Marka hükümsüzlüğü

11. Hukuk Dairesi         2022/7573 E.  ,  2023/6683 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi

SAYISI 2022/205 Esas, 2022/211 Karar

HÜKÜM

Davanın kabulü

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen markanın hükümsüzlüğü davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne, dava, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası delaletiyle uygulanması gereken 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 3156 sayılı Kanun ile değişik 438 inci maddesi gereğince miktar veya değer söz konusu olmaksızın duruşmalı olarak incelenmesi gereken dava ve işlerin dışında bulunduğundan duruşma isteğinin reddine karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı şirketin bira üretimi ve satışı yapan dünyaca ünlü bir şirket ve ... ibareli tanınmış markaların sahibi olduğunu, davalının 32 nci emtia sınıfında Karşıyaka Birası ibareli başvuru markasının ise 556 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin (556 sayılı KHK) 5 inci, 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi, 42 nci maddenin birinci fıkrasının (a) bendi gereği hükümsüz kılınmasının gerektiğini, İzmir'in ilçelerinden birinin marka olarak tescil edilemeyeceğini, tanımlayıcı bir ibare olduğunu, bu ilçenin bira imalatında meşhur bir ilçe olduğunu, bu nedenle coğrafi kaynak belirttiğini, ayrıca davalının kötü niyetli olduğunu ileri sürerek davalı adına kayıtlı Karşıyaka Birası ibareli markanın hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; dava konusu 2014/64595 başvuru numaralı marka başvurusunun incelemelerinin yapıldığını ve uygun görülerek markanın yayınlanmasına karar verildiğini, davacının itirazlarının ise reddedildiğini, başvuru konusu markanın bir kelime markası olduğunu ve ayırt edici niteliğe sahip olduğunu, ayrıca Karşıyaka ilçesinde bira üretimi yapan işletme dahil olmak üzere hiçbir sanayi tesisinin olmadığını, bu nedenle coğrafi kaynak belirtmediğini, bu nedenle markanın hükümsüz olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 11.05.2017 tarih, 2016/124 E. ve 2017/99 K. sayılı kararıyla Karşıyaka ilçesinin bira üretimi ile meşhur olmuş bir ilçe olmadığı, herhangi bir sanayi tesisinin dahi bulunmadığı, herhangi bir coğrafi kaynak ifade etmediği, markanın aldatıcı olmadığı, bu nedenle 556 sayılı KHK'nın 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentleri uyarınca hükümsüzlük koşullarının oluşmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesinin 16.10.2020 tarih, 2017/5327 E. ve 2020/1708 K. sayılı kararıyla mahkemece verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 21.04.2022 tarih, 2020/8023 E. ve 2022/3257 K. sayılı kararıyla; "...Ancak, davalı adına tescil olunan marka "Karşıyaka Birası" ibaresinden ibaret olup, "Bira" ifadesi tescil olunan mal ve hizmetler yönünden tanımlayıcı nitelikte olduğu, coğrafi kaynak ifade eden ve "İzmir'in meşhur ilçelerinden Karşıyaka" ibaresinin kimsenin kullanım tekeline bırakılamayacak, nitelikli olması nedeniyle davanın kabulüne ve markanın hükümsüzlüğüne karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmesi doğru olmamıştır...." gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı adına tescil olunan marka "Karşıyaka Birası" ibaresinden ibaret olup, "Bira" ifadesi tescil olunan mal ve hizmetler yönünden tanımlayıcı nitelikte olduğu, coğrafi kaynak ifade eden ve İzmir'in meşhur ilçelerinden "Karşıyaka" ibaresinin kimsenin kullanım tekeline bırakılamayacak nitelikli olması nedeniyle davanın kabulüne ve markanın hükümsüzlüğüne karar vermek gerektiği gerekçesiyle davanın kabulüne, davalı adına tescilli 2014/64595 tescil numaralı markanın hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; markanın ayırt edici niteliğe haiz olduğunu, Karşıyaka ilçesinde bira yapımına ilişkin herhangi bir tesisin bulunmadığını, ilçenin bira ürünü konusunda ününün olmadığını, Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde Karşıyaka ibaresinin geçtiği bir çok markanın başkaları adına tescilli olduğunu savunarak kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, markanın hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 556 sayılı KHK'nın 7 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentleri.

3. Değerlendirme

1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

21.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.