Menfi tespit | Çek istirdatı | Menfi tespit | İstirdat
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2023/6257 E. 2023/7528 K. ·
Kısmen onandı, kısmen bozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
çekin istirdadı↗ çek istirdadı↗ ödeme yasağı↗ çek iptali davası↗ ihtarat↗ ciro silsilesi↗ zilyetlik↗ yetkili hamil↗ çek iptali↗ ciranta↗ ticari defter ve kayıtlar↗ muvazaa↗ lehtar↗ şikayet↗ cy/cy şerhi↗ ciro↗ kesin süre↗ oy yasağı↗ hamil↗ keşideci↗ iptal davası↗ istirdat↗ bilirkişi incelemesi↗ ticari defter↗ tebligat↗ esastan ret↗ iflas↗ çek↗ menfi tespit↗ yükleten (shipper)↗ ibraz↗ kesin hüküm↗ istinaf yoluna başvurulabilirlik↗ e-defter↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesi
SAYISI 2016/304 E., 2018/757 K.
Taraflar arasındaki menfi tespit-çek istirdatı davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.
Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; dava dışı Sis Sayılgan Dokuma Boya İplik San. Tic. A.Ş.' nin davaya konu çeki davalı Kaviteks Kumaşçılık ve Tekstil İnş. San. Tic. Ltd. Şti. lehine keşide ettiğini, davalının da çeki müvekkiline ciro ettiğini ancak çekin müvekkili tarafından cirolanmadan çalındığını, İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2015/1039 E. sayılı dosyasında çek iptali davası açıldığını, davalı ... tarafından çek ... sunulup, davaya müdahil olunduğu için işbu çek istirdatı davasını açma zorunluluğunun doğduğunu, lehtar davalı Kaviteks şirketinin cirosunun yetkili kişi tarafından yapılmaması nedeniyle çekteki ciro silsilesinin bozulduğunu, ciro silsilesi bozulmuş olan çekin iptali gerektiğini, ayrıca çek müvekkili şirket zilyetliğindeyken çalındığı esnada davalı ... Tunçer’e ve ardından ...’ya da cirolandığını ve bilinmedik bir şekilde bir kısım faturalar düzenlendiğini ileri sürerek haksız biçimde ele geçirilen çekin muvazaalı işlem ile üçücü kişiye geçirildiğinin ve borçlu olmadıklarının tespiti ile çekin istirdatına karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalılar davaya cevap vermemişlerdir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davaya konu 04.11.2015 keşide tarihli 300.000,00 TL tutarlı, keşidecisi Sayılgan .... A.Ş., lehtarı Kaviteks .... Ltd. Şti., cirantaları yine Kaviteks .... Ltd. Şti., ... ve ... olan çekin bankaya 04.11.2015 tarihinde ibraz edildiği ve çek üzerindeki kaşede İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesinin ödeme yasağı kararı bulunduğu şerhinin mevcut olduğu, davacının davaya konu çekte zilyet olduğunu iddia ettiği ancak davacının davaya konu çekin yetkili hamili olduğu ve davalı şirket tarafından davacı şirkete verildiği hususunda davacı tarafça dosyaya herhangi bir delil sunulmadığı gibi davacı tarafa verilen ihtaratlı kesin süreye rağmen inceleme ... ve saatinde bu yönden ticari defter ve kayıtlarını bilirkişi incelemesine sunulmadığı, defter ibrazından kaçındığı, davalı şirketin de ihtaratlı tebligata rağmen ticari defter ve kayıtlarının sunulmadığı, davacı tarafça davalı şirket cirosunun yetkili kişi tarafından yapılmadığı ciro silsilesinin bozuk olduğu ileri sürülmüş ise de davalı şirketin bu yönden herhangi bir iddiasının veya savunmasının mevcut olmadığı, dava konusu çekin keşideci tarafından davalı şirkete lehtar sıfatıyla keşide edilerek verildiği, davalı şirket tarafından da davalı ...'e cirolandığı, davalı ... tarafından da davalı ...'ya cirolandığı, davalı ... tarafından süresinde bankaya ibraz edildiği, davacının iddiasını ispatlayamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ön inceleme aşamasında uyuşmazlık tespitinin usulüne uygun olarak yapılmadığını, mahkeme kararının yeterli gerekçeyi içermediğini, çekin lehtarı olan davalı Kaviteks şirketi cirosunun şirketin yetkilisi tarafından yapılmadığı için ciro silsilesinin koptuğunu, mahkemece imza yönünden inceleme yapılmamasının eksiklik olduğunu, alınan bilirkişi raporunun yetersiz olduğunu, müvekkil şirket defterlerinin savcılık soruşturmaları nedeniyle sunulamadığını, daha sonra hazır hale getirildiğini ancak taleplerine rağmen mahkemece defterlerin incelenmesi için ek rapor aldırılmadığını belirterek mahkeme kararının kaldırılması istenmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile mahkeme kararında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; mahkeme kararının yeterli gerekçe içermediğini, uyuşmazlık noktalarının ön inceleme aşamasında usulünce tespit edilmediğini, çekle ilgili yapılan şikayet üzerine başlatılan soruşturmanın akıbeti beklenmeden karar verildiğini, bilirkişi raporunun hükme esas alınamayacağını, eksik ve yetersiz olduğunu, kararın hukuka aykırı olarak verildiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, menfi tespit ve çekin istirdadı istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 ... maddeleri.
2.2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 72 nci maddesi.
3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 ... maddesinde yer ... sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2022/5228 E. 2024/1643 K.
Ortak:çekin istirdadı · ciro silsilesi · zilyetlik · yetkili hamil · ciranta · lehtar · cy/cy şerhi · ciro
İncelediğiniz karardaAsliye Ticaret Mahkemesinin «ödeme yasağı» kararı bulunduğu «şerhinin» mevcut olduğu, davacının davaya konu çekte «zilyet» olduğunu iddia ettiği ancak davacının davaya konu çekin «yetkili hamili» olduğu ve davalı şirket tarafından davacı şirkete verildiği hususunda davacı tarafça dosyaya herhangi bir delil sunulmadığı gibi davacı tarafa verilen «ihtaratlı» «kesin süreye» rağmen inceleme ... ve saatinde bu yönden «ticari defter» ve kayıtlarını «bilirkişi incelemesine» sunulmadığı, defter ibrazından kaçındığı, davalı şirketin de ihtaratlı «tebligata» rağmen ticari defter ve kayıtlarının sunulmadığı, davacı tarafça davalı şirket cirosunun yetkili kişi tarafından yapılmadığı «ciro silsilesinin» bozuk olduğu ileri sürülmüş ise de davalı şirketin bu yönden herhangi bir iddiasının veya savunmasının mevcut olmadığı, dava konusu çekin «keşideci» tarafından davalı şirkete «lehtar» sıfatıyla keşide edilerek verildiği, davalı şirket tarafından da davalı ...'e cirolandığı, davalı ... tarafından da davalı ...'ya cirolandığı, davalı ... tarafından süresinde bankaya «ibraz» edildiği, davacının iddiasını ispatlayamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2015/1039 E. sayılı dosyasında «çek iptali davası» açıldığını, davalı ... tarafından çek ... sunulup, davaya müdahil olunduğu için işbu «çek istirdatı» davasını açma zorunluluğunun doğduğunu, «lehtar» davalı Kaviteks şirketinin cirosunun yetkili kişi tarafından yapılmaması nedeniyle çekteki «ciro silsilesinin» bozulduğunu, ciro silsilesi bozulmuş olan çekin iptali gerektiğini, ayrıca çek müvekkili şirket «zilyetliğindeyken» çalındığı esnada davalı ...
… stinaf dilekçesinde özetle; ön inceleme aşamasında uyuşmazlık tespitinin usulüne uygun olarak yapılmadığını, mahkeme kararının yeterli gerekçeyi içermediğini, çekin «lehtarı» olan davalı Kaviteks şirketi cirosunun şirketin yetkilisi tarafından yapılmadığı için «ciro silsilesinin» koptuğunu, mahkemece imza yönünden inceleme yapılmamasının eksiklik olduğunu, alınan bilirkişi raporunun yetersiz olduğunu, müvekkil şirket «defterlerinin» savcılık soruşturmaları nedeniyle sunulamadığını, daha sonra hazır hale getirildiğini ancak taleplerine rağmen mahkemece defterlerin incelenmesi için ek rapor aldı …
Benzer bu karardaA.Ş. tarafından davacı ...Ş. lehine keşide edildiği, «lehtarın» ilk cirosunun ardından ikinci «cironun» davalı Beyoğlu Asmalı Hotel şirketine ait olduğu, bu ciro üzerinde iptal yazısının bulunduğu, hemen ardından davalı tarafından tekrar ciro edildiği, davalı ...'ın «son» «ciranta» ve «yetkili hamil» olduğu, çekin davalı ... tarafından icra takibine konu edildiği, davacının bir yandan çekte bulunan cirosunun iptal edildiğini ve çekin kendisine iade edilmesi gerektiğini, buna rağmen ciro edilerek diğer davalıya verildiğini, «ticari defterlerinde» de çekin iade «kaydının» yapıldığını iddia ederken bir yandan da çekin çalındığını ileri sürdüğü, davacının iddialarının birbiriyle çeliştiği, kendi ticari kayıtlarına göre çekin, kendisinden sonraki ciranta davalı şirkete ticari ilişki kapsamında verildiği, dolayısıyla çalındığı iddiasının yerinde görülmediği, iptal yazısının davalı şirketin cirosu üzerinde olduğu, iptal edilen cirodan sonra çekin yeniden cirolandığı, «ciro silsilesinde» herhangi bir kopukluk bulunmadığı, davacının cirosunun geçerli olduğu, davacının «çekin istirdadını» talep edebilmesi için öncelikle çekin elinden «rızası» hilafına çıktığını ve son yetkili hamilin çeki iktisabında kötü niyetli veya ağır kusurlu olduğunu ispatlaması gerektiği, davalı ... tarafından çekin geçerli ciro …
DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin «zilyetliğindeki» 200.000,00 TL bedelli çekin 08.09.2015 tarihinde çalındığını, «kıymetli evrakın iptali» istemi ile açılan davaya davalı ...’ın çekin kendisinde olduğunu, çeke dayalı takip başlattığı yönünde beyanda bulunduğunu, Mahkemece de «istirdat davası» açılması için kendilerine süre verildiğini, müvekkili ile diğer davalı şirketin «çek» üzerindeki «cirolarının» üzerine “iptal” yazıldığını, böylece «ciro silsilesinin» bozulduğunu, davalı şirketin iptal cirosunu gördüğü hâlde tekrar cirolamasının «kötü niyet» taşıdığını ileri sürerek müvekkilinin borçlu olmadığının tespitini, «çekin istirdatını», «kötü niyet tazminatının» tahsilini talep etmiştir.
İstinaf Sebepleri Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu çekin sehven «kıymetli evrak iptali» davasına konu edildiğini, çekin «ciro» yoluyla davalı şirkete verilmesinden sonra «hesap mutabakatı» yapılıp hem müvekkilinin hem de davalı şirketin cirosunun iptalinin kararlaştırıldığını, bu suretle ciroların iptal edildiğini, ancak davalı şirketin mutabakata riayetsizlikle çeki tekrar ciroladığını, «ciro silsilesinin» bozulduğunu, iptal yazısının hem müvekkilinin hem de davalı şirketin üzerini kapsadığını, «ticari defter» ve kayıtlar üzerinde yapılan incelemede haklılıklarının kanıtlandığını, davalıların aralarındaki ticari ilişkiyi gösteremediklerini, iyi niyetli «üçüncü kişi» intibaı için çekin davalı ...’a cirolandığını, üzerinde iptal «şerhi» ve çizik bulunan bir çekin alanın iyi niyetli sayılamayacağını ileri sürerek kararın kaldırılmasını istemiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:kıymetli evrak iptali · hesap mutabakatı · istirdat davası · kıymetli evrak · mutabakat · eş rızası · üçüncü kişi · kötü niyet tazminatı
Benzer bu karardaİstinaf Sebepleri Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu çekin sehven «kıymetli evrak iptali» davasına konu edildiğini, çekin «ciro» yoluyla davalı şirkete verilmesinden sonra «hesap mutabakatı» yapılıp hem müvekkilinin hem de davalı şirketin cirosunun iptalinin kararlaştırıldığını, bu suretle ciroların iptal edildiğini, ancak davalı şirketin mutabakata riayetsizlikle çeki tekrar ciroladığını, «ciro silsilesinin» bozulduğunu, iptal yazısının hem müvekkilinin hem de davalı şirketin üzerini kapsadığını, «ticari defter» ve kayıtlar üzerinde yapılan incelemede haklılıklarının kanıtlandığını, davalıların aralarındaki ticari ilişkiyi gösteremediklerini, iyi niyetli «üçüncü kişi» intibaı için çekin davalı ...’a cirolandığını, üzerinde iptal «şerhi» ve çizik bulunan bir çekin alanın iyi niyetli sayılamayacağını ileri sürerek kararın kaldırılmasını istemiştir.
DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin «zilyetliğindeki» 200.000,00 TL bedelli çekin 08.09.2015 tarihinde çalındığını, «kıymetli evrakın iptali» istemi ile açılan davaya davalı ...’ın çekin kendisinde olduğunu, çeke dayalı takip başlattığı yönünde beyanda bulunduğunu, Mahkemece de «istirdat davası» açılması için kendilerine süre verildiğini, müvekkili ile diğer davalı şirketin «çek» üzerindeki «cirolarının» üzerine “iptal” yazıldığını, böylece «ciro silsilesinin» bozulduğunu, davalı şirketin iptal cirosunu gördüğü hâlde tekrar cirolamasının «kötü niyet» taşıdığını ileri sürerek müvekkilinin borçlu olmadığının tespitini, «çekin istirdatını», «kötü niyet tazminatının» tahsilini talep etmiştir.
A.Ş. tarafından davacı ...Ş. lehine keşide edildiği, «lehtarın» ilk cirosunun ardından ikinci «cironun» davalı Beyoğlu Asmalı Hotel şirketine ait olduğu, bu ciro üzerinde iptal yazısının bulunduğu, hemen ardından davalı tarafından tekrar ciro edildiği, davalı ...'ın «son» «ciranta» ve «yetkili hamil» olduğu, çekin davalı ... tarafından icra takibine konu edildiği, davacının bir yandan çekte bulunan cirosunun iptal edildiğini ve çekin kendisine iade edilmesi gerektiğini, buna rağmen ciro edilerek diğer davalıya verildiğini, «ticari defterlerinde» de çekin iade «kaydının» yapıldığını iddia ederken bir yandan da çekin çalındığını ileri sürdüğü, davacının iddialarının birbiriyle çeliştiği, kendi ticari kayıtlarına göre çekin, kendisinden sonraki ciranta davalı şirkete ticari ilişki kapsamında verildiği, dolayısıyla çalındığı iddiasının yerinde görülmediği, iptal yazısının davalı şirketin cirosu üzerinde olduğu, iptal edilen cirodan sonra çekin yeniden cirolandığı, «ciro silsilesinde» herhangi bir kopukluk bulunmadığı, davacının cirosunun geçerli olduğu, davacının «çekin istirdadını» talep edebilmesi için öncelikle çekin elinden «rızası» hilafına çıktığını ve son yetkili hamilin çeki iktisabında kötü niyetli veya ağır kusurlu olduğunu ispatlaması gerektiği, davalı ... tarafından çekin geçerli ciro …
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2013/2661 E. 2013/4004 K.
Ortak:ciro silsilesi · yetkili hamil · lehtar · ciro · hamil · çek
İncelediğiniz karardaAsliye Ticaret Mahkemesinin «ödeme yasağı» kararı bulunduğu «şerhinin» mevcut olduğu, davacının davaya konu çekte «zilyet» olduğunu iddia ettiği ancak davacının davaya konu çekin «yetkili hamili» olduğu ve davalı şirket tarafından davacı şirkete verildiği hususunda davacı tarafça dosyaya herhangi bir delil sunulmadığı gibi davacı tarafa verilen «ihtaratlı» «kesin süreye» rağmen inceleme ... ve saatinde bu yönden «ticari defter» ve kayıtlarını «bilirkişi incelemesine» sunulmadığı, defter ibrazından kaçındığı, davalı şirketin de ihtaratlı «tebligata» rağmen ticari defter ve kayıtlarının sunulmadığı, davacı tarafça davalı şirket cirosunun yetkili kişi tarafından yapılmadığı «ciro silsilesinin» bozuk olduğu ileri sürülmüş ise de davalı şirketin bu yönden herhangi bir iddiasının veya savunmasının mevcut olmadığı, dava konusu çekin «keşideci» tarafından davalı şirkete «lehtar» sıfatıyla keşide edilerek verildiği, davalı şirket tarafından da davalı ...'e cirolandığı, davalı ... tarafından da davalı ...'ya cirolandığı, davalı ... tarafından süresinde bankaya «ibraz» edildiği, davacının iddiasını ispatlayamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2015/1039 E. sayılı dosyasında «çek iptali davası» açıldığını, davalı ... tarafından çek ... sunulup, davaya müdahil olunduğu için işbu «çek istirdatı» davasını açma zorunluluğunun doğduğunu, «lehtar» davalı Kaviteks şirketinin cirosunun yetkili kişi tarafından yapılmaması nedeniyle çekteki «ciro silsilesinin» bozulduğunu, ciro silsilesi bozulmuş olan çekin iptali gerektiğini, ayrıca çek müvekkili şirket «zilyetliğindeyken» çalındığı esnada davalı ...
… stinaf dilekçesinde özetle; ön inceleme aşamasında uyuşmazlık tespitinin usulüne uygun olarak yapılmadığını, mahkeme kararının yeterli gerekçeyi içermediğini, çekin «lehtarı» olan davalı Kaviteks şirketi cirosunun şirketin yetkilisi tarafından yapılmadığı için «ciro silsilesinin» koptuğunu, mahkemece imza yönünden inceleme yapılmamasının eksiklik olduğunu, alınan bilirkişi raporunun yetersiz olduğunu, müvekkil şirket «defterlerinin» savcılık soruşturmaları nedeniyle sunulamadığını, daha sonra hazır hale getirildiğini ancak taleplerine rağmen mahkemece defterlerin incelenmesi için ek rapor aldı …
Benzer bu karardaŞti. olduğu, «lehtar» cirosunun iptal edildiği, bu iptalden sonra lehtarın usulüne uygun bir cirosunun da bulunmadığı, «ciro silsilesinin» kopuk olup, bu sebeple «ihtiyati haciz» isteyenin «yetkili hamil» olmadığı gerekçesiyle itirazın kabulüne, «ihtiyati hacze itiraz» eden ...
Oysa, ihtiyati hacze konu çekteki iptal cirosu «çek» «lehtarının» cirosu olmayıp, lehtarın cirosunun hemen altında bulunan banka kaşesinin iptaline ilişkindir.
Bu nedenle, mahkemece «ciro silsilesinde» kopukluk olduğu gerekçesi ile itirazın kabulüne karar verilmesi doğru olmamış, kararın «ihtiyati haciz» isteyen alacaklı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
Sonuç: İncelediğiniz kararda Kısmen bozma ↔ benzerinde Bozma🔶 iki emsal
Farklı:ihtiyati hacze itiraz · ihtiyati haciz · haciz
Benzer bu karardaŞti. olduğu, «lehtar» cirosunun iptal edildiği, bu iptalden sonra lehtarın usulüne uygun bir cirosunun da bulunmadığı, «ciro silsilesinin» kopuk olup, bu sebeple «ihtiyati haciz» isteyenin «yetkili hamil» olmadığı gerekçesiyle itirazın kabulüne, «ihtiyati hacze itiraz» eden ...
Mahkemece, duruşmalı olarak yapılan incelemede, «ihtiyati haciz» kararına süresi içinde itiraz edildiği, ihtiyati haciz kararına dayanak 25.09.2012 keşide tarihli 54.000 USD bedelli çekin «lehtarının» ...Ltd.
Şti.'ne yönelik verilen «ihtiyati haciz» kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.
Talep, «ihtiyati haciz» kararının kaldırılmasına ilişkin olup, mahkemece yukarıda yazılı gerekçeler ile ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2023/6257 E. , 2023/7528 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi
SAYISI 2019/446 Esas, 2021/1976 Karar
HÜKÜM
Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesi
SAYISI 2016/304 E., 2018/757 K.
Taraflar arasındaki menfi tespit-çek istirdatı davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.
Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; dava dışı Sis Sayılgan Dokuma Boya İplik San. Tic. A.Ş.' nin davaya konu çeki davalı Kaviteks Kumaşçılık ve Tekstil İnş. San. Tic. Ltd. Şti. lehine keşide ettiğini, davalının da çeki müvekkiline ciro ettiğini ancak çekin müvekkili tarafından cirolanmadan çalındığını, İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2015/1039 E. sayılı dosyasında çek iptali davası açıldığını, davalı ... tarafından çek ... sunulup, davaya müdahil olunduğu için işbu çek istirdatı davasını açma zorunluluğunun doğduğunu, lehtar davalı Kaviteks şirketinin cirosunun yetkili kişi tarafından yapılmaması nedeniyle çekteki ciro silsilesinin bozulduğunu, ciro silsilesi bozulmuş olan çekin iptali gerektiğini, ayrıca çek müvekkili şirket zilyetliğindeyken çalındığı esnada davalı ...
Tunçer’e ve ardından ...’ya da cirolandığını ve bilinmedik bir şekilde bir kısım faturalar düzenlendiğini ileri sürerek haksız biçimde ele geçirilen çekin muvazaalı işlem ile üçücü kişiye geçirildiğinin ve borçlu olmadıklarının tespiti ile çekin istirdatına karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalılar davaya cevap vermemişlerdir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davaya konu 04.11.2015 keşide tarihli 300.000,00 TL tutarlı, keşidecisi Sayılgan .... A.Ş., lehtarı Kaviteks .... Ltd. Şti., cirantaları yine Kaviteks .... Ltd. Şti., ... ve ... olan çekin bankaya 04.11.2015 tarihinde ibraz edildiği ve çek üzerindeki kaşede İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesinin ödeme yasağı kararı bulunduğu şerhinin mevcut olduğu, davacının davaya konu çekte zilyet olduğunu iddia ettiği ancak davacının davaya konu çekin yetkili hamili olduğu ve davalı şirket tarafından davacı şirkete verildiği hususunda davacı tarafça dosyaya herhangi bir delil sunulmadığı gibi davacı tarafa verilen ihtaratlı kesin süreye rağmen inceleme ...
ve saatinde bu yönden ticari defter ve kayıtlarını bilirkişi incelemesine sunulmadığı, defter ibrazından kaçındığı, davalı şirketin de ihtaratlı tebligata rağmen ticari defter ve kayıtlarının sunulmadığı, davacı tarafça davalı şirket cirosunun yetkili kişi tarafından yapılmadığı ciro silsilesinin bozuk olduğu ileri sürülmüş ise de davalı şirketin bu yönden herhangi bir iddiasının veya savunmasının mevcut olmadığı, dava konusu çekin keşideci tarafından davalı şirkete lehtar sıfatıyla keşide edilerek verildiği, davalı şirket tarafından da davalı ...'e cirolandığı, davalı ... tarafından da davalı ...'ya cirolandığı, davalı ... tarafından süresinde bankaya ibraz edildiği, davacının iddiasını ispatlayamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ön inceleme aşamasında uyuşmazlık tespitinin usulüne uygun olarak yapılmadığını, mahkeme kararının yeterli gerekçeyi içermediğini, çekin lehtarı olan davalı Kaviteks şirketi cirosunun şirketin yetkilisi tarafından yapılmadığı için ciro silsilesinin koptuğunu, mahkemece imza yönünden inceleme yapılmamasının eksiklik olduğunu, alınan bilirkişi raporunun yetersiz olduğunu, müvekkil şirket defterlerinin savcılık soruşturmaları nedeniyle sunulamadığını, daha sonra hazır hale getirildiğini ancak taleplerine rağmen mahkemece defterlerin incelenmesi için ek rapor aldırılmadığını belirterek mahkeme kararının kaldırılması istenmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile mahkeme kararında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; mahkeme kararının yeterli gerekçe içermediğini, uyuşmazlık noktalarının ön inceleme aşamasında usulünce tespit edilmediğini, çekle ilgili yapılan şikayet üzerine başlatılan soruşturmanın akıbeti beklenmeden karar verildiğini, bilirkişi raporunun hükme esas alınamayacağını, eksik ve yetersiz olduğunu, kararın hukuka aykırı olarak verildiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, menfi tespit ve çekin istirdadı istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 ... maddeleri.
2.2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 72 nci maddesi.
3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 ... maddesinde yer ... sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 ... maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
20.12.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/990183100 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz