Alacak
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2023/183 E. 2023/6946 K. ·
Kısmen onandı, kısmen bozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
2006/1 sayılı tebliğ↗ genel yetkili mahkeme↗ emsal banka uygulaması↗ erken kapama komisyonu↗ esnaf↗ ticari kredi↗ denetime elverişlilik↗ genel kredi sözleşmesi↗ komisyon↗ istirdat↗ havale↗ kredi sözleşmesi↗ ilan↗ yükleten (shipper)↗ avans faizi↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece 31.05.2018 gün ve 2017/115 E. 2018/200 K. sayılı kararı ile kredinin esnaf kredisi olduğu, davaya genel yetkili Asliye Hukuk Mahkemesi sıfatıyla bakılarak alınan bilirkişi raporu doğrultusunda davacıdan tahsil edilen erken ödeme ücretinin fahiş olduğu, dava konusu kredi ile aynı krediler için bankacılık genel uygulamalarında %2 oranında erken kapama bedeli tahsil edildiği, davalı bankanın erken kapama ücreti olarak 1.974,00 TL tahsil edebilecek iken, davacıdan 11.963,81 TL tahsil ettiği, davacının kendisinden haksız olarak tahsil edilen 9.989,81 TL'nin iadesini talep etmekte haklı olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 9.989,81 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle tahsiline karar verilmiş, karar davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
B. Bozma Kararı
Dairenin 30.09.2019 tarih, 2018/5750 E. 2019/5991 K. sayılı kararıyla, davalı bankanın, kredinin erken kapatıldığı tarih itibariyle davaya konu kredi türü için belirleyip ilan ettiği bir erken kapama komisyon oranı bulunup bulunmadığı araştırılarak, varsa bu oran üzerinden erken kapama komisyonu tahsil edebileceğinin kabulü ile sonucuna göre hüküm tesis edilmesi, bulunmadığı takdirde ise, tahsil edilen bedelin emsal banka uygulamalarına göre orantılı olup olmadığı değerlendirilerek bir karar verilmesi gereğine işaret edilerek bozulmuştur.
E. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, davalı bankanın davaya konu kredi türü nedeniyle erken kapama komisyon oranı bulunup bulunmadığı araştırılmış, banka cevabi yazısına göre sabit bir komisyon oranı bulunmadığı, kullanılan kredi türü ve kredi kapama tarihindeki piyasa koşullarına göre belirleme yapıldığı, emsal banka uygulamaları dikkate alındığında, kredinin erken kapanması nedeniyle erken kapama komisyonunun alındığı, bu komisyonun her banka yönüyle ayrı belirlendiği, 20.07.2022 havale tarihli bilirkişi ek raporu, yasal mevzuat ve dosyaya kazandırılan belgeler göz önünde bulundurulduğunda, denetime elverişli bulunduğu, rapora göre ortalama erken kapama komisyonunun %3.60 oranında olabileceği dikkate alınarak yapılan hesaplamada fazla ödemenin bulunduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 8.233,01 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
IV. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; taraflar arasında imzalanan genel kredi sözleşmesinin nitelikli olduğunu, bu nedenle davaya asliye ticaret mahkemesi olarak bakılması gerektiğini, hükme esas alınan bilirkişi raporunun ve müzekkere cevaplarının hatalı olduğunu, aritmetik ortalama ile sonuca ulaşılamayacağını, emsal kredi araştırmasının kredinin tüm özellikleri belirtilerek yapılması gerektiğini, müvekkilinin tahsil etmiş olduğu erken kapama bedelinin diğer bankaların oranlarından düşük olduğunu, davacının erken kapama sonucu faiz ödemesi yapmadığını, erken kapama ücreti çıkarıldığında davacının menfaatinin bulunduğunu, bu miktarda da bankanın zararı oluştuğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, kredinin erken ödenmesi nedeniyle erken ödeme adı altında tahsil edilen bedelin istirdatı isteğine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
09.12.2006 tarihli Resmi Gazete’de ... Bankası tarafından yayınlanan ve 2014/6 sayılı Tebliğ ile güncellenen 2006/1 sayılı Tebliğin 3,4 ve 6 ncı maddeleri
3. Değerlendirme
Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalı vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2018/5750 E. 2019/5991 K.
Ortak:genel yetkili mahkeme · emsal banka uygulaması · erken kapama komisyonu · esnaf · komisyon · istirdat · kredi sözleşmesi · ilan · Alacak
İncelediğiniz kararda2019/5991 K. sayılı kararıyla, davalı bankanın, kredinin erken kapatıldığı tarih itibariyle davaya konu kredi türü için belirleyip «ilan» ettiği bir «erken kapama komisyon» oranı bulunup bulunmadığı araştırılarak, varsa bu oran üzerinden erken kapama komisyonu tahsil edebileceğinin kabulü ile sonucuna göre hüküm tesis edilmesi, bulunmadığı takdirde ise, tahsil edilen bedelin «emsal banka uygulamalarına» göre orantılı olup olmadığı değerlendirilerek bir karar verilmesi gereğine işaret edilerek bozulmuştur.
Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, davalı bankanın davaya konu kredi türü nedeniyle «erken kapama komisyon» oranı bulunup bulunmadığı araştırılmış, banka cevabi yazısına göre sabit bir komisyon oranı bulunmadığı, kullanılan kredi türü ve kredi kapama tarihindeki piyasa koşullarına göre belirleme yapıldığı, «emsal banka uygulamaları» dikkate alındığında, kredinin erken kapanması nedeniyle erken kapama komisyonunun alındığı, bu komisyonun her banka yönüyle ayrı belirlendiği, 20.07.2022 «havale» tarihli bilirkişi ek raporu, yasal mevzuat ve dosyaya kazandırılan belgeler göz önünde bulundurulduğunda, «denetime elverişli» bulunduğu, rapora göre ortalama erken kapama komisyonunun %3.60 oranında olabileceği dikkate alınarak yapılan hesaplamada fazla ödemenin bulunduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 8.233,01 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek «avans faizi» ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
2018/200 K. sayılı kararı ile kredinin «esnaf» kredisi olduğu, davaya «genel yetkili» Asliye Hukuk Mahkemesi sıfatıyla bakılarak alınan bilirkişi raporu doğrultusunda davacıdan tahsil edilen erken ödeme ücretinin fahiş olduğu, dava konusu kredi ile …
Benzer bu karardaBu durumda mahkemece, davalı bankanın, kredinin erken kapatıldığı tarih itibariyle davaya konu kredi türü için belirleyip «ilan» ettiği bir «erken kapama komisyon» oranı bulunup bulunmadığı araştırılarak varsa bu oran üzerinden erken kapama komisyonu tahsil edebileceğinin kabulü ile sonucuna göre hüküm tesis edilmesi, bulunmadığı takdirde ise, tahsil edilen bedelin «emsal banka uygulamalarına» göre orantılı olup olmadığı değerlendirilerek bir karar verilmesi gerekirken, «eksik incelemeye» dayalı olarak hüküm tesisi doğru görülmemiş, kararın davalı yararına bozulmasını gerektirmiştir.
… göre; vergi dairesince gönderilen 08.02.2018 tarihli yazıda davacının 30.04.2003 tarihinde karayolu ile şehirler arası yük taşımacılığı faaliyetine başladığının ve «kaydının» halen devam ettiğinin bildirildiği, kullanılan kredinin Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun Kapsamında kalmadığı, «esnaf» kredisi olduğu, davaya «genel yetkili» Asliye Hukuk Mahkemesi sıfatıyla bakılarak alınan bilirkişi raporu doğrultusunda davacıdan tahsil edilen erken ödeme ücretinin fahiş olduğu, dava konusu kredi ile …
Bu durumda, kredilerde bankalar tarafından alınacak olan «masrafların» hukukilik denetimi yapılırken anılan düzenleme gereğince davalı bankanın belirlediği ve «ilan» ettiği «komisyon» oranları bulunduğu takdirde bankaların bu oranlar üzerinden masraf vb. alabileceğinin kabulü gerekir.
Sonuç: İncelediğiniz kararda Kısmen bozma ↔ benzerinde Bozma🔶 iki emsal
Farklı:vade · dosya masrafı · cy/cy kaydı · eksik inceleme
Benzer bu kararda… göre; vergi dairesince gönderilen 08.02.2018 tarihli yazıda davacının 30.04.2003 tarihinde karayolu ile şehirler arası yük taşımacılığı faaliyetine başladığının ve «kaydının» halen devam ettiğinin bildirildiği, kullanılan kredinin Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun Kapsamında kalmadığı, «esnaf» kredisi olduğu, davaya «genel yetkili» Asliye Hukuk Mahkemesi sıfatıyla bakılarak alınan bilirkişi raporu doğrultusunda davacıdan tahsil edilen erken ödeme ücretinin fahiş olduğu, dava konusu kredi ile …
… neceği, 4. maddesinde ise reeskont kaynaklı krediler dışındaki kredilere uygulanacak faiz oranları ile faiz dışında sağlanacak diğer menfaatlerin ve tahsil olunacak «masrafların» nitelikleri ve sınırlarını, serbestçe belirleneceği kabul edilmiştir.
Yine aynı Tebliğin 6/2. maddesine göre bankalar, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasına bildirdikleri azami oranları aşmamak kaydıyla, mevduat ve kredi işlemlerinde uygulayacakları faiz oranlarını ve katılma hesaplarında uygulayacakları kâr ve zarara katılma oranlarını «vadelerine» göre tüm şubelerinde halkın görebileceği şekilde «ilan» eder ve bu oranları internet sitelerinde yayımlar.
Bu durumda, kredilerde bankalar tarafından alınacak olan «masrafların» hukukilik denetimi yapılırken anılan düzenleme gereğince davalı bankanın belirlediği ve «ilan» ettiği «komisyon» oranları bulunduğu takdirde bankaların bu oranlar üzerinden masraf vb. alabileceğinin kabulü gerekir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/3837 E. 2017/6508 K.
Ortak:erken kapama komisyonu · komisyon · Alacak
İncelediğiniz kararda2019/5991 K. sayılı kararıyla, davalı bankanın, kredinin erken kapatıldığı tarih itibariyle davaya konu kredi türü için belirleyip «ilan» ettiği bir «erken kapama komisyon» oranı bulunup bulunmadığı araştırılarak, varsa bu oran üzerinden erken kapama komisyonu tahsil edebileceğinin kabulü ile sonucuna göre hüküm tesis edilmesi, bulunmadığı takdirde ise, tahsil edilen bedelin «emsal banka uygulamalarına» göre orantılı olup olmadığı değerlendirilerek bir karar verilmesi gereğine işaret edilerek bozulmuştur.
Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, davalı bankanın davaya konu kredi türü nedeniyle «erken kapama komisyon» oranı bulunup bulunmadığı araştırılmış, banka cevabi yazısına göre sabit bir komisyon oranı bulunmadığı, kullanılan kredi türü ve kredi kapama tarihindeki piyasa koşullarına göre belirleme yapıldığı, «emsal banka uygulamaları» dikkate alındığında, kredinin erken kapanması nedeniyle erken kapama komisyonunun alındığı, bu komisyonun her banka yönüyle ayrı belirlendiği, 20.07.2022 «havale» tarihli bilirkişi ek raporu, yasal mevzuat ve dosyaya kazandırılan belgeler göz önünde bulundurulduğunda, «denetime elverişli» bulunduğu, rapora göre ortalama erken kapama komisyonunun %3.60 oranında olabileceği dikkate alınarak yapılan hesaplamada fazla ödemenin bulunduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 8.233,01 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek «avans faizi» ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
Benzer bu karardaYargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebepler ile mahkemece 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun «genel işlem şartlarına» dair hükümleri açısından değerlendirme yapıldığında sözleşme hükümlerinin geçerli olduğu sonucuna varıldığı takdirde «erken kapama komisyonunun sözleşme» hükümlerine göre değerlendirilecek olmasına göre, davacı «temsilcisinin» HUMK 440. maddesinde sayılan hallerden hiçbirisini ihtiva etmeyen karar düzeltme isteminin reddi gerekmiştir.
Sonuç: İncelediğiniz kararda Kısmen bozma ↔ benzerinde Bozma🔶 iki emsal
Farklı:komisyon sözleşmesi · genel işlem şartı · temsil
Benzer bu karardaYargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebepler ile mahkemece 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun «genel işlem şartlarına» dair hükümleri açısından değerlendirme yapıldığında sözleşme hükümlerinin geçerli olduğu sonucuna varıldığı takdirde «erken kapama komisyonunun sözleşme» hükümlerine göre değerlendirilecek olmasına göre, davacı «temsilcisinin» HUMK 440. maddesinde sayılan hallerden hiçbirisini ihtiva etmeyen karar düzeltme isteminin reddi gerekmiştir.
Mahkemece, davanın reddine dair verilen kararın davacı «temsilcisince» temyizi üzerine karar Dairemizce bozulmuştur.
Davacı «temsilcisi» bu kez karar düzeltme isteminde bulunmuştur.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2023/183 E. , 2023/6946 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI 2019/292 Esas, 2022/281 Karar
HÜKÜM
Kısmen kabul
Taraflar arasındaki alacak davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Mahkeme kararı, davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalının Yalıkavak Şubesinden 31.01.2013 tarihinde 100.000,00 TL tutarında beş yıl vadeli kredi kullandığını, anılan kredinin müvekkilince 05.03.2013 tarihinde erken ödenerek kapatıldığını, davalının erken ödeme nedeniyle müvekkilinden 11.963,81 TL tahsil ettiğini, erken ödeme maliyeti adı altında yapılan tahsilatın haksız olduğunu ileri sürerek 11.963,81 TL’nin avans faiziyle tahsilini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının ticari kredi kullandığını, erken ödeme nedeniyle yapılan tahsilatın usul ve yasaya uygun olduğunu, müvekkilinin kusurunun bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.
III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Mahkemece Verilen Karar
Mahkemece 31.05.2018 gün ve 2017/115 E. 2018/200 K. sayılı kararı ile kredinin esnaf kredisi olduğu, davaya genel yetkili Asliye Hukuk Mahkemesi sıfatıyla bakılarak alınan bilirkişi raporu doğrultusunda davacıdan tahsil edilen erken ödeme ücretinin fahiş olduğu, dava konusu kredi ile aynı krediler için bankacılık genel uygulamalarında %2 oranında erken kapama bedeli tahsil edildiği, davalı bankanın erken kapama ücreti olarak 1.974,00 TL tahsil edebilecek iken, davacıdan 11.963,81 TL tahsil ettiği, davacının kendisinden haksız olarak tahsil edilen 9.989,81 TL'nin iadesini talep etmekte haklı olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 9.989,81 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle tahsiline karar verilmiş, karar davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
B. Bozma Kararı
Dairenin 30.09.2019 tarih, 2018/5750 E. 2019/5991 K. sayılı kararıyla, davalı bankanın, kredinin erken kapatıldığı tarih itibariyle davaya konu kredi türü için belirleyip ilan ettiği bir erken kapama komisyon oranı bulunup bulunmadığı araştırılarak, varsa bu oran üzerinden erken kapama komisyonu tahsil edebileceğinin kabulü ile sonucuna göre hüküm tesis edilmesi, bulunmadığı takdirde ise, tahsil edilen bedelin emsal banka uygulamalarına göre orantılı olup olmadığı değerlendirilerek bir karar verilmesi gereğine işaret edilerek bozulmuştur.
E. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, davalı bankanın davaya konu kredi türü nedeniyle erken kapama komisyon oranı bulunup bulunmadığı araştırılmış, banka cevabi yazısına göre sabit bir komisyon oranı bulunmadığı, kullanılan kredi türü ve kredi kapama tarihindeki piyasa koşullarına göre belirleme yapıldığı, emsal banka uygulamaları dikkate alındığında, kredinin erken kapanması nedeniyle erken kapama komisyonunun alındığı, bu komisyonun her banka yönüyle ayrı belirlendiği, 20.07.2022 havale tarihli bilirkişi ek raporu, yasal mevzuat ve dosyaya kazandırılan belgeler göz önünde bulundurulduğunda, denetime elverişli bulunduğu, rapora göre ortalama erken kapama komisyonunun %3.60 oranında olabileceği dikkate alınarak yapılan hesaplamada fazla ödemenin bulunduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 8.233,01 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
IV. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; taraflar arasında imzalanan genel kredi sözleşmesinin nitelikli olduğunu, bu nedenle davaya asliye ticaret mahkemesi olarak bakılması gerektiğini, hükme esas alınan bilirkişi raporunun ve müzekkere cevaplarının hatalı olduğunu, aritmetik ortalama ile sonuca ulaşılamayacağını, emsal kredi araştırmasının kredinin tüm özellikleri belirtilerek yapılması gerektiğini, müvekkilinin tahsil etmiş olduğu erken kapama bedelinin diğer bankaların oranlarından düşük olduğunu, davacının erken kapama sonucu faiz ödemesi yapmadığını, erken kapama ücreti çıkarıldığında davacının menfaatinin bulunduğunu, bu miktarda da bankanın zararı oluştuğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, kredinin erken ödenmesi nedeniyle erken ödeme adı altında tahsil edilen bedelin istirdatı isteğine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
09.12.2006 tarihli Resmi Gazete’de ... Bankası tarafından yayınlanan ve 2014/6 sayılı Tebliğ ile güncellenen 2006/1 sayılı Tebliğin 3,4 ve 6 ncı maddeleri
3. Değerlendirme
Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalı vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
V. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,
Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,
29.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/987113000 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz