Kambiyo vasfı olmayan senette aval verenin şekil eksikliğine dayanma hakkı

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2022/2071

KARAR NO 2022/1833

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 07/09/2022 (Ek Karar)

NUMARASI 2022/604 D.İş 2022/601 Karar

TALEP İhtiyati Hacze İtiraz

İSTİNAF KARAR TARİHİ 22/12/2022

İhtiyati hacze itirazın reddine ilişkin ek kararın itiraz edenler vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TALEP

İhtiyati haciz talep eden alacaklı vekili; müvekkiline olan borcundan dolayı, karşı taraf borçluların 18.06.2022 düzenleme tarihli, 570.000-USD bedelli, 20.06.2022 ödeme tarihli 1 adet bonoyu keşide ederek verdiğini, borcun vadesi dolduğu halde ödenmediğini, borçlulara ulaşılamadığını, mal kaçırma tehlikesi bulunduğunu belirterek borçluların menkul ve gayrimenkul malları ile 3. Şahıslardaki hak ve alacaklarının şimdilik 570.000-USD tutara yetecek miktarda, uygun bir teminat karşılığı ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir.

DEĞİŞİK İŞ KARARI

Mahkemece, 07/07/2022 tarihli kararla aleyhine ihtiyati haciz istenilen ...Ltd. Şti ile ...'nın borcuna karşılık ödenmesi gereken 570.000-USD'nin karşılığında bono düzenlendiği, ancak bononun vadesi dolduğu halde borçluların bono bedelini ödemedikleri ve borçlulara ulaşamadıklarına dair beyanda bulunulduğu, ihtiyati haciz isteyenin bu bono karşısında talep ettiği kadar alacağının bulunduğu ve alacağın ihtarnameler ile muaccel hale geldiği hususlarının yaklaşık olarak ispat edilmiş sayılması gerektiği gerekçesiyle ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmiştir.

İTİRAZ

İtiraz eden borçlular vekili; talep konusu senedin kambiyo senedi vasfı taşımadığını, alacağın likit olmadığını ve yargılamayı gerektirdiğinden muacceliyet koşulunun da sağlanmadığını, kambiyo senedi vasfı taşımadığından yer yönünden yetkisiz mahkemede talepte bunulduğunu, takibe konu evrakın adi yazılı evrak hükmünde olduğunu, ayrıca Gebze mahkemelerinin yetkili olduğunu, tarafların ticari olmaması nedeniyle HMK m.17 gereğince yetki şartının geçersiz olduğunu, evrakta düzenleme yeri bulunmadığını, müvekkillerinin mal kaçırma ve adresini değiştirmenin söz konusu olmadığını belirterek ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

EK KARAR

Mahkemece, bonoda ödeme yerinin yazılmamış olduğu ve bu nedenle kambiyo senedi vasfını kaybettiği, bununla birlikte söz konusu belgenin borç ikrarını içeren yazılı bir belge niteliğini koruduğu, borçlu tarafından imzaya itiraz edilmediği, yaklaşık ispat şartının gerçekleştiği, öte yandan tarafların tacir oldukları ve İstanbul Anadolu mahkemelerini yetkili kıldıkları, yapılan bu yetki sözleşmesinin HMK'nın 17. maddesine göre geçerli olduğu, borçlu vekilinin yetki itirazının bu nedenle yerinde olmadığı, ayrıca ihtiyati haciz kararına itiraz sebeplerinin İİK’nun 265/1.maddesinde sınırlı olarak belirtildiği, borca yönelik itirazın bu kapsamda bulunmadığı, borçlu vekilinin hem yetkiye hem de ihtiyati haciz kararına ilişkin yaptığı itirazlarının yerinde olmadığı gerekçesiyle itirazın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İtiraz eden borçlular vekili; talebe dayanak senedin kambiyo vasfı bulunmaması nedeniyle icra dairesi tarafından takibin durdurulduğunu, ihtiyati haciz kararının temel unsur bakımından sakat kaldığını, sonrasında ihtiyati haciz talep edenin genel haciz yolu ile takibe müracaat ettiğini ve müvekkilleri tarafından takibe itiraz edilmesi nedeniyle icra takibinin durduğunu, açığa atılan imzanın kötüye kullanılması suçu nedeniyle savcılığa şikayette bulunulduğunu,müvekkillerinin mal kaçırma ve adresini değiştirmenin söz konusu olmadığını, bunun dışında karşı taraf ...'in tacir sıfatı bulunmadığını, ticaret sicilinde ...- ... olarak kayıtlı olduğunu, ancak en son tescilin 2014 yılında yapıldığını, bu şahsın ticari işlerini ...

Tic A.Ş. ve ... A.Ş. üzerinden yürüttüğünü, ...'in tacir sıfatına sahip olmaması nedeniyle yetki kaydının geçersiz olduğunu, ihtiyati haciz için Gebze Mahkemelerinin yetkili olduğunu,itirazın yetki yönünden kabulüne karar verilmesi gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Talep, İİK.'nın 265 vd. maddeleri kapsamında ihtiyati hacze itiraza ilişkindir. İİK 265. madde gereğince "borçlu kendisinin yokluğunda verilmiş olan ihtiyati haczin dayandığı nedenlere, yetkiye ve teminata" itirazda bulunabilir. Mahkeme, gösterilen sebeplere hasren tetkikat yaparak itirazı kabul veya reddeder.İhtiyati haciz kararına ancak İİK 265.madde de yazılı sebeblerle itiraz edilebilir. İhtiyati haciz yargılamasında tahkikat yapılması mümkün bulunmamaktadır. Bunun dışında menfi tespit, istihkak veya itirazın iptali davasında ileri sürülebilecek hususlar, ihtiyati haciz kararına itiraz olarak ileri sürülemez.6102 sayılı TTK'nun 776/1-d ve f maddesi uyarınca; senette ödeme yeri ile düzenlenme yerinin yazılı olması gereklidir.Somut olayda ihtiyati haciz talebinin dayanağı olarak gösterilen senette düzenleme yeri ile ödeme yeri gösterilmediğinden kambiyo vasfına sahip değil ise de içeriği itibariyle borçlu şirket yönünden adi yazılı borç senedi hükmündedir.

İİK nun 50. maddesi ile yetkili mahkemenin belirlenmesinde HMK hükümlerine atıfta bulunulmuştur. HMK'nın 17. Maddesinde yetki sözleşmesinin geçerli olması için tarafların tacir olması şartı aranmaktadır. İhtiyati haciz talebine dayanak belge de İstanbul Anadolu Mahkemelerinin yetkili olduğu kabul edilmiştir. İhtiyati haciz talebinde bulunan ...'in tacir olduğu ticaret sicil kayıtlarından anlaşılmaktadır. Şirket yönünden taraflar arasındaki yetki sözleşmesi geçerli olduğundan borçlu vekilinin mahkemenin yetkisine itirazı yerinde değildir. Bunun dışında ihtiyati haciz kararı borç ikrarı mahiyetindeki senede dayalı verildiği ve yaklaşık ispat koşulu sağlandığı anlaşıldığından itiraz eden ...Ltd.

Şti'nin itirazın reddine yönelik ek kararda isabetsizlik görülmemiştir.Diğer bdrçlu ... ise senedi aval veren sıfatıyla imzalamıştır. TTK’nın 702. maddesinin 2. fıkrası gereğince "aval veren kişinin teminat altına aldığı borç, şekle ait noksandan başka bir sebepten dolayı batıl olsa da aval verenin taahhüdü geçerlidir". Bu hükme göre aval verenin, sadece kambiyo senedindeki zorunlu şekil eksikliğini ileri sürebileceği düzenlenmiştir. (20.04.2018 tarihli ve 2017/4 E., 2018/5 K. sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı). Nitekim aynı hususlara Yargıtay HGKnun 06.10.2020 tarihli ve 2017/12-268 E., 2020/729 K. sayılı kararında da değinilmiştir. Şekil eksikliğinden kasıt, kambiyo senedinin kanunda geçerlilik şartı olarak öngörülen herhangi bir şekil eksikliğinden dolayı geçersiz olmasıdır.

Bononun şekil nedeniyle geçersiz olması halinde aval de hükümsüz olur (H.Pulaşlı, Kıymetli Evrak Hukuku, 5. Baskı, Ankara 2017, s.193). Somut olayda da ihtiyati haciz talebine dayanak gösterilen senet kambiyo vasfına sahip olmadığından itiraz eden ... tarafından verilen aval hükümsüzdür.Bu nedenle mahkemece muteriz ...'nın itirazının kabulü yerine reddine karar verilmesi doğru olmamıştır. Açıklanan nedenlerle; mahkemece ihtiyati haciz kararı ...'nın avalist olması nedeniyle verildiğinden itirazının kabulü gerekirken reddi doğru görülmemiştir.İtiraz eden ... vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, bu yönüyle ek kararın kaldırılmasına,itirazının kabulüne, ... hakkındaki ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına, şirketin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle:

1- İhtiyati hacze itiraz eden ...Ltd. Şti vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,İhtiyati hacze itiraz eden ... vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, İstanbul Anadolu 11. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/604 D.İş - 2022/601 Karar sayılı 07/09/2022 tarihli ek kararının, borçlu ... yönünden HMK.'nun 353(1)b-2 gereği KALDIRILMASINA; Borçlu ... bakımından itirazın kabulüne; "1-İstanbul Anadolu 11. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/604 D.İş sayılı 07/07/2022 tarihli ihtiyati haciz kararının borçlu ... yönünden kaldırılmasına, 2-Borçlu ...Ltd. Şti yönünden ihtiyati haciz kararına itirazın reddine" İlk derece yargılamasına ilişkin olarak; 3000-TL vekalet ücretinin alacaklıdan alınarak itiraz eden borçlu ...'ya ödenmesine, Alacaklı tarafından yapılan 57,50- TL posta masrafının borçlu ...Ltd.

Şti'den alınarak alacaklıya ödenmesine, İtiraz edenler tarafından bir harç yatırıldığından 80,70-TL peşin istinaf karar harcının mahsubuna ,başkaca harç alınmasına yer olmadığına,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.22/12/2022