Ticari satımda ayıba karşı tekeffül davasında iki yıllık zamanaşımı
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2021/1779 E. 2021/1537 K. · · İlk derece: BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ EmsalZamanaşımı
Davacının nitelemesi: Ayıba Karşı Tekeffülden Kaynaklanan Zarar mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor
Gerekçe özeti
Ticari satımdan kaynaklanan ayıba karşı tekeffül hükümlerine dayalı davalarda, TTK 23/1'in yollamasıyla uygulanan TBK 231/1 uyarınca zamanaşımı süresi, ayıp daha sonra ortaya çıksa bile satılanın alıcıya devrinden itibaren iki yıldır. Satıcının ayıplı malı ağır kusurla devrettiği ispatlanamadıkça bu iki yıllık süre işlemeye devam eder ve dava, teslim tarihinden itibaren iki yıl geçtikten sonra açılmışsa zamanaşımına uğramış olur.
Ele alınan sorunlar
Ticari satımdan kaynaklanan ayıba karşı tekeffül davasında zamanaşımı süresinin dolup dolmadığı → ret
İddia: Davacı vekili, satıcının ayıplı malı ağır kusurla devretmesi halinde TBK 231 uyarınca iki yıllık zamanaşımı süresinden yararlanamayacağını, eksper ve bilirkişi raporlarına göre makinenin uzun ömürlü olması gerekirken garanti süresinin dolmasından 7-8 ay sonra bozulmasının satıcının ağır kusurunu gösterdiğini ileri sürerek kararın kaldırılıp davanın kabulünü talep etmiştir.
Gerekçe: Dava, sigortalı makinedeki arıza nedeniyle sigortalıya ödenen tutarın davalı satıcıdan ayıba karşı tekeffül hükümlerine dayalı olarak tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. Davalı vekili süresinde zamanaşımı definde bulunmuştur. Uyuşmazlık konusu mal ticari satımdan kaynaklandığından, dava tarihi itibarıyla yürürlükte olan 6102 sayılı TTK'nın 23/1 maddesinin yollamasıyla 6098 sayılı TBK'nın 231/1 maddesi uygulanır. Bu maddeye göre ticari satımlarda ayıba karşı tekeffül hükümlerine dayalı her türlü dava, satılandaki ayıp daha sonra çıkmış olsa bile satılanın alıcıya devrinden başlayarak iki yıl geçmekle zamanaşımına uğrar. Makinenin teslim tarihi 17/07/2014 olup, arıza 03/04/2017'de ortaya çıkmış, icra takibi ise 09/11/2018'de açılmıştır; teslim tarihi esas alındığında iki yıllık zamanaşımı süresi dolmuştur. Dava, alıcı sigortalıya halefen açılmış olup, teslimden itibaren iki yıllık süreden sonra arıza ortaya çıkmış, garanti süresi de iki yıl olarak belirlenmiştir. Satıcı davalının ayıplı malı ağır kusurla devrettiğine ilişkin delil sunulmadığından, TBK 231'de öngörülen iki yıllık zamanaşımı süresinin dolduğu ve davanın zamanaşımı nedeniyle reddine ilişkin hükümde isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmıştır.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Ticari satımdan kaynaklanan ayıba karşı tekeffül davalarında TBK 231/1'deki iki yıllık zamanaşımı süresinin başlangıcının teslim tarihi olduğu ve satıcının ağır kusurunun ispatlanamaması halinde bu sürenin uzamayacağı yönünde bölgesel ikna edici bir uygulama örneği oluşturmaktadır.
Usul tespitleri
- Zamanaşımı
- Ticari satımlarda ayıba karşı tekeffül hükümlerine dayalı davalar, satılandaki ayıp daha sonra çıkmış olsa bile satılanın alıcıya devrinden itibaren iki yıl geçmekle zamanaşımına uğrar (TBK 231/1); satıcının ağır kusuru ispatlanamadıkça bu süre uygulanır.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ayıba karşı tekeffül↗ zamanaşımı defi↗ ticari satım↗ ağır kusur↗ halefiyet↗ itirazın iptali↗ gizli ayıp↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2021/1779
KARAR NO 2021/1537
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 03/03/2021
NUMARASI 2019/958 Esas 2021/200 Karar
DAVA
İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
İSTİNAF KARAR TARİHİ 21/10/2021
Davanın zamanaşımı nedeniyle reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili; ... A.Ş.'nin Ege Serbest Bölge ... Sokak No:... Gaziemir ve diğer adreslerindeki makinelerinin 31/12/2016 tarih ve ... poliçe numaralı "makine kırılması sigorta poliçesi" ile teminat altına alınmış olduğunu sigortalıya ait ... marka ofset makinesinin Blower kanatları olarak tabir edilen kısmında süregelen arızalar sebebiyle istenilen verimin alınamadığını ve sürekli servis hizmeti alındığını sigortalı tarafından müvekkiline yapılan başvuru üzerine 25/05/2017 tarihinde görevlendirilen sigorta eksperi tarafından yapılan incelemelerde söz konusu hasarın makinenin yatak rulmanlarındaki arızadan kaynaklanığının tespit edildiği yatak rulmanlarının 20-30 yıllık ömrü olması gerektiğini, bu arızanın makine alındıktan sonra ortaya çıktığı ve makinenin gizli ayıbı olduğunun anlaşıldığı, izah olunan bu nedenlerle Bakırköy ...
İcra müdürlüğü ... esas sayılı dosyasına yapılan itirazın 1.714-euro alacak için iptaline ve takibin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili; taraflar arasındaki sözleşmeye uygun olarak müvekkili şirketin sözleşme konusu makineyi 23/07/2014 tarihinde dava harici ... A.Ş.ye teslim ettiğini, ... A.Ş. nin makineyi sorunsuz bir şekilde kullanmış teslimden yaklaşık olarak 3 yıl geçtikten sonra 03/04/2017 tarihinde makinede arıza meydana geldiğini ve müvekkili teknik elemanlarınca arızanın giderildiğini, arızanın giderilmesini takiben davacının Bakırköy ... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyası ile müvekkiline ödeme emri gönderdiğini,bu ödeme emrine itiraz edildiğini dava konusu makine ofset baskı makinesi olup 24 saat kesintisiz çalıştırılan bir makine olduğunu bu sebeple arıza yapmaya elverişli olup makineye ilişkin sınırsız garanti verilmesinin söz konusu olmayacağını ve garanti süresinin 24 ay ile sınırlandırıldığnı, nitekim davacı şirketin delil olarak dayandığı ekspertiz raporunda arızanın garanti süresi geçtikten sonra meydana geldiğinin belirtildiğini, izah edilen nedenlerle davanın zamanaşımı nedeniyle aksi halde esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece, makine mühendisi bilirkişiden alınan raporda ayıbın niteliğinin gizli ayıp niteliğinde olduğu, bu ayıbın garanti süresinin dolmasından 7-8 ay sonra ortaya çıktığı, davalının zamanaşımı definde bulunduğu, 2 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğu ancak davalı tarafın ağır kusurlu olması halinde bu sürenin uygulanmayacağı, ağır kusur kavramının kanunda tarif edilmediği, her olayın özelliğine göre değerlendirilmesi gerektiği, öğretide ise genelde satıcının hile ve saklama ile satışı yapılan maldaki ayıpların saklanması olarak kabul edildiği, mevcut davadaki ayıpların satıcı tarafından bilindiği ve hile ile alıcıdan saklandığının tespit edilemediği, davanın makinenin teslim tarihinden itibaren 2 yıllık garanti süresinin dolmasından sonra açıldığı gerekçesiyle davanın zamanaşımı süresinde dolması nedeniyle reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı vekili; makinenin 17/07/2014 tarihinde satın alındığını, eksper servisle yaptığı görüşmede arızalı yatak rulmanları ve blower ömrünün bu tip makineler için 20-30 yıl olduğu bilgisine ulaştığını, eksper tarafından arızanın gizli ayıptan kaynaklandığının tespit edildiğini, BK 231.maddesine göre satıcı, satılanı ayıplı olarak devretmekte ağır kusurlu ise, iki yıllık zamanaşımı süresinden yararlanamayacağını, sigortalının makineyi uzun yıllar kullanılacağını öngörerek satın aldığını, eksperin bu süreyi 20-30 yıl ve bilirkişinin de 7/24 çalışması halinde en az 10 yıl olarak tespit ettiğini, satın alan firmanın garanti süresi dolduktan sadece 7-8 ay sonra bozulacağını bilse idi bu makineyi almayacağının açık olduğunu, kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Dava, sigortalı makinedeki arıza nedeniyle sigortalıya ödenen miktarın davalı satıcıdan TBK nun ayıba karşı tekeffül hükümlerine dayalı zararın tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. Davalı vekili süresinde zamanaşımı defiinde bulunmuştur. Uyuşmazlık konusu mal ticari satımdan kaynaklı olması nedeniyle dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6102 sayılı TTK.'nın 23/1 maddesinin yollaması gereğince 6098 sayılı TBK.’nun 231/1 maddesi kapsamında değerlendirilmesi gerekir. Bu maddeye göre ticari satımlarda ayıba karşı tekeffül hükümlerine dayalı her türlü dava, satılandaki ayıp daha sonra çıkmış olsa bile satılanın alıcıya devrinden başlayarak iki yıl geçmekle zamanaşımına uğrar.
Davaya konu makinanın teslim tarihinin 17/07/2014 olduğu, 03/04/2017 tarihinde bu cihazın arızalandığı anlaşılmıştır.İcra takibinin açılış tarihi 09/11/2018 olup teslim tarihi gözetildiğinde 6098 sayılı TBK.’nun 231/1 maddesinde öngörülen 2 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğu anlaşılmaktadır. Somut olayda; elde ki davanın alıcı sigortalıya halefen açıldığı,teslimden itibaren 2 yıllık süreden sonra makine arızasının ortaya çıktığı , garanti süresinin de 2 yıl olduğu ,satıcı davalının ağır kusurlu bulunduğuna yönelik delil sunulmadığı ,TBK nun 231.maddesinde yazılı 2 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğu anlaşılmakla davanın zamanaşımı nedeniyle reddine ilişkin hükümde isabetsizlik olmadığından davacı vekilinin istinaf nedenleri yerinde görülmemiş,istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına, İstinaf yoluna başvuran davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.21/10/2021
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/134479 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi