Hisse sahipliğinin tespiti

11. Hukuk Dairesi         2021/5389 E.  ,  2023/4501 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ Ticaret Mahkemesi

SAYISI 1993/793 Esas, 1997/321Karar

HÜKÜM

Davanın Kısmen Kabulü

Taraflar arasındaki şirket hisse senetlerinin davacıya ait olduğunu tespiti davasının yapılan yargılaması sonucunda Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı tarafından dahili davalı ... vekili temyiz edilmekle; kesinlik, süre temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; T.C. Kamu Ortaklığı tarafından Yüksek Kurulun 07.07.1992 tarih ve 92/12 sayılı kararları uyarınca satışa çıkarılan Meysu Mevye Suyu ve Gıda Sanayi A.Ş.'nin toplam 22.115.757.000,00 TL tutarındaki hisselerinin müvekkili, davalı ...ve bunların dışında üç kişi tarafından satın alındığını, adı geçen hisselerin 16.07.1992 tarihli devir ve teslim tutanağı ile davalı ...'a tüm hisse sahipleri adına Kamu Ortaklığı İdaresi tarafından teslim olunduğunu, işbu tutanağı davalının kendi adına asaleten ve diğer tüm hisse sahipleri adına vekaleten imzalayarak yedinde muhafaza altına alındığını, hisse devir ve teslim tutanağının imzalanmasından 1 yılı aşkın süre geçmesine rağmen hisse senetlerinin davalı tarafından gerçek hak sahiplerine teslim olunmadığını, müvekkili adına davalı tarafından teslim alınan ve ancak taraflarına verilmeyen hisse senetlerinden %24 paya tekabül eden kısmın müvekkiline ait olduğunun tespiti ile müvekkiline verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı vekili cevap dilekçesinde; açılan davayı kabul etmediklerini, müvekkilinin hisselerin üzerine 30.03.1994 tarihli tedbir konulduğunu, müvekkiline tebligat yapılmadığını ve şirket ortaklarından ...'dan öğrendiklerini, şirket sermayesinin 2.200.000.000,00 TL olduğunu ve davacının hisse miktarının %10 olup hisselerin çoğunun yasal olmayan yollarla ele geçirilmek istendiğinden 29.07.1992 tarihinde genel kurulun toplandığını, davanın haksız sebeple açıldığını savunarak davanın reddini istemişlerdir.

2.Dahili davalı ... vekilinin 06.12.1994 havale tarihli cevap dilekçesinde; davacının şirkette %24 hissesinin bulunmadığını, sermayesi 2.115.357.000,00 TL olan şirketin 2.080.000,00 TL tutarındaki hisse senedinin tarafında bulunduğunu, diğer hisse senetlerinin Vakıflar Bankası Tunus Caddesi Şubesinde olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

3.Müdahil vekilleri cevap dilekçesinde; toplam 22.115.757.000,00 TL tutarındaki nominal bedelli hisselerden 1.885.426,891,00 TL tutarındaki hisselerin hisse devri esnasında 1.640.000,00 DM tutarındaki bedel ödeyen müvekkillerine ait olduğunun tespitini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı ve müdahillerin davasının kısmen kabulü ile T.C. Kamu Ortaklığı tarafından satışa çıkarılan Meysu Mevye Suyu ve Gıda Sanayi A.Ş.'nin toplam 2.115.257.000,00 TL nominal değerindeki hisselerden %10, 86956522 hissesinin davacı ..., %61, 95652174 hissesinin müdahiller Thomas Szabados ve Hermann Rail %27, 17391304 hissesinin davalı ...'ın olduğunun tespitine, bu miktarlardaki hisselerin davacı ve müdahillere aidiyetine, davacı ve müdahillerin fazla istemin reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde dahili davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri

Dahili Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemesinin kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin yetkisiz mahkeme olduğunu, yetkili mahkemenin Kayseri Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, Açılan davada 3 üncü kişi konumunda dahili davalı olduğunu, dahili davalı hakkında hüküm kurulamayacağını, bu dosyada kararın 07.09.2006 tarihinde kesinleştiğine dair şerh düşüldüğünü ve adı geçen şirketin hileli olarak iflasa götürüldüğünü, şirketin içinin yağmalandığını, halen de kanun dışı işlemlerin devam ettiğini, müvekkili tarafından Kayseri 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1994/304 E., 1994/461 K. sayılı kararıyla şirket genel kurul kararının iptali için açmış olduğu davanın kabul edildiğini, buna karşın davacı ...

tarafından açılan işbu davada alelacele tamamen kanun ve hukuk katledilerek karara bağlandığını, dosya kesinleşmediği halde kesinleştirildiğini, bu nedenle taraflarınca Kayseri'de açılan bu davanın işbu derdest davanın kesinleşmesi gerekçe gösterilerek davaların reddedilerek kesinleştirip çok büyük mağduriyete sebebiyet verildiğini, gerçek yüzünü bilmeyen müvekkilinin kesinleştiği söylenen Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 1993/793 E., 1997/321 K. sayılı dosyasının yargılama iadesini talep ettiğini, Mahkemece 2014/929 E., 2016/814 K. sayılı kararıyla davanın kesinleşmemesi gerekçesiyle davanın reddedildiğini, istinaf üzerine Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesinin 2018/1325 E., 2018/992 K.

sayılı ilamı ile aynı gerekçeyle kararın kesinleşmediği belirtilerek istinaf isteminin esastan reddedildiğini, böylece davacı ... tarafından açılan Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 1993/793 E., 1997/321 K. sayılı kararının kesinleşmediğinin ispatlandığını, bu nedenlerle Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 19.06.1997 1993/793 E., 1997/321 K. sayılı kararının kaldırılarak talepleri gibi karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, Kamu Ortaklığı tarafından satışa çıkarılan Meysu Mevye Suyu ve Gıda Sanayi A.Ş.'nin hisse senetlerinin %24'ünün davacıya ait olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,

3. Değerlendirme

1.Davadışı şirket hisselerinin bir kısmının davacıya ait olduğunun tespiti istemine ilişkin davada gerek 1086 sayılı Hukuk Usulu Muhakemeleri Kanun'unda (1086 sayılı Kanun) gerekse de 6100 sayılı Kanun'un düzenlemesi bulunmayan dahili davalı sıfatıyla Mahkemenin gerekçeli kararında gösterilen ve davalı sıfatı bulunmayan ...'nın dosyada bulunan bankaların cevabi yazılarına göre bankada bulunan Meysu Mevye Suyu ve Gıda Sanayi A.Ş. hisse senetleri üzerinde tedbiren muhafaza altına alınması ve sonuç olarak Mahkemece gerekçeli kararın hüküm kısmında şirket hisselerinin bir kısmının davacıya, bir kısmının davalı ile müdahil talebinde bulunanlara ait olduğunun tespitine karar verilmesi, bu şekilde temyiz eden ...'ya ait olup muhafaza altına alınan hisseler yönünden ...

aleyhine dolaylı olarak hüküm kurulması ve usulune göre gerekçeli kararın tebliğ edilmediğinin kesinleşmiş Mahkeme kararı ile tespit edilmiş olunması nedenleriyle ...'nın karara karşı kanun yollarına başvurmakta hukuki yararı bulunduğundan temyiz incelenmesine karar verilmiştir.

2. Temyiz itirazlarına gelince, dosya içerisinde bulunan Sümerbank A.Ş.'nin 21.03.1995 tarihli, Tütüncüler Bankası Antalya Şubesinin 24.03.1994 tarihli, Türkiye... Bankaı A.Ş.'nin 23.03.1994 tarihli cevabi yazılarında ...'nın elinde bulunan bir kısım hisse senetlerinin muhafaza altına alınmasına rağmen, Mahkemece ...'nın yokluğunda ve davacının talebini de aşacak şeklide hisse senetlerinin bir kısmının davacıya, diğer kısımlarında davalı ve müdahil talebinde bulunanlara ait olduğunun tespitine karar verilmesi doğru olmamıştır. Mahkemece öncelikle yapılacak iş ...'nın müdahale talebi üzerine davacıya, ... aleyhine dava açması için süre verilmesi, açıldığı takdirde davanın eldeki davayla birleştirerek dosyadaki bilgi ve belgelere göre oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde karar verilmesi doğru olmamış kararın bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Mahkeme kararının BOZULMASINA,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

13.07.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.