Alacak
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2023/2058 E. 2023/4837 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Usul tespitleri
- Dava şartı
- dava şartı
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
denkleştirici adalet ilkesi↗ sabit yatırım bedeli↗ sabit yatırım↗ rekabet kurulu kararı↗ intifa hakkı↗ nispi vekalet ücreti↗ bedel iadesi↗ keşif↗ davanın konusu↗ bayilik sözleşmesi↗ pasif husumet yokluğu↗ pasif husumet↗ sebepsiz zenginleşme↗ husumet yokluğu↗ geçersizlik↗ fatura↗ terkin↗ ihtarname↗ vekalet ücreti↗ ibraz↗ husumet↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, bayilik sözleşmesi kapsamında intifa bedeli ve sabit yatırımlara ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 440 ıncı ve 442 nci maddeleri.
3. Değerlendirme
Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre, davacı vekilinin 1086 sayılı Kanun’un 440 ıncı maddesinde sayılan hallerden hiçbirini ihtiva etmeyen karar düzeltme isteminin reddi gerekir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2020/4907 E. 2021/1346 K.
Ortak:intifa hakkı · keşif · bayilik sözleşmesi · sebepsiz zenginleşme · fatura · Alacak
İncelediğiniz karardaUyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, «bayilik sözleşmesi» kapsamında intifa bedeli ve «sabit yatırımlara» ilişkindir.
Benzer bu karardaMahkemece, yapılan yargılama, toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, taraflar arasında 15 yıllık «bayilik sözleşmesi» ile intifa sözleşmesi bulunduğu, sözleşmelerin Rekabet Kurulu kararı uyarınca davacının «ihtarı» ile 18.09.2010 tarihinde sonlandırıldığı, davacının sözleşmenin 15 yıl süre ile ayakta kalacağı düşüncesiyle istasyon saha betonu için 48.131,40 TL'lik yatırım yaptığı, ancak sözleşmenin 15 yıl dolmadan önce sona ermesi nedeniyle davalıların davacı aleyhine «sebepsiz zenginleştiği», böylece davacının kalan süreye yönelik «fatura» miktarını bayilik sözleşmesinin ve «intifa hakkının» süresinden önce sona ermesinden faydalananlardan talep edebileceği kalan süreye isabet eden miktarın 21.085,84 +KDV olduğu, davacının sözleşmenin yapıldığı tarihten itibaren faydalandığı ve ticari faaliyette bulunduğu gözetildiğinde güncellenmiş değere yönelik talebinin «hakkaniyete» aykırı olacağından yerinde olmadığı, davalı ...'nun sözleşmede imzası bulunmadığından sözleşme kapsamında yapılan bir ödemeden sorumluluğunun bulunmasının mümkün olmadığı gerekçesiyle, davalı ... yönünden davanın reddine, diğer davalılar yönünden davanın kısmen kabulü ile 21.085,84 TL'nin % 18 KDV'si ile birlikte sözleşmenin sona erdiği 18.09.2010 tarihinden itibaren işleyecek «avans faizi» ile birlikte davalılar Özgür Petrol Ltd.
Mahkemece, mahallinde yapılacak «keşif» ile davacı tarafından yaptırılan saha betonunun kalıcı yatırım niteliğinde kabul edilip edilmeyeceği, akdin feshinden sonra da davalıların aynı kalıcı yatırımı kullanarak ticaretine devam edip etmediği, bir başka deyişle anılan kalıcı yatırımın taşınmaza değer katıp katmadığı tespit edilerek, şayet bu yatırımın taşınmaza değer kattığının yani davalıların yapılan kalıcı yatırımı kullanarak ticaretine devam ettiğinin saptanması halinde bunun davacı tarafından talep edilebileceği gözetilerek bir karar verilmesi gerekirken «kıstelyevm» uygulaması sonucu yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış hükmün bozulması gerekmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:kıstelyevm · hakkaniyet · ihtar · avans faizi
Benzer bu karardaMahkemece, yapılan yargılama, toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, taraflar arasında 15 yıllık «bayilik sözleşmesi» ile intifa sözleşmesi bulunduğu, sözleşmelerin Rekabet Kurulu kararı uyarınca davacının «ihtarı» ile 18.09.2010 tarihinde sonlandırıldığı, davacının sözleşmenin 15 yıl süre ile ayakta kalacağı düşüncesiyle istasyon saha betonu için 48.131,40 TL'lik yatırım yaptığı, ancak sözleşmenin 15 yıl dolmadan önce sona ermesi nedeniyle davalıların davacı aleyhine «sebepsiz zenginleştiği», böylece davacının kalan süreye yönelik «fatura» miktarını bayilik sözleşmesinin ve «intifa hakkının» süresinden önce sona ermesinden faydalananlardan talep edebileceği kalan süreye isabet eden miktarın 21.085,84 +KDV olduğu, davacının sözleşmenin yapıldığı tarihten itibaren faydalandığı ve ticari faaliyette bulunduğu gözetildiğinde güncellenmiş değere yönelik talebinin «hakkaniyete» aykırı olacağından yerinde olmadığı, davalı ...'nun sözleşmede imzası bulunmadığından sözleşme kapsamında yapılan bir ödemeden sorumluluğunun bulunmasının mümkün olmadığı gerekçesiyle, davalı ... yönünden davanın reddine, diğer davalılar yönünden davanın kısmen kabulü ile 21.085,84 TL'nin % 18 KDV'si ile birlikte sözleşmenin sona erdiği 18.09.2010 tarihinden itibaren işleyecek «avans faizi» ile birlikte davalılar Özgür Petrol Ltd.
Mahkemece, mahallinde yapılacak «keşif» ile davacı tarafından yaptırılan saha betonunun kalıcı yatırım niteliğinde kabul edilip edilmeyeceği, akdin feshinden sonra da davalıların aynı kalıcı yatırımı kullanarak ticaretine devam edip etmediği, bir başka deyişle anılan kalıcı yatırımın taşınmaza değer katıp katmadığı tespit edilerek, şayet bu yatırımın taşınmaza değer kattığının yani davalıların yapılan kalıcı yatırımı kullanarak ticaretine devam ettiğinin saptanması halinde bunun davacı tarafından talep edilebileceği gözetilerek bir karar verilmesi gerekirken «kıstelyevm» uygulaması sonucu yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış hükmün bozulması gerekmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2021/7165 E. 2023/1738 K.
Ortak:sabit yatırım · intifa hakkı · bayilik sözleşmesi · sebepsiz zenginleşme · fatura · terkin
İncelediğiniz karardaUyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, «bayilik sözleşmesi» kapsamında intifa bedeli ve «sabit yatırımlara» ilişkindir.
Benzer bu karardaŞti.nin maliki olduğu ve davacı lehine «intifa hakkı» tesis edilen taşınmaz üzerine yapılan «sabit yatırımların» intifa hakkının «terkin» edilmesi sonucu taşınmaz maliki ile «bayilik sözleşmesinin» tarafı olan davalı ...'ten «sebepsiz zenginleşme» iddiasına dayalı olarak geri alınıp alınamayacağına ilişkindir.
Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu «fatura» içeriklerinin saha betonunda kullanıldığı, zemin betonunun istasyonun faaliyete geçmesi için zaruri olmayan giderlerden olduğu, istasyonda rapor tarihi itibarıyla …
Sonuç: İncelediğiniz kararda Bozma ↔ benzerinde Kısmen bozma🔶 iki emsal
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2023/2058 E. , 2023/4837 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ Ticaret Mahkemesi
SAYISI 2020/299 E., 2021/188 K.
HÜKÜM
Ret
Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, Mahkemece davanın reddine karar verilmiştir.
Kararın davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairemizce Mahkeme kararının onanmasına karar verilmiştir.
Davacı vekili tarafından Dairece verilen kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla; kesinlik, süre ve diğer usul eksiklikler yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, karar düzeltme dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili, müvekkili ile davalı Graniser A.Ş. arasında davalı şirkete ait taşınmaz üzerinde davacı lehine 15 yıllık intifa hakkı tesis edilerek davalı şirkete 1.180.000,00 TL ödeme yapıldığını, dava konusu taşınmaz üzerindeki sabit yatırım bedellerinin de müvekkili tarafından ödendiğini, dava konusu taşınmazın diğer davalı şirket tarafından satın alındığını, davalılarca keşide edilen ihtarname ile intifa hakkının Rekabet Kurulu kararları gerekçe gösterilerek süresinden önce sona erdirildiğini, intifa hakkının tapudan terkin edildiğini, müvekkilinin intifa ivazını peşin ödediğini, geçersiz hale gelen sözleşme nedeniyle davalıların sebepsiz zenginleştiğini ileri sürerek intifa bedeli yönünden denkleştirici adalet ilkesi uyarınca 1.256.170,18 TL'nin, sabit yatırımlar karşılığında şimdilik 128.721,48 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen faiziyle birlikte tahsilini talep etmiştir.
II. CEVAP
1.Davalı Graniser A.Ş. vekili, davanın reddini istemiştir.
2.Davalı Fem Kimya Ltd. Şti. vekili, davacının müvekkiline ödeme yapmadığını, sabit yatırım bedellerinin talep edilebilmesinin mümkün olmadığını, Müvekkilinin dava konusu taşınmazı mevcut hali ile satın aldığını savunarak davanın reddini istemiştir.
III. MAHKEME KARARI
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile usule ilişkin bozma ilamına uyularak intifa bedelinin davalı Graniser A.Ş.'ye ödenmesi nedeniyle davalı Fem Kimya Ltd. Şti.'den talep edilemeyeceği, davalı Graniser A.Ş. yönünden Akhisar Tapu Müdürlüğünün 28.08.2014 tarihli intifa hakkının terkinine ilişkin resmi tescil istem belgesinde, davacının intifa hakkının terkinini ödenmiş 107.000,00 TL bedel mukabilinde talep ettiği ve bu şekilde terkin işleminin yapıldığı, davacının resmi senette terkin bedeli olarak 107.000,00 TL aldığını beyan etmekle bundan başka bir bedel talep edemeyeceğinin anlaşıldığı, yatırım bedelleri yönünden yapılan değerlendirmede ise talimat Mahkemesince yapılan keşif sonrası düzenlenen makine mühendisi bilirkişi raporunda, keşif mahallinde bulunan tanklar ile akaryakıt tesisatının taşınmaza inşaat ve imalat dışında değer katmadığının tespit edildiği, inşaat bilirkişi raporunda ise saha betonunun değerinin tespit edildiği, davacı tarafından saha betonu ile ilgili fatura dosyaya ibraz edilmiş ise de davadan önce davalılara gönderilen Noter ihtarnamesinde söz konusu yatırımın kalan süreye tekabül eden kısmının iadesi talep edilmediği gibi bu yatırımın sözleşmenin süresi ile bağlı olmaksızın taşınmazın akaryakıt istasyonu olarak kullanılması ve sözleşmenin ifası için yapılması gerektiği anlaşılmakla talebin davalı Graniser A.Ş.
yönünden reddine, davalı Fem Kimya Ltd. Şti.'nin ise taşınmazı diğer davalıdan mevcut hali ile satın aldığı, davacı aleyhine sebepsiz zenginleşmesinin söz konusu olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
IV. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuran
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Yargıtay Kararı
Dairemizin 06.12.2022 tarihli ve 2021/5749 E., 2022/8698 K. sayılı kararıyla davacı ile davalı Fem Kimya Ltd. Şti. arasında 5 yıllık bayilik sözleşmesi yapılması ve kalıcı yatırımların bu sözleşme kapsamında kullanılmış olmasına göre hükmün onanmasına karar verilmiştir.
V. KARAR DÜZELTME
A. Karar Düzeltme Yoluna Başvuran
Dairenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.
B. Karar Düzeltme Sebepleri
Davacı vekili; intifa terkini işlemi sırasında düzenlenen resmi senetteki ibarelerin matbu yazıldığını, gerçek durumu yansıtmadığını, intifa bedelinin 107.000,00 TL değil, 1.180.000,00 TL olduğunu, davalılar tarafından müvekkiline resmi senette belirtilen şekilde bir ödeme yapılmadığını, davalılarca bu yönde bir savunma ileri sürülmediğini, Mahkemece davalılar tarafından ödeme yapıp yapmadığının araştırılmadığını, intifa bedelinin denkleştirici adalet ilkesi uyarınca güncellenecek ve KDV eklenerek iadesi gerektiğini, müvekkili tarafından yapılan sabit yatırımların yerinde bulunduğunu ve davalı tarafından kullanıldığı tespit edildiğinden bu talebin reddedilmesinin hatalı olduğunu, dava dilekçesinin 3 nolu ekinde talebe konu sabit yatırımların kapsamının dayanağı olan faturaların ibraz edildiğini, müvekkili tarafından davalılara gönderilen 17.06.2014 tarihli ihtarnamede anılan sabit yatırım bedellerinin iadesinden sorumlu olduklarının bildirildiğini, saha betonunun da talep kapsamında bulunduğunu, "...
taşınmazın akaryakıt istasyonu olarak kullanılması ve sözleşmenin ifası için yapılması gerektiği" yönündeki Mahkeme değerlendirmesinin Yargıtay'ın eski içtihatlarının hatalı yorumuna dayandığını, yatırım bedelinin iadesi bakımından güncel içtihatların, dava konusu istasyonda keşfen yapılacak inceleme ile yapılan yatırımların taşınmaza kattığı değer tespit edilip iadesine karar verilmesi yönünde olduğunu, bilirkişi raporlarında dava konusu sabit yatırımların istasyonda bulunduğu ve davalılar tarafından kullanılmaya devam edildiği tespit edildiğinden müvekkile iadesine karar verilmesi gerektiğini, her iki davalının da davacı müvekkiline karşı sorumlu olduklarını, davalı Fem Kimya Ltd. Şti. hakkındaki davanın, dava konusu taleplerin muhatabı olamayacağı gerekçesi ile pasif husumet yokluğundan reddedilmesi nedeniyle anılan davalı yönünden maktu avukatık ücretine hükmedilmesi gerekirken nispi vekalet ücretine hükmedilmesinin de usul ve kanuna aykırı bulunduğunu ileri sürerek ve resen nazara alınacak sebeplerle kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, bayilik sözleşmesi kapsamında intifa bedeli ve sabit yatırımlara ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 440 ıncı ve 442 nci maddeleri.
3. Değerlendirme
Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre, davacı vekilinin 1086 sayılı Kanun’un 440 ıncı maddesinde sayılan hallerden hiçbirini ihtiva etmeyen karar düzeltme isteminin reddi gerekir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı vekilinin karar düzeltme isteminin 1086 sayılı Kanun'un 442 nci maddesi gereğince REDDİNE,
Aşağıda yazılı bakiye 187,55 TL karar düzeltme ret harcının ve 3506 sayılı Yasa ile değiştirilen 1086 sayılı Kanun'un 442 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca takdiren 1.581,00 TL para cezasının karar düzeltme isteyenden alınarak Hazine'ye gelir kaydedilmesine,
11.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/960605400 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz