Çekişmeli alacak davasında hak düşürücü süre kaçırılsa da alacak hakkı sükut etmez

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2025/170

KARAR NO 2025/171

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 16/10/2024

NUMARASI 2024/36 Esas - 2024/607 Karar

DAVA

Çekişmeli Alacak

İSTİNAF KARAR TARİHİ 06/02/2025

Davanın usulden reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; müvekkili banka ile konkordato mühleti verilen borçlu ....Ltd Şti arasında ... sözleşme numaralı 23.01.2021 tarihli Genel Kredi Sözleşmesi akdedildiğini ve bu sözleşme kapsamında davalının nakit ve gayri nakit borçları doğduğunu, Gebze ... Noterliğinin 11.10.2021 tarihli ve ... yev nolu ihtarı çekilerek hesapları kat edildiğini ve borcun ödenmesi ihtar edildiğini ,davalının ... sözleşme nolu 22.01.2021 tarihli asıl borçlusu dava dışı ...Ltd. Şti. Olan ve ... sözleşme nolu 22.01.2021 tarihli asıl borçlusu ... Şti. olan genel kredi sözleşmelerine müteselsil kefil olduğunu,davalı borçlu şirketin İstanbul 3. ATM'nin 2021/485 esas sayılı dosyası ile konkordato talebinde bulunduğunu, 08.09.2021 tarihinde 2023/409 karar sayılı kararıyla konkordatonun tasdikine karar verildiğini,kararın 18.09.2023 tarihinde ilan edildiğini,tasdikine karar verilen konkordato projesinde müvekkili banka alacağının 389.163,98-TL'lik kısmının kabul edildiğini, kalan 186.505,42-TL'lik kısmı çekişmeli hale geldiğini,müvekkilinin 506.338,43-TL nakit, 45.410-TL gayrinakit ve şube riskleri olan Teminat mektubu riski 23.000-TL, kefil ihtarname borcu 920,32-TL olmak üzere toplam 575,669.40-TL alacağının kayıt ettirildiğini ,borçlunun 186.505,42-TL alacağı kabul etmediğini çekişmeli hale gelen 186.505,42-TL'lik banka alacağının projede kabul edilen kısım ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili; müvekkili hakkında 10.12.2021 tarihinden itibaren 1 yıl süre ile kesin mühlet verildiğini, 09.12.2022 tarihli ara karar uyarınca kesin mühletin 6 ay uzatılmasına karar verildiğini, 08.09.2023 tarihinde konkordatonun tasdikine karar verdiğini, işbu tasdik kararının 18.09.2023 tarihinde Basın İlan Kurumu'nda, 20.09.2023 tarihinde ise Ticaret Sicil Gazetesi'nde ilan edildiğini, davacı tarafça işbu dava 17.01.2024 tarihinde açılmış olup kanunda belirtilen 1 aylık hak düşürücü süreden sonra açıldığını, huzurdaki davanın süresinde açılmadığını,banka tarafından yapılan alacak kaydında konkordatoda yasak olmasına rağmen alacağa faiz işletildiği ve kredi kullanırken bankaya teminat olarak verilen müşteri çeklerinden yapılan tahsilatların alacak bakiyesinden düşülmediğini, mühlet sonrasına işletilen faizlerin silinmesi ve müşteri çek bedellerinin mahsubu ile bilirkişi ve komiser heyeti tarafından davacının 389.163,98-TL bakiye alacağı kaldığının tespit edildiğini ileri sürerek, davanın usulden ve esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece; davalı borçlu şirketin İstanbul 3. ATM nin 2021/485 esas sayısı ile konkordato talebinde bulunduğu, davacının 389.163,98-TL alacağının kabul edilerek, 186.505,42-TL için reddedildiği,konkordato tasdikine ilişkin kararın 18.09.2023 tarihinde ilan edildiği, İİK 308/b gereğince; alacakları itiraza uğrayan alacaklıların ilân tarihinden itibaren bir ay içinde dava açabileceğinin düzenlendiği, davacının 186.505,42-TL alacağının çekişmeli hale geldiği, 1 aylık hak düşürücü süre geçtikten sonra iş bu davanın açıldığı gerekçesiyle, davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; davanın İİK 308/b maddesi uyarınca bir aylık süre içinde açılmamış olması genel hükümlere göre açılan bu davanın görülmesine engel teşkil etmeyeceğini,dava açılmadan önce hak düşürücü süre içerisinde arabulucuya başvurulduğunu,sürecin sona erdiğinde dava açıldığını, mahkemece davanın arabuluculuğa tabi olmaması nedeniyle son tutanak tarihine kadar geçen sürede hak düşürücü süre işleyeceğinden bahisle hak düşürücü süre yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek,kararın kaldırılmasına, davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Elde ki davada talep,borçlu tarafından itiraz edilmesi nedeniyle çekişmeli hale gelen 186.505,42-TL alacağın tahsili için İİK Madde 308/b gereğince açılan çekişmeli alacağın tahsili istemine ilişkindir.Davalı şirket bakımından 08.09.2023 tarihinde konkordatonun tasdikine karar vermiştir. İşbu tasdik kararı 18.09.2023 tarihinde Basın İlan Kurumu'nda, 20.09.2023 tarihinde ise Ticaret Sicil Gazetesi'nde ilan edilmiştir. Davacı tarafça işbu dava 17.01.2024 tarihinde açılmıştır.İİK'nn 308/b maddesinde; Alacakları itiraza uğramış alacaklılar, tasdik kararının ilanından itibaren bir ay içinde dava açabilirler.Tasdik kararını veren mahkeme, konkordato projesi uyarınca çekişmeli alacaklara isabet eden payın, kararın kesinleşmesine kadar borçlu tarafından mahkemece belirlenen bir bankaya yatırılmasına karar verebilir.

Süresinde dava açmamış alacaklılar, bu paydan ödeme yapılmasını talep edemezler, bu durumda yatırılan pay borçluya iade edilir." hükmünü haizdir. Bir ay içinde çekişmeli alacaklar hakkında dava açmayanlar maddi hukuk yönünden alacak hakkını kaybetmezler. Bu kategoriye giren alacaklılar konkordatoya hiç kayıt yaptırmamış süjelerin hukuki statüsüne tabi olurlar ve dava açtıklarında kendilerine bir nevi ihtiyati tedbir olarak ve teminat olarak bir pay ayrılıp bankada bloke edilmez. Mahkemece bu davanın sonucunda verilecek davanın kabulüne dair ilamın tasdik edilen konkordato ödeme projesi dahilinde infazı zorunludur. (ALTAY/ESKİOCAK -KONKORDATO sahife :268) Konkordatonun tasdikine karar veren veren mahkeme, çekişmeli alacaklar olarak kabul edilen alacaklıların haklı olup olmadığına karar veremez.

Mahkeme konkordato sürecinde yalnızca çekişmeli alacakların konkordatoya dahil olup olmayacakları, olacaklarsa hangi oranda konkordatoya dahil olacaklarına karar vereceği, konkordatoya dahil olmasına veya olmamasına ilişkin kararı maddi hukuk bakımından kesin hüküm teşkil etmez. Nitekim İİK nın 302.f.6'da çekişmeli alacaklar bakımından ileride mahkemenin vereceği hükümlerin saklı olduğu tasrih edilmiştir. Konkordatoya tabi olmak isteyen alacaklının çekişmeli alacağı hakkında konkordatoyu inceleyecek olan mahkemenin vereceği karar sadece konkordato nisabına dahil olmak bakımından sonuç doğuracaktır. Mahkemece alacağın varlığını ve miktarını yaklaşık ispat derecesi ile tespit ederek, esasa etkisi olmayan bir kararla tesis edecektir.

Alacağı borçlunun itirazına uğrayan alacaklı, alacağın tabii olduğu zamanaşımı süresi içinde davasını her zaman açabilir. ( (Prof. Dr. Selçuk Öztek - Yeni Konkordato Hukuku Sh: 408) Açıklanan nedenlerle; Konkordato adi nitelikteki bütün alacakları kapsamına alacağından, konkordatoya kayıt yaptırılmaması alacağın ortadan kalkmasını gerektirmez. Ne var ki konkordatoya kayıt yaptırmayan ya da süresinden sonra kayıt yaptıran alacaklı, bu alacak borçlu tarafından kabul edilmediği takdirde, genel hükümlere göre alacağını mahkeme ilamı ile belirlemek zorundadır. Konkordatoya süresinde kayıt yaptırmamanın müeyyidesi konkordato nisap ve oylamasına dahil olmamak ve verilecek teminattan yararlanamamaktır.

Bir aylık süre içinde dava açılmamasının müeyyidesi de aynıdır. Davacı tarafından borçlunun itirazına uğrayan çekişmeli alacak niteliğindeki davanın bir aylık süre içinde açılmamış olması halinde alacaklının hakkı sükut etmediğinden davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddine sebep olmayacaktır.Açıklanan nedenlerle; Davanın İİK 308/b maddesi uyarınca bir aylık süre içinde açılmamış olması genel hükümlere göre açılan bu davanın görülmesine engel teşkil etmediğinden istinaf nedeni yerinde görülen davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne kararın kaldırılmasına davan yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle:Davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 16/10/2024 Tarih 2024/36 Esas 2024/607 Karar sayılı hükmün HMK.'nın 353(1)a-4 gereği KALDIRILMASINA; "Dava yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine"Yatırılan 427,60-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde davacıya iadesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.06/02/2025