Haksız Rekabetin Tespiti ve Tazminat
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2022/7646 E. 2023/6723 K. ·
Kısmen onandı, kısmen bozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Usul tespitleri
- Dava şartı
- dava şartı
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
davanın konusuz kalması↗ davanın açılmamış sayılması↗ hakkaniyet↗ tespit davası↗ hizmet sözleşmesi↗ istinaf incelemesi↗ açılmamış sayılma↗ kazanılmış hak↗ yenileme↗ maddi ve manevi tazminat↗ geçersizlik↗ fatura↗ karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi↗ ıslah↗ maddi tazminat↗ yasal faiz↗ ilan↗ dava sebebi↗ eksik inceleme↗ haksız rekabet↗ fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesi↗ yükleten (shipper)↗ dahili dava↗ avans faizi↗ karar verilmesine yer olmadığına↗ zamanaşımı↗ teslim↗ istinaf yoluna başvurulabilirlik↗ husumet↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 2.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2009/22 E., 2017/152 K.
Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen faydalı modelin hükümsüzlüğü, tasarıma ve faydalı modele tecavüzün tespiti, meni, maddi ve manevi tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; asıl davanın kısmen kabulüne, karşı davanın açılmamış sayılmasına, birleşen davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı asıl davada davalı-birleşen davada davacı ... Reklamcılık Ltd. Şti. vekili ve asıl davada davalı ...Ş. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
1-Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin, davalılardan HSBC'nin "kredi kart için müşteri sunum kutusu" hazırlaması talebi üzerine çeşitli sunum kutuları tasarımları hazırladıklarını ve davalı ...'nin tüm reklam işlerinin yürüten diğer davalıya ait e-posta yoluyla gönderdiklerini, beğenilmemesi üzerine bu kez TPE nezdinde 2008/04926 başvuru numaralı tasarım ve 2008/6788 numaralı faydalı model başvurularına konu Kredi Kartı Sunum Kutusu hazırladıklarını, bu tasarımların onaylanması sonucu, davalı ...'nin 3 parti üretim sipariş ettiğini, ilk 50.000 adetlik parti ve ikinci 70.000 adetlik partinin üretilip davalı ...'ye teslim edildiğini, ancak 3. parti üretimin kabul edilmediğini ve davalı ...'nin müvekkilinin özgün tasarımlarını diğer davalı ile birlikte taklit etmeye başladığını, uyarılara rağmen davalıların eylemlerine devam ettiklerini, bu eylemlerden dolayı müvekkilinin maddi ve manevi zarar gördüğünü ileri sürerek davalıların eylemlerinin endüstriyel tasarıma ve faydalı modele tecavüz teşkil ettiğinin tespitine, bu tecavüz fiillerinin durdurulmasına, men'ine, bu eylemlerin aynı zamanda haksız rekabet oluşturduğunun tespitine, men'ine, sonuçlarının ortadan kaldırılmasına, taklit ürünlere ve üretim araçlarına tedbiren el konulmasına, üretimin yasaklanmasına, 20.000,00 TL maddi ve 20.000,00 TL manevi tazminatı davalılardan tahsili ile hükmün ilanını talep etmiş, 26.04.2017 tarihli ıslah dilekçesi ile maddi tazminat talebini 51.843,75 TL'ye yükseltmiştir.
2.Karşı davada davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile HSBC arasında kredi kartlarının tasarımı, sunumu ve reklamı için anlaşma yapıldığını, ürünlerin tasarımının müvekkili tarafından yapıldığını, baskı için ... Grafik ve Matbaacılık şirketiyle anlaşıldığını ve ürünlerin bastırılıp HSBC'ye teslim edildiğini, fiyatın rayiçten çok yüksek oluşu nedeniyle müvekkilinin tasarladığı bu kutuları başka bir firmada daha ucuza bastırdığını, davacının ise 10.09.2008 tarihinde TPE'de 2008/04926 numaralı tasarım başvurusu ve 2008/06788 numaralı faydalı model başvurusu yaptığını, oysa tasarımın müvekkiline ait olduğunu, aslında faydalı model belgesine konu ürünlerin yıllardır yurt içinde ve yurt dışında pek çok firma tarafından üretildiğini ve yenilik unsuru bulunmadığını, ayrıca tasarımın da yeni ve ayırt edici olmadığını, ürünleri kimseye satmadığını, tecavüzün söz konusu olmadığını, davacının kendisine ait olmayan tasarımı kendisininmiş gibi gösterip haksız rekabette bulunduğunu ve müvekkilinin bundan zarar gördüğünü ileri sürerek faydalı model ve tasarım haklarının müvekkiline ait olduğunun tespitine, davalının faydalı model ve tasarım tescillerinin hükümsüzlüğüne, haksız rekabetin tespitine, menine ve 10.000,00 TL maddi tazminatın karşı davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
3-Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde;davalı adına tescilli faydalı modelin yenilik kriterinden yoksun olduğunu, faydalı model buluşla ilgili çok sayıda yabancı patent, yayın, katalog bulunduğunu, faydalı modele konu buluşun teknik özelliklerinin ve tasarımının müvekkili tarafından yapıldığını ve bu hususun davalıya gönderilen e-postadan da anlaşıldığını, dava konusu ürünün yeni olmadığının, buluşun müvekkili tarafından yapıldığının Ankara 1. FSHHM'nin 2009/211 E. sayılı dosyasında tespit edildiğini ileri sürerek davalı adına tescilli 2008/06788 numaralı faydalı modelin hükümsüzlüğüne ve faydalı modelin davalıdan önce müvekkili tarafından bulunduğunun tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
1-Davalı ... Reklamcılık Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; müvekkili ile HSBC arasında, kredi kartlarının tasarımı, sunumu ve reklamı için anlaşma yapıldığını, ürünlerin tasarımının müvekkili tarafından yapıldığını, baskı için ... Grafik ve Matbaacılık şirketiyle anlaşıldığını ve ürünlerin bastırılıp HSBC'ye teslim edildiğini, fiyatın rayiçten çok yüksek oluşu nedeniyle müvekkilinin tasarladığı bu kutuları başka bir firmada daha ucuza bastırdığını, davacının ise 10.09.2008 tarihinde TPE'de 2008/04926 numaralı tasarım başvurusu ve 2008/06788 numaralı faydalı model başvurusu yaptığını, oysa tasarımın müvekkiline ait olduğunu, davacının müvekkilinin hakkını gasp ettiğini, aslında faydalı model belgesine konu ürünlerin yıllardır yurt içinde ve yurt dışında pek çok firma tarafından üretildiğini, faydalı modelin yenilik unsuru bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.
2.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; müvekkili bankanın davalı ile hiçbir ticari bağlantısı bulunmadığından davanın husumetten reddi gerektiğini, müvekkilinin 2007 yılında diğer davalı ...şirketi ile bir Reklam Hizmet Sözleşmesi imzaladığını ve kredi kartlarının müşterilere gönderilmesi için bir kutu tasarlamasını istediğini, diğer davalının yaptığı tasarımın beğenilmesi üzerine ürünlerin teslim edildiğini, 30.05.2008 ve 31.07.2008 tarihli faturalarla bedelinin ... şirketine ödendiğini, müvekkili bankanın muhatabının ... ajans olduğunu, fatura tarihlerinin, davacının tasarım ve faydalı model başvuru tarihlerinden önce olduğunu, bu ürün kutularının ... ajans tarafından tasarlandığını, kaldı ki bu ürünlerin mekanizmalarının sıradan mekanizmalar olduğunu, müvekkilinin bu kutuların kullanım dışında üretimin hiçbir aşamasına dahil olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.
2.Karşı davada davalı ...vekili cevap dilekçesinde; davalı karşı davacının, tasarım ve faydalı modelin yeni olmadığını ispatlar herhangi bir belge sunmadığını, tasarımın kendileri tarafından yaratıldığı iddiasının doğru olmadığını, tasarımın müvekkili tarafından yapıldığını, davalının sahip olduğu tek tasarımın lokum kutusu tasarımı olduğunu, hatta davalı ... Ltd. Şti. firmasının önce bu lokum kutusu görselini göndererek maket-fiyat istendiğini, ancak müvekkilinin kendi tasarımını yaptığını, fiyatın değiştiğini çünkü artık davalı-karşı davacının lokum kutusuna benzeyen tasarımının değil, müvekkilinin yeni ve ayırt edici tasarımının üretiminin söz konusu olduğunu, 23.05.2008'de 50.000 kutunun, 16.06.2008'de 70.000 kutunun başarıyla yapılıp teslim edildiğini, 11.09.2008'de tekrar 70.000 kutu için fiyat istendiğini, müvekkilinin aynı fiyatı verdiğini, 18 Eylül 2008'de kutuların HSBC tarafından başka bir matbaada üretildiğinin tespit edilmesi üzerine ... Ltd. Şti. firmasına bir uyarı e-mail'i gönderdiklerini, daha sonra da bu davanın açıldığını, müvekkilinin tasarımının, farklı ve özgün bir tasarım olduğunu, karşı davanın mesnetsiz olduğunu, tasarımın ve faydalı modelin henüz tescil edilmediğini ve başvuru aşamasında olduğunu, ayrıca hükümsüzlük taleplerine dayanak gösterilen tasarımın da müvekkilinin tasarım ve faydalı modeli ile benzer olmadığını, faydalı modelin yeni ve tescil edilebilir olduğunu, tasarımın da yeni ve ayırt edici olduğunu savunarak karşı davanın reddini istemiştir.
3-Birleşen davada davalı ... Grafik ve Matbaacılık Tic. ve San. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; kredi kartı kutusunun dava dışı HSBC Bank'ın talebi üzerine hazırlanıp bankanın reklam ajansı olan davacı firmaya gönderildiğini, faydalı model konusu buluşun ve tasarımının müvekkiline ait olduğunu, davalı tarafından örnek gösterilen kutu ile müvekkilinin geliştirdiği kredi kartı sunum kutusunun birbirinden farklı olduğunu, taraflar arasındaki e-posta yazışmaları incelendiğinde görüleceği üzere gerçek hak sahipliğinin müvekkiline ait olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 04.07.2017 tarih, 2009/22 E. ve 2017/152 K. sayılı kararıyla; asıl davada, davacı ... Grafik ... Ltd. Şti. tarafından davalılar aleyhine açılan davanın kısmen kabulü ile davalıların dava konusu kredi kartı sunum kutusu yönünden davacı faydalı model hakkına tecavüzünün ve haksız rekabetinin tespiti, durdurulması, önlenmesi ve sonuçlarının ortadan kaldırılmasına, davacının endüstriyel tasarım hakkına yönelik taleplerinin tasarımın Ankara 1. FSHHM tarafından tasarımın hükümsüz kılınması nedeniyle taleplerinin reddine, davaya konu taklit ürünlere el konularak imhasına, davacının yoksun kaldığı kazanca ilişkin asıl ve ıslah edilen davada 51.843,75 TL'nin 22.10.2008 tarihinden itibaren yürütülecek değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davalıların tecavüzüne yönelik somut olayın özelliğine göre takdiren 20.000,00 TL manevi tazminatın 22.10.2008 tarihinden itibaren yürütülecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, hükmün ilanına; karşı davada davacı Greyworld Wide Ltd. Şti. tarafından davalı ... Grafik Ltd. Şti. aleyhine açılan faydalı model ve endüstriyel tasarımda hak sahipliğinin tespiti, faydalı model ve endüstriyel tasarımın hükümsüzlüğü ve tazminat talepli davanın davacı tarafından takip edilmemesi nedeniyle 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 150 nci maddesi uyarınca açılmamış sayılmasına, birleşen davanın reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili ve davalı ... Ltd. Şti. vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin 19.10.2020 tarih, 2017/5632 E. ve 2020/1745 K. sayılı kararıyla; dava tarihinde davacı adına tescilli faydalı model belgesinin geçerli olduğu, yargılama sırasında 12.05.2016 tarihi itibarıyla yıllık ücreti ödenmediğinden geçersiz olduğunun sabit olduğu, ilk derece mahkemesinin gerekçeli kararında faydalı model belgesinin yargılama sırasında geçersiz olduğu açıklanmasına rağmen birleşen davada, davanın konusuz kalması nedeniyle davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekirken hükümsüzlük kararı verilmesinin yerinde olmadığı, her ne kadar yargılama sırasında faydalı model belgesi müddet dolmuşsa da, dava tarihinde geçerli tescili olduğundan ve tescilden kaynaklanan hukuki korumadan yararlanacağından tecavüz iddiası ve tazminat taleplerinin haklı olup olmadığının tespiti yönünden hükümsüzlük incelemesinin yapılması gerektiği, davalının sunduğu delillerin faydalı model belgesinin yeniliğini ortadan kaldırmayacağının bilirkişi raporuyla tespit edildiği, davacı vekilinin dava dilekçesinde hem patentten, hem de tasarımdan doğan haklarına tecavüz edildiğini ileri sürdüğü ve maddi manevi tazminat talep ettiği, aynı ürünün birden fazla tescil belgesinin koruma kapsamında kalması halinde hakların telahuku (yarışmasının) söz konusu olacağı ve tek bir ihlal eyleminden dolayı ancak bir kez tazminata hükmedilebileceği gerekçesiyle mahkeme kararının kaldırılmasına, asıl davada davacı ... Grafik ... Ltd. Şti. tarafından davalılar aleyhine açılan davanın kısmen kabulü ile davalıların dava konusu kredi kartı sunum kutusu yönünden davacı faydalı model hakkına tecavüzünün ve haksız rekabetinin tespiti, durdurulması, önlenmesi, ve sonuçlarının ortadan kaldırılmasına, davacının endüstriyel tasarım hakkına yönelik taleplerinin tasarımın Ankara 1. FSHHM tarafından tasarımın hükümsüz kılınması nedeniyle taleplerinin reddine, davaya konu taklit ürünlere el konularak imhasına, davacının yoksun kaldığı kazanca ilişkin asıl ve ıslah edilen davada 51.843,75 TL'nin 22.10.2008 tarihinden itibaren yürütülecek değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davalıların tecavüzüne yönelik somut olayın özelliğine göre takdiren 20.000,00 TL manevi tazminatın 22.10.2008 tarihinden itibaren yürütülecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsiline, hükmün ilanına; karşı davanın 6100 Kanunu’nun 150 nci maddesi uyarınca açılmamış sayılmasına, birleşen davada dava konusuz kaldığından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ...Ş. vekili ve Greyworld Wide Ltd. Şti. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
2. Dairemizin 20.06.2022 tarih, 2020/8504 E. ve 2022/5046 K. sayılı kararıyla asıl davanın tasarım ve faydalı model belgesine tecavüzün tespiti, men’i, ref’i ile maddi ve manevi tazminat, birleşen davanın ise asıl davada dayanılan faydalı model belgesinin hükümsüzlüğü istemine ilişkin olduğu, olaya uygulanacak 551 sayılı Patent Haklarının Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin (551 sayılı KHK) 166 ve 130 uncu maddesinin ikinci fıkrasındaki düzenleme uyarınca, faydalı modelin hükümsüzlüğü davasının koruma süresi içinde veya en geç hakkın sona ermesini izleyen beş yıl içinde açılması gerektiği, somut olayda birleşen davanın 25.03.2015 tarihinde açıldığı, hükümsüzlüğü istenilen faydalı model belgesinin ise yıllık yenileme ücretinin yatırılmaması sebebiyle 12.05.2016 tarihinde hükümden düştüğü, anılan düzenleme uyarınca faydalı model belgesinin hükümsüzlüğü yönünden işin esasına girilerek bir değerlendirme yapılması gerekirken bölge adliye mahkemesince hatalı gerekçe ile bu hususta karar verilmesine yer olmadığına kararı verilmesinin doğru olmadığı, öncelikle faydalı model belgesinin hükümsüzlüğü istemi yönünden uyuşmazlık karara bağlanmadan faydalı model belgesine tecavüzün tespiti davası yönünden işin esasına girilerek karar verilmesinin de doğru olmadığı, davalıların asıl davaya yönelik temyiz itirazlarının ise bozma sebebine göre şimdilik incelenmesine gerek görülmediği gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.
B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl davada davacı ... Grafik ... Ltd. Şti. tarafından davalılar aleyhine açılan davanın kısmen kabulü ile davalıların dava konusu kredi kartı sunum kutusu yönünden davacı faydalı model hakkına tecavüzünün ve haksız rekabetinin tespiti, durdurulması, önlenmesi ve sonuçlarının ortadan kaldırılmasına, davacının endüstriyel tasarım hakkına yönelik taleplerinin tasarımın Ankara 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi tarafından tasarımın hükümsüz kılınması nedeniyle reddine, davaya konu taklit ürünlere el konularak imhasına, davacının yoksun kaldığı kazanca ilişkin asıl ve ıslah edilen davada 51.843,75 TL'nin 22.10.2008 tarihinden itibaren yürütülecek değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 20.000,00 TL manevi tazminatın 22.10.2008 tarihinden itibaren yürütülecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, hükmün ilanına, karşı davanın 6100 sayılı Kanun'un 150 nci maddesi uyarınca açılmamış sayılmasına, birleşen faydalı modelin hükümsüzlüğü talepli davanın reddine karar verilmiştir.
VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl davada davalı-birleşen davada davacı ... Reklamcılık Ltd. Şti. vekili ve asıl davada davalı ...Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
1.Asıl davada davalı-birleşen davada davacı ... Reklamcılık Ltd. Şti. vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava dilekçesinde faiz talebinde bulunulmadığını, ıslah edilen tutarın ve faiz talebinin zamanaşımına uğradığını, davacının seçimlik hakkını kullanarak tasarım için tazminat talebinde bulunduğunu, faydalı modele ilişkin tazminata hükmedilmesinin ve talep edilen 20.000,00 TL manevi tazminatın tamamına karar verilmesinin hatalı olduğunu, faydalı modele konu ürün ile tasarıma konu ürünün aynı olduğunu, aynı ürün için hem tasarım hem de faydalı model belgesi alındığını, tasarımın başka bir mahkemece hükümsüz kılınmasına rağmen mahkemece faydalı modelin yeni ve ayırt edici olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesinin hakkaniyete aykırı olduğunu, taraflar arasındaki mail yazışmalarının dikkate alınmadığını, bilirkişi raporunun eksik inceleme ile hazırlandığını, faydalı modele konu kartlığın çok daha önceden kamuya sunulduğunu ve kullanıldığını, yeni olmadığını belirterek asıl davada verilen kısmen kabul kararının ve birleşen davada verilen ret kararının bozulmasını istemiştir.
2-Asıl davada davalı ...Ş. vekili temyiz dilekçesinde özetle; eksik inceleme ile karar verildiğini, dava konusu faydalı modelin karar tarihinde geçerli bir tescilinin bulunmadığını, manevi tazminatın neden kabul edildiğine dair gerekçeye yer verilmediğini, davacı adına kayıtlı tasarımın yeni olmaması nedeniyle hükümsüzlüğüne karar verilmişken mahkemece bu hususun değerlendirilmediğini, hükme esas alınan bilirkişi raporunun eksik ve hatalı olduğunu, tecavüz fiilinin gerçekleşmediğini, tazminat hesabının ve faizin hatalı olduğunu, talebin zamanaşımına uğradığını belirterek kararın bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Asıl dava, tasarım ve faydalı model belgesine tecavüzün tespiti, men’i, ref’i ile maddi ve manevi tazminat; birleşen dava, asıl davada dayanılan faydalı model belgesinin hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.
2.551 sayılı KHK'nın 166, 130 ve 140 ıncı maddeleri.
3. Değerlendirme
1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Haksız Rekabetin Tespiti ve Tazminat
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2020/8504 E. 2022/5046 K.
Ortak:davanın konusuz kalması · tespit davası · açılmamış sayılma · yenileme · maddi ve manevi tazminat · geçersizlik · ıslah · maddi tazminat · zamanaşımı var · Haksız Rekabetin Tespiti ve Tazminat
İncelediğiniz kararda… rarıyla; dava tarihinde davacı adına tescilli faydalı model belgesinin geçerli olduğu, yargılama sırasında 12.05.2016 tarihi itibarıyla yıllık ücreti ödenmediğinden «geçersiz» olduğunun sabit olduğu, ilk derece mahkemesinin gerekçeli kararında faydalı model belgesinin yargılama sırasında geçersiz olduğu açıklanmasına rağmen birleşen davada, «davanın konusuz kalması» nedeniyle davanın esası hakkında karar «verilmesine yer olmadığına» karar verilmesi gerekirken hükümsüzlük kararı verilmesinin yerinde olmadığı, her ne kadar yargılama sırasında faydalı model belgesi müddet dolmuşsa da, dava tarihinde geçerli tescili olduğundan ve tescilden kaynaklanan hukuki korumadan yararlanacağından tecavüz iddiası ve tazminat taleplerinin haklı olup olmadığının tespiti yönünden hükümsüzlük incelemesinin yapılması gerektiği, davalının sunduğu delillerin faydalı model belgesinin yeniliğini ortadan kaldırmayacağının bilirkişi raporuyla tespit edildiği, davacı vekilinin dava dilekçesinde hem patentten, hem de tasarımdan doğan haklarına tecavüz edildiğini ileri sürdüğü ve «maddi manevi tazminat» talep ettiği, aynı ürünün birden fazla tescil belgesinin koruma kapsamında kalması halinde hakların telahuku (yarışmasının) söz konusu olacağı ve tek bir ihlal eyl …
… u tasarımların onaylanması sonucu, davalı ...'nin 3 parti üretim sipariş ettiğini, ilk 50.000 adetlik parti ve ikinci 70.000 adetlik partinin üretilip davalı ...'ye «teslim» edildiğini, ancak 3. parti üretimin kabul edilmediğini ve davalı ...'nin müvekkilinin özgün tasarımlarını diğer davalı ile birlikte taklit etmeye başladığını, uyarılara rağmen davalıların eylemlerine devam ettiklerini, bu eylemlerden dolayı müvekkilinin maddi ve manevi zarar gördüğünü ileri sürerek davalıların eylemlerinin endüstriyel tasarıma ve faydalı modele tecavüz teşkil ettiğinin tespitine, bu tecavüz fiillerinin durdurulmasına, men'ine, bu eylemlerin aynı zamanda «haksız rekabet» oluşturduğunun tespitine, men'ine, sonuçlarının ortadan kaldırılmasına, taklit ürünlere ve üretim araçlarına tedbiren el konulmasına, üretimin yasaklanmasına, 20.000,00 TL maddi ve 20.000,00 TL manevi tazminatı davalılardan tahsili ile hükmün «ilanını» talep etmiş, 26.04.2017 tarihli «ıslah» dilekçesi ile «maddi tazminat» talebini 51.843,75 TL'ye yükseltmiştir.
… dan tasarımın hükümsüz kılınması nedeniyle taleplerinin reddine, davaya konu taklit ürünlere el konularak imhasına, davacının yoksun kaldığı kazanca ilişkin asıl ve «ıslah» edilen davada 51.843,75 TL'nin 22.10.2008 tarihinden itibaren yürütülecek değişen oranlarda «avans faizi» ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davalıların tecavüzüne yönelik somut olayın özelliğine göre takdiren 20.000,00 TL manevi tazminatın 22.10.2008 tarihinden itibaren yürütülecek «yasal faizi» ile birlikte davalılardan tahsiline, hükmün «ilanına»; karşı davanın 6100 Kanunu’nun 150 nci maddesi uyarınca «açılmamış sayılmasına», birleşen davada dava konusuz kaldığından esas hakkında karar «verilmesine yer olmadığına» karar verilmiştir.
Benzer bu kararda… vacı faydalı model belgesinin yeniliğini kaldırmayacağını beyan edildiği, davalılardan Grey Worldwide Şirketi vekilinin rapora itirazında; tekniğin bilinen durumuna «dahil» olan referanstakine ek olarak birtakım unsurlar içeren başvurularda kullanılan yeni unsurların ana yapının işleyişine katkısının bulunmadığı hallerde bunların dikkate alınmaması gerektiğini ileri sürmüşse de, tarifnamedeki açıklamalardan, ürünün tamamen müşterinin, kutunun içerisindeki ürünü görebilmesi ve ürünün sabitlenebilmesi, önceki özel tasarımlı kutuların maliyetinin azaltılması için tasarlandığı dikkate alınarak, " ön yüzeyde yer alan pencere" unsurunun, davaya konu faydalı model belgesinde bu mahiyette kabul edilemeyeceği sonucuna varıldığı, bilirkişi raporunda tasarım tescil belgesi ve faturalar ile ilgili inceleme yapıldığı ve faydalı model belgesinin yeniliğini ortadan kaldırmayacağının tespit edildiği, davalı vekillerinin «bilirkişi raporuna itirazlarının» yerinde olmadığı, dava tarihinde birleşen hükümsüzlük davasının haklı olmadığı, davalı Grey Worldwide Şirketi tarafından, davalı ...'a üretilerek satılan ve kullanılan ürünlerin davacı faydalı model belgesine tecavüz ettiği ve «haksız rekabette» bulunduğu, ilk derece mahkemesinin bu yöndeki kabul kararına yönelen «istinaf başvurularının reddi» gerektiği, ilk derece mahkemesince, 18/09/2012 tarihli duruşma «ara» kararında; davacı vekiline «maddi tazminat» talebinin dayanağı yönünde beyanda bulunmak üzere iki haftalık «kesin süre» verildiği ve davacı vekili 02/10/2012 tarihli dilekçesiyle, 554 sayılı KHK 52/b bendi uyarınca tazminat talep etmişse de, ara kararda kesin sürenin sonuçlarının «ihtar» edildiği yazılmasına rağmen kesin süreye bağlanan sonuçların ne olduğunun açıklanmadığı ve dava dilekçesinde de her iki tescil belgesinden kaynaklanan haklarına dayanarak tazminat talep edildiği, verilen kesin sürenin sonuç doğurmayacağı, davacı vekilinin bir gün sonra 03/10/2012 tarihli ek beyan dilekçesi ile; 551 sayılı KHK 140/b bendi uyarınca patentten doğan hakka tecavüz edenin, patent konusu buluşu kullanmakla elde ettiği kazancın alınmasını ve KHK 141. madde gereğince makul bir payın eklenmesi yönündeki talebinin de geçerli olduğu, davalılar vekillerince «ıslah» ile arttırılan miktarın «zamanaşımına» uğradığı ileri sürülmüşse de; davacı tarafın tazminat seçeneğinin, 551 sayılı KHK 140/b bendi uyarınca davalıların patent konusu buluşu kullanmakla elde ettikleri kazanca yönelik olduğu, davacı tarafın zarar miktarını ancak ilk derece mahkemesince alınan, 13.03.2017 «ibraz» tarihli muhasip bilirkişi raporu ile öğrendiği ve 26.04.2017 tarihli ıslah dilekçesinin «haksız fiil» tarihinde yürürlükte olan 818 sayılı BK 60/1 maddesi gereğince 1 yıllık ve ıslah tarihinde yürürlükte olan 6098 sayılı TBK 72. madde gereğince iki yıllık zamanaşımı süresi içerisinde olduğundan zamanaşımı itirazının yerinde olmadığı, ayrıca ıslah dilekçesiyle faiz talep edilmekle, haksız fiil tarihinden itibaren maddi tazminata faiz işletilmesinin yerinde olduğu, davacı vekilinin dava dilekçesinde hem patentten, hem de tasarımdan doğan haklarına tecavüz edildiğini ileri sürdüğü ve «maddi manevi tazminat» talep ettiği, aynı ürünün birden fazla tescil belgesinin koruma kapsamında kalması halinde hakların telahuku (yarışmasının) söz konusu olacağı ve tek bir ihlal eyleminden dolayı ancak bir kez tazminata hükmedilebileceği, somut olayda, davacının tasarım tescil belgesinin hükümsüzlüğüne karar verilmekle, patente tecavüz nedeniyle maddi ve manevi tazminata hükmedilmesinde usul ve yasaya, uygulamaya aykırılık bulunmadığı, davalı Grey Worldwide şirketi vekilinin talep edilen 20.000.- TL manevi tazminatın ne kadarının tasarıma tecavüzden dolayı talep edildiği açıklanmadığından, yarısına hükmedilmesi gerektiğine yönelik «istinaf sebebinin» yerinde olmadığı, davalı-birleşen davada davacı Grey Worldwide şirketi vekili istinaf dilekçesinde, davacı firma ile 06.03.2007 tarihli üretim ve gizlilik olmak üzere 2 ayrı sözleşme yapıldığını, bu sözleşmede davacının üretici ve gizlilik bilgiyi alan konumunda bulunduğunu, eğer davacı tasarım sahibi olsa idi bunun tam tersinin söz konusu olması gerektiğini, mahkemenin taraflar arasındaki yazışmaları dikkate almadığını ileri sürdüğü, Grey Worldwide şirketi vekilinin birleşen davada, faydalı model belgesinin yenilik unsurunun bulunmadığını ileri sürdüğü, bunun ispatı yönünden de müvekkili ile Step Grafik arasındaki yazışmalara dayandığı, yazışma içeriklerinin ve tespit raporlarının incelenmesinde, Grey Worldwide şirketi çalışanı tarafından mail ekinde gönderilen görsellerin teknik içeriği bulunmadığı gibi, görsellerde kutu içerisinde çekmece unsurunun da bulunmadığı, kapaklı pencereli kutu olduğu, yazışmaların teknik detay içermediğinden yenilik giderici özelliğinin bulunmadığı kanaatine varıldığı, mahkemenin de aynı kanaate ulaştığı göz önüne alınarak davalı-birleşen davada davacı Grey Worldwide şirketi vekilinin bu yöndeki istinaf talebinin reddi gerektiği, davacı faydalı model belgesinin hükümsüzlüğüne ilişkin davanın konusuz kalmasına rağmen, karar «verilmesine yer olmadığına» karar vermek gerekirken, reddine karar verilmesi nedeniyle davalı-birleşen davada davacı Grey Worldwide şirketi vekilinin, birleşen davaya yönelik istinaf başvurus …
Bölge adliye mahkemesince, dosya kapsamına göre, asıl davada davacı vekilinin, tescilli Tasarım Tescil Belgesi ile Faydalı Model Belgesine tecavüz edildiği ve «haksız rekabette» bulunulduğundan bahisle, tecavüzün ve haksız rekabetin meni ve refi ile sonuçlarının ortadan kaldırılmasını, maddi ve manevi tazminata hükmedilmesini, davalı-birleşen davada davacı vekilinin, birleşen davasında, davacı adına tescilli faydalı model belgesinin hükümsüzlüğünü talep ettiği, mahkemece asıl davanın kısmen kabulüne, birleşen davanın reddine karar verildiği, dava tarihinde, davacı adına tescilli faydalı model belgesinin geçerli olduğu, yargılama sırasında, 12/05/2016 tarihi itibarıyla yıllık ücreti ödenmediğinden «geçersiz» olduğunun sabit olduğu, ilk derece mahkemesinin gerekçeli kararında, faydalı model belgesinin yargılama sırasında geçersiz olduğu açıklanmasına rağmen, birleşen davada, «davanın konusuz kalması» nedeniyle davanın esası hakkında karar «verilmesine yer olmadığına» karar verilmesi gerekirken hükümsüzlük kararı verilmesinin yerinde olmadığı, davalı Grey Worldwide Ltd.
… e tandan, faydalı model belgesinin hükümsüzlüğüne karar verilmesi halinde, somut uyuşmazlık yönünden faydalı model belgesinden doğan hak başvuru tarihinden itibaren «geçersiz» olacağından, öncelikle faydalı model belgesinin hükümsüzlüğü istemi yönünden uyuşmazlık karara bağlanmadan faydalı model belgesine tecavüzün «tespiti davası» yönünden işin esasına girilerek karar verilmeside doğru olmamış, hükmün bu nedenle birleşen dosya davacısı lehine bozulması gerekmiştir.
Sonuç: İncelediğiniz kararda Kısmen bozma ↔ benzerinde Bozma🔶 iki emsal
Farklı:istinaf sebebi · istinaf başvurusunun reddi · bilirkişi raporuna itiraz · ara karar · kesin süre · ihtar · haksız fiil · dosya masrafı
Benzer bu kararda… vacı faydalı model belgesinin yeniliğini kaldırmayacağını beyan edildiği, davalılardan Grey Worldwide Şirketi vekilinin rapora itirazında; tekniğin bilinen durumuna «dahil» olan referanstakine ek olarak birtakım unsurlar içeren başvurularda kullanılan yeni unsurların ana yapının işleyişine katkısının bulunmadığı hallerde bunların dikkate alınmaması gerektiğini ileri sürmüşse de, tarifnamedeki açıklamalardan, ürünün tamamen müşterinin, kutunun içerisindeki ürünü görebilmesi ve ürünün sabitlenebilmesi, önceki özel tasarımlı kutuların maliyetinin azaltılması için tasarlandığı dikkate alınarak, " ön yüzeyde yer alan pencere" unsurunun, davaya konu faydalı model belgesinde bu mahiyette kabul edilemeyeceği sonucuna varıldığı, bilirkişi raporunda tasarım tescil belgesi ve faturalar ile ilgili inceleme yapıldığı ve faydalı model belgesinin yeniliğini ortadan kaldırmayacağının tespit edildiği, davalı vekillerinin «bilirkişi raporuna itirazlarının» yerinde olmadığı, dava tarihinde birleşen hükümsüzlük davasının haklı olmadığı, davalı Grey Worldwide Şirketi tarafından, davalı ...'a üretilerek satılan ve kullanılan ürünlerin davacı faydalı model belgesine tecavüz ettiği ve «haksız rekabette» bulunduğu, ilk derece mahkemesinin bu yöndeki kabul kararına yönelen «istinaf başvurularının reddi» gerektiği, ilk derece mahkemesince, 18/09/2012 tarihli duruşma «ara» kararında; davacı vekiline «maddi tazminat» talebinin dayanağı yönünde beyanda bulunmak üzere iki haftalık «kesin süre» verildiği ve davacı vekili 02/10/2012 tarihli dilekçesiyle, 554 sayılı KHK 52/b bendi uyarınca tazminat talep etmişse de, ara kararda kesin sürenin sonuçlarının «ihtar» edildiği yazılmasına rağmen kesin süreye bağlanan sonuçların ne olduğunun açıklanmadığı ve dava dilekçesinde de her iki tescil belgesinden kaynaklanan haklarına dayanarak tazminat talep edildiği, verilen kesin sürenin sonuç doğurmayacağı, davacı vekilinin bir gün sonra 03/10/2012 tarihli ek beyan dilekçesi ile; 551 sayılı KHK 140/b bendi uyarınca patentten doğan hakka tecavüz edenin, patent konusu buluşu kullanmakla elde ettiği kazancın alınmasını ve KHK 141. madde gereğince makul bir payın eklenmesi yönündeki talebinin de geçerli olduğu, davalılar vekillerince «ıslah» ile arttırılan miktarın «zamanaşımına» uğradığı ileri sürülmüşse de; davacı tarafın tazminat seçeneğinin, 551 sayılı KHK 140/b bendi uyarınca davalıların patent konusu buluşu kullanmakla elde ettikleri kazanca yönelik olduğu, davacı tarafın zarar miktarını ancak ilk derece mahkemesince alınan, 13.03.2017 «ibraz» tarihli muhasip bilirkişi raporu ile öğrendiği ve 26.04.2017 tarihli ıslah dilekçesinin «haksız fiil» tarihinde yürürlükte olan 818 sayılı BK 60/1 maddesi gereğince 1 yıllık ve ıslah tarihinde yürürlükte olan 6098 sayılı TBK 72. madde gereğince iki yıllık zamanaşımı süresi içerisinde olduğundan zamanaşımı itirazının yerinde olmadığı, ayrıca ıslah dilekçesiyle faiz talep edilmekle, haksız fiil tarihinden itibaren maddi tazminata faiz işletilmesinin yerinde olduğu, davacı vekilinin dava dilekçesinde hem patentten, hem de tasarımdan doğan haklarına tecavüz edildiğini ileri sürdüğü ve «maddi manevi tazminat» talep ettiği, aynı ürünün birden fazla tescil belgesinin koruma kapsamında kalması halinde hakların telahuku (yarışmasının) söz konusu olacağı ve tek bir ihlal eyleminden dolayı ancak bir kez tazminata hükmedilebileceği, somut olayda, davacının tasarım tescil belgesinin hükümsüzlüğüne karar verilmekle, patente tecavüz nedeniyle maddi ve manevi tazminata hükmedilmesinde usul ve yasaya, uygulamaya aykırılık bulunmadığı, davalı Grey Worldwide şirketi vekilinin talep edilen 20.000.- TL manevi tazminatın ne kadarının tasarıma tecavüzden dolayı talep edildiği açıklanmadığından, yarısına hükmedilmesi gerektiğine yönelik «istinaf sebebinin» yerinde olmadığı, davalı-birleşen davada davacı Grey Worldwide şirketi vekili istinaf dilekçesinde, davacı firma ile 06.03.2007 tarihli üretim ve gizlilik olmak üzere 2 ayrı sözleşme yapıldığını, bu sözleşmede davacının üretici ve gizlilik bilgiyi alan konumunda bulunduğunu, eğer davacı tasarım sahibi olsa idi bunun tam tersinin söz konusu olması gerektiğini, mahkemenin taraflar arasındaki yazışmaları dikkate almadığını ileri sürdüğü, Grey Worldwide şirketi vekilinin birleşen davada, faydalı model belgesinin yenilik unsurunun bulunmadığını ileri sürdüğü, bunun ispatı yönünden de müvekkili ile Step Grafik arasındaki yazışmalara dayandığı, yazışma içeriklerinin ve tespit raporlarının incelenmesinde, Grey Worldwide şirketi çalışanı tarafından mail ekinde gönderilen görsellerin teknik içeriği bulunmadığı gibi, görsellerde kutu içerisinde çekmece unsurunun da bulunmadığı, kapaklı pencereli kutu olduğu, yazışmaların teknik detay içermediğinden yenilik giderici özelliğinin bulunmadığı kanaatine varıldığı, mahkemenin de aynı kanaate ulaştığı göz önüne alınarak davalı-birleşen davada davacı Grey Worldwide şirketi vekilinin bu yöndeki istinaf talebinin reddi gerektiği, davacı faydalı model belgesinin hükümsüzlüğüne ilişkin davanın konusuz kalmasına rağmen, karar «verilmesine yer olmadığına» karar vermek gerekirken, reddine karar verilmesi nedeniyle davalı-birleşen davada davacı Grey Worldwide şirketi vekilinin, birleşen davaya yönelik istinaf başvurus …
… dan tasarımın hükümsüz kılınması nedeniyle taleplerinin reddine, davaya konu taklit ürünlere el konularak imhasına, davacının yoksun kaldığı kazanca ilişkin asıl ve «ıslah» edilen davada 51.843,75 TL'nin 22/10/2008 tarihinden itibaren yürütülecek değişen oranlarda «avans faizi» ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davalıların tecavüzüne yönelik somut olayın özelliğine göre takdiren 20.000.- TL manevi tazminatın 22/10/2008 tarihinden itibaren yürütülecek «yasal faizi» ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, «masrafı» davalılardan alınmak üzere kesinleşen hüküm özetinin yurt çapında yayın yapan trajı en yüksek 3 gazeteden birinde bir kez «ilanına», Karşı davada; davacı Greyworld Wide Ltd.
… dan tasarımın hükümsüz kılınması nedeniyle taleplerinin reddine, davaya konu taklit ürünlere el konularak imhasına, davacının yoksun kaldığı kazanca ilişkin asıl ve «ıslah» edilen davada 51.843,75 TL'nin 22/10/2008 tarihinden itibaren yürütülecek değişen oranlarda «avans faizi» ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davalıların tecavüzüne yönelik somut olayın özelliğine göre takdiren 20.000.- TL manevi tazminatın 22/10/2008 tarihinden itibaren yürütülecek «yasal faizi» ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, «masrafı» davalılardan alınmak üzere kesinleşen hüküm özetinin yurt çapında yayın yapan trajı en yüksek 3 gazeteden birinde bir kez «ilanına»; karşı davada, davacı Greyworld Wide Ltd.
-
Tasarıma Tecavüzün Tespiti ve Tazminat
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2022/1444 E. 2023/4888 K.
Ortak:hakkaniyet · maddi ve manevi tazminat · dava sebebi · eksik inceleme · dahili dava
İncelediğiniz karardaŞti. vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava dilekçesinde faiz talebinde bulunulmadığını, «ıslah» edilen tutarın ve faiz talebinin «zamanaşımına» uğradığını, davacının seçimlik hakkını kullanarak tasarım için tazminat talebinde bulunduğunu, faydalı modele ilişkin tazminata hükmedilmesinin ve talep edilen 20.000,00 TL manevi tazminatın tamamına karar verilmesinin hatalı olduğunu, faydalı modele konu ürün ile tasarıma konu ürünün aynı olduğunu, aynı ürün için hem tasarım hem de faydalı model belgesi alındığını, tasarımın başka bir mahkemece hükümsüz kılınmasına rağmen mahkemece faydalı modelin yeni ve ayırt edici olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesinin «hakkaniyete» aykırı olduğunu, taraflar arasındaki mail yazışmalarının dikkate alınmadığını, bilirkişi raporunun «eksik inceleme» ile hazırlandığını, faydalı modele konu kartlığın çok daha önceden kamuya sunulduğunu ve kullanıldığını, yeni olmadığını belirterek asıl davada verilen kısmen kabu …
2.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; müvekkili bankanın davalı ile hiçbir ticari bağlantısı bulunmadığından davanın «husumetten» reddi gerektiğini, müvekkilinin 2007 yılında diğer davalı ...şirketi ile bir Reklam Hizmet Sözleşmesi imzaladığını ve kredi kartlarının müşterilere gönderilmesi için bir kutu tasarlamasını istediğini, diğer davalının yaptığı tasarımın beğenilmesi üzerine ürünlerin «teslim» edildiğini, 30.05.2008 ve 31.07.2008 tarihli faturalarla bedelinin ... şirketine ödendiğini, müvekkili bankanın muhatabının ... ajans olduğunu, «fatura» tarihlerinin, davacının tasarım ve faydalı model başvuru tarihlerinden önce olduğunu, bu ürün kutularının ... ajans tarafından tasarlandığını, kaldı ki bu ürünlerin mekanizmalarının sıradan mekanizmalar olduğunu, müvekkilinin bu kutuların kullanım dışında üretimin hiçbir aşamasına «dahil» olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.
… rarıyla; dava tarihinde davacı adına tescilli faydalı model belgesinin geçerli olduğu, yargılama sırasında 12.05.2016 tarihi itibarıyla yıllık ücreti ödenmediğinden «geçersiz» olduğunun sabit olduğu, ilk derece mahkemesinin gerekçeli kararında faydalı model belgesinin yargılama sırasında geçersiz olduğu açıklanmasına rağmen birleşen davada, «davanın konusuz kalması» nedeniyle davanın esası hakkında karar «verilmesine yer olmadığına» karar verilmesi gerekirken hükümsüzlük kararı verilmesinin yerinde olmadığı, her ne kadar yargılama sırasında faydalı model belgesi müddet dolmuşsa da, dava tarihinde geçerli tescili olduğundan ve tescilden kaynaklanan hukuki korumadan yararlanacağından tecavüz iddiası ve tazminat taleplerinin haklı olup olmadığının tespiti yönünden hükümsüzlük incelemesinin yapılması gerektiği, davalının sunduğu delillerin faydalı model belgesinin yeniliğini ortadan kaldırmayacağının bilirkişi raporuyla tespit edildiği, davacı vekilinin dava dilekçesinde hem patentten, hem de tasarımdan doğan haklarına tecavüz edildiğini ileri sürdüğü ve «maddi manevi tazminat» talep ettiği, aynı ürünün birden fazla tescil belgesinin koruma kapsamında kalması halinde hakların telahuku (yarışmasının) söz konusu olacağı ve tek bir ihlal eyl …
Benzer bu kararda… yasadaki diğer kutulardan farklı bir görünüm elde ettiğini, tasarım başvurusu yapıldığında uzmanlar tarafından incelenerek tescil edildiğini, davalının müvekkilinin «tescilli tasarıma» birebir benzer kutuları izinsiz olarak ürettiğini, 09.04.2018 tarihli bilirkişi raporu ile de davalının ürettiği kutuların bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, davacının tasarımıyla benzer olduğunun açıkça vurgulandığını, davacı müvekkilinin iş bu tasarımın tescilini alabilmesinin, bahsi geçen turta kutusunun hem açık hem de kapalı şeklinin piyasadaki diğer kutulardan farklı ve piyasada yeni olmasından kaynaklandığını, mahkemenin aldığı rapora dayanarak müvekkilinin tasarımını yok saydığını, her ne kadar davalının öne sürdüğü 2014 tarihli katalog ürünleri ile davacının tescilli turta kutusu tasarımının benzer olduğu sonucuna varılsa da bu iddianın «hakkaniyetli» olmadığını, müvekkilinin tasarımında ip olduğunu ve piyasadaki diğer turta kutularından farklı bir görünüme sahip olduğunu, mahkeme kararının işin özü anlaşılmadan «eksik inceleme» ile gerçekleştirildiğini beyanla Mahkeme kararının kaldırılmasını dava ve tüm taleplerinin kabulüne karar verilmesini istemiştir.
Taraflar arasındaki tasarıma tecavüzün tespiti, meni ve ref'i ile «maddi- manevi tazminat» asıl, tasarım hükümsüzlüğü birleşen davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl davanın reddine, birleşen davanın kabülüne karar verilmiştir.
2.Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde; davalının kutu ambalaj sektöründe uzun yıllardır müvekkil firma «dahil» bir çok firma tarafından kullanılan ambalaj ve pastanecilik sektöründe 'pasta kutusu ya da turta kutusu olarak adlandırılan ambalajı, turta kutusu adı altında tesc …
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:tescilsiz tasarım · ihtarname
Benzer bu kararda… dilekçesinde; müvekkilinin kendi tasarladığı patentli ürünleri Sağlık Bakanlığı'ndan onaylı şekilde ürettiğini, yapılan inceleme sonucunda davalının müvekkiline ait «tescilli tasarımı» kullandığının ortaya çıktığını, kullanılan bu tasarımın müvekkili tarafından koruma altına alındığını, "Dosto Antalya Ekmek" ibareli kutunun davalı tarafından üretildiğini, söz konusu tasarımın izinsiz olarak üretilmesi, satılması veya kullanılmasının tecavüz kapsamına girdiğini, daha önceden «ihtarname» vasıtasıyla uyarılmasına rağmen davalının tecavüz teşkil eden faaliyetlerine devam ettiğini ileri sürerek davalının tecavüz teşkil eden faaliyetlerinin men'ini, ma …
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile birleşen davanın «tescilli tasarımın» yeni ve ayırt edici niteliğe sahip olmadığından bahisle hükümsüzlüğü ve sicilden terkinine ilişkin olduğundan, öncelikle hükümsüzlük ile değerlendirme yapılması gerektiği, dosya kapsamı ile uyumlu görülen bilirkişi raporuna göre dava konusu tasarımın başvuru tarihi itibariyle koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici niteliklere sahip olmadığı, davacı-birleşen dosya davalısı adına tescilli tasarım ile dosyaya sunulan 2014 tarihli ürün kataloglarında yer alan ürün örnekleri arasında belirgin farklılıklar bulunmadığı ve benzer olarak algılandıkları, dava konusu tasarımların 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (6769 sayılı Kanun) 56 ncı maddesinde belirtilen şartları taşımadığı ve davacının aynı sektörde faaliyet göstermesi «sebebi» ile hükümsüzlük talebinde bulunmada menfaati bulunduğu, asıl dava yönünden ise söz konusu tasarımın başvuru tarihi itibariyle koruma şartı olan yenilik ve ayırt ed …
… yasadaki diğer kutulardan farklı bir görünüm elde ettiğini, tasarım başvurusu yapıldığında uzmanlar tarafından incelenerek tescil edildiğini, davalının müvekkilinin «tescilli tasarıma» birebir benzer kutuları izinsiz olarak ürettiğini, 09.04.2018 tarihli bilirkişi raporu ile de davalının ürettiği kutuların bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, davacının tasarımıyla benzer olduğunun açıkça vurgulandığını, davacı müvekkilinin iş bu tasarımın tescilini alabilmesinin, bahsi geçen turta kutusunun hem açık hem de kapalı şeklinin piyasadaki diğer kutulardan farklı ve piyasada yeni olmasından kaynaklandığını, mahkemenin aldığı rapora dayanarak müvekkilinin tasarımını yok saydığını, her ne kadar davalının öne sürdüğü 2014 tarihli katalog ürünleri ile davacının tescilli turta kutusu tasarımının benzer olduğu sonucuna varılsa da bu iddianın «hakkaniyetli» olmadığını, müvekkilinin tasarımında ip olduğunu ve piyasadaki diğer turta kutularından farklı bir görünüme sahip olduğunu, mahkeme kararının işin özü anlaşılmadan «eksik inceleme» ile gerçekleştirildiğini beyanla Mahkeme kararının kaldırılmasını dava ve tüm taleplerinin kabulüne karar verilmesini istemiştir.
Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, asıl davada «tescilli tasarımına» tecavüzün tespiti, meni ve ref'i ile manevi tazminat, birleşen davada ise davacı tasarım tescil belgesinin hükümsüzlüğünü talep ettiği, birleşen davanın kabulüne karar verildiği görülmüştür.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/14165 E. 2016/6000 K.
Ortak:teslim
İncelediğiniz kararda… u tasarımların onaylanması sonucu, davalı ...'nin 3 parti üretim sipariş ettiğini, ilk 50.000 adetlik parti ve ikinci 70.000 adetlik partinin üretilip davalı ...'ye «teslim» edildiğini, ancak 3. parti üretimin kabul edilmediğini ve davalı ...'nin müvekkilinin özgün tasarımlarını diğer davalı ile birlikte taklit etmeye başladığını, uyarılara rağmen davalıların eylemlerine devam ettiklerini, bu eylemlerden dolayı müvekkilinin maddi ve manevi zarar gördüğünü ileri sürerek davalıların eylemlerinin endüstriyel tasarıma ve faydalı modele tecavüz teşkil ettiğinin tespitine, bu tecavüz fiillerinin durdurulmasına, men'ine, bu eylemlerin aynı zamanda «haksız rekabet» oluşturduğunun tespitine, men'ine, sonuçlarının ortadan kaldırılmasına, taklit ürünlere ve üretim araçlarına tedbiren el konulmasına, üretimin yasaklanmasına, 20.000,00 TL maddi ve 20.000,00 TL manevi tazminatı davalılardan tahsili ile hükmün «ilanını» talep etmiş, 26.04.2017 tarihli «ıslah» dilekçesi ile «maddi tazminat» talebini 51.843,75 TL'ye yükseltmiştir.
Grafik ve Matbaacılık şirketiyle anlaşıldığını ve ürünlerin bastırılıp HSBC'ye «teslim» edildiğini, fiyatın rayiçten çok yüksek oluşu nedeniyle müvekkilinin tasarladığı bu kutuları başka bir firmada daha ucuza bastırdığını, davacının ise 10.09.2008 tarihinde TPE'de 2008/04926 numaralı tasarım başvurusu ve 2008/06788 numaralı faydalı model başvurusu yaptığını, oysa tasarımın müvekkiline ait olduğunu, aslında faydalı model belgesine konu ürünlerin yıllardır yurt içinde ve yurt dışında pek çok firma tarafından üretildiğini ve yenilik unsuru bulunmadığını, ayrıca tasarımın da yeni ve ayırt edici olmadığını, ürünleri kimseye satmadığını, tecavüzün söz konusu olmadığını, davacının kendisine ait olmayan tasarımı kendisininmiş gibi gösterip «haksız rekabette» bulunduğunu ve müvekkilinin bundan zarar gördüğünü ileri sürerek faydalı model ve tasarım haklarının müvekkiline ait olduğunun tespitine, davalının faydalı model ve tasarım tescillerinin hükümsüzlüğüne, haksız rekabetin tespitine, menine ve 10.000,00 TL «maddi tazminatın» karşı davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Grafik ve Matbaacılık şirketiyle anlaşıldığını ve ürünlerin bastırılıp HSBC'ye «teslim» edildiğini, fiyatın rayiçten çok yüksek oluşu nedeniyle müvekkilinin tasarladığı bu kutuları başka bir firmada daha ucuza bastırdığını, davacının ise 10.09.2008 ta …
Benzer bu karardaOysa, davacı taraf çorap kutularının tamamının «hasar» gördüğünü belirterek işbu davayı açmış olup, 313.750 adet hasarlı kutu dışında kalan kısmın davacıya sağlam olarak «teslim» edildiği de ispatlanamadığına göre, mahkemece toplam çorap kutusu bedelinden «sovtaj bedeli» düşülerek bulunacak miktara hükmetmek gerekirken, yanılgılı değerlendirmelerle toplam çorap kutusu bedelinden, hasarlı olarak davacıya teslim edilen 313.750 adet k …
Sonuç: İncelediğiniz kararda Kısmen bozma ↔ benzerinde Bozma🔶 iki emsal
Farklı:sovtaj değeri · sovtaj bedeli · sovtaj · olumsuz oy · hasar · vekalet ücreti
Benzer bu kararda… a işini davalı ...'un gerçekleştirdiğini, araca arkadan davalı ...'ın sürücüsü, davalı şirketin işleteni olduğu tankerin çarpması sonucu çorap kutularının tamamının «hasar» gördüğünü, bir kısım kutuların hasarlı olarak iade edildiğini ileri sürerek, 25.000 TL'nin tahsilini talep etmiş, bilirkişi raporunda toplam çorap kutusunun 1.007.400 adet olduğu, bunlardan 313.750 adedin davacının fabrikasında hasarlı olarak bulunduğu, kutuların tekrar kullanılmasının mümkün olmadığı, «sovtaj değerinin» 2.510 TL edeceği, bu durumda toplam çorap kutusu bedeli olan 30.907 TL'den «sovtaj bedeli» 2.510 TL'nin çıkarılması durumunda tazminat bedelinin 28.397 TL'na tekabül edeceği belirtilmiş, ek raporda ise 313.750 adet çorap kutusunun bedelinin 9.625,85 TL e …
Oysa, davacı taraf çorap kutularının tamamının «hasar» gördüğünü belirterek işbu davayı açmış olup, 313.750 adet hasarlı kutu dışında kalan kısmın davacıya sağlam olarak «teslim» edildiği de ispatlanamadığına göre, mahkemece toplam çorap kutusu bedelinden «sovtaj bedeli» düşülerek bulunacak miktara hükmetmek gerekirken, yanılgılı değerlendirmelerle toplam çorap kutusu bedelinden, hasarlı olarak davacıya teslim edilen 313.750 adet k …
Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, çorap kutularının kaza sonrası «hasar» gördüğü, davalıların zarardan sorumlu bulunduğu, toplam çorap kutusu bedeli olan 30.907,03 TL'den, davacı fabrikasında bulunup da kullanılamayacak durumda bulunan …
3-Öte yandan, davacı taraf dava dilekçesinde faiz talep ettiği halde, mahkemece bu konuda olumlu veya «olumsuz» bir değerlendirme yapılmadan faize hükmedilmemesi de doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2022/7646 E. , 2023/6723 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi
SAYISI 2022/1350 Esas, 2022/1803 Karar (Birleşen dava)
HÜKÜM
Asıl davanın kısmen kabulü Karşı davanın açılmamış sayılmasına Birleşen davanın reddine
İLK DERECE MAHKEMESİ İstanbul 2.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi
SAYISI 2009/22 E., 2017/152 K.
Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen faydalı modelin hükümsüzlüğü, tasarıma ve faydalı modele tecavüzün tespiti, meni, maddi ve manevi tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; asıl davanın kısmen kabulüne, karşı davanın açılmamış sayılmasına, birleşen davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı asıl davada davalı-birleşen davada davacı ... Reklamcılık Ltd. Şti. vekili ve asıl davada davalı ...Ş. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
1-Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin, davalılardan HSBC'nin "kredi kart için müşteri sunum kutusu" hazırlaması talebi üzerine çeşitli sunum kutuları tasarımları hazırladıklarını ve davalı ...'nin tüm reklam işlerinin yürüten diğer davalıya ait e-posta yoluyla gönderdiklerini, beğenilmemesi üzerine bu kez TPE nezdinde 2008/04926 başvuru numaralı tasarım ve 2008/6788 numaralı faydalı model başvurularına konu Kredi Kartı Sunum Kutusu hazırladıklarını, bu tasarımların onaylanması sonucu, davalı ...'nin 3 parti üretim sipariş ettiğini, ilk 50.000 adetlik parti ve ikinci 70.000 adetlik partinin üretilip davalı ...'ye teslim edildiğini, ancak 3. parti üretimin kabul edilmediğini ve davalı ...'nin müvekkilinin özgün tasarımlarını diğer davalı ile birlikte taklit etmeye başladığını, uyarılara rağmen davalıların eylemlerine devam ettiklerini, bu eylemlerden dolayı müvekkilinin maddi ve manevi zarar gördüğünü ileri sürerek davalıların eylemlerinin endüstriyel tasarıma ve faydalı modele tecavüz teşkil ettiğinin tespitine, bu tecavüz fiillerinin durdurulmasına, men'ine, bu eylemlerin aynı zamanda haksız rekabet oluşturduğunun tespitine, men'ine, sonuçlarının ortadan kaldırılmasına, taklit ürünlere ve üretim araçlarına tedbiren el konulmasına, üretimin yasaklanmasına, 20.000,00 TL maddi ve 20.000,00 TL manevi tazminatı davalılardan tahsili ile hükmün ilanını talep etmiş, 26.04.2017 tarihli ıslah dilekçesi ile maddi tazminat talebini 51.843,75 TL'ye yükseltmiştir.
2.Karşı davada davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile HSBC arasında kredi kartlarının tasarımı, sunumu ve reklamı için anlaşma yapıldığını, ürünlerin tasarımının müvekkili tarafından yapıldığını, baskı için ... Grafik ve Matbaacılık şirketiyle anlaşıldığını ve ürünlerin bastırılıp HSBC'ye teslim edildiğini, fiyatın rayiçten çok yüksek oluşu nedeniyle müvekkilinin tasarladığı bu kutuları başka bir firmada daha ucuza bastırdığını, davacının ise 10.09.2008 tarihinde TPE'de 2008/04926 numaralı tasarım başvurusu ve 2008/06788 numaralı faydalı model başvurusu yaptığını, oysa tasarımın müvekkiline ait olduğunu, aslında faydalı model belgesine konu ürünlerin yıllardır yurt içinde ve yurt dışında pek çok firma tarafından üretildiğini ve yenilik unsuru bulunmadığını, ayrıca tasarımın da yeni ve ayırt edici olmadığını, ürünleri kimseye satmadığını, tecavüzün söz konusu olmadığını, davacının kendisine ait olmayan tasarımı kendisininmiş gibi gösterip haksız rekabette bulunduğunu ve müvekkilinin bundan zarar gördüğünü ileri sürerek faydalı model ve tasarım haklarının müvekkiline ait olduğunun tespitine, davalının faydalı model ve tasarım tescillerinin hükümsüzlüğüne, haksız rekabetin tespitine, menine ve 10.000,00 TL maddi tazminatın karşı davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
3-Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde;davalı adına tescilli faydalı modelin yenilik kriterinden yoksun olduğunu, faydalı model buluşla ilgili çok sayıda yabancı patent, yayın, katalog bulunduğunu, faydalı modele konu buluşun teknik özelliklerinin ve tasarımının müvekkili tarafından yapıldığını ve bu hususun davalıya gönderilen e-postadan da anlaşıldığını, dava konusu ürünün yeni olmadığının, buluşun müvekkili tarafından yapıldığının Ankara 1. FSHHM'nin 2009/211 E. sayılı dosyasında tespit edildiğini ileri sürerek davalı adına tescilli 2008/06788 numaralı faydalı modelin hükümsüzlüğüne ve faydalı modelin davalıdan önce müvekkili tarafından bulunduğunun tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
1-Davalı ... Reklamcılık Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; müvekkili ile HSBC arasında, kredi kartlarının tasarımı, sunumu ve reklamı için anlaşma yapıldığını, ürünlerin tasarımının müvekkili tarafından yapıldığını, baskı için ... Grafik ve Matbaacılık şirketiyle anlaşıldığını ve ürünlerin bastırılıp HSBC'ye teslim edildiğini, fiyatın rayiçten çok yüksek oluşu nedeniyle müvekkilinin tasarladığı bu kutuları başka bir firmada daha ucuza bastırdığını, davacının ise 10.09.2008 tarihinde TPE'de 2008/04926 numaralı tasarım başvurusu ve 2008/06788 numaralı faydalı model başvurusu yaptığını, oysa tasarımın müvekkiline ait olduğunu, davacının müvekkilinin hakkını gasp ettiğini, aslında faydalı model belgesine konu ürünlerin yıllardır yurt içinde ve yurt dışında pek çok firma tarafından üretildiğini, faydalı modelin yenilik unsuru bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.
2.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; müvekkili bankanın davalı ile hiçbir ticari bağlantısı bulunmadığından davanın husumetten reddi gerektiğini, müvekkilinin 2007 yılında diğer davalı ...şirketi ile bir Reklam Hizmet Sözleşmesi imzaladığını ve kredi kartlarının müşterilere gönderilmesi için bir kutu tasarlamasını istediğini, diğer davalının yaptığı tasarımın beğenilmesi üzerine ürünlerin teslim edildiğini, 30.05.2008 ve 31.07.2008 tarihli faturalarla bedelinin ... şirketine ödendiğini, müvekkili bankanın muhatabının ... ajans olduğunu, fatura tarihlerinin, davacının tasarım ve faydalı model başvuru tarihlerinden önce olduğunu, bu ürün kutularının ... ajans tarafından tasarlandığını, kaldı ki bu ürünlerin mekanizmalarının sıradan mekanizmalar olduğunu, müvekkilinin bu kutuların kullanım dışında üretimin hiçbir aşamasına dahil olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.
2.Karşı davada davalı ...vekili cevap dilekçesinde; davalı karşı davacının, tasarım ve faydalı modelin yeni olmadığını ispatlar herhangi bir belge sunmadığını, tasarımın kendileri tarafından yaratıldığı iddiasının doğru olmadığını, tasarımın müvekkili tarafından yapıldığını, davalının sahip olduğu tek tasarımın lokum kutusu tasarımı olduğunu, hatta davalı ... Ltd. Şti. firmasının önce bu lokum kutusu görselini göndererek maket-fiyat istendiğini, ancak müvekkilinin kendi tasarımını yaptığını, fiyatın değiştiğini çünkü artık davalı-karşı davacının lokum kutusuna benzeyen tasarımının değil, müvekkilinin yeni ve ayırt edici tasarımının üretiminin söz konusu olduğunu, 23.05.2008'de 50.000 kutunun, 16.06.2008'de 70.000 kutunun başarıyla yapılıp teslim edildiğini, 11.09.2008'de tekrar 70.000 kutu için fiyat istendiğini, müvekkilinin aynı fiyatı verdiğini, 18 Eylül 2008'de kutuların HSBC tarafından başka bir matbaada üretildiğinin tespit edilmesi üzerine ...
Ltd. Şti. firmasına bir uyarı e-mail'i gönderdiklerini, daha sonra da bu davanın açıldığını, müvekkilinin tasarımının, farklı ve özgün bir tasarım olduğunu, karşı davanın mesnetsiz olduğunu, tasarımın ve faydalı modelin henüz tescil edilmediğini ve başvuru aşamasında olduğunu, ayrıca hükümsüzlük taleplerine dayanak gösterilen tasarımın da müvekkilinin tasarım ve faydalı modeli ile benzer olmadığını, faydalı modelin yeni ve tescil edilebilir olduğunu, tasarımın da yeni ve ayırt edici olduğunu savunarak karşı davanın reddini istemiştir.
3-Birleşen davada davalı ... Grafik ve Matbaacılık Tic. ve San. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; kredi kartı kutusunun dava dışı HSBC Bank'ın talebi üzerine hazırlanıp bankanın reklam ajansı olan davacı firmaya gönderildiğini, faydalı model konusu buluşun ve tasarımının müvekkiline ait olduğunu, davalı tarafından örnek gösterilen kutu ile müvekkilinin geliştirdiği kredi kartı sunum kutusunun birbirinden farklı olduğunu, taraflar arasındaki e-posta yazışmaları incelendiğinde görüleceği üzere gerçek hak sahipliğinin müvekkiline ait olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 04.07.2017 tarih, 2009/22 E. ve 2017/152 K. sayılı kararıyla; asıl davada, davacı ... Grafik ... Ltd. Şti. tarafından davalılar aleyhine açılan davanın kısmen kabulü ile davalıların dava konusu kredi kartı sunum kutusu yönünden davacı faydalı model hakkına tecavüzünün ve haksız rekabetinin tespiti, durdurulması, önlenmesi ve sonuçlarının ortadan kaldırılmasına, davacının endüstriyel tasarım hakkına yönelik taleplerinin tasarımın Ankara 1. FSHHM tarafından tasarımın hükümsüz kılınması nedeniyle taleplerinin reddine, davaya konu taklit ürünlere el konularak imhasına, davacının yoksun kaldığı kazanca ilişkin asıl ve ıslah edilen davada 51.843,75 TL'nin 22.10.2008 tarihinden itibaren yürütülecek değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davalıların tecavüzüne yönelik somut olayın özelliğine göre takdiren 20.000,00 TL manevi tazminatın 22.10.2008 tarihinden itibaren yürütülecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, hükmün ilanına;
karşı davada davacı Greyworld Wide Ltd. Şti. tarafından davalı ... Grafik Ltd. Şti. aleyhine açılan faydalı model ve endüstriyel tasarımda hak sahipliğinin tespiti, faydalı model ve endüstriyel tasarımın hükümsüzlüğü ve tazminat talepli davanın davacı tarafından takip edilmemesi nedeniyle 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 150 nci maddesi uyarınca açılmamış sayılmasına, birleşen davanın reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili ve davalı ... Ltd. Şti. vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin 19.10.2020 tarih, 2017/5632 E. ve 2020/1745 K. sayılı kararıyla; dava tarihinde davacı adına tescilli faydalı model belgesinin geçerli olduğu, yargılama sırasında 12.05.2016 tarihi itibarıyla yıllık ücreti ödenmediğinden geçersiz olduğunun sabit olduğu, ilk derece mahkemesinin gerekçeli kararında faydalı model belgesinin yargılama sırasında geçersiz olduğu açıklanmasına rağmen birleşen davada, davanın konusuz kalması nedeniyle davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekirken hükümsüzlük kararı verilmesinin yerinde olmadığı, her ne kadar yargılama sırasında faydalı model belgesi müddet dolmuşsa da, dava tarihinde geçerli tescili olduğundan ve tescilden kaynaklanan hukuki korumadan yararlanacağından tecavüz iddiası ve tazminat taleplerinin haklı olup olmadığının tespiti yönünden hükümsüzlük incelemesinin yapılması gerektiği, davalının sunduğu delillerin faydalı model belgesinin yeniliğini ortadan kaldırmayacağının bilirkişi raporuyla tespit edildiği, davacı vekilinin dava dilekçesinde hem patentten, hem de tasarımdan doğan haklarına tecavüz edildiğini ileri sürdüğü ve maddi manevi tazminat talep ettiği, aynı ürünün birden fazla tescil belgesinin koruma kapsamında kalması halinde hakların telahuku (yarışmasının) söz konusu olacağı ve tek bir ihlal eyleminden dolayı ancak bir kez tazminata hükmedilebileceği gerekçesiyle mahkeme kararının kaldırılmasına, asıl davada davacı ...
Grafik ... Ltd. Şti. tarafından davalılar aleyhine açılan davanın kısmen kabulü ile davalıların dava konusu kredi kartı sunum kutusu yönünden davacı faydalı model hakkına tecavüzünün ve haksız rekabetinin tespiti, durdurulması, önlenmesi, ve sonuçlarının ortadan kaldırılmasına, davacının endüstriyel tasarım hakkına yönelik taleplerinin tasarımın Ankara 1. FSHHM tarafından tasarımın hükümsüz kılınması nedeniyle taleplerinin reddine, davaya konu taklit ürünlere el konularak imhasına, davacının yoksun kaldığı kazanca ilişkin asıl ve ıslah edilen davada 51.843,75 TL'nin 22.10.2008 tarihinden itibaren yürütülecek değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davalıların tecavüzüne yönelik somut olayın özelliğine göre takdiren 20.000,00 TL manevi tazminatın 22.10.2008 tarihinden itibaren yürütülecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsiline, hükmün ilanına;
karşı davanın 6100 Kanunu’nun 150 nci maddesi uyarınca açılmamış sayılmasına, birleşen davada dava konusuz kaldığından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ...Ş. vekili ve Greyworld Wide Ltd. Şti. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
2. Dairemizin 20.06.2022 tarih, 2020/8504 E. ve 2022/5046 K. sayılı kararıyla asıl davanın tasarım ve faydalı model belgesine tecavüzün tespiti, men’i, ref’i ile maddi ve manevi tazminat, birleşen davanın ise asıl davada dayanılan faydalı model belgesinin hükümsüzlüğü istemine ilişkin olduğu, olaya uygulanacak 551 sayılı Patent Haklarının Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin (551 sayılı KHK) 166 ve 130 uncu maddesinin ikinci fıkrasındaki düzenleme uyarınca, faydalı modelin hükümsüzlüğü davasının koruma süresi içinde veya en geç hakkın sona ermesini izleyen beş yıl içinde açılması gerektiği, somut olayda birleşen davanın 25.03.2015 tarihinde açıldığı, hükümsüzlüğü istenilen faydalı model belgesinin ise yıllık yenileme ücretinin yatırılmaması sebebiyle 12.05.2016 tarihinde hükümden düştüğü, anılan düzenleme uyarınca faydalı model belgesinin hükümsüzlüğü yönünden işin esasına girilerek bir değerlendirme yapılması gerekirken bölge adliye mahkemesince hatalı gerekçe ile bu hususta karar verilmesine yer olmadığına kararı verilmesinin doğru olmadığı, öncelikle faydalı model belgesinin hükümsüzlüğü istemi yönünden uyuşmazlık karara bağlanmadan faydalı model belgesine tecavüzün tespiti davası yönünden işin esasına girilerek karar verilmesinin de doğru olmadığı, davalıların asıl davaya yönelik temyiz itirazlarının ise bozma sebebine göre şimdilik incelenmesine gerek görülmediği gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.
B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl davada davacı ... Grafik ... Ltd. Şti. tarafından davalılar aleyhine açılan davanın kısmen kabulü ile davalıların dava konusu kredi kartı sunum kutusu yönünden davacı faydalı model hakkına tecavüzünün ve haksız rekabetinin tespiti, durdurulması, önlenmesi ve sonuçlarının ortadan kaldırılmasına, davacının endüstriyel tasarım hakkına yönelik taleplerinin tasarımın Ankara 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi tarafından tasarımın hükümsüz kılınması nedeniyle reddine, davaya konu taklit ürünlere el konularak imhasına, davacının yoksun kaldığı kazanca ilişkin asıl ve ıslah edilen davada 51.843,75 TL'nin 22.10.2008 tarihinden itibaren yürütülecek değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 20.000,00 TL manevi tazminatın 22.10.2008 tarihinden itibaren yürütülecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, hükmün ilanına, karşı davanın 6100 sayılı Kanun'un 150 nci maddesi uyarınca açılmamış sayılmasına, birleşen faydalı modelin hükümsüzlüğü talepli davanın reddine karar verilmiştir.
VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl davada davalı-birleşen davada davacı ... Reklamcılık Ltd. Şti. vekili ve asıl davada davalı ...Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
1.Asıl davada davalı-birleşen davada davacı ... Reklamcılık Ltd. Şti. vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava dilekçesinde faiz talebinde bulunulmadığını, ıslah edilen tutarın ve faiz talebinin zamanaşımına uğradığını, davacının seçimlik hakkını kullanarak tasarım için tazminat talebinde bulunduğunu, faydalı modele ilişkin tazminata hükmedilmesinin ve talep edilen 20.000,00 TL manevi tazminatın tamamına karar verilmesinin hatalı olduğunu, faydalı modele konu ürün ile tasarıma konu ürünün aynı olduğunu, aynı ürün için hem tasarım hem de faydalı model belgesi alındığını, tasarımın başka bir mahkemece hükümsüz kılınmasına rağmen mahkemece faydalı modelin yeni ve ayırt edici olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesinin hakkaniyete aykırı olduğunu, taraflar arasındaki mail yazışmalarının dikkate alınmadığını, bilirkişi raporunun eksik inceleme ile hazırlandığını, faydalı modele konu kartlığın çok daha önceden kamuya sunulduğunu ve kullanıldığını, yeni olmadığını belirterek asıl davada verilen kısmen kabul kararının ve birleşen davada verilen ret kararının bozulmasını istemiştir.
2-Asıl davada davalı ...Ş. vekili temyiz dilekçesinde özetle; eksik inceleme ile karar verildiğini, dava konusu faydalı modelin karar tarihinde geçerli bir tescilinin bulunmadığını, manevi tazminatın neden kabul edildiğine dair gerekçeye yer verilmediğini, davacı adına kayıtlı tasarımın yeni olmaması nedeniyle hükümsüzlüğüne karar verilmişken mahkemece bu hususun değerlendirilmediğini, hükme esas alınan bilirkişi raporunun eksik ve hatalı olduğunu, tecavüz fiilinin gerçekleşmediğini, tazminat hesabının ve faizin hatalı olduğunu, talebin zamanaşımına uğradığını belirterek kararın bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Asıl dava, tasarım ve faydalı model belgesine tecavüzün tespiti, men’i, ref’i ile maddi ve manevi tazminat; birleşen dava, asıl davada dayanılan faydalı model belgesinin hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.
2.551 sayılı KHK'nın 166, 130 ve 140 ıncı maddeleri.
3. Değerlendirme
1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VII. KARAR
Açıklanan sebeple;
Asıl davada davalı-birleşen davada davacı ... Reklamcılık Ltd. Şti. vekili ve asıl davada davalı ...Ş. vekili yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz giderlerinin temyiz edenlere yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
22.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/984856600 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz