Sözleşmenin İptali

Konusu parayla ölçülebilen uyuşmazlıklarda dava değeri üç yüz bin Türk Lirası'nın üzerinde olan dava ve işler ile dava değerine bakılmaksızın; İflas, «iflasın kaldırılması», iflasın kapatılması, «konkordato» ve yeniden yapılandırmadan kaynaklanan iş ve davalara, 13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununda hâkimin «kesin» olarak karara bağlayacağı işler ile davalara, şirketler ve kooperatifler hukukundan kaynaklanan «genel kurul kararlarının iptali» ve «butlanına» ilişkin davalara, yönetim organları ve denetim organları aleyhine açılacak «sorumluluk davalarına», organların azline ve geçici organ atanmasına ilişkin davalara, «fesih», «infisah» ve tasfiyeye yönelik davalara, 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na ve 21/6/2001 tarihli ve 4686 sayılı Milletlerarası Tahkim Kanunu'na göre yapılan «tahkim» yargılamasında; «tahkim şartına» ilişkin itirazlara, hakemlerin seçimi ve reddine yönelik davalar ile «yabancı hakem» kararlarının «tanıma» ve «tenfizine» yönelik davalara ilişkin tüm yargılama safhaları, bir başkan ve iki üye ile toplanacak heyetçe yürütülür ve sonuçlandırılır.

… değişik 5. maddesinde 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na ve 21/6/2001 tarihli ve 4686 sayılı Milletlerarası Tahkim Kanunu'na göre yapılan «tahkim» yargılamasında; «tahkim şartına» ilişkin «itirazlara, iptal davalarına», hakemlerin seçimi ve reddine yönelik davalar ile «yabancı hakem» kararlarının «tanıma» ve «tenfizine» yönelik davalara ilişkin tüm yargılama safhalarının, asliye ticaret mahkemelerinde bir başkan ve iki üye ile toplanacak heyetçe yürütüleceği ve sonuçlandırılacağı …

1-) Dava, «hakem» kurulu kararının iptali istemine ilişkin olup mahkemece yazılı şekilde «yetkisizlik» kararı verilmiştir.

Bu itibarla mahkemece, öncelikle görev hususunun gözetilip asliye ticaret mahkemelerinin «görevli» olduğu nazara alınarak «görevsizlik» kararı verilmesi gerekirken «yetkisizliğe» dayalı olarak davanın «usulden reddine» karar verilmesi doğru olmamış, davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın bozulmasını gerektirmiştir.

Mahkemece, tüm dosya kapsamına göre, davalının yabancı şirket olduğu, taraflar arasındaki uyuşmazlığın 4686 sayılı Kanun'a tabi bulunduğu, anılan Kanun'un 3. maddesi uyarınca davalının Türkiye'de herhangi bir işletmesi olduğuna dair bir belge ya da belgenin sunulmadığı, çözüm yerinin Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğu gerekçesiyle dava «şartı yokluğundan» davanın «usulden reddine» karar verilmiştir.

… değişik 5. maddesinde 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na ve 21/6/2001 tarihli ve 4686 sayılı Milletlerarası Tahkim Kanunu'na göre yapılan «tahkim» yargılamasında; «tahkim şartına» ilişkin «itirazlara, iptal davalarına», hakemlerin seçimi ve reddine yönelik davalar ile «yabancı hakem» kararlarının «tanıma» ve «tenfizine» yönelik davalara ilişkin tüm yargılama safhalarının, asliye ticaret mahkemelerinde bir başkan ve iki üye ile toplanacak heyetçe yürütüleceği ve sonuçlandırılacağı …

1-) Dava, «hakem» kurulu kararının iptali istemine ilişkin olup mahkemece yazılı şekilde «yetkisizlik» kararı verilmiştir.

Konusu parayla ölçülebilen uyuşmazlıklarda dava değeri üç yüz bin Türk Lirası'nın üzerinde olan dava ve işler ile dava değerine bakılmaksızın; İflas, «iflasın kaldırılması», iflasın kapatılması, «konkordato» ve yeniden yapılandırmadan kaynaklanan iş ve davalara, 13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununda hâkimin «kesin» olarak karara bağlayacağı işler ile davalara, şirketler ve kooperatifler hukukundan kaynaklanan «genel kurul kararlarının iptali» ve «butlanına» ilişkin davalara, yönetim organları ve denetim organları aleyhine açılacak «sorumluluk davalarına», organların azline ve geçici organ atanmasına ilişkin davalara, «fesih», «infisah» ve tasfiyeye yönelik davalara, 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na ve 21/6/2001 tarihli ve 4686 sayılı Milletlerarası Tahkim Kanunu'na göre yapılan «tahkim» yargılamasında; «tahkim şartına» ilişkin itirazlara, hakemlerin seçimi ve reddine yönelik davalar ile «yabancı hakem» kararlarının «tanıma» ve «tenfizine» yönelik davalara ilişkin tüm yargılama safhaları, bir başkan ve iki üye ile toplanacak heyetçe yürütülür ve sonuçlandırılır.

… akkında Kanun'un 5. maddesinde, 18.06.2014 tarih 6545 sayılı Kanun'un 45. maddesi ile yapılan değişiklikle, 4686 sayılı Milletlerarası Tahkim Kanunu'na göre yapılan «tahkim» yargılamasında, «tahkim şartına» ilişkin «itirazlara, iptal davalarına», hakemlerin seçimi ve reddine yönelik davalar ile «yabancı hakem» kararlarının «tanıma» ve «tenfizine» yönelik davalara ilişkin tüm yargılama safhalarının, asliye ticaret mahkemesince bir başkan ve iki üye ile toplanacak heyetçe yürütüleceği ve sonuçlandırılacağı hü …

Mahkemece, «tahkim» davasının davacısının yabancı ülkede kurulu bir şirket olduğu, taraflar arasında düzenlenen 25.03.2014 tarihli «protokolde» ortaya çıkacak uyuşmazlıkların tahkim yolu ile çözümleneceğinin kabul edilip tahkim yerinin İstanbul olarak belirlendiği, «yabancılık unsuru» «taşıyan» tahkim ilişkisinde 4686 sayılı Milletlerarası Tahkim Kanunu'nun uygulanması gerektiği, mahkemelerin görevi yasa ile belirlenip dava tarihi itibariyle yürürlükte ol …

Asliye Ticaret Mahkemesi'nin bu tür davalara bakmakla «görevli» kılındığı ancak 4686 sayılı Milletlerarası Tahkim Kanunu'nun 15/A maddesinde açıkça «hakem kararlarının iptali» görevinin Asliye Hukuk Mahkemesine verilmiş olması nedeniyle, hakem kararının iptaline ilişkin işbu dava yönünden Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu gerekçesiyle «görevsizliğine» ve dosyanın...

Mahkemece, «tahkim» davasının davacısının yabancı ülkede kurulu bir şirket olduğu, taraflar arasında düzenlenen 25.03.2014 tarihli «protokolde» ortaya çıkacak uyuşmazlıkların tahkim yolu ile çözümleneceğinin kabul edilip tahkim yerinin İstanbul olarak belirlendiği, «yabancılık unsuru» «taşıyan» tahkim ilişkisinde 4686 sayılı Milletlerarası Tahkim Kanunu'nun uygulanması gerektiği, mahkemelerin görevi yasa ile belirlenip dava tarihi itibariyle yürürlükte ol …

Asliye Ticaret Mahkemesi'nin bu tür davalara bakmakla «görevli» kılındığı ancak 4686 sayılı Milletlerarası Tahkim Kanunu'nun 15/A maddesinde açıkça «hakem kararlarının iptali» görevinin Asliye Hukuk Mahkemesine verilmiş olması nedeniyle, hakem kararının iptaline ilişkin işbu dava yönünden Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu gerekçesiyle «görevsizliğine» ve dosyanın...

Dava, «hakem» heyeti kararının iptali istemine ilişkin olup, mahkemece yukarıda özetlendiği üzere, davada, 4686 sayılı Milletlerarası Tahkim Kanunu'nun 15/A maddesine dayanılarak, asliye hukuk mahkemesinin «görevli» olduğu gerekçesiyle «görevsizlik» kararı verilmiştir.

… akkında Kanun'un 5. maddesinde, 18.06.2014 tarih 6545 sayılı Kanun'un 45. maddesi ile yapılan değişiklikle, 4686 sayılı Milletlerarası Tahkim Kanunu'na göre yapılan «tahkim» yargılamasında, «tahkim şartına» ilişkin «itirazlara, iptal davalarına», hakemlerin seçimi ve reddine yönelik davalar ile «yabancı hakem» kararlarının «tanıma» ve «tenfizine» yönelik davalara ilişkin tüm yargılama safhalarının, asliye ticaret mahkemesince bir başkan ve iki üye ile toplanacak heyetçe yürütüleceği ve sonuçlandırılacağı hü …

1- Dava «bankacılık işlemleri» nedeniyle uğranılan zararın «rücuen tahsili» istemine ilişkin olup, mahkemece davanın «zamanaşımı» nedeniyle reddine karar verilmiş, mahkeme gerekçesinde kararın 5235 sayılı Yasa'nın 5. maddesinde yapılan değişiklik nazara alınmaksızın verildiği belirtilmiştir.

Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama neticesinde; dava değerinin 300.000,00 TL'den fazla olduğu ve bu davanın heyet halindeki ticaret mahkemesinde görülmesi gerektiğine ilişkin Ticaret Kanunundaki değişikliğe göre işlem yapılması gerekirken bu husus gözden kaçırılarak davanın «zamanaşımı» nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Konusu parayla ölçülebilen uyuşmazlıklarda dava değeri üç yüz bin Türk Lirası'nın üzerinde olan dava ve işler ile dava değerine bakılmaksızın; İflas, «iflasın kaldırılması», iflasın kapatılması, «konkordato» ve yeniden yapılandırmadan kaynaklanan iş ve davalara, 13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununda hâkimin «kesin» olarak karara bağlayacağı işler ile davalara, şirketler ve kooperatifler hukukundan kaynaklanan «genel kurul kararlarının iptali» ve «butlanına» ilişkin davalara, yönetim organları ve denetim organları aleyhine açılacak «sorumluluk davalarına», organların azline ve geçici organ atanmasına ilişkin davalara, «fesih», «infisah» ve tasfiyeye yönelik davalara, 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na ve 21/6/2001 tarihli ve 4686 sayılı Milletlerarası Tahkim Kanunu'na göre yapılan «tahkim» yargılamasında; «tahkim şartına» ilişkin itirazlara, hakemlerin seçimi ve reddine yönelik davalar ile «yabancı hakem» kararlarının «tanıma» ve «tenfizine» yönelik davalara ilişkin tüm yargılama safhaları, bir başkan ve iki üye ile toplanacak heyetçe yürütülür ve sonuçlandırılır.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir. ...-Dava, «hakem kararının iptali» istemine ilişkin olup, her ne kadar mahkemece davacının «aktif husumet ehliyeti» bulunmadığından davanın reddine karar verilmiş ise de, 5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun'un .... fıkrasının .... bendinde, ''.../.../2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na ve .../.../2001 tarihli ve 4686 sayılı Milletlerarası Tahkim Kanunu'na göre yapılan «tahkim» yargılamasında; «tahkim şartına» ilişkin «itirazlara, iptal davalarına», hakemlerin seçimi ve reddine yönelik davalar ile «yabancı hakem» kararlarının «tanıma» ve «tenfizine» yönelik davalara...'' asliye ticaret mahkemelerinde bakılacağı hükmüne yer verilmiş olup, anılan yasal düzenleme uyarınca somut uyuşmazlığın çözümünün mahkemenin g …

Mahkemece tüm dosya kapsamına göre; «derdestlik» itirazına konu dava dosyalarının taraflarının farklı olduğu iki davadan birinin «itirazın iptali davası» olmakla dava konusunun da eldeki davayla aynı olmadığı, bu haliyle derdestlik itirazının reddi gerektiği, davacının dava konusu ........2013 tarihli «hakem» sözleşmesinde taraf olmadığı bu haliyle davacının «aktif husumeti» bulunmadığı gerekçesiyle, davanın «usulden reddine» karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir. ...-Dava, «hakem kararının iptali» istemine ilişkin olup, her ne kadar mahkemece davacının «aktif husumet ehliyeti» bulunmadığından davanın reddine karar verilmiş ise de, 5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun'un .... fıkrasının .... bendinde, ''.../.../2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na ve .../.../2001 tarihli ve 4686 sayılı Milletlerarası Tahkim Kanunu'na göre yapılan «tahkim» yargılamasında; «tahkim şartına» ilişkin «itirazlara, iptal davalarına», hakemlerin seçimi ve reddine yönelik davalar ile «yabancı hakem» kararlarının «tanıma» ve «tenfizine» yönelik davalara...'' asliye ticaret mahkemelerinde bakılacağı hükmüne yer verilmiş olup, anılan yasal düzenleme uyarınca somut uyuşmazlığın çözümünün mahkemenin g …

Mahkemece tüm dosya kapsamına göre; «derdestlik» itirazına konu dava dosyalarının taraflarının farklı olduğu iki davadan birinin «itirazın iptali davası» olmakla dava konusunun da eldeki davayla aynı olmadığı, bu haliyle derdestlik itirazının reddi gerektiği, davacının dava konusu ........2013 tarihli «hakem» sözleşmesinde taraf olmadığı bu haliyle davacının «aktif husumeti» bulunmadığı gerekçesiyle, davanın «usulden reddine» karar verilmiştir.

Konusu parayla ölçülebilen uyuşmazlıklarda dava değeri üç yüz bin Türk Lirası'nın üzerinde olan dava ve işler ile dava değerine bakılmaksızın; İflas, «iflasın kaldırılması», iflasın kapatılması, «konkordato» ve yeniden yapılandırmadan kaynaklanan iş ve davalara, 13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununda hâkimin «kesin» olarak karara bağlayacağı işler ile davalara, şirketler ve kooperatifler hukukundan kaynaklanan «genel kurul kararlarının iptali» ve «butlanına» ilişkin davalara, yönetim organları ve denetim organları aleyhine açılacak «sorumluluk davalarına», organların azline ve geçici organ atanmasına ilişkin davalara, «fesih», «infisah» ve tasfiyeye yönelik davalara, 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na ve 21/6/2001 tarihli ve 4686 sayılı Milletlerarası Tahkim Kanunu'na göre yapılan «tahkim» yargılamasında; «tahkim şartına» ilişkin itirazlara, hakemlerin seçimi ve reddine yönelik davalar ile «yabancı hakem» kararlarının «tanıma» ve «tenfizine» yönelik davalara ilişkin tüm yargılama safhaları, bir başkan ve iki üye ile toplanacak heyetçe yürütülür ve sonuçlandırılır.

… eğişik 5. maddesinde 12/01/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na ve 21/6/2001 tarihli ve 4686 sayılı Milletlerarası Tahkim Kanunu'na göre yapılan «tahkim» yargılamasında, «tahkim şartına» ilişkin «itirazlara, iptal davalarına», hakemlerin seçimi ve reddine yönelik davalar ile «yabancı hakem» kararlarının «tanıma» ve «tenfizine» yönelik davalara ilişkin tüm yargılama safhalarının, asliye ticaret mahkemelerinde bir başkan ve iki üye ile toplanacak heyetçe yürütüleceği ve sonuçlandırılacağı …

… emece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumunun taraf haline geldiği imtiyaz sözleşmesinin davalı şirket ile yapıldığı, «tüzel kişiliğe» sahip idari ve mali özerkliği olan kurumun ilişkili olduğu bakanlığın Ulaştırma Bakanlığı olarak düzenlendiği, dava konusu imtiyaz sözleşmesinin 3. kişi yararına sözleşme niteliğinde olduğu, taraflar arasındaki uyuşmazlığın bir kısım gelirlerin sözleşmenin 5/n fıkrasında belirlenin brüt satış tutarı içinde sayılıp sayılmayacağına ilişkin olduğu, sözleşmenin 8. maddesinde brüt satışlar üzerinden her ay Hazine'ye pay ödeneceği hükmü bulunduğundan bu uyuşmazlığın hazineye ödenecek pay anlamında sonucu değiştireceği, sözleşmede hüküm altına alınan hazine «payının» %10'luk kısmının ödenme şekli - ödenecek kamu tüzel kişiliği hususlarının kanuni düzenleme gereği «lehtar» olan kamu tüzel kişilerini imtiyaz sözleşmesindeki «tahkim şartının» bağlayacağı, bu sebeple Uluslararası Tahkim Kurulunun davacılar anlamında yetkili olduğu, Milletlerarası Tahkim Kanunun 15. maddesinde düzenlenen iptal şartlarında …

1-Dava, «hakem» kurulu kararının iptali istemine ilişkin olup mahkemece yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmiştir.

… emece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumunun taraf haline geldiği imtiyaz sözleşmesinin davalı şirket ile yapıldığı, «tüzel kişiliğe» sahip idari ve mali özerkliği olan kurumun ilişkili olduğu bakanlığın Ulaştırma Bakanlığı olarak düzenlendiği, dava konusu imtiyaz sözleşmesinin 3. kişi yararına sözleşme niteliğinde olduğu, taraflar arasındaki uyuşmazlığın bir kısım gelirlerin sözleşmenin 5/n fıkrasında belirlenin brüt satış tutarı içinde sayılıp sayılmayacağına ilişkin olduğu, sözleşmenin 8. maddesinde brüt satışlar üzerinden her ay Hazine'ye pay ödeneceği hükmü bulunduğundan bu uyuşmazlığın hazineye ödenecek pay anlamında sonucu değiştireceği, sözleşmede hüküm altına alınan hazine «payının» %10'luk kısmının ödenme şekli - ödenecek kamu tüzel kişiliği hususlarının kanuni düzenleme gereği «lehtar» olan kamu tüzel kişilerini imtiyaz sözleşmesindeki «tahkim şartının» bağlayacağı, bu sebeple Uluslararası Tahkim Kurulunun davacılar anlamında yetkili olduğu, Milletlerarası Tahkim Kanunun 15. maddesinde düzenlenen iptal şartlarında …

… eğişik 5. maddesinde 12/01/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na ve 21/6/2001 tarihli ve 4686 sayılı Milletlerarası Tahkim Kanunu'na göre yapılan «tahkim» yargılamasında, «tahkim şartına» ilişkin «itirazlara, iptal davalarına», hakemlerin seçimi ve reddine yönelik davalar ile «yabancı hakem» kararlarının «tanıma» ve «tenfizine» yönelik davalara ilişkin tüm yargılama safhalarının, asliye ticaret mahkemelerinde bir başkan ve iki üye ile toplanacak heyetçe yürütüleceği ve sonuçlandırılacağı …

Bu itibarla mahkemece, öncelikle görev hususunun gözetilip asliye ticaret mahkemelerinin «görevli» olduğu nazara alınarak «görevsizlik» kararı verilmesi gerekirken işin esas girilerek karar verilmesi doğru olmamış, kararın bozulması gerektirmiştir.

Görev hususu «kamu düzenine» ilişkin olup yargılamanın her safhasında mahkemece resen gözetilmelidir.