ve ihbar külfetizamanaşımıbilirkişi raporu
-
Ayıplı cihazda seçimlik hak ve bedel indiriminin araştırılmadan hüküm kurulması
2019/1895 E. 2022/305 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Satılanın ayıbı nedeniyle satıcının garanti süresi içinde meydana gelen arızadan sonra ayıplı parçayı (başlığı) iade etmeyip garanti sorumluluğunu gereği gibi yerine getirmemesi hâlinde, TBK m.231'deki iki yıllık zamanaşımı süresi dolmuş olsa da zamanaşımı def'i geçerli olmaz. Satılanın birden fazla bağımsız parçadan (ana makine ve başlık gibi) oluştuğu ve arızanın sadece bir parçada bulunduğu hâllerde, bu parçanın ayrı bir ekonomik ömrü ve kullanım kapasitesi bulunuyorsa, sözleşmeden dönme hakkının kullanılıp kullanılamayacağı ile TBK m.227/4 gereğince…
ayıptan sorumlulukzamanaşımı def'i (TBK m.231)seçimlik haklar (TBK m.227)sözleşmeden dönmebedel indirimi (TBK m.227/4)garanti sorumluluğu
-
Gizli ayıplı araçta dönme talebi reddedilip değer kaybı oranında bedel indirimine hükmedilmesi
2019/1114 E. 2021/1876 K. ·
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddi
Ticari satımdan kaynaklanan ayıp iddialarında, kullanımla ortaya çıkabilecek gizli ayıplarda ayıp ihbarının, alıcının ayıbı fark edip satıcıya bildirdiği ilk başvuru anı esas alınarak süresinde yapılıp yapılmadığı değerlendirilir. Aracın kısa süre içinde ve önemli motor parçalarında tekrarlayan biçimde arızalanması, üretim hatasından kaynaklanan gizli ayıp olarak kabul edilebilir. Ancak alıcının sözleşmeden dönme hakkını kullanması, mevcut arızaların satıcı tarafından onarımla giderilmiş olması karşısında durumu haklı göstermiyorsa, hakim dönme yerine…
gizli ayıpayıp ihbarıseçimlik haklarsözleşmeden dönmebedelde indirimzamanaşımı
-
Gizli ayıplı araçta garanti süresi içindeki müdahale zamanaşımını keser
2021/945 E. 2021/1821 K. ·
Diğer / sınıflanamadıkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Satılan malda garanti süresi içinde ortaya çıkan ve satıcı tarafından garanti kapsamında defalarca müdahale edilmesine rağmen giderilemeyen, üretimden kaynaklanan gizli ayıp niteliğindeki arıza nedeniyle alıcının garanti süresi içinde seçimlik hakkını kullanmak üzere ihtarname göndermesi hâlinde, satıcının zamanaşımı definin dinlenemeyeceği; ayıbın araçtan elde edilecek faydayı büyük ölçüde ortadan kaldırması ve can/mal güvenliğini tehdit etmesi hâlinde TBK 227/4 uyarınca alıcının satılanın ayıpsız benzeriyle değiştirilmesini isteme hakkının doğduğu…
gizli ayıpzamanaşımıseçimlik hakayıpsız benzeri ile değiştirmegaranti süresihizmet ayıbı
-
Ticari satımda ayıba karşı tekeffül davasında iki yıllık zamanaşımı
2021/1779 E. 2021/1537 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Ticari satımdan kaynaklanan ayıba karşı tekeffül hükümlerine dayalı davalarda, TTK 23/1'in yollamasıyla uygulanan TBK 231/1 uyarınca zamanaşımı süresi, ayıp daha sonra ortaya çıksa bile satılanın alıcıya devrinden itibaren iki yıldır. Satıcının ayıplı malı ağır kusurla devrettiği ispatlanamadıkça bu iki yıllık süre işlemeye devam eder ve dava, teslim tarihinden itibaren iki yıl geçtikten sonra açılmışsa zamanaşımına uğramış olur.
ayıba karşı tekeffülzamanaşımı defiticari satımağır kusurhalefiyetitirazın iptali
-
Tekrar eden arızada hatalı onarımdan doğan zarar, ilk ayıp talebi zamanaşımına uğrar
2021/843 E. 2021/1386 K. ·
Alacakkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Satış sözleşmesine dayalı ayıptan sorumluluk talebi, TBK m.231 uyarınca aracın alıcıya devrinden itibaren iki yıl geçmekle zamanaşımına uğrar; satıcının ağır kusuru ispatlanmadıkça bu süreden sonraki talepler reddedilir. Buna karşılık, ilk onarımın hatalı yapılması nedeniyle aracın tekrar arızalanması halinde, bu ikinci zarar için TBK m.478 gereği zamanaşımı süresi, ilk onarımın (hatalı ifanın) yapıldığı tarihten itibaren işlemeye başlar; bu süre içinde açılan dava zamanaşımına uğramamıştır. Ayrıca dava dilekçesinde yer almayan, sonradan ileri sürülen…
ayıptan sorumlulukzamanaşımıeser sözleşmesihatalı onarımtüzel kişilik/taraf ehliyetiyetki itirazı
-
Tacirler arası satımda ayıp zamanaşımı süresinin başlangıcı
2021/215 E. 2021/392 K. ·
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddi
Tacirler arası ticari satımlarda satılanın ayıbından doğan sorumluluğa ilişkin davalar, TTK 23/1-c atfıyla TBK 231 uyarınca satılanın alıcıya devrinden başlayarak iki yıllık zamanaşımına tabidir; ayıp daha sonra ortaya çıksa bile bu süre işlemeye başlar. Satıcının bu süreden yararlanamaması için ağır kusurla ayıbı gizlediğinin veya hileli hareket ettiğinin davacı tarafça ispatlanması gerekir; bu ispatlanamadığı ve arızaların devam eden/onarımı mümkün olmayan nitelikte olmadığı hallerde iki yıllık süre işlemeye devam eder ve dolduğunda dava zamanaşımı…
ticari satımayıptan sorumlulukzamanaşımı def'iağır kusurgizli ayıponarım hakkı
-
Standart dışı akaryakıt satışında satıcı ve sağlayıcının müteselsil sorumluluğu
2018/2449 E. 2020/1188 K. ·
Tazminatkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Bayilik ilişkisi içinde akaryakıt sağlayan dağıtıcı şirket, bayi tarafından satılan ayıplı (standart dışı) yakıttan kaynaklanan zarardan satıcı bayi ile birlikte sorumludur; bayilik sözleşmesinin varlığı husumeti kaldırmaz. Tacirler arası satışlarda gizli ayıba dayalı tazminat davalarında zamanaşımı, satılanın alıcıya devrinden itibaren 2 yıldır (TBK 231); bu süre geçtikten sonra ıslah yoluyla artırılan taleplere karşı usulünde ileri sürülen zamanaşımı definin kabulü gerekir, artırılan kısmın kabulüne karar verilmesi hatalıdır.
ayıplı malgizli ayıpzamanaşımıhusumetsağlayıcı sorumluluğubayilik sözleşmesibayilik (acente-kıyas)
-
Gizli ayıp iddiasında eksik bilirkişi incelemesi nedeniyle kaldırma
2018/1257 E. 2020/573 K. ·
Alacakkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Satılanın gizli ayıplı olduğu iddiasına dayalı sözleşmeden dönme davalarında, mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporundaki teknik tespitlerin (örneğin ürünün teknik özelliklerine ilişkin etiket bilgileri ile fiilen kullanılan parçaların uyumluluğu) taraf itirazlarını karşılayacak şekilde açık ve tutarlı olmaması, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu hüküm kurulmasına yol açar; bu durumda ek rapor veya yeni bir bilirkişi heyetinden rapor alınması gerekir. Ayrıca, alıcının ayıp nedeniyle sözleşmeden dönme hakkını kullandığı satım…
gizli ayıpsözleşmeden dönmeseçimlik haklarmecburi dava arkadaşlığıdahili davalıbilirkişi incelemesi
-
İthal araca el konulması: satıcının zapta karşı tekeffülü, ithalatçının haksız fiil sorumluluğu
2018/1135 E. 2020/519 K. ·
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Satım sözleşmesine konu malın üçüncü kişi (kamu gücü) tarafından elkonulması halinde, satıcı BK 189 vd. hükümleri uyarınca zapta karşı tekeffülden, sözleşmeye taraf olmayan ithalatçı ise ithal ettiği malın izinsiz/usulsüz ithali nedeniyle haksız fiil hükümleri uyarınca sorumlu olur; ithalatçının satım sözleşmesine taraf olmaması, haksız fiil temelli sorumluluğunu ortadan kaldırmaz ve bu durumda husumet ehliyetinin yokluğundan bahisle usulden ret kararı verilemez. Zapta karşı tekeffül sorumluluğu için BK'da özel bir zamanaşımı süresi düzenlenmediğinden…
itirazın iptalizapta karşı tekeffülayıba karşı tekeffülhaksız fiil sorumluluğuhusumet ehliyetizamanaşımı
-
Fotokopi makinesinin gizli ayıplı olduğu iddiasının ispatlanamaması
2018/854 E. 2020/75 K. ·
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddi
Tacirler arası satışta gizli ayıp iddiasında, alıcı ayıbı makul sürede öğrenip ihbar etmeli ve ayıbın üretimden kaynaklandığını usulüne uygun delillerle ispatlamalıdır; makinenin kullanım ömrü boyunca yapılan bakım-onarım ve ekonomik ömrünü tamamlayan parça değişimleri, tek başına gizli ayıp veya makinenin tümüyle değiştirilmesi taahhüdü olarak değerlendirilemez. Kopya başı ödemeli servis sözleşmesinde ayıplı/hatalı kopyalardan ücret alınmayacağına dair açık bir hüküm yoksa, satıcının rutin bakım ve parça değişimi hizmetlerini verdiğinin ispatı halinde,…
gizli ayıpayıba karşı tekeffülseçimlik haklarayıp ihbar süresizamanaşımıticari satım
-
Gizli ayıplı satışta ağır kusurlu satıcının sorumluluğu ve ayıbı takip eden zarar
2018/1542 E. 2019/1436 K. ·
Tazminatistinaf başvurusunun esastan reddi
Tacirler arası satışlarda kullanımla ortaya çıkan gizli ayıp niteliğindeki kusurlar için ayıp ihbar süresi TBK 223 ve 225. maddeler çerçevesinde değerlendirilir; satıcının, sattığı malın niteliği itibariyle gerekli özeni gösterip test yaptırmaması ve bu işi meslek edinmiş olması nedeniyle ayıbı önceden tespit edebilecek konumda bulunması hâlinde ağır kusurlu olduğu kabul edilir ve ağır kusurlu satıcı, ayıp ihbarının süresinde yapılmadığı savunmasıyla sorumluluktan kısmen de olsa kurtulamaz; ayrıca TBK 221 uyarınca ağır kusurlu satıcının sorumluluğunu…
gizli ayıpağır kusurlu satıcıayıp ihbar süresiayıptan sorumluluğu kaldıran sözleşme hükmünün hükümsüzlüğüayıbı takip eden zararmüterafik kusur
-
Resmi şekle uyulmayan taşınmaz satışında ödenen bedelin iadesi
2018/605 E. 2019/973 K. ·
Alacakkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Resmi şekle uyulmadan yapılan taşınmaz satış sözleşmesi geçersizdir ve tarafların karşılıklı edimlerini tam olarak ifa etmediği hâllerde alıcı, ödediği bedeli sebepsiz zenginleşme hükümleri çerçevesinde geri isteyebilir; geçersiz sözleşmede yer alan ceza-i şart hükmü de bu geçersizlikten etkilenir ve uygulanamaz. Mahkeme, talep sonucunda yabancı para tutarının yalnızca TL karşılığı üzerinden talep edilmiş olması hâlinde, bu husus istinaf sebebi yapılmamış olsa da, HMK 26. madde uyarınca taleple bağlılık ilkesine aykırılığı re'sen gözetip buna göre hüküm…
resmi şekil şartısebepsiz zenginleşmeceza-i şartzamanaşımıtaleple bağlılık (HMK m.26)ıslah