Tazminat

11. Hukuk Dairesi         2021/8933 E.  ,  2023/2679 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi

SAYISI 2019/1497 Esas, 2021/1157 Karar

HÜKÜM

Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi

SAYISI 2014/2007 E., 2019/229 K.

Taraflar arasındaki tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 02.05.2023 günü hazır bulunan davacı vekilleri Av. ... ile Av. ......, davalı vekili Av. ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; Ulaştırma Bakanlığı’nın ihale ettiği Engelliler İçin Gören Göz Cihazı Satın Alınması İşi ile ilgili olarak davalının ZTE Smooth modelini tasarlayıp müvekkiline önerdiğini, davalının sadece Gören Göz projesine uygun altı adet numune akıllı telefonu üretip uygulama yazılımlarının testi için müvekkiline teslim ettiğini, müvekkilinin Almanya’da bu numunelerin standart ölçüm testlerini yaptırdığını, telefonların üzerine müvekkilinin uygulama yazılımlarını yüklediğini, proje için çalışır duruma getirdiğini, Bakanlığın istediği garanti belgesi ve garanti sonrası yedek parça taahhüdünün davalı şirket tarafından genel müdür imzasıyla müvekkiline ve Ulaştırma Bakanlığı Haberleşme Genel Müdürlüğü’ne verildiğini, davalının 19.08.2010 tarihli Yetkilendirme Yazısı konulu yazısında Ulaştırma Bakanlığı Haberleşme Genel Müdürlüğü Gören Göz Projesinde davalının ürettiği cihazların Datateknik Bilgisayar Sistemleri Tic.

San. A.Ş. ve/veya Yönsis Bilgisayar Sistemleri San. ve Tic. A.Ş.’ye yapılacak satışında pazarlama, lojistik ve diğer satış ile ilgili faaliyetleri yürütmek konularında müvekkilinin yetkili olduğunun, başka firmalara teklif verilmeyeceğinin ve herhangi bir çalışma yapılmayacağının, aksi durumda müvekkilinin zarar ve ziyanının karşılanacağının beyan ve taahhüt edildiğini, yine aynı tarih ve konulu yazıda Ulaştırma Bakanlığı Haberleşme Genel Müdürlüğüne hitaben yazılan yazıda Haberleşme Genel Müdürlüğünce yapılacak Görme Engelliler İçin Gören Göz cihazı satın alınması işi ihalesinde Yönsis Bilgisayar Sistemleri San. ve Tic. A.Ş.’ye ZTE marka ürünleri ihalelerde teklif etme hususunda yetki verildiğini, davalının müvekkiline gönderdiği 17.10.2010 tarihli e-mailde ZTE marka Smooth model cep telefonunun fiyatının KDV dahil 321,00 USD, kılıfı için 2,00 USD teklif edildiğini, müvekkilinin bu teklifi kabul ettiğini, teklifin iş geliştirme ve satış müdürü sıfatı taşıyan kişi tarafından davalının resmi e-mail adresinden gönderilmesinin teklifin yetkili tarafından gönderildiğini ve geçerliliğini gösterdiğini, bu haliyle satış sözleşmesinin kurulduğunu, ihalenin dava dışı Yönsis Bilgisayar Sistemleri San.

ve Tic. A.Ş. üzerinde kaldığını, Yönsis Bilgisayar Sistemleri San. ve Tic. A.Ş. ile Datateknik Bilgisayar Sistemleri Tic. San. A.Ş. arasında mal alım sözleşmesinin, Datateknik Bilgisayar Sistemleri Tic. San. A.Ş. ile müvekkili arasında da 5.000 adet Gören Göz cihazının alım satımı konusunda sözleşme imzalandığını, davalının 01.04.2011 tarihli yazısında Smooth model cep telefonunun Microsoft firmasıyla Windows Mobile işletim sistemi anlaşması bittiğinden dolayı üretimden kaldırıldığının belirtildiğini, böylece davalının Smooth model cep telefonunu teslim borcunu ifa etmeyerek temerrüde düştüğünü, müvekkilinin Yönsis Bilgisayar Sistemleri San. ve Tic. A.Ş. ile Datateknik Bilgisayar Sistemleri Tic.

San. A.Ş.’ye karşı olan yükümlülüklerini yerine getirmek ve ihale termin planına uygun ürün temini için birçok firma ile temasa geçip ihale şartnamesinde belirtilen telefonun temini maksadıyla Teknoekser İletişim Hizmetleri Tic. Ltd. Şti. ile birim fiyatı 500,00 USD üzerinden sözleşme imzaladığını, böylece müvekkilinin telefon başına 179,00 USD zarar gördüğünü, 5.000 telefon gözetildiğinde zarar miktarının 895.000,00 USD’ye ulaştığını ileri sürerek 895.000,00 USD’nin 14.08.2011 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte ödeme tarihindeki Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası dolar satış kuru üzerinden davalıdan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; satım sözleşmesi olduğu ileri sürülen 23.02.2011 tarihli niyet mektubunun ZTE Corporation’u muhatap aldığını, iddiaların dava dışı Çin’de faal ZTE Corporation’a yöneltilmesi gerektiğini, taraflar arasında bir satım sözleşmesi kurulmadığını, ticari ilişki oluşmadığını, 17.09.2010 tarihinde müvekkilinin bir e-mail gönderdiğine dair kaydın bulunmadığını, mesajın içeriğinin bir alım- satım sözleşmesi kurduğuna dalalet etmediği gibi mesajı gönderdiği söylenen kişinin müvekkilini temsil etmediğini, salt bir e-posta mesajına dayanılarak hak iddia edilmeyeceğini, davacı ile Teknoekser İletişim Hizmetleri Tic. Ltd. Şti. arasında 5 ay sonra imzalanan sözleşmeye ek yazılımların da dahil edildiğini, davacının Teknoekser İletişim Hizmetleri Tic.

Ltd. Şti.’den satın aldığı telefonları çok daha yüksek bir bedelle sattığını, dolayısıyla zararının doğmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile her ne kadar bilirkişi raporlarında davalının teslim etmediği cihazlar nedeniyle davacının yaptırdığı testler bedeli, telefon kılıfları, bileklikler, kutu ambalajı ve kullanım kılavuzu bedelleri ve ulaşım harcamaları kısımlarıyla ilgili görüş bildirilmiş ise de bu taleplerle ilgili dava hakkının saklı tutulduğu, bu harcamalar ve bedellerin dava konusu olmadığı, davacının davalıdan yazılım bedelini talep edemeyeceği, davacının yeni cihazlarla ilgili en uygun araştırmayı yaptığı, bu bakımdan iyi niyetli davacı şirketin davalının teslim etmediği cihazlar nedeniyle başka firmadan aldığı cihazların fark ücretlerini isteyebileceği, bu fark bedelinin de telefon başına 5,29 USD üzerinden toplam 26.450,00 USD olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 26.450 USD'nin 14.8.2011 tarihinden itibaren işleyecek 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun’un (3095 sayılı Kanun) 4 üncü maddesinin (a) bendi uyarınca Devlet Bankalarınca USD cinsinden mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Teknoekser İletişim Hizmetleri Tic. Ltd. Şti. ile birim fiyatı 500,00 USD üzerinden sözleşme imzaladığını, cihaz bedelinin yazılım olmaksızın 500,00 USD olarak kararlaştırıldığını, böylece müvekkilinin telefon başına 179,00 USD zarar gördüğünü, 5.000 telefon gözetildiğinde zarar miktarının 895.000,00 USD’ye ulaştığını, bilirkişi tespitinde numune telefona yüklenmiş bir navigasyon programı ya da ek bir yazılımın bulunmadığını, bilirkişi raporundaki tespitlerin haklılıklarını kanıtladığını, Teknoeksper İletişim Hiz. Tic. Ltd. Şti.'ye iki ayrı fatura ile yapılan ödemenin ayrıca bir yazılım ödemesi olmadığını, faturalar toplamında birim maliyete cihaz ve cihaza yüklenmiş olarak gelen yazılımların dahil olduğunu, dolayısıyla İlk Derece Mahkemesinin gerekçesi ile kısmen kabul kararı çeliştiğini, yine bilirkişi raporları arasında çelişki bulunduğunu, bir kısım tespitlerin dikkate alınmadığını, eksik ve hatalı hesaplama yapıldığını, uyuşmazlığın çözümünde faturaların değil sözleşme ile taraf iradelerinin esas alınması gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını ve davanın kabulünü istemiştir.

2.Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı ile müvekkili ve dava dışı ZTE Corporation arasında sözleşme kurulmadığını, müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, sonradan sunulan belgenin incelenemeyeceğini, ikame alımı için beş aydan uzun süre beklendiğini, davacının iyi niyet taşımadığını, davacının yeni aldığı HTC marka telefonlara ait fiyat bilgisinden başka markaya ait fiyat bilgisi sunmadığını, çünkü böyle bir araştırma zahmetine girmediğini, 55.000 adet ürün için verilen fiyatla 5.000 adet ürün için verilecek fiyatın farklı olacağını, davacının bir zararının doğmadığını, bilakis fahiş kâr ettiğini belirterek istinaf itirazlarını ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalının kötü niyeti ispata yarar bir belge dosyaya sunmadığı, davacının davaya konu hukuki ilişkideki asıl muhatabının ZTE Corporation olduğu yönündeki istinaf sebebinin yerinde görülmediği, davalının kararlaştırılan edimi yerine getirmediği, bunun üzerine davacının dava dışı Teknoeksper İletişim Hiz. Tic. Ltd. Şti. ile sözleşme imzaladığı, esasen davalının satmayı taahhüt ettiği ürünleri davacının Teknoeksper İletişim Hiz. Tic. Ltd. Şti.'den satın aldığı, davacının satın almış olduğu ürünü sonrasında ne kadar fiyat üzerinden kime satmış olduğuna ilişkin iddiaların eldeki davada dinlenemeyeceği, davalının teslim etmediği cihazlar nedeniyle davacının yaptırdığı testler bedeli, telefon kılıfları, bileklikler, kutu ambalajı ve kullanım kılavuzu bedelleri ve ulaşım harcamalarıyla ilgili olarak eldeki davada herhangi bir talep bulunmadığı, davalının teslim etmediği cihazlar nedeniyle başka firmadan aldığı cihazların fark ücretlerini talep edebileceği, bu fark bedelin de telefon başına 5,29 USD üzerinden toplam 26.450,00 USD olduğu gerekçesiyle taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davalının edimini yerine getirmemesi üzerine müvekkilinin Teknoekser İletişim Hizmetleri Tic. Ltd. Şti. ile birim fiyatı 500,00 USD üzerinden sözleşme imzaladığını, cihaz bedelinin yazılım olmaksızın 500,00 USD olarak kararlaştırıldığını, böylece müvekkilinin telefon başına 179,00 USD zarar gördüğünü, 5.000 telefon gözetildiğinde zarar miktarının 895.000,00 USD’ye ulaştığını, yazılım/ cihaz gümrük vergilerinin farklılığı sebebiyle iki ayrı fatura kesildiğini, bilirkişi tespitinde numune telefona yüklenmiş bir navigasyon programı ya da ek bir yazılımın bulunmadığını, Teknoekser İletişim Hizmetleri Tic. Ltd. Şti. sözleşmesinin 5 inci maddesinde navigasyon bedeli tahsiline ilişkin düzenlemeye yer verilmediğini, Teknoeksper İletişim Hiz.

Tic. Ltd. Şti.'ye iki ayrı fatura ile yapılan ödemenin ayrıca bir yazılım ödemesi olmadığını, Teknoekser İletişim Hizmetleri Tic. Ltd. Şti. tarafından kesilen ikinci faturanın sözleşmede belirlenen 500,00 USD cihaz birim bedeli için kesildiğini, gümrük vergisi avantajından yararlanmayı amaçladığını, Teknoeksper İletişim Hiz. Tic. Ltd. Şti.'den satın alınan telefonlara daha sonradan yüklenmiş olan Gören Göz navigasyon yazılımının Gören Göz Projesinde kullanılmak üzere dava dışı Başarsoft Bilg. Sist. Ltd. Şti. tarafından geliştirilen yerli bir yazılım olduğunu, Başarsoft Bilg. Sist. Ltd. Şti.'den ayrıca satın alındığını, bedelinin müvekkili tarafından ödendiğini, bunun dava konusu olmadığını, tüm bu hususların Teknoeksper İletişim Hiz.

Tic. Ltd. Şti.'ye iki ayrı fatura ile yapılan ödemenin ayrıca bir yazılım ödemesi olmadığını, faturalar toplamında birim maliyete cihaz ve cihaza yüklenmiş olarak gelen yazılımların dahil olduğunu gösterdiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

2.Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; taraflar arasında sözleşme kurulmadığını, müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, davanın genişletilme yasağına uyulmadığını, davacının üçüncü kişiden alınacağı açıkça belli olan yazılım bedelini de müvekkilinden tahsil etmeye çalıştığını, başka bir markaya ilişkin fiyat bilgisi sunmadığını, iyi niyetli davranmadığını, 55.000 adet ürün fiyatı ile 5.000 adet ürün fiyatının farklı olacağını, zarar görmeyip aksine fahiş kâr elde ettiğini ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2.818 sayılı Borçlar Kanunu’nun (818 sayılı Kanun) 1 inci maddesi, 188 inci maddesi,

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup taraf vekillerince temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Takdir olunan 8.400,00 TL duruşma vekalet ücretinin taraflardan alınarak yekdiğerine verilmesine,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davacıya yükletilmesine,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davalıya yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

03.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.