Alacak
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2022/4455 E. 2023/4485 K. ·
Kısmen onandı, kısmen bozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Usul tespitleri
- Yetkili mahkeme
- yetki/yetkisizlik
- Dava şartı
- dava şartı
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
sabit yatırım bedeli↗ kıstelyevm↗ sabit yatırım↗ amortisman↗ intifa hakkı↗ husumet itirazı↗ mükerrerlik↗ bayilik sözleşmesi↗ sebepsiz zenginleşme↗ geçersizlik↗ karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi↗ terkin↗ dosya masrafı↗ yükleten (shipper)↗ dahili dava↗ avans faizi↗ karar verilmesine yer olmadığına↗ zamanaşımı↗ temsil↗ teslim↗ husumet↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece 29.01.2020 tarih, 2018/2486 E. ve 2020/140 K. sayılı kararı ile davacının bedelini ödeyerek yaptırmış bulunduğu sabit yatırımlar kullanılmak suretiyle davalı Antalya Akan Petrol...Ltd. Şti. tarafından ticari faaliyetin sürdürüldüğü, sabit yatırımların ticari faaliyetine katkı yaptığı, taraflar arasındaki bayilik sözleşmesinin tesis edildiği tarihte öngörülen süresinden daha erken sonlanması nedeniyle geçersiz kalan bakiye süreye isabet eden ve davacıya kıstelyevm usulüne göre iade edilmesi gereken 12.02.2007 tarih 441047 no.lu faturaya konu sabit yatırım bedeli olan 10.113,41 TL, 12.02.2007 tarih ve 0441022 no.lu faturaya konu sabit yatırımların iade edilmesi gereken bedelin 21.407,99 TL olduğu, toplam 31.521,40 TL iadeye konu sabit yatırım bedeli olduğu, bu miktarın davalı Antalya Akan Ltd. Şti.'den avans faizi ile birlikte alınarak davacıya verilmesine, davalı YTY İnş. Nak...Ltd. Şti. hakkında daha önce kesinleşen dava bakımından ise yeniden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş, hüküm davalı Antalya Akan ... Ltd. Şti. ve davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
B. Bozma Kararı
Dairemizin 29.01.2020 tarih, 2018/2486 E. ve 2929/140 K. sayılı kararıyla davacı vekilinin yerinde olmayan bütün temyiz itirazlarının reddine, mahkemece hükme esas alındığı belirtilen bilirkişi raporunda sabit yatırım bedeli 21.407,99 TL olarak hesaplanmasına rağmen mahkemece 31.521,40 TL üzerinden hesaplama yapılarak yazılı şekilde karar verilmesinin doğru olmadığına işaret edilerek bozulmuştur.
C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin 22.03.2022 tarih, 2021/776 E. ve 2022/201 K. sayılı kararı ile taraflar arasındaki bayilik sözleşmesinin tesis edildiği tarihte öngörülen süresinden daha erken sonlanması nedeniyle geçersiz kalan bakiye süreye isabet eden ve kıstelyevm usulüne göre iade edilmesi gereken sabit yatırım bedellerinin toplam 21.407,99 TL olduğu ve iş bu miktarın davalı Antalya Akan Petrol ve Dinlenme Tesisleri Turizm İnş. San. Tic. Ltd. Şti.'nden, dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte alınarak davacıya verilmesine, davalı YTY İnşaat Nak. Tur. San. Tic. Ltd. Şti. hakkında daha önce mahkememizce verilip Yargıtay bozma ilamı dışında bırakılarak kesinleşen işbu davalı yönünden yeniden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
IV. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Antalya Akan Petrol ve Dinlenme Tesisleri Ltd. Şti. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı Antalya Akan Petrol ve Dinlenme Tesisleri Ltd. Şti. vekili temyiz dilekçesinde özetle; sebepsiz zenginleşmediğini, 10.113,41 TL'nin mükerrer olarak hesaplandığını, dahil edilmemesi gerektiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, bayilik sözleşmesinin sona ermesi nedeniyle yapılan sabit yatırımların bedeli ve intifa hakkı terkin masrafları istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 28 inci maddesi.
3. Değerlendirme
Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı Antalya Akan Petrol ve Dinlenme Tesisleri Ltd. Şti. vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2020/6006 E. 2021/6532 K.
Ortak:Alacak
Sonuç: İncelediğiniz kararda Kısmen bozma ↔ benzerinde Bozma🔶 iki emsal
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2020/4907 E. 2021/1346 K.
Ortak:kıstelyevm · intifa hakkı · bayilik sözleşmesi · sebepsiz zenginleşme · avans faizi · Alacak
İncelediğiniz karardaŞti. tarafından ticari faaliyetin sürdürüldüğü, «sabit yatırımların» ticari faaliyetine katkı yaptığı, taraflar arasındaki «bayilik sözleşmesinin» tesis edildiği tarihte öngörülen süresinden daha erken sonlanması nedeniyle «geçersiz» kalan bakiye süreye isabet eden ve davacıya «kıstelyevm» usulüne göre iade edilmesi gereken 12.02.2007 tarih 441047 no.lu faturaya konu «sabit yatırım bedeli» olan 10.113,41 TL, 12.02.2007 tarih ve 0441022 no.lu faturaya konu sabit yatırımların iade edilmesi gereken bedelin 21.407,99 TL olduğu, toplam 31.521,40 TL iadeye …
Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar Mahkemenin 22.03.2022 tarih, 2021/776 E. ve 2022/201 K. sayılı kararı ile taraflar arasındaki «bayilik sözleşmesinin» tesis edildiği tarihte öngörülen süresinden daha erken sonlanması nedeniyle «geçersiz» kalan bakiye süreye isabet eden ve «kıstelyevm» usulüne göre iade edilmesi gereken «sabit yatırım bedellerinin» toplam 21.407,99 TL olduğu ve iş bu miktarın davalı Antalya Akan Petrol ve Dinlenme Tesisleri Turizm İnş.
Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, «bayilik sözleşmesinin» sona ermesi nedeniyle yapılan «sabit yatırımların bedeli» ve «intifa hakkı» «terkin» «masrafları» istemine ilişkindir.
Benzer bu karardaMahkemece, yapılan yargılama, toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, taraflar arasında 15 yıllık «bayilik sözleşmesi» ile intifa sözleşmesi bulunduğu, sözleşmelerin Rekabet Kurulu kararı uyarınca davacının «ihtarı» ile 18.09.2010 tarihinde sonlandırıldığı, davacının sözleşmenin 15 yıl süre ile ayakta kalacağı düşüncesiyle istasyon saha betonu için 48.131,40 TL'lik yatırım yaptığı, ancak sözleşmenin 15 yıl dolmadan önce sona ermesi nedeniyle davalıların davacı aleyhine «sebepsiz zenginleştiği», böylece davacının kalan süreye yönelik «fatura» miktarını bayilik sözleşmesinin ve «intifa hakkının» süresinden önce sona ermesinden faydalananlardan talep edebileceği kalan süreye isabet eden miktarın 21.085,84 +KDV olduğu, davacının sözleşmenin yapıldığı tarihten itibaren faydalandığı ve ticari faaliyette bulunduğu gözetildiğinde güncellenmiş değere yönelik talebinin «hakkaniyete» aykırı olacağından yerinde olmadığı, davalı ...'nun sözleşmede imzası bulunmadığından sözleşme kapsamında yapılan bir ödemeden sorumluluğunun bulunmasının mümkün olmadığı gerekçesiyle, davalı ... yönünden davanın reddine, diğer davalılar yönünden davanın kısmen kabulü ile 21.085,84 TL'nin % 18 KDV'si ile birlikte sözleşmenin sona erdiği 18.09.2010 tarihinden itibaren işleyecek «avans faizi» ile birlikte davalılar Özgür Petrol Ltd.
Mahkemece, mahallinde yapılacak «keşif» ile davacı tarafından yaptırılan saha betonunun kalıcı yatırım niteliğinde kabul edilip edilmeyeceği, akdin feshinden sonra da davalıların aynı kalıcı yatırımı kullanarak ticaretine devam edip etmediği, bir başka deyişle anılan kalıcı yatırımın taşınmaza değer katıp katmadığı tespit edilerek, şayet bu yatırımın taşınmaza değer kattığının yani davalıların yapılan kalıcı yatırımı kullanarak ticaretine devam ettiğinin saptanması halinde bunun davacı tarafından talep edilebileceği gözetilerek bir karar verilmesi gerekirken «kıstelyevm» uygulaması sonucu yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış hükmün bozulması gerekmiştir.
Sonuç: İncelediğiniz kararda Kısmen bozma ↔ benzerinde Bozma🔶 iki emsal
Farklı:keşif · hakkaniyet · ihtar · fatura
Benzer bu karardaMahkemece, yapılan yargılama, toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, taraflar arasında 15 yıllık «bayilik sözleşmesi» ile intifa sözleşmesi bulunduğu, sözleşmelerin Rekabet Kurulu kararı uyarınca davacının «ihtarı» ile 18.09.2010 tarihinde sonlandırıldığı, davacının sözleşmenin 15 yıl süre ile ayakta kalacağı düşüncesiyle istasyon saha betonu için 48.131,40 TL'lik yatırım yaptığı, ancak sözleşmenin 15 yıl dolmadan önce sona ermesi nedeniyle davalıların davacı aleyhine «sebepsiz zenginleştiği», böylece davacının kalan süreye yönelik «fatura» miktarını bayilik sözleşmesinin ve «intifa hakkının» süresinden önce sona ermesinden faydalananlardan talep edebileceği kalan süreye isabet eden miktarın 21.085,84 +KDV olduğu, davacının sözleşmenin yapıldığı tarihten itibaren faydalandığı ve ticari faaliyette bulunduğu gözetildiğinde güncellenmiş değere yönelik talebinin «hakkaniyete» aykırı olacağından yerinde olmadığı, davalı ...'nun sözleşmede imzası bulunmadığından sözleşme kapsamında yapılan bir ödemeden sorumluluğunun bulunmasının mümkün olmadığı gerekçesiyle, davalı ... yönünden davanın reddine, diğer davalılar yönünden davanın kısmen kabulü ile 21.085,84 TL'nin % 18 KDV'si ile birlikte sözleşmenin sona erdiği 18.09.2010 tarihinden itibaren işleyecek «avans faizi» ile birlikte davalılar Özgür Petrol Ltd.
Mahkemece, mahallinde yapılacak «keşif» ile davacı tarafından yaptırılan saha betonunun kalıcı yatırım niteliğinde kabul edilip edilmeyeceği, akdin feshinden sonra da davalıların aynı kalıcı yatırımı kullanarak ticaretine devam edip etmediği, bir başka deyişle anılan kalıcı yatırımın taşınmaza değer katıp katmadığı tespit edilerek, şayet bu yatırımın taşınmaza değer kattığının yani davalıların yapılan kalıcı yatırımı kullanarak ticaretine devam ettiğinin saptanması halinde bunun davacı tarafından talep edilebileceği gözetilerek bir karar verilmesi gerekirken «kıstelyevm» uygulaması sonucu yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış hükmün bozulması gerekmiştir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2022/4455 E. , 2023/4485 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ Ticaret Mahkemesi
SAYISI 2021/776 Esas, 2022/201 Karar
HÜKÜM
Kısmen kabul
Taraflar arasındaki alacak davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonucunda Mahkemece davalı Antalya Akan Petrol ve Dinlenme Tesisleri Ltd. Şti.vekili yönünden davanın kısmen kabulüne, diğer davalı yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
Mahkeme kararı, davalı Antalya Akan Petrol ve Dinlenme Tesisleri Ltd. Şti. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; taraflar arasındaki bayilik anlaşmasının tesis edildiği tarihte öngörülen süresinden daha erken bir tarihte sonlanması nedeniyle istasyon zemin betonu, istasyon bina inşaatı ve bunlarla sınırlı olmamak üzere benzeri ayrılmaz parça niteliğinde yapılan ödeme kalemlerinden geçersiz kalan bakiye süreye isabet eden, dava tarihi itibariyle ÜFE ile uyarlanıp amortisman uygulanarak güncellenmiş 49.901,14 TL’nin her iki davalıdan müştereken ve müteselsilen tahsilini, intifa hakkı terkin harcı ve sair işlem masrafı olarak toplam 16.615,76 TL’nin ise dava tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi ve KDV'si ile birlikte davalılardan YTY İnş. Nak. Turz. San. ve Tic.
Ltd. Şti.’nden tahsilini talep etmiştir.
II. CEVAP
1.Davalı Antalya Akan Petrol ve Dinlenme Tesisleri Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; terkin harcının muhatabının harcın tahakkuk ve tahsili döneminde kuru mülkiyet sahibi olan YTY İnşaat Nakliye Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti. olduğunu, bu nedenle intifa terkin harcı açısından husumet itirazında bulunduklarını, davacı ile 26.09.2009 tarihinde istasyonlu bayilik sözleşmesi imzalandığını, anlaşmanın 03.05.2010 tarihinde sona erdirildiğini, teslim alınan tüm malzeme ve teçhizatın belge ile iade edildiğini, temsilcisi olduğu şirkete, sözleşmenin kurulmasından feshine kadarki süre içinde hiçbir şekilde istasyon zemin betonu, istasyon bina inşaatı ve bununla sınırlı olmamak üzere benzeri ayrılmaz parça karşılığı bir yardım veya ödeme yapılmadığını, şirketin bu yerde kiracı olduğunu, istasyon zemin betonu ve istasyon binasının maliki olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.
2. Davalı YTY İnş. Ltd. Şti.vekili cevap dilekçesinde; davanın yetkili mahkemede açılmadığını, talebin zamanaşımına uğradığını, taşınmazın ve petrol istasyonunun müvekkili şirkete ait olmadığını, akdin diğer davalı ile davacı arasında imzalandığını belirterek davanın reddini istemiştir.
III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Mahkemece Verilen Karar
Mahkemece 29.01.2020 tarih, 2018/2486 E. ve 2020/140 K. sayılı kararı ile davacının bedelini ödeyerek yaptırmış bulunduğu sabit yatırımlar kullanılmak suretiyle davalı Antalya Akan Petrol...Ltd. Şti. tarafından ticari faaliyetin sürdürüldüğü, sabit yatırımların ticari faaliyetine katkı yaptığı, taraflar arasındaki bayilik sözleşmesinin tesis edildiği tarihte öngörülen süresinden daha erken sonlanması nedeniyle geçersiz kalan bakiye süreye isabet eden ve davacıya kıstelyevm usulüne göre iade edilmesi gereken 12.02.2007 tarih 441047 no.lu faturaya konu sabit yatırım bedeli olan 10.113,41 TL, 12.02.2007 tarih ve 0441022 no.lu faturaya konu sabit yatırımların iade edilmesi gereken bedelin 21.407,99 TL olduğu, toplam 31.521,40 TL iadeye konu sabit yatırım bedeli olduğu, bu miktarın davalı Antalya Akan Ltd.
Şti.'den avans faizi ile birlikte alınarak davacıya verilmesine, davalı YTY İnş. Nak...Ltd. Şti. hakkında daha önce kesinleşen dava bakımından ise yeniden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş, hüküm davalı Antalya Akan ... Ltd. Şti. ve davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
B. Bozma Kararı
Dairemizin 29.01.2020 tarih, 2018/2486 E. ve 2929/140 K. sayılı kararıyla davacı vekilinin yerinde olmayan bütün temyiz itirazlarının reddine, mahkemece hükme esas alındığı belirtilen bilirkişi raporunda sabit yatırım bedeli 21.407,99 TL olarak hesaplanmasına rağmen mahkemece 31.521,40 TL üzerinden hesaplama yapılarak yazılı şekilde karar verilmesinin doğru olmadığına işaret edilerek bozulmuştur.
C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin 22.03.2022 tarih, 2021/776 E. ve 2022/201 K. sayılı kararı ile taraflar arasındaki bayilik sözleşmesinin tesis edildiği tarihte öngörülen süresinden daha erken sonlanması nedeniyle geçersiz kalan bakiye süreye isabet eden ve kıstelyevm usulüne göre iade edilmesi gereken sabit yatırım bedellerinin toplam 21.407,99 TL olduğu ve iş bu miktarın davalı Antalya Akan Petrol ve Dinlenme Tesisleri Turizm İnş. San. Tic. Ltd. Şti.'nden, dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte alınarak davacıya verilmesine, davalı YTY İnşaat Nak. Tur. San. Tic. Ltd. Şti. hakkında daha önce mahkememizce verilip Yargıtay bozma ilamı dışında bırakılarak kesinleşen işbu davalı yönünden yeniden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
IV. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Antalya Akan Petrol ve Dinlenme Tesisleri Ltd. Şti. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı Antalya Akan Petrol ve Dinlenme Tesisleri Ltd. Şti. vekili temyiz dilekçesinde özetle; sebepsiz zenginleşmediğini, 10.113,41 TL'nin mükerrer olarak hesaplandığını, dahil edilmemesi gerektiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, bayilik sözleşmesinin sona ermesi nedeniyle yapılan sabit yatırımların bedeli ve intifa hakkı terkin masrafları istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 28 inci maddesi.
3. Değerlendirme
Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı Antalya Akan Petrol ve Dinlenme Tesisleri Ltd. Şti. vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
V. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı Antalya Akan Petrol ve Dinlenme Tesisleri Ltd. Şti. vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davalı Antalya Akan Petrol ve Dinlenme Tesisleri Turz. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.'ye yükletilmesine,
Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,
13.07.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/954493900 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz