Sebepsiz zenginleşme
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2022/4834 E. 2023/5167 K. ·
Kısmen onandı, kısmen bozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Usul tespitleri
- Görevli mahkeme
- görev/görevsizlik
- Dava şartı
- dava şartı
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
kasa açığı↗ mutlak ticari dava↗ bankacılık işlemi↗ ticari dava niteliği↗ ispat yükü↗ sebepsiz zenginleşme↗ kamu düzeni↗ alacak davası↗ görevsizlik kararı↗ cy/cy kaydı↗ eksik inceleme↗ yükleten (shipper)↗ teslim↗ kesin hüküm↗ görevli mahkeme↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı bankanın ... Şubesinde 21 Nisan 2014 tarihinde 10.000,00 TL kasa açığı verilmesi üzerine, banka müfettişleri tarafından gerçekleştirilen tüm ödeme tahsilat işlemleri, kamera kayıtları, fişler, üzerinde yapılan incelemeler sonucunda davalı ...'a şahsi hesabından 22.000,00 TL ile yetkilisi olduğu şirketin hesabından 7.500,00 TL olmak üzere toplam 29.500,00 TL ödenmesi gerekirken yanlışlıkla 39.500,00 TL ödeme yapıldığının tespit edildiği, ...'a fiziki ödeme işleminin 3 numaralı gişede görev yapan ana kasa görevlisi... tarafından gerçekleştirilmiş olduğunu ileri sürerek sehven ödenen 10.000,00 TL’nin faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; fazla ödemenin yapılmadığın, savunarak davanın reddini istemiştir.
III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Mahkemece Verilen (İlk) Karar
İstanbul Anadolu 5. Asliye Hukuk Mahkemesince 22.04.2016 tarih, 2014/369 E., 2016/164 K. sayılı kararı ile gişe memurlarının ifadelerinin varsayımlara dayalı olduğu, kasa görevlisi...'ün başlangıçta çıkarttığı iki destenin mutlak olarak 200,00 TL'lik 100 adet banknottan oluştuğunun bir varsayımdan ibaret olduğunu, kasa noksanına yol açan işlemlerin tazeliğini koruduğu tarihlerde şube tarafından kasa noksanının nedeninin tespit edilemediği, 10.000,00 TL’lik fazla ödemenin davalı şahsa yapıldığına dair kesin bulgularla ortaya konulamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Davacı vekilince temyiz edilmiştir.
B. Bozma Kararı
Dairemizin 05.11.2018 tarih, 2017/1262 E., 2018/6768 K. sayılı kararı ile“.. somut olayda, uyuşmazlık ticari dava sayılan bankacılık işleminden kaynaklanmakta olup, talep ticari dava niteliğinde olduğundan, davaya bakmakla ticaret mahkemeleri görevlidir. Dava şartı olan görev hususunun kamu düzenine ilişkin olup, yargılamanın her aşamasında re'sen göz önünde bulundurulması gerektiğinden mahkemece işbu davanın mutlak ticari dava olması nedeniyle ticaret mahkemelerine görevsizlik kararı verilmesi gerekirken işin esasına girilerek karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın resen bozulması gerekmiştir.
2- Bozma sebep ve şekline göre, davacı vekilinin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmediği.. ” gerekçesiyle karar bozulmuştur.
C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemece yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı bankanın ...şubesinde 21.04.2014 tarihinde 10.000,00 TL kasa açığı verilmesi üzerine, banka müfettişleri tarafından yapılan inceleme neticesinde davalıya ait hesaptan ve yetkilisi olduğu hesaptan toplam 29.500,00 TL ödenmesi gerekirken, sehven 39.500,00 TL ödendiği iddiasıyla davalının sebepsiz zenginleştiği bu miktarın tahsili talebiyle davalı aleyhine mahkememizde alacak davası açtığı, banka kayıtları üzerinde bilirkişiler tarafından yapılan incelemede, 21.04.2014 tarihinde, davacı banka tarafından davalı ...'a 10.000,00 TL fazladan ödeme yapılan para tutarının tespiti bakımından, 7.500,00 TL ve 22.000,00 TL'lik ödeme dekontları üzerinde, ödemeye ilişkin, para kupürü adet ve tutarlarının dökümlerinin ödeme yapan gişe yetkilisi ... tarafından yazılmadığının anlaşıldığı, söz konusu bilgilerin yazılması halinde fazladan para verilip verilmediği hususunun ispatlanabileceği, kasa farkının kolayca tespitinin mümkün olacağı, para çekme işlemine ilişkin cd üzerinde yapılan incelemede davacı banka çalışanı ...'ün kasadan iki deste para aldığı, destelerin 200,00 TL'lik banknotlardan oluştuğu, iki desteden birinin masada olup, diğerinin sırtı kameraya dönük olan ...'ün elinde olduğundan destelerin eşit olup olmadığının anlaşılamadığı,...'ün iki desteden birini para makinesinde sayıp davalıya verdiği, diğer desteyi birkaç 200,00 TL'lik banknot bozduktan sonra saymadan davalıya teslim ettiği, yapılan işlem sonunda ...'ün elinde para kalmadığı, netice itibariyle; destelerin ne miktarda oldukları bilinemediğinden, davacı banka tarafından davalıya ne kadar ödeme yapıldığı hususunun tespit edilemediği, dolayısıyla ispat yükü kendisinde olan davacı bankanın, davalıya sehven fazla para verdiğini, davalının sebepsiz zenginleştiğini somut delillerle ispatlayamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmştir.
IV. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; hükme esas alınan bilirkişi raporların eksik inceleme ile tanzim edildiğini, her iki raporda da video kayıtlarının hukuka uygun bir şekilde incelenip incelenmediği anlaşılamamakta olup, işbu davanın özelliği gereği yapılması gereken sektör bilirkişisinin, bankacı bilirkişinin de bulunduğu bir heyet tarafından kamera kayıtlarının saniye saniye incelenmesi, teknolojiden faydalanarak eş zamanlı müvekkil Banka kasa/muhasebe/işlem kayıtlarıyla karşılaştırılarak, önce para sayma makinesi ile sayıldığı bilinen banknotların tek tek dökümü yapılarak gerçek durumu tespite yarar bir rapor ortaya konulması gerektiğini, tanzim edilen 22.12.2020 tarihli rapordan 18 video kaydının tamamının incelendiği anlaşılamamakta olup, destelerin eşit olup olmadığı hususunda da kesin bir tespit yapılamadığı belirtildiğinden Adli Bilirkişi olan bilirkişinin kasadan alınan ilki destenin eşit olup olmadığından emin olamadığı bu halde; bu hususun sektör bilirkişisi tarafından değerlendirilmesi gerektiğini, müvekkili bankanın müfettişleri tarafından tanzim edilen iç rapora göre davalıya fazla ödemenin yapıldığının tespit edildiğini, sırf kamera kayıtları ile örnekleme şeklinde yapılacak gerçek bir sayımın karşılaştırılması suretiyle müvekkil Banka şubesindeki ilgili gişedeki para sayma makinesinin saniyede kaç 200,00 TL'lik banknot saydığı tespit edilerek ödeme tutarının tespitinin mümkün olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, bankacılık işlemi nedeniyle haksız ödenen mevduatın tahsili istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 77 nci maddesinin birinci ve ikinci fıkraları
3.Değerlendirme
Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2017/1262 E. 2018/6768 K.
Ortak:mutlak ticari dava · bankacılık işlemi · ticari dava niteliği · kamu düzeni · görevsizlik kararı · kesin hüküm · görevli mahkeme · dava şartı · görev/görevsizlik
İncelediğiniz karardaDava şartı olan görev hususunun «kamu düzenine» ilişkin olup, yargılamanın her aşamasında re'sen göz önünde bulundurulması gerektiğinden mahkemece işbu davanın «mutlak ticari» dava olması nedeniyle ticaret mahkemelerine «görevsizlik» kararı verilmesi gerekirken işin esasına girilerek karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın resen bozulması gerekmiştir.
Asliye Hukuk Mahkemesince 22.04.2016 tarih, 2014/369 E., 2016/164 K. sayılı kararı ile gişe memurlarının ifadelerinin varsayımlara dayalı olduğu, kasa «görevlisi»...'ün başlangıçta çıkarttığı iki destenin mutlak olarak 200,00 TL'lik 100 adet banknottan oluştuğunun bir varsayımdan ibaret olduğunu, kasa noksanına yol açan işlemlerin tazeliğini koruduğu tarihlerde şube tarafından kasa noksanının nedeninin tespit edilemediği, 10.000,00 TL’lik fazla ödemenin davalı şahsa yapıldığına dair «kesin» bulgularla ortaya konulamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Şubesinde 21 Nisan 2014 tarihinde 10.000,00 TL «kasa açığı» verilmesi üzerine, banka müfettişleri tarafından gerçekleştirilen tüm ödeme tahsilat işlemleri, kamera kayıtları, fişler, üzerinde yapılan incelemeler sonucunda davalı ...'a şahsi hesabından 22.000,00 TL ile yetkilisi olduğu şirketin hesabından 7.500,00 TL olmak üzere toplam 29.500,00 TL ödenmesi gerekirken yanlışlıkla 39.500,00 TL ödeme yapıldığının tespit edildiği, ...'a fiziki ödeme işleminin 3 numaralı gişede görev yapan ana kasa «görevlisi»... tarafından gerçekleştirilmiş olduğunu ileri sürerek sehven ödenen 10.000,00 TL’nin faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.
Benzer bu karardaDava şartı olan görev hususunun «kamu düzenine» ilişkin olup, yargılamanın her aşamasında re'sen göz önünde bulundurulması gerektiğinden mahkemece işbu davanın «mutlak ticari» dava olması nedeniyle ticaret mahkemelerine «görevsizlik» kararı verilmesi gerekirken işin esasına girilerek karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın resen bozulması gerekmiştir.
Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu, «tanık beyanı» ve tüm dosya kapsamına göre; gişe memurlarının ifadelerinin varsayımlara dayalı olduğu, kasa «görevlisi» ... başlangıçta çıkarttığı iki destenin mutlak olarak 200,00 TL'lik 100 adet banknottan oluştuğunun bir varsayımdan ibaret olduğunu, kasa noksanına yol açan işlemlerin tazeliğini koruduğu tarihlerde şube tarafından kasa noksanının nedeninin tespit edilemediği, 10.000,00 TL’lik fazla ödemenin davalı şahsa yapıldığına dair «kesin» bulgularla ortaya konulamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
1- Dava, «bankacılık işlemi» nedeniyle haksız ödenen mevduatın tahsili istemine ilişkin olup, mahkemece yazılı şekilde davanın reddine karar verilmiştir.
Sonuç: İncelediğiniz kararda Kısmen bozma ↔ benzerinde Bozma🔶 iki emsal
Farklı:çekişmesiz yargı · tanık beyanı
Benzer bu karardaMahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu, «tanık beyanı» ve tüm dosya kapsamına göre; gişe memurlarının ifadelerinin varsayımlara dayalı olduğu, kasa «görevlisi» ... başlangıçta çıkarttığı iki destenin mutlak olarak 200,00 TL'lik 100 adet banknottan oluştuğunun bir varsayımdan ibaret olduğunu, kasa noksanına yol açan işlemlerin tazeliğini koruduğu tarihlerde şube tarafından kasa noksanının nedeninin tespit edilemediği, 10.000,00 TL’lik fazla ödemenin davalı şahsa yapıldığına dair «kesin» bulgularla ortaya konulamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
… ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava sayılır. ...’nın 5/1 maddesi uyarınca, ticari davalar ile «ticari nitelikteki» «çekişmesiz yargı» işleri dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesinde görülür. ...'nın 5/3. maddesi "Asliye ticaret mahkemesi ile asliye hukuk …
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2017/854 E. 2018/6098 K.
Ortak:sebepsiz zenginleşme
İncelediğiniz karardaMahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar Mahkemece yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı bankanın ...şubesinde 21.04.2014 tarihinde 10.000,00 TL «kasa açığı» verilmesi üzerine, banka müfettişleri tarafından yapılan inceleme neticesinde davalıya ait hesaptan ve yetkilisi olduğu hesaptan toplam 29.500,00 TL ödenmesi gerekirken, sehven 39.500,00 TL ödendiği iddiasıyla davalının «sebepsiz zenginleştiği» bu miktarın tahsili talebiyle davalı aleyhine mahkememizde «alacak davası» açtığı, banka kayıtları üzerinde bilirkişiler tarafından yapılan incelemede, 21.04.2014 tarihinde, davacı banka tarafından davalı ...'a 10.000,00 TL fazladan ödeme yapılan para tutarının tespiti bakımından, 7.500,00 TL ve 22.000,00 TL'lik ödeme dekontları üzerinde, ödemeye ilişkin, para kupürü adet ve tutarlarının dökümlerinin ödeme yapan gişe yetkilisi ... tarafından yazılmadığının anlaşıldığı, söz konusu bilgilerin yazılması halinde fazladan para verilip verilmediği hususunun ispatlanabileceği, kasa farkının kolayca tespitinin mümkün olacağı, para çekme işlemine ilişkin cd üzerinde yapılan incelemede davacı banka çalışanı ...'ün kasadan iki deste para aldığı, destelerin 200,00 TL'lik banknotlardan oluştuğu, iki desteden birinin masada olup, diğerinin sırtı kameraya dönük olan ...'ün elinde olduğundan destelerin eşit olup olmadığının anlaşılamadığı,...'ün iki desteden birini para makinesinde sayıp davalıya verdiği, diğer desteyi birkaç 200,00 TL'lik banknot bozduktan sonra saymadan davalıya «teslim» ettiği, yapılan işlem sonunda ...'ün elinde para kalmadığı, netice itibariyle; destelerin ne miktarda oldukları bilinemediğinden, davacı banka tarafından davalıya ne kadar ödeme yapıldığı hususunun tespit edilemediği, dolayısıyla «ispat yükü» kendisinde olan davacı bankanın, davalıya sehven fazla para verdiğini, davalının sebepsiz zenginleştiğini somut delillerle ispatlayamadığı gerekçesiyle davanın red …
Benzer bu kararda… arından anlaşıldığı, dava dışı ...'ın davalının hesabına yatırdığı 1.500,00 TL'nin sistemden kaynaklanan bir nedenle 4.500,00 TL olarak geçmesinden dolayı davalının «sebepsiz zenginleştiği» gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
-
İtirazın iptali | İnkar tazminatı
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2010/5839 E. 2011/17169 K.
Ortak:kasa açığı
İncelediğiniz karardaŞubesinde 21 Nisan 2014 tarihinde 10.000,00 TL «kasa açığı» verilmesi üzerine, banka müfettişleri tarafından gerçekleştirilen tüm ödeme tahsilat işlemleri, kamera kayıtları, fişler, üzerinde yapılan incelemeler sonucunda davalı ...'a şahsi hesabından 22.000,00 TL ile yetkilisi olduğu şirketin hesabından 7.500,00 TL olmak üzere toplam 29.500,00 TL ödenmesi gerekirken yanlışlıkla 39.500,00 TL ödeme yapıldığının tespit edildiği, ...'a fiziki ödeme işleminin 3 numaralı gişede görev yapan ana kasa «görevlisi»... tarafından gerçekleştirilmiş olduğunu ileri sürerek sehven ödenen 10.000,00 TL’nin faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.
Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar Mahkemece yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı bankanın ...şubesinde 21.04.2014 tarihinde 10.000,00 TL «kasa açığı» verilmesi üzerine, banka müfettişleri tarafından yapılan inceleme neticesinde davalıya ait hesaptan ve yetkilisi olduğu hesaptan toplam 29.500,00 TL ödenmesi gerekirken, sehven 39.500,00 TL ödendiği iddiasıyla davalının «sebepsiz zenginleştiği» bu miktarın tahsili talebiyle davalı aleyhine mahkememizde «alacak davası» açtığı, banka kayıtları üzerinde bilirkişiler tarafından yapılan incelemede, 21.04.2014 tarihinde, davacı banka tarafından davalı ...'a 10.000,00 TL fazladan ödeme yapılan para tutarının tespiti bakımından, 7.500,00 TL ve 22.000,00 TL'lik ödeme dekontları üzerinde, ödemeye ilişkin, para kupürü adet ve tutarlarının dökümlerinin ödeme yapan gişe yetkilisi ... tarafından yazılmadığının anlaşıldığı, söz konusu bilgilerin yazılması halinde fazladan para verilip verilmediği hususunun ispatlanabileceği, kasa farkının kolayca tespitinin mümkün olacağı, para çekme işlemine ilişkin cd üzerinde yapılan incelemede davacı banka çalışanı ...'ün kasadan iki deste para aldığı, destelerin 200,00 TL'lik banknotlardan oluştuğu, iki desteden birinin masada olup, diğerinin sırtı kameraya dönük olan ...'ün elinde olduğundan destelerin eşit olup olmadığının anlaşılamadığı,...'ün iki desteden birini para makinesinde sayıp davalıya verdiği, diğer desteyi birkaç 200,00 TL'lik banknot bozduktan sonra saymadan davalıya «teslim» ettiği, yapılan işlem sonunda ...'ün elinde para kalmadığı, netice itibariyle; destelerin ne miktarda oldukları bilinemediğinden, davacı banka tarafından davalıya ne kadar ödeme yapıldığı hususunun tespit edilemediği, dolayısıyla «ispat yükü» kendisinde olan davacı bankanın, davalıya sehven fazla para verdiğini, davalının sebepsiz zenginleştiğini somut delillerle ispatlayamadığı gerekçesiyle davanın red …
Benzer bu karardaSomut olayda davacının «kasa açığı» olduğuna dair 16.06.2003-24.07.2003 tarihli tutanaklardan, davalının davacıya olan borcuna karşı kasa açıklarının «mahsup» edildiğine dair açıklık bulunmadığı gibi takibin bu tutanaklardan yaklaşık 1 yıl sonra yapılmış olması karşısında davacının alacaklı olmadığını bilerek takip yaptığının ve icra takibinin kötü niyetli olarak yapıldığının da ispatlanamaması nedeniyle haksız ve «kötü niyet tazminat» koşulları bulunmadığından bu konuda davalının isteminin reddi yerine kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç: İncelediğiniz kararda Kısmen bozma ↔ benzerinde Bozma🔶 iki emsal
Farklı:kötüniyet tazminatı · yemin · kötü niyet tazminatı · mahsup · kötü niyet · kötüniyet · i̇i̇k 72/son
Benzer bu karardaSomut olayda davacının «kasa açığı» olduğuna dair 16.06.2003-24.07.2003 tarihli tutanaklardan, davalının davacıya olan borcuna karşı kasa açıklarının «mahsup» edildiğine dair açıklık bulunmadığı gibi takibin bu tutanaklardan yaklaşık 1 yıl sonra yapılmış olması karşısında davacının alacaklı olmadığını bilerek takip yaptığının ve icra takibinin kötü niyetli olarak yapıldığının da ispatlanamaması nedeniyle haksız ve «kötü niyet tazminat» koşulları bulunmadığından bu konuda davalının isteminin reddi yerine kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.
Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda, davacı tarafından bozmadan önce sunulan «yemin» metni gereğince davalı şirket yetkilisine dosya içerisinde yer alan en «son» tarihli şirket yöneticisine yemin yöneltildiğini, davacı tarafa borçlarının bulunmadığını bildirdiğinden ispat edilemeyen davanın reddine, davacı tarafın haksız ve kötü niyetli olması nedeniyle davalı lehine tazminata hükmedilmesine karar verilmiştir.
Mahkemece davacı tarafından yapılan takibin haksız ve kötü niyetli olduğu kabul edilerek, davalı lehine «kötüniyet tazminatına» hükmetmiş ise de kötüniyet tazminatına hükmedilmesi için takibin haksız ve kötüniyetle yapılmış olması gerekir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2022/4834 E. , 2023/5167 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ Ticaret Mahkemesi
SAYISI 2019/324 Esas, 2021/743 Karar
HÜKÜM
Ret
Taraflar arasındaki sebepsiz zenginleşme davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonucunda Mahkemece davanın reddine karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı bankanın ... Şubesinde 21 Nisan 2014 tarihinde 10.000,00 TL kasa açığı verilmesi üzerine, banka müfettişleri tarafından gerçekleştirilen tüm ödeme tahsilat işlemleri, kamera kayıtları, fişler, üzerinde yapılan incelemeler sonucunda davalı ...'a şahsi hesabından 22.000,00 TL ile yetkilisi olduğu şirketin hesabından 7.500,00 TL olmak üzere toplam 29.500,00 TL ödenmesi gerekirken yanlışlıkla 39.500,00 TL ödeme yapıldığının tespit edildiği, ...'a fiziki ödeme işleminin 3 numaralı gişede görev yapan ana kasa görevlisi... tarafından gerçekleştirilmiş olduğunu ileri sürerek sehven ödenen 10.000,00 TL’nin faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; fazla ödemenin yapılmadığın, savunarak davanın reddini istemiştir.
III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Mahkemece Verilen (İlk) Karar
İstanbul Anadolu 5. Asliye Hukuk Mahkemesince 22.04.2016 tarih, 2014/369 E., 2016/164 K. sayılı kararı ile gişe memurlarının ifadelerinin varsayımlara dayalı olduğu, kasa görevlisi...'ün başlangıçta çıkarttığı iki destenin mutlak olarak 200,00 TL'lik 100 adet banknottan oluştuğunun bir varsayımdan ibaret olduğunu, kasa noksanına yol açan işlemlerin tazeliğini koruduğu tarihlerde şube tarafından kasa noksanının nedeninin tespit edilemediği, 10.000,00 TL’lik fazla ödemenin davalı şahsa yapıldığına dair kesin bulgularla ortaya konulamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Davacı vekilince temyiz edilmiştir.
B. Bozma Kararı
Dairemizin 05.11.2018 tarih, 2017/1262 E., 2018/6768 K. sayılı kararı ile“.. somut olayda, uyuşmazlık ticari dava sayılan bankacılık işleminden kaynaklanmakta olup, talep ticari dava niteliğinde olduğundan, davaya bakmakla ticaret mahkemeleri görevlidir. Dava şartı olan görev hususunun kamu düzenine ilişkin olup, yargılamanın her aşamasında re'sen göz önünde bulundurulması gerektiğinden mahkemece işbu davanın mutlak ticari dava olması nedeniyle ticaret mahkemelerine görevsizlik kararı verilmesi gerekirken işin esasına girilerek karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın resen bozulması gerekmiştir.
2- Bozma sebep ve şekline göre, davacı vekilinin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmediği.. ” gerekçesiyle karar bozulmuştur.
C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemece yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı bankanın ...şubesinde 21.04.2014 tarihinde 10.000,00 TL kasa açığı verilmesi üzerine, banka müfettişleri tarafından yapılan inceleme neticesinde davalıya ait hesaptan ve yetkilisi olduğu hesaptan toplam 29.500,00 TL ödenmesi gerekirken, sehven 39.500,00 TL ödendiği iddiasıyla davalının sebepsiz zenginleştiği bu miktarın tahsili talebiyle davalı aleyhine mahkememizde alacak davası açtığı, banka kayıtları üzerinde bilirkişiler tarafından yapılan incelemede, 21.04.2014 tarihinde, davacı banka tarafından davalı ...'a 10.000,00 TL fazladan ödeme yapılan para tutarının tespiti bakımından, 7.500,00 TL ve 22.000,00 TL'lik ödeme dekontları üzerinde, ödemeye ilişkin, para kupürü adet ve tutarlarının dökümlerinin ödeme yapan gişe yetkilisi ...
tarafından yazılmadığının anlaşıldığı, söz konusu bilgilerin yazılması halinde fazladan para verilip verilmediği hususunun ispatlanabileceği, kasa farkının kolayca tespitinin mümkün olacağı, para çekme işlemine ilişkin cd üzerinde yapılan incelemede davacı banka çalışanı ...'ün kasadan iki deste para aldığı, destelerin 200,00 TL'lik banknotlardan oluştuğu, iki desteden birinin masada olup, diğerinin sırtı kameraya dönük olan ...'ün elinde olduğundan destelerin eşit olup olmadığının anlaşılamadığı,...'ün iki desteden birini para makinesinde sayıp davalıya verdiği, diğer desteyi birkaç 200,00 TL'lik banknot bozduktan sonra saymadan davalıya teslim ettiği, yapılan işlem sonunda ...'ün elinde para kalmadığı, netice itibariyle;
destelerin ne miktarda oldukları bilinemediğinden, davacı banka tarafından davalıya ne kadar ödeme yapıldığı hususunun tespit edilemediği, dolayısıyla ispat yükü kendisinde olan davacı bankanın, davalıya sehven fazla para verdiğini, davalının sebepsiz zenginleştiğini somut delillerle ispatlayamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmştir.
IV. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; hükme esas alınan bilirkişi raporların eksik inceleme ile tanzim edildiğini, her iki raporda da video kayıtlarının hukuka uygun bir şekilde incelenip incelenmediği anlaşılamamakta olup, işbu davanın özelliği gereği yapılması gereken sektör bilirkişisinin, bankacı bilirkişinin de bulunduğu bir heyet tarafından kamera kayıtlarının saniye saniye incelenmesi, teknolojiden faydalanarak eş zamanlı müvekkil Banka kasa/muhasebe/işlem kayıtlarıyla karşılaştırılarak, önce para sayma makinesi ile sayıldığı bilinen banknotların tek tek dökümü yapılarak gerçek durumu tespite yarar bir rapor ortaya konulması gerektiğini, tanzim edilen 22.12.2020 tarihli rapordan 18 video kaydının tamamının incelendiği anlaşılamamakta olup, destelerin eşit olup olmadığı hususunda da kesin bir tespit yapılamadığı belirtildiğinden Adli Bilirkişi olan bilirkişinin kasadan alınan ilki destenin eşit olup olmadığından emin olamadığı bu halde;
bu hususun sektör bilirkişisi tarafından değerlendirilmesi gerektiğini, müvekkili bankanın müfettişleri tarafından tanzim edilen iç rapora göre davalıya fazla ödemenin yapıldığının tespit edildiğini, sırf kamera kayıtları ile örnekleme şeklinde yapılacak gerçek bir sayımın karşılaştırılması suretiyle müvekkil Banka şubesindeki ilgili gişedeki para sayma makinesinin saniyede kaç 200,00 TL'lik banknot saydığı tespit edilerek ödeme tutarının tespitinin mümkün olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, bankacılık işlemi nedeniyle haksız ödenen mevduatın tahsili istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 77 nci maddesinin birinci ve ikinci fıkraları
3.Değerlendirme
Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
V. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,
Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,
20.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/960575700 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz