6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Kripto para uyuşmazlığında görevli mahkeme asliye hukuk mahkemesidir

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2022/1073 E. 2022/915 K. · · İlk derece: İSTANBUL 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)Kesin

★ EmsalGörev ve yetkiDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)usul emsali

Davacının nitelemesi: Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor

Sınır kaydı: sınır-aday → 18/19/46/57 (tüketici) — Sınır Cetveli / Negatif Alan

Gerekçe özeti

Kripto varlıkların alım satımına ilişkin bir uyuşmazlıkta, kripto varlıklara dair henüz bir yasal düzenleme bulunmadığından kanunla belirlenmiş özel bir görevli mahkeme yoktur; bu tür işlemler yasal olarak finansal hizmet sayılamayacağından tüketici mahkemesi de görevli değildir. Bu durumda uyuşmazlık, HMK 2. madde uyarınca malvarlığına ilişkin genel hükümler çerçevesinde asliye hukuk mahkemesinin görevine girer.

Ele alınan sorunlar

Kripto para alım-satımından kaynaklanan uyuşmazlıkta görevli mahkemenin belirlenmesi → kısmi kabul

İddia: Davacı vekili, davacının kripto para borsası işletmecisi olduğunu, uyuşmazlığın TTK 4. madde kapsamında ticari dava sayıldığını, bu nedenle görevli mahkemenin asliye ticaret mahkemesi olduğunu, ilk derece mahkemesinin tüketici mahkemesini görevli kabul eden kararının kaldırılmasını istemiştir.

Gerekçe: 6502 sayılı Kanun'un 3/1-k ve 3/1-ı maddelerinde tüketici ve tüketici işlemi tanımlanmış, 49. maddesinde finansal hizmetlere ilişkin mesafeli sözleşmeler düzenlenmiştir; finansal hizmetler banka, kredi, sigorta, bireysel emeklilik, yatırım ve ödeme hizmetlerini kapsar. Ancak karar tarihi itibarıyla kripto varlıkların satışına ilişkin bir yasal düzenleme bulunmadığından, kanunla belirlenmiş görevli mahkeme yoktur; bu durumda görev, HMK'nın göreve ilişkin hükümlerine göre belirlenir. HMK 2. madde, aksine düzenleme bulunmadıkça malvarlığına ilişkin davalarda asliye hukuk mahkemesini görevli kılar. Ticari davalar usul kanunlarında değil TTK'da düzenlenmiştir; yasal düzenleme yapılmadığı sürece kripto varlıklar fiilen finansal varlık niteliğinde olsa da hukuken finansal hizmet olarak kabul edilemez. Bu nedenle, kripto varlık satışına ilişkin işlem finansal hizmet sayılamayacağından tüketici mahkemesinin görevi söz konusu olmaz; genel hükümlere göre malvarlığına ilişkin davalara bakmakla görevli asliye hukuk mahkemesi görevlidir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Kripto varlık alım-satımından kaynaklanan uyuşmazlıklarda, konuya özgü yasal düzenleme bulunmadığı sürece görevli mahkemenin ne ticaret mahkemesi ne de tüketici mahkemesi olduğunu, genel hükümlere göre asliye hukuk mahkemesinin görevli olduğunu belirleyen bir İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi kararıdır; bölgesel ve ikna edici nitelikte emsal değer taşır.

Usul tespitleri

Görevli mahkeme
Kripto varlıkların alım-satımına ilişkin uyuşmazlıklarda, kripto varlıklara dair yasal düzenleme bulunmadığından ve bu işlemler yasal olarak finansal hizmet sayılamayacağından, malvarlığına ilişkin genel hükümler uyarınca asliye hukuk mahkemesi görevlidir.
Dava şartı
Göreve ilişkin dava şartı (HMK 114/1-c, 115/2)

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
kripto varlık görev tüketici işlemi finansal hizmet malvarlığına ilişkin dava asliye hukuk mahkemesi

Atıf yapılan mevzuat: 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun — 6502 sayılı 3/1-k6502 sayılı 3/1-ı6502 sayılı 49 · 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 1HMK 2

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2022/1073

KARAR NO 2022/915

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 29/11/2021

NUMARASI 2021/580 Esas - 2021/874 Karar

DAVA

İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 16/06/2022

Davanın görev yönünden usulden reddine ilişkin verilen kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; davalının, müvekkili şirket bünyesinde ... Id numaralı hesabın sahibi olduğunu, ilgili şahsın hesabına kullanıcının 30/01/2021 tarihinde 325,4 adet DOT yatırdığını, sistemde yaşanan bir sıkıntıdan aynı miktarın 31/01/2021 tarihinde tekrar mükerrer olarak geçtiğini, davaya konu miktarın davalının hesabına fazladan geçtiğinin yazılım ekibi tarafından 01/02/2021 tarihinde tespit edildiğini ancak davalıya ulaşılamadığını, ihtarname gönderildiğini, ihtarnamenin davalıya tebliğ edilmesine rağmen bir ödeme yapılmaması üzerine icra takibi başlatıldığını,takibin davalının itirazı ile durdurulduğunu, davalı tarafından İstanbul ... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptaline,takibin devamına,davalının icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı davaya süresinde cevap vermemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davacı tarafın tacir olduğu, davalı tarafın gerçek kişi olup tacir sıfatının bulunmadığı, davalının yatırım işlemlerinin ticari işletme ile de alakalı bulunmadığı, kişisel olarak bu yatırım işlemlerini yapmasından dolayı uyuşmazlığın çözüm yerinin taraflardan birinin diğer taraf karşısında tüketici sıfatını taşımasından dolayı davanın tüketici mahkemelerinde görülmesi gerektiği gerekçesiyle,davanın usulden reddine ,dosyanın yasal sürede talep halinde İstanbul Nöbetçi Tüketici Mahkemelerine gönderilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; davacının müvekkili şirket bünyesinde bulunan hesabındaki işlemleri kar elde etmek ve yatırım yapmak amacıyla gerçekleştirdiğini, davacı, kripto para borsası olan müvekkili şirkette kripto para alım-satımı işlemleri yaptığını,uyuşmazlık ve taraflar arasındaki hukuki ilişki TTK'nun 4. maddesi kapsamında sayılan ticari davalar arasında olduğunu, bu nedenle de davaya bakmakla görevli mahkemenin asliye ticaret mahkemesi olduğunu, görevsizlik kararının kaldırılmasına, görevli mahkemenin asliye ticaret mahkemesi olarak belirlenmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava; davacı şirket tarafından davalı hesabına sehven mükerrer yatırılan kripto paranın iadesi istemiyle başlatılan takibe vaki itirazın iptali davasına ilişkindir. 6502 sayılı yasanın 3/1-k maddesinde tüketici " Ticari veya mesleki olmayan amaçlı hareket eden gerçek veya tüzel kişi" olarak; 3/1- ı bendinde ise tüketici işlemi "Mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan, eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekâlet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dâhil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlem" olarak tanımlanmıştır.

Aynı yasanın "Diğer Tüketici Sözleşmeleri" başlıklı 5. bölümünde yer alan 49. maddesi, "finansal hizmetlere ilişkin mesafeli sözleşmeler" başlığını taşımaktadır. Bu maddenin 1. fıkrasına göre finansal hizmetler, her türlü banka hizmeti, kredi, sigorta, bireysel emeklilik, yatırım ve ödeme ile ilgili hizmetleri ifade eder. Finansal hizmetlere ilişkin mesafeli sözleşme ise, finansal hizmetlerin uzaktan pazarlanmasına yönelik olarak oluşturulmuş bir sistem çerçevesinde, sağlayıcı ile tüketici arasında uzaktan iletişim araçlarının kullanılması suretiyle kurulan sözleşmelerdir. "şeklinde tanımlanmıştır. HMK. 1 maddesi uyarınca; mahkemelerin görevi ancak kanunla düzenlenir. Bilindiği üzere kripto varlıkların satışına ilişkin yasal düzenleme karar tarihi itibariyle yapılmadığından kanun ile belirlenen görevli mahkeme bulunmamaktadır.Bu nedenle görevli mahkemenin HMK nın göreve ilişkin hükümlerine göre belirlenmesi gerekmektedir.

HMK’nun 2. maddesinde ise “Dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın mal varlığına ilişkin davalarda görevli mahkemenin aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesi” olduğu hükme bağlandığı, ticari davaların ise usul kanunlarında değil, TTK da düzenlendiği ,yasal düzenleme yapılmaması nedeniyle kripto varlıklar fiilen finansal varlık olsa dahi yasal olarak henüz tanımlanmadığı ,kripto varlık satışına ilişkin işlemin de finansal hizmet sayılmasının bu aşamada mümkün olmadığı genel hükümlere göre "mal varlığına ilişkin davalara bakmakla görevli"asliye hukuk mahkemesinin eldeki davaya bakmaya görevli olduğunun kabulü gerekir. Açıklanan nedenlerle;davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılarak, dosyanın görevli bulunan İstanbul Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 29/11/2021 Tarih 2021/580 Esas - 2021/874 Karar sayılı hükmün HMK.'nın 353(1)a-3 gereği KALDIRILMASINA; "Davanın, 6100 sayılı HMKnun 114/1-c bendine ilişkin göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle aynı yasanın 115/2 fıkrası gereğince usulden reddine, HMK.

20. maddesi gereğince işbu gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde taraflardan birinin başvurusu halinde dosyanın görevli bulunan İstanbul Asliye Hukuk Mahkemeleri'ne gönderilmesine, talep olmadığı takdirde, "davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin ihtarına" kararın tebliğ işlemleri tamamlanmak üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine" Davacı tarafından yatırılan 80,70-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 16/06/2022

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/99467 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.