Bono iptali davasında tevdi edilen bedelin ödenmesi için hak sahipliğinin kesinleşmesi şartı

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2022/1463

KARAR NO 2023/97

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 18/05/2022 (Ek Karar)

NUMARASI 2020/696 Esas - 2022/210 Karar

DAVA

Kıymetli Evrak İptali (Bono İptali)

BİRLEŞEN İSTANBUL ANADOLU 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN

2020/678 ESASLI DOSYASI

DAVA

Kıymetli Evrak İptali (Bono İptali)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 19/01/2023

İlgili kişi ... Ltd. Şti. talebinin reddine ilişkin 18/05/2022 tarihli ek kararın ... Ltd. Şti. vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TALEP

İlgili kişi ...ltd.şti vekili, keşidecisi ...Ltd. Şti., lehdarı davacı şirket olan, 31/05/2021 vade tarihli, ... nolu, 1.000.000-TL bedelli bononun ortaya çıkması sonrasında bedelinin tevdi mahalline yatırıldığını ve işbu bono yönünden eldeki davada konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verildiğini, bono bedelinin taraflarına ödenmesi için müzekkere yazılması gerektiğini ileri sürerek tevdi mahalline yatırılan bono bedelinin taraflarına ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davacı vekili, talebe konu bono yönünden tevdii mahallinde parada hak sahiplerinin kesin olarak belirlenmediğini, mahkemece verilen kararın kesinleşmediğini ileri sürerek talebin reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEME EK KARARI

Mahkemece, talep konusu bononun ortaya çıkması nedeniyle ilgililer tarafından mahkemenin 2021/386 E sayılı dosyası üzerinden menfi tespit ve istirdat davası açıldığı,7.4.2022 tarih ve 2021/386 E, 2022/356 K sayılı kararla asıl ve birleşen davaların reddine karar verildiği, verilen kararlar talep eden ... Ltd. Şti. lehine olmakla beraber henüz kesinleşmediği,bono üzerindeki üstün hak sahipliğinin kesinleşen mahkeme kararı ile henüz belirlenemediği gerekçesiyle talebin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

İlgili kişi vekili, davaya konu 31/05/2021 vade tarihli, 1.000.000-TL bedelli bono hakkında keşideci ..., lehdar ... ve ... lehine sonuç doğuran hiçbir hüküm bulunmadığını, ... firmasının müvekkil şirkete karşı açtığı borca itiraz davasının reddine karar verildiğini, İstanbul 11. ATMnin 2021/386 Esas sayılı dosyası kesinleşmemiş ise de İİK madde 72/4 uyarınca menfi tespit davasının reddi ile tedbir kararları kendiliğinden kalkacağından, davaya taraf dahi olmayan keşideci ... tarafından tevdii mahalline yatırılan paranın ödenmesinde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığını, dava konusu senet bakımından herhangi bir tedbir kararının bulunmaması, davacı lehine verilen hüküm bulunmaması ve netice olarak İstanbul 11.

ATMnin 2021/386 Esas sayılı dosyasında asıl ve birleşen davaların reddine karar verilmesinin müvekkil şirketin senet bedeli üzerinde hak sahibi olduğunu gösterdiğini, ... firması tarafından tevdii mahalline yatırılan senet bedelinin müvekkil şirkete ödenmesine karar verilmesi gerektiğini belirterek ek kararın kaldırılarak talebin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Talep, zayi nedeniyle bono iptali davasında ,senet borçlusunun tevdii mahaline ödediği senet bedelinin alacaklıya ödenmesi istemidir.TTK 757.madde uyarınca İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir. Mahkeme, ödemeyi men kararında muhataba, vadenin gelmesi üzerine poliçe bedelini tevdi etmeye izin verir ve tevdi yerini gösterir. TTK 758.maddeye göre ise poliçeyi eline geçiren kişi bilindiği takdirde, mahkeme, iade davası açmak için uygun bir süre verir ve verilen süre içinde dava acılmazsa mahkeme, muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır.Somut olayda birleşen davada zayi edildiği bildirilen bonolar hakkında 04.01.2021 tarihli ara kararla bonoların vade tarihleri gelip, borçlusu tarafından ödenmek istenildiği takdirde , mahkeme adına ve dosya numarası ile açılacak birer aylık vadeli hesapta muhafaza edilmek üzere ...

Bankası Zeytinburnu Şube'sinin tevdii mahalli olarak tayin edildiği,bononun kimin elinde bulunduğu tespit edilmesi sebebi ile mahkeme tarafından menfi tespit ve istirdat davası açmak üzere davacıya süre verildiği ve verilen süre içinde İstanbul 11. ATMnin 2021/386 esas sayılı dosyasında istirdat davası açıldığı, 07.04.2022 tarihinde asıl ve birleşen davaların reddine karar verildiği, dosyanın istinaf aşamasında olup henüz kesinleşmediği anlaşılmaktadır.Talep eden vekilince davaya konu 31/05/2021 vade Tarihli, 1.000.000- TL bedelli bono bedelinin tevdii mahalli tayin edilen bankaya ödendiğini ve bu bedelin kendilerine ödenmesini talep etmiş ise de açılan bono iptal davasında TTK 757.maddesine uygun olarak senedin muhatabına ödemeden men yasağı getirilerek vadesi gelen borçlar yönünden tevdi mahalli tayin edildiği, senedi elinde bulunduran kişi belirlendiği için TTK 758.madde hükmü işletilerek istirdat davası açılması için süre verildiği sabittir.

Buna göre kıymetli evrak iptali davası içinde gerekli şartlar oluştuğunda istirdat davasının açılması kanuni zorunluluk olup her iki dava özellikle verilen önleyici tedbirler yönünden bir biri ile bağlıdır. Her ne kadar menfi tespit ve istirdat davası talep eden lehine sonuçlanmış ise de hak sahipliğinin kesin olarak belirlenmesi için kararın kesinleşmesi gerekmekte olup bu husus İİK 72/4 maddesinde de tazminatın talep edilebilme zamanı yönünden de vurgulanmıştır. Buna göre İstanbul 11. ATM nin 2021/386 Esas sayılı dosyası ile istirdat davası açısından verilen karar henüz kesinleşmediği ve talebe konu bono yönünden hak sahipliği henüz belirlenmediğinden tevdii mahaline yatırılan paranın ödenmesine yönelik talebin reddine karar verilmesinde isabetsizlik görülmemiştir.Açıklanan nedenlerle, İlgili kişi vekilinin istinaf sebepleri yerinde olmadığından istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Talep eden ilgili kişi ... Dış Tic. Ltd. Şti. vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Alınması gereken 179,90-TL istinaf karar harcından ...Şti. tarafından peşin yatırılan 161,40-TL harcın mahsubu ile bakiye 18,50-TL harcın ...Şti.'den alınarak Hazine'ye gelir kaydına, İlgili kişi tarafından yapılan istinaf yargı giderinin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-ç maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 19/01/2023