Ambalaj benzerliği

11. Hukuk Dairesi         2022/3812 E.  ,  2024/188 K.

"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi

SAYISI 2020/822 Esas, 2022/443 Karar

DAVA TARİHİ

HÜKÜM

Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ İstanbul Anadolu 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi

SAYISI 2017/356 E., 2018/71 K.

Taraflar arasındaki haksız rekabet ve marka hakkına tecavüzün tespiti, durdurulması ve tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketin veteriner hekimliği ve ruhsatı ile BAKOSEL markalı veteriner vitamin mineral kombinasyonu içeriğine sahip hayvan sağlığı ürününün üreticisi ve ülke çapındaki resmi ... yetkilisi olduğunu, ürünü 5. sınıfta tescil ettirdiğini ve BAKOSEL ürününün tüm mülkiyet haklarının maliki olduğunu, ürünün 1976 yılından beri aynı ambalaj ile piyasaya sunulduğunu, davalının müvekkilinin markasının yazım karakteri ve ürünün ambalajını birebir kopyalamak suretiyle tescilli olmayan DEPOJEL isimli vitamin mineral içeren beslenme takviyesi içerikli ürünü piyasaya sürdüğünü, müvekkilinin marka itibarını zedeleyerek haksız kazanç temin ettiğini, dava konusu ambalajların ortalama tüketici nezdinde karıştırabileceğini, aynı ürün olduğu izlenimi uyandırabileceğini, bu durumun müvekkilinin ticari zararını arttırdığını ileri sürerek davalı kullanımının müvekkilinin tescilli marka ve tescilsiz ambalaj tasarım haklarına tecavüz ettiğinin ve davalı ürünün haksız rekabet teşkil ettiğinin tespitini, davalının haksız tüm fiillerinin men’ini, tecavüz fiilinde kullanılan araçların imhasını, müvekkili lehine şimdilik 1.000,00 TL maddi, 1.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesini, kararın ilanını talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı iddiasına konu BAKOSEL markasının dava dışı üçüncü bir şirket adına 31. sınıfta kayıtlı olduğunu, davacının hak sahipliğinin ve dava ehliyetinin bulunmadığını, davacı markası ile müvekkilinin ürünü arasında ismen benzerlik bulunmadığından haksız rekabet ve markaya tecavüz iddialarının gerçeği yansıtmadığını, davanın Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmesi gerektiğinden görev yönünden reddini, dava konusu ürünün basit tüketim ürünü olmadığını, veteriner hekimlerce reçete veya tavsiye edildiğini, sunum alanlarının farklı olduğunu, müvekkilinin ürünü ile davacı markasının isimlerinde telaffuz ve yazım açısından bariz şekilde farklılık bulunduğunu, ürün ambalajlarındaki renk tonlarının farklılık arz ettiğini, unvan ve ürün adı birleşiminden oluşan bir ibare ile şirket logo renkleri kullanıldığını, ürünlerin isimleri ile aranan ürünler olduğundan iltibastan söz edilemeyeceğini, davacının zarar iddiasının ...

dışı olduğunu ve tekel oluşturma amacı ile dava açıldığını, anılan ambalaj üzerinde bir hakkı bulunmadığını, bu şekil ve renklerin piyasada yaygın olarak kullanıldığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının tescilli markası ile davalının markasının görsel, işitsel ve kavramsal olarak benzer olmadığı, davacı markasının tescilli olduğu emtialar ve davalı ürününün vitamin ve mineral içeren kapsüllerden oluştuğu, davacı markası ve davalı ürününün sınıfsal benzerliği dışında davalının ürün ambalajının ... ve turuncu renk ile tasarlandığı, turuncu ... ve ... ... şekillerin konumlandırıldığı ürün üzerindeki alanın, BAKOSEL markası ile DEPOJEL markasının ... renkte yazılarak altında 50 yumuşak jelatin kapsül ibaresine yer verilen kısmın konumlandırıldığı alanın yüksek derecede benzerlik teşkil ettiği ve ürün ambalajları arasında iltibas tehlikesinin bulunduğu, ambalajların yüksek düzeyde benzer olması karşısında bilinçli tüketici kitlesi (veteriner hekimler) yönünden dahi iltibas riski yarattığı, kaldı ki tüketici hayvan sahiplerinin de vitamin ve mineral içeren ürünü veterinerlerinden isterken karıştırabilecekleri, davalı tarafın inceleme gününde ticari defter ve kayıtlarını ibraz etmediği, davacı tarafın ticari defter ve belgelerinin incelenmesi neticesinde;

1. 565,09 TL zarara uğradığının tespit edildiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, markadan kaynaklanan tecavüz davasının reddine, haksız rekabetin tespitine, men' ine, ortadan kaldırılmasına, ürün ambalajlarının toplatılarak ürünler iade edildikten sonra ambalajlara el konulmasına, karar kesinleştiğinde imhasına, 1.000,00 TL maddi tazminatı ile 1.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının dayandığı marka tescilinin dava dışı 3. kişi adına olduğunu, deliller celp ve ikmal edilmeden 19.01.2017 de dosya bilirkişiye tevdi edildiği ve 12.04.2017 tarihli dilekçe ile itiraz edildiği halde haklı itirazları dikkate alınmadan, deliller toplanmadan rapor alındığını, dava konusunu incelemenin asliye ticaret mahkemesinin görevinde olduğunu, farklı sınıfta farklı isimdeki ürünlerin benzer olduğu ve haksız rekabet oluştuğu kabulünün hukuka açıkça aykırı olduğunu, davacının tescilsiz ambalajının ... hak sağlamayacağını, davaya konu ürünlerin, görsel ile aranan, tanınan, genel tüketici kitlesinin raftan seçerek aldığı bir ürün olmadığını, reçeteli ilaç olduğunu, renk ve yazı karakterlerinin evrensel bir kullanım olup, mahkemenin ambalajdaki renk-yazı karakterini iltibasa delil addetmesinin geçersiz ve hukuka aykırı olduğunu, ambalajlar arasında bariz farklılıklar bulunduğunu, bilirkişinin davacı iddiaları dışında yorumda bulunduğunu, tüketici kesiminin bilinçli olduğunu, durumun karışıklığa mahal vermeyeceğini, davacının kullanım iddiasını ispat edemediğini, mahkemece davacı üretiminin durdurulduğu iddiasının da incelenmediğini, müvekkilince henüz piyasaya sürülen ürünle ilgili benzerlik iddia eden davacının ihtarda bulunmaksızın dava ikame ettiğini, müvekkilinin kötüniyetinin ispat edilmediğini, davacının kısmen kabul edilen talepleri için davacı lehine fazla yargılama gideri-vekalet ücreti tayin edildiğini, tazminat şartlarının somut olayda bulunmadığını belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının tescilli markasının bulunduğu, davalı kullanımının davacının tescilsiz ambalaj tasarımını ihlal ettiği, dosyaya celbedilmeyen delillerin sonucu etkilemeyeceği, anılan davanın sınai hakka tecavüz istemine de dayandığından mahkemenin görevli olduğu, davalı eylemlerinin davacının iş ürünlerini taklit ettiği, bunun için kanunda aynı faaliyet alanı gibi bir şartın bulunmadığı, önceki tarihli kullanımın davacıya hak sağlayacağı, anılan davacı ürününün reçetesiz satılmadığına ilişkin davalı ispatının bulunmadığı, ambalaj benzerliğinin sübuta erdiği, mahkeme hükmünün sadece renk ve yazı benzerliğine dayandırılmadığı, bilirkişi tespitlerinin çok yönlü ve yerinde olduğu, işbu davada ihtar şartı bulunmadığı, anılan benzerliğin sektör gereği bilinebilecek durumda olduğu, davalının kullanımını kabul ettiği, vekalet ücreti ve yargılama giderlerine ilişkin hükmün doğru kurulduğu, davacının talepten fazla zararının bulunduğunun tespit edildiği gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde istinaf dilekçesindeki itirazlarından ilk istinaf nedeni dışındaki beyanlarını tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, tescilli marka hakkına tecavüz ve tescilsiz ambalaj tasarımına haksız rekabetin tespiti, durdurulması, maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 ... maddeleri.

2.6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 54 üncü maddesi.

3. Değerlendirme ve Sonuç

İlk derece mahkemesince, davalı eyleminin davacının tescilsiz ambalaj tasarımına tecavüz ederek haksız rekabet oluşturduğu kabulü üzerinden hüküm kurulmuş ise de; davaya mesnet davacı ambalaj tasarımının 1976 yılından beri davalının kullanımına benzer bulunan renk ve şekil kombinasyonu ile benzerlik gösterip göstermediği hususunda bir değerlendirme yapılmamıştır. Başka bir deyişle davacı delilleri olarak sunulan mesnet tasarıma konu ilaç ruhsatının ambalaj tasarımına ilişkin bilgi vermediği gözetilmeksizin davacının bu tasarıma ilişkin önceye dayalı kullanımının varlığı kabulü üzerinden eksik incelemeye dayalı hüküm kurulması doğru olmamıştır.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

11.01.2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.