İstirdat
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2022/2870 E. 2023/6475 K. ·
Kısmen onandı, kısmen bozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Usul tespitleri
- Dava şartı
- dava şartı
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
hamil sıfatı↗ iyiniyetli hamil↗ son hamil↗ kötüniyetli iktisap↗ meşru hamil↗ çek iptali davası↗ ciro silsilesi↗ zilyetlik↗ yetkili hamil↗ çek iptali↗ ciranta↗ lehtar↗ iyiniyet↗ şikayet↗ eş rızası↗ ciro↗ derdestlik↗ hamil↗ keşideci↗ kamu düzeni↗ iptal davası↗ husumet yokluğu↗ istirdat↗ ihbar↗ limited şirket↗ çek↗ kötüniyet↗ ilk derece kararının kaldırılması↗ yükleten (shipper)↗ teslim↗ istinaf yoluna başvurulabilirlik↗ husumet↗ i̇i̇k 72/son↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
İLK DERECE MAHKEMESİ : Gaziantep 2. Asliye Ticaret Mahkemesi
SAYISI : 2019/430 E., 2020/190 K.
Taraflar arasındaki istirdat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.
Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin ciro yolu ile son ve meşru hamil sıfatıyla zilyedinde bulunan keşidecisi ... Halı San. ve Tic. Ltd Şti. olan, Kuveyt Türk Bankası A.Ş. Gatem Şubesinin 0074435 nolu, 31.07.2018 keşide tarihli, 28.550,00 USD tutarlı çekinin kaybolduğunu ileri sürerek çekin üçüncü kişilere ödenmemesi için tedbir kararı verilmesini, keşideci tarafından ödeme yapılmak zorunda kalınması halinde ise çek bedeli olan 28.550,00 USD'nin davalıdan tahsili ile çekin geri verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı davaya cevap vermemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu çek incelendiğinde, ilk cironun lehtar tarafından yapılması gerekli iken keşideci tarafından yapıldığını, devamında gelen tüm ciroların sakatladığı, davanın yetkili hamil tarafından açılması gerektiği, bu durumda eldeki bu davayı açmaya tek yetkilinin lehtar olduğu, sakat ciro silsilesinin davacıyı yetkili hamil yapmayacağı gerekçesiyle davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; hamile yazılı çekte davacının çeki ciranta ...'den aldığını, arkasını ciro edemeden çekin kaybolduğunu, çekte müvekkilinin cirosunun olmamasının meşru hamil olması geçerliliğini etkilemeyeceğini, davacının çekle ilgisini belgeleyebildiğini, çekin davacının son hamil sıfatı ile zilyetliğindeyken kaybolduğunu, davacının çek iptal davası açtığını, çekin rıza dışında elden çıktığının hem soruşturma dosyasında bilgisine başvurulan cirantanın beyanlarından hem de tapu kayıtlarından anlaşıldığını, çek iptali davasının yargılaması devam ederken kaybolan çekin davalı ... zilyetliğinde bulunduğunun öğrenildiğini, davalı ile davacının bir ticari ilişkisi olmadığı gibi alacak verecek ilişkilerinin de bulunmadığını, davalının çeki, çekte cirosu olan ...’ten almadığını, çeki, çekte cirosu dahi olmayan ... Gayrimenkul İnşaat Yapı Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinden aldığını vekili aracılığı ile dosyaya sunduğu beyan dilekçesinde belirttiğini, ... Gayr. İnş. Yapı San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin daha önceki yıllarda Gaziantep ilinde faaliyetlerini sürdürmüş, ancak borca batık bir firma olduğunu, davalıya böyle bir çeki vermesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, müvekkilinin dava konusu çekin kaybolması nedeniyle Gaziantep Cumhuriyet Başsavcılığının 2018/91088 numaralı soruşturma dosyası ile davalı aleyhine şikayetçi olduğunu, soruşturma dosyasında ifadesine başvurulan davalının, dava konusu çeki, çekin arkasında cirosu dahi olmayan ... Gayrimenkul İnşaat Yapı Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinden aldığını beyan ettiğini, bu durumda davalının bahse konu çeki kötüniyetle iktisap ettiğini açıkca gösterdiğini, dava konusu çekin nama düzenlenmiş olup, ciro işlemi ile önce ...'ye daha sonra ise ciro yolu ile müvekkiline geçtiğini, bahse konu çekin müvekkilince ciro silsilesinde imzası bulunan ... isimli şahıstan alındığını, davacının inşaat firması sahibi olup ... ile aralarındaki taşınmaz satışı ilişkisine istinaden dava konusu çeki aldığını, Gaziantep Cumhuriyet Başsavcılığının 2018/91088 numaralı soruşturmasında ...'nin ifadesinin alındığını ve taşınmaz satışı nedeniyle söz konusu çeki davacıya verdiğini beyan ettiğini, davacının, ...'den, çeki elden teslim suretiyle aldığını, çekin iyiniyetli hamili olduğunu, hamiline yazılı çekte cirosunun olmamasının çekin geçerliliğini etkilemeyeceğini, davacının yetkili hamil olup, davalının ise çeki kötüniyetle iktisap ettiğini, davanın, lehtara ihbar edilmediğini, bu durumun başlı başına usul ve yasalara aykırı olduğunu, soruşturma dosyasının halen derdest olması nedeniyle, mahkemece, Cumhuriyet Savcısına açılmış olan davanın ihbarı ile Cumhuriyet Savcısının davada taraf olarak yer alması gerekirken savcılığa bir ihbarda bulunulmamasının usul ve yasaya aykırılık oluşturduğunu, soruşturmanın devam etmesi nedeniyle açılacak ceza davasının sonucunun hukuk davasının sonucunu etkileyebileceğini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile mahkemece delillerin takdirinde ve yasa kurallarının olaya uygulanmasında bir isabetsizlik görülmediği, kararda kamu düzenine aykırı herhangi bir husus bulunmadığı, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki sebepleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, istirdat istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 370 ve 371 inci maddeleri, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 702 nci, 704 üncü ve 757 nci maddeleri.
3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2013/2473 E. 2013/18928 K.
Ortak:hamil sıfatı · meşru hamil · çek iptali · ciranta · ciro · hamil · keşideci · çek
İncelediğiniz karardaİstinaf Sebepleri Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; «hamile» yazılı çekte davacının çeki «ciranta» ...'den aldığını, arkasını «ciro» edemeden çekin kaybolduğunu, çekte müvekkilinin cirosunun olmamasının «meşru hamil» olması geçerliliğini etkilemeyeceğini, davacının çekle ilgisini belgeleyebildiğini, çekin davacının «son hamil sıfatı» ile «zilyetliğindeyken» kaybolduğunu, davacının «çek iptal davası» açtığını, çekin «rıza» dışında elden çıktığının hem soruşturma dosyasında bilgisine başvurulan cirantanın beyanlarından hem de tapu kayıtlarından anlaşıldığını, çek iptali davasının yarg …
DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin «ciro» yolu ile «son» ve «meşru hamil» sıfatıyla zilyedinde bulunan «keşidecisi» ...
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu «çek» incelendiğinde, ilk «cironun» «lehtar» tarafından yapılması gerekli iken «keşideci» tarafından yapıldığını, devamında gelen tüm ciroların sakatladığı, davanın «yetkili hamil» tarafından açılması gerektiği, bu durumda eldeki bu davayı açmaya tek yetkilinin lehtar olduğu, sakat «ciro silsilesinin» davacıyı yetkili hamil yapmayacağı gerekçesiyle davanın «husumet yokluğu» nedeniyle reddine karar verilmiştir.
Benzer bu karardaMahkemece iddia ve tüm dosya kapsamına göre; davacının çeki keşide ettiği, keşide alanında bankaya «ciro» ettiği, bankanın da cirosu bulunmadığından davacının «meşru hamil sıfatını» ispatlayamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Mahkemece davacının çeki keşide ettiği ve keşide alanında bankaya «ciro» ettiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de davacı çekte «keşideci» olmayıp bu çeki çekte «ciranta» olan ...
Dava, «zayii nedeniyle çek iptaline» ilişkin olup, davacı dava dışı ...
Sonuç: İncelediğiniz kararda Kısmen bozma ↔ benzerinde Bozma🔶 iki emsal
Farklı:zayi nedeniyle çek iptali · hırsızlık · zayi · ibraz
Benzer bu karardaDava, «zayii nedeniyle çek iptaline» ilişkin olup, davacı dava dışı ...
Elektronik Sanayi ve Ticaret A.Ş'den aldığı çeklerin 11.07.2010 tarihinde işyerinde meydana gelen «hırsızlık» sonucu çalındığını iddia ederek dava açmış ve dava dilekçesi ekinde Emniyet Müdürlüğü'nde verdiği ifadeyi ve dava konusu çeki ...
Elektronik Sanayi ve Ticaret A.Ş'den aldığına dair «çek» çıkış bordrosunu «ibraz» etmiştir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2022/2870 E. , 2023/6475 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi
SAYISI 2020/848 Esas, 2022/236 Karar
HÜKÜM
Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ Gaziantep 2. Asliye Ticaret Mahkemesi
SAYISI 2019/430 E., 2020/190 K.
Taraflar arasındaki istirdat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.
Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin ciro yolu ile son ve meşru hamil sıfatıyla zilyedinde bulunan keşidecisi ... Halı San. ve Tic. Ltd Şti. olan, Kuveyt Türk Bankası A.Ş. Gatem Şubesinin 0074435 nolu, 31.07.2018 keşide tarihli, 28.550,00 USD tutarlı çekinin kaybolduğunu ileri sürerek çekin üçüncü kişilere ödenmemesi için tedbir kararı verilmesini, keşideci tarafından ödeme yapılmak zorunda kalınması halinde ise çek bedeli olan 28.550,00 USD'nin davalıdan tahsili ile çekin geri verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı davaya cevap vermemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu çek incelendiğinde, ilk cironun lehtar tarafından yapılması gerekli iken keşideci tarafından yapıldığını, devamında gelen tüm ciroların sakatladığı, davanın yetkili hamil tarafından açılması gerektiği, bu durumda eldeki bu davayı açmaya tek yetkilinin lehtar olduğu, sakat ciro silsilesinin davacıyı yetkili hamil yapmayacağı gerekçesiyle davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; hamile yazılı çekte davacının çeki ciranta ...'den aldığını, arkasını ciro edemeden çekin kaybolduğunu, çekte müvekkilinin cirosunun olmamasının meşru hamil olması geçerliliğini etkilemeyeceğini, davacının çekle ilgisini belgeleyebildiğini, çekin davacının son hamil sıfatı ile zilyetliğindeyken kaybolduğunu, davacının çek iptal davası açtığını, çekin rıza dışında elden çıktığının hem soruşturma dosyasında bilgisine başvurulan cirantanın beyanlarından hem de tapu kayıtlarından anlaşıldığını, çek iptali davasının yargılaması devam ederken kaybolan çekin davalı ... zilyetliğinde bulunduğunun öğrenildiğini, davalı ile davacının bir ticari ilişkisi olmadığı gibi alacak verecek ilişkilerinin de bulunmadığını, davalının çeki, çekte cirosu olan ...’ten almadığını, çeki, çekte cirosu dahi olmayan ...
Gayrimenkul İnşaat Yapı Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinden aldığını vekili aracılığı ile dosyaya sunduğu beyan dilekçesinde belirttiğini, ... Gayr. İnş. Yapı San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin daha önceki yıllarda Gaziantep ilinde faaliyetlerini sürdürmüş, ancak borca batık bir firma olduğunu, davalıya böyle bir çeki vermesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, müvekkilinin dava konusu çekin kaybolması nedeniyle Gaziantep Cumhuriyet Başsavcılığının 2018/91088 numaralı soruşturma dosyası ile davalı aleyhine şikayetçi olduğunu, soruşturma dosyasında ifadesine başvurulan davalının, dava konusu çeki, çekin arkasında cirosu dahi olmayan ... Gayrimenkul İnşaat Yapı Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinden aldığını beyan ettiğini, bu durumda davalının bahse konu çeki kötüniyetle iktisap ettiğini açıkca gösterdiğini, dava konusu çekin nama düzenlenmiş olup, ciro işlemi ile önce ...'ye daha sonra ise ciro yolu ile müvekkiline geçtiğini, bahse konu çekin müvekkilince ciro silsilesinde imzası bulunan ...
isimli şahıstan alındığını, davacının inşaat firması sahibi olup ... ile aralarındaki taşınmaz satışı ilişkisine istinaden dava konusu çeki aldığını, Gaziantep Cumhuriyet Başsavcılığının 2018/91088 numaralı soruşturmasında ...'nin ifadesinin alındığını ve taşınmaz satışı nedeniyle söz konusu çeki davacıya verdiğini beyan ettiğini, davacının, ...'den, çeki elden teslim suretiyle aldığını, çekin iyiniyetli hamili olduğunu, hamiline yazılı çekte cirosunun olmamasının çekin geçerliliğini etkilemeyeceğini, davacının yetkili hamil olup, davalının ise çeki kötüniyetle iktisap ettiğini, davanın, lehtara ihbar edilmediğini, bu durumun başlı başına usul ve yasalara aykırı olduğunu, soruşturma dosyasının halen derdest olması nedeniyle, mahkemece, Cumhuriyet Savcısına açılmış olan davanın ihbarı ile Cumhuriyet Savcısının davada taraf olarak yer alması gerekirken savcılığa bir ihbarda bulunulmamasının usul ve yasaya aykırılık oluşturduğunu, soruşturmanın devam etmesi nedeniyle açılacak ceza davasının sonucunun hukuk davasının sonucunu etkileyebileceğini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile mahkemece delillerin takdirinde ve yasa kurallarının olaya uygulanmasında bir isabetsizlik görülmediği, kararda kamu düzenine aykırı herhangi bir husus bulunmadığı, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki sebepleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, istirdat istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 370 ve 371 inci maddeleri, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 702 nci, 704 üncü ve 757 nci maddeleri.
3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
07.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/977679900 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz