İtirazın İptali
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2020/5389 E. 2022/2237 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Usul tespitleri
- Görevli mahkeme
- görev/görevsizlik
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
temlik yasağı↗ hakediş alacağı↗ hakediş↗ temlik sözleşmesi↗ ilamsız icra takibi↗ alacağın temliki↗ icra takibine itiraz↗ oy yasağı↗ ifa↗ garantörlük↗ tbk 99↗ temlik↗ geçersizlik↗ eksik inceleme↗ ibraz↗ teminat↗ görevli mahkeme↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne dair verilen kararın davalı vekilince temyizi üzerine karar Yargıtay 13. HD’nin 2018/4563 E-2018/9300 K. sayılı ve 11/10/2018 tarihli kararı ile asliye ticaret mahkemelerinin görevli olduğu gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiştir.
Mahkemece, uyulan bozma ilamı ve yapılan yargılama sonunda, taraflar arasındaki 28.12.2012 tarihli temliknamenin; davalı ile dava dışı Adana Büyükşehir Belediyesi arasında imzalanan ve yapım işleri sözleşmesinin 11.5 maddesine göre yüklenicinin hakediş alacağının idarenin ancak yazılı izni ile başkasına temlik edebileceği hüküm altına alındığı ve davalının dava dışı idareden yazılı bir izin aldığına dair dosyaya bir belge ibraz edilmediğinden davacı ve davalı arasında imzalanan 28/12/2012 tarihli temliknamenin geçersiz olduğu, alacağın temlikinin hukuki niteliği itibariyle borç sözleşmesi olması sebebiyle davalının davacıya olan borcunu temlik sözleşmesinin imzalanması ile ödemiş sayılmayacağı, temlik sözleşmesindeki alacak davacı tarafından tahsil edilemediğinden davalının davacıya olan borcunun itfa edilmediği, alacağın temliki hükümsüz bulunduğundan davalının bu borcundan kurtulduğundan bahsedilemeyeceği ve davalının borcunu başka türlü ifa ettiğine dair de dosyada bir delil bulunmadığından davalının davacıya borçlu olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Karar davalı vekilince temyiz edilmiştir.
Dava, temlik sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili amaçlı yapılan ilamsız icra takibine yönelik itirazın iptali davasıdır.
Alacağın temliki, ifa, bağışlama sebebiyle yapılacağı gibi, alacağın tahsili veya teminat amacıyla da yapılır. Borcun teminatı olmak üzere bir alacağını rehnedeceği yerde bu alacağı temlik edebilir ki, buna teminat amacıyla temlik denir ([…]Kılıçoğu, Borçlar Hukuku Genel Hükümler 24.Basım S.1002). Alacağı temlik edenin, alacağı temlik alana karşı, alacağın varlığı veya sağlamlığı (borçlunun ödeme gücü) konularında hangi şartlarla garanti yükümlülüğü altına gireceği, devrin ivazlı veya ivazsız olmasına göre düzenlenmiştir. Alacağın temlikinin ivazsız yapıldığı hallerde, temlik edenin hiçbir garanti yükümlülüğü yoktur. Temlik ivaz karşılığı yapılmış ise, temlik eden, alacağı temlik alana karşı alacağın varlığını ve borçlunun ödeme gücünü garanti etmiş sayılır. Garanti yükümlülüğü, alacağı temlik alanın alacağı tahsil edememesi halinde garanti yükümlüsüne başvurma imkanı verir (TBK.m.193).
Bu açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde, taraflar arasında 28.12.2012 tarihli temlikname düzenlendiği, bu temlikname ile davacının doğmuş ve doğacak alacaklarına karşılık davalının Adana Büyükşehir Belediyesi'ndeki alacağının 500.000,00 TL'lik kısmının temlik edildiği, ancak dava dışı belediye ile davalı arasında imzalanan sözleşmede akdi temlik yasağının bulunduğu anlaşılmıştır. Davaya konu temlik teminat amacıyla yapıldığından davacı, temlikin ivazlı olup olmadığını, başka bir anlatımla neyin teminatı olduğunu, davalıdan ne kadar alacaklı olduğunu kanıtlamak zorundadır. Davalının garanti yükümlülüğü ancak, davacının kanıtladığı alacak miktarına göre doğar. Böylece davacının alacağının miktarı belirlenip, temlikin ivazlı olduğu sonucuna varılması durumunda garanti yükümlülüğü kapsamında, temlik sözleşmesinde yazılı miktarı geçmemek üzere tahsil kararı verilmesi gerekirken, yetersiz gerekçe ve eksik inceleme ile davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
İtirazın iptali | İtirazın iptali | İnkar tazminatı
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2023/5788 E. 2024/382 K.
Ortak:hakediş alacağı · temlik yasağı · hakediş · temlik sözleşmesi · alacağın temliki · ilamsız icra takibi · oy yasağı · ifa
İncelediğiniz karardaMahkemece, uyulan bozma ilamı ve yapılan yargılama sonunda, taraflar arasındaki 28.12.2012 tarihli «temliknamenin»; davalı ile dava dışı Adana Büyükşehir Belediyesi arasında imzalanan ve yapım işleri sözleşmesinin 11.5 maddesine göre yüklenicinin «hakediş alacağının» idarenin ancak yazılı izni ile başkasına temlik edebileceği hüküm altına alındığı ve davalının dava dışı idareden yazılı bir izin aldığına dair dosyaya bir belge «ibraz» edilmediğinden davacı ve davalı arasında imzalanan 28/12/2012 tarihli temliknamenin «geçersiz» olduğu, «alacağın temlikinin» hukuki niteliği itibariyle borç sözleşmesi olması sebebiyle davalının davacıya olan borcunu «temlik sözleşmesinin» imzalanması ile ödemiş sayılmayacağı, temlik sözleşmesindeki alacak davacı tarafından tahsil edilemediğinden davalının davacıya olan borcunun itfa edilmediği, alacağın temliki hükümsüz bulunduğundan davalının bu borcundan kurtulduğundan bahsedilemeyeceği ve davalının borcunu başka türlü «ifa» ettiğine dair de dosyada bir delil bulunmadığından davalının davacıya borçlu olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Dava, «temlik sözleşmesinden» kaynaklanan alacağın tahsili amaçlı yapılan «ilamsız icra takibine» yönelik itirazın iptali davasıdır.
Bu açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde, taraflar arasında 28.12.2012 tarihli «temlikname» düzenlendiği, bu temlikname ile davacının doğmuş ve doğacak alacaklarına karşılık davalının Adana Büyükşehir Belediyesi'ndeki alacağının 500.000,00 TL'lik kısmının temlik edildiği, ancak dava dışı belediye ile davalı arasında imzalanan sözleşmede akdi «temlik yasağının» bulunduğu anlaşılmıştır.
Benzer bu karardaUyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, «temlik sözleşmesinden» kaynaklanan alacağın tahsili amaçlı yapılan «ilamsız icra takibine» yönelik itirazın iptali istemine ilişkindir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
-
Yönetici Sorumluluğundan Kaynaklanan Tazminat
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2013/10444 E. 2014/15250 K.
Ortak:temlik sözleşmesi · temlik · eksik inceleme
İncelediğiniz karardaBöylece davacının alacağının miktarı belirlenip, «temlikin» ivazlı olduğu sonucuna varılması durumunda «garanti» yükümlülüğü kapsamında, «temlik sözleşmesinde» yazılı miktarı geçmemek üzere tahsil kararı verilmesi gerekirken, yetersiz gerekçe ve «eksik inceleme» ile davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
Mahkemece, uyulan bozma ilamı ve yapılan yargılama sonunda, taraflar arasındaki 28.12.2012 tarihli «temliknamenin»; davalı ile dava dışı Adana Büyükşehir Belediyesi arasında imzalanan ve yapım işleri sözleşmesinin 11.5 maddesine göre yüklenicinin «hakediş alacağının» idarenin ancak yazılı izni ile başkasına temlik edebileceği hüküm altına alındığı ve davalının dava dışı idareden yazılı bir izin aldığına dair dosyaya bir belge «ibraz» edilmediğinden davacı ve davalı arasında imzalanan 28/12/2012 tarihli temliknamenin «geçersiz» olduğu, «alacağın temlikinin» hukuki niteliği itibariyle borç sözleşmesi olması sebebiyle davalının davacıya olan borcunu «temlik sözleşmesinin» imzalanması ile ödemiş sayılmayacağı, temlik sözleşmesindeki alacak davacı tarafından tahsil edilemediğinden davalının davacıya olan borcunun itfa edilmediği, alacağın temliki hükümsüz bulunduğundan davalının bu borcundan kurtulduğundan bahsedilemeyeceği ve davalının borcunu başka türlü «ifa» ettiğine dair de dosyada bir delil bulunmadığından davalının davacıya borçlu olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Dava, «temlik sözleşmesinden» kaynaklanan alacağın tahsili amaçlı yapılan «ilamsız icra takibine» yönelik itirazın iptali davasıdır.
Benzer bu karardaA.Ş. arasındaki «temlik sözleşmesinin» ivazlımı yoksa ivazsız mı olduğu tespit edilerek, eğer ivazlı ise ivaz tutarının belirlenen tazminattan «mahsup» edilerek neticesine göre bir karar vermek gerekirken, «eksik incelemeyle» yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.
Ayrıca, davadan sonra TMSF ile RCT V.A.Ş. arasında kredi borcundan kaynaklanan alacak hakkında «temlik sözleşmesi» yapılmış olup, işbu temliğin ivazlı olup olmadığı araştırılmamıştır.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:delillerin toplanmaması · hesap kat · olumsuz oy · genel kredi sözleşmesi · mahsup · komisyon · yönetim kurulu kararı · kredi sözleşmesi
Benzer bu karardaOysa, «genel kredi sözleşmesinin» 38. maddesinde müşterinin kredi borcunu ödeyinceye kadar faiz, «komisyon», gider vergisi ve diğer «masraflardan» sorumlu olacağı düzenlenmiştir.
Bu itibarla, tarafların icra dosyaları «dahil» «delilleri toplanarak», «genel kredi sözleşmesinin» 38. maddesi değerlendirilerek, bankanın kredi sözleşmesinden dolayı mevcut zarar miktarı belirlenip, davacı ile RCT V.
2- Ancak; dava, banka «yönetim kurulu» üyesinin usulsüz kredi kullandırmasından kaynaklanan tazminat istemine ilişkin olup, mahkemece davalının «olumsuz» istihbarat raporuna rağmen dava dışı S.
Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, davalının özen borcunu ihlal ederek «olumsuz» istihbarat raporuna rağmen dava dışı şirkete kredi tahsis ettiği, 5411 SK'nun 141. maddesi uyarınca «zamanaşımı» süresinin dolmadığı, 77.556,83 TL zararın tümünden sorumlu olduğu gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne, 77.556,83 TL'nin dava tarihinden itibaren avans faiziyle birlikte tahsiline karar verilmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2014/1454 E. 2014/3672 K.
Ortak:temlik sözleşmesi · temlik
İncelediğiniz karardaMahkemece, uyulan bozma ilamı ve yapılan yargılama sonunda, taraflar arasındaki 28.12.2012 tarihli «temliknamenin»; davalı ile dava dışı Adana Büyükşehir Belediyesi arasında imzalanan ve yapım işleri sözleşmesinin 11.5 maddesine göre yüklenicinin «hakediş alacağının» idarenin ancak yazılı izni ile başkasına temlik edebileceği hüküm altına alındığı ve davalının dava dışı idareden yazılı bir izin aldığına dair dosyaya bir belge «ibraz» edilmediğinden davacı ve davalı arasında imzalanan 28/12/2012 tarihli temliknamenin «geçersiz» olduğu, «alacağın temlikinin» hukuki niteliği itibariyle borç sözleşmesi olması sebebiyle davalının davacıya olan borcunu «temlik sözleşmesinin» imzalanması ile ödemiş sayılmayacağı, temlik sözleşmesindeki alacak davacı tarafından tahsil edilemediğinden davalının davacıya olan borcunun itfa edilmediği, alacağın temliki hükümsüz bulunduğundan davalının bu borcundan kurtulduğundan bahsedilemeyeceği ve davalının borcunu başka türlü «ifa» ettiğine dair de dosyada bir delil bulunmadığından davalının davacıya borçlu olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Dava, «temlik sözleşmesinden» kaynaklanan alacağın tahsili amaçlı yapılan «ilamsız icra takibine» yönelik itirazın iptali davasıdır.
Böylece davacının alacağının miktarı belirlenip, «temlikin» ivazlı olduğu sonucuna varılması durumunda «garanti» yükümlülüğü kapsamında, «temlik sözleşmesinde» yazılı miktarı geçmemek üzere tahsil kararı verilmesi gerekirken, yetersiz gerekçe ve «eksik inceleme» ile davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
Benzer bu karardaTaraflar arasındaki «temlik sözleşmesinde» temlikin ivazlı olduğu ve davalı tarafından davacıya iki adet senedin iade edileceğinin kararlaştırıldığı anlaşılmaktadır.
Temlikin ivazlı olması nedeniyle, «temlikin» yerine getirilmesi halinde davacının ivazı talep etme hakkı olup, davalı ivazı gerçekleştirdiğini ispat ile yükümlü olduğundan, mahkemece davanın bu çerçevede değerlendirilerek sonucuna göre karar bir karar verilmesi gerektiği gibi dava konusu temlik edilen «akreditif» bedeli de davalıya ödendiği halde yerinde olmayan gerekçeyle davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş ve kararın bu nedenlerle bozulması gerekmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:akreditif · sebepsiz zenginleşme
Benzer bu karardaBu ivazın gerçekleşmemesi halinde davacının «sebepsiz zenginleşme» hükümlerine göre alacak talebinde bulunabileceği tabiidir.
Temlikin ivazlı olması nedeniyle, «temlikin» yerine getirilmesi halinde davacının ivazı talep etme hakkı olup, davalı ivazı gerçekleştirdiğini ispat ile yükümlü olduğundan, mahkemece davanın bu çerçevede değerlendirilerek sonucuna göre karar bir karar verilmesi gerektiği gibi dava konusu temlik edilen «akreditif» bedeli de davalıya ödendiği halde yerinde olmayan gerekçeyle davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş ve kararın bu nedenlerle bozulması gerekmiştir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2020/5389 E. , 2022/2237 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ TİCARET MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen davada İskenderun Asliye Ticaret Mahkemesi’nce bozmaya uyularak verilen 13.02.2020 tarih ve 2019/65 E. - 2020/55 K. sayılı kararın duruşmalı olarak Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, duruşma için belirlenen 22.03.2022 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan davalı vekili Av. ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçeler, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı, davalıdan 217.888,60 TL alacağı olduğunu, bu alacağın ödenmemesi üzerine davalı hakkında başlattıkları icra takibinde davalının Adana Büyükşehir Belediyesinden olan alacağını temlik etmek sureti ile ödediğini ileri sürerek itiraz ettiğini, ancak itirazın haksız olduğunu, dava dışı Belediyenin davalı ile aralarındaki sözleşme gereği izinleri olmaksızın hakedişlerin başkasına devir ve temlik edilemeyeceği gerekçesi ile temliknameyi kabul etmediğini, ayrıca davalının yetki itirazının da yerinde olmadığını ileri sürerek itirazın iptaline ve inkar tazminatına karar verilmesini istemiştir.
Davalı vekili, davacının davalı müvekkilinden herhangi bir alacağının mevcut olmadığını yapılan icra takibinin ve açılan iş bu davanın taraflar arsındaki temlikname gereğince maddi temelinin olmadığı, husumetin temlik borçlusu Adana Büyükşehir Belediyesine karşı başlatılması gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.
Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne dair verilen kararın davalı vekilince temyizi üzerine karar Yargıtay 13. HD’nin 2018/4563 E-2018/9300 K. sayılı ve 11/10/2018 tarihli kararı ile asliye ticaret mahkemelerinin görevli olduğu gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiştir.
Mahkemece, uyulan bozma ilamı ve yapılan yargılama sonunda, taraflar arasındaki 28.12.2012 tarihli temliknamenin; davalı ile dava dışı Adana Büyükşehir Belediyesi arasında imzalanan ve yapım işleri sözleşmesinin 11.5 maddesine göre yüklenicinin hakediş alacağının idarenin ancak yazılı izni ile başkasına temlik edebileceği hüküm altına alındığı ve davalının dava dışı idareden yazılı bir izin aldığına dair dosyaya bir belge ibraz edilmediğinden davacı ve davalı arasında imzalanan 28/12/2012 tarihli temliknamenin geçersiz olduğu, alacağın temlikinin hukuki niteliği itibariyle borç sözleşmesi olması sebebiyle davalının davacıya olan borcunu temlik sözleşmesinin imzalanması ile ödemiş sayılmayacağı, temlik sözleşmesindeki alacak davacı tarafından tahsil edilemediğinden davalının davacıya olan borcunun itfa edilmediği, alacağın temliki hükümsüz bulunduğundan davalının bu borcundan kurtulduğundan bahsedilemeyeceği ve davalının borcunu başka türlü ifa ettiğine dair de dosyada bir delil bulunmadığından davalının davacıya borçlu olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Karar davalı vekilince temyiz edilmiştir.
Dava, temlik sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili amaçlı yapılan ilamsız icra takibine yönelik itirazın iptali davasıdır.
Alacağın temliki, ifa, bağışlama sebebiyle yapılacağı gibi, alacağın tahsili veya teminat amacıyla da yapılır. Borcun teminatı olmak üzere bir alacağını rehnedeceği yerde bu alacağı temlik edebilir ki, buna teminat amacıyla temlik denir ([…]Kılıçoğu, Borçlar Hukuku Genel Hükümler 24.Basım S.1002). Alacağı temlik edenin, alacağı temlik alana karşı, alacağın varlığı veya sağlamlığı (borçlunun ödeme gücü) konularında hangi şartlarla garanti yükümlülüğü altına gireceği, devrin ivazlı veya ivazsız olmasına göre düzenlenmiştir. Alacağın temlikinin ivazsız yapıldığı hallerde, temlik edenin hiçbir garanti yükümlülüğü yoktur. Temlik ivaz karşılığı yapılmış ise, temlik eden, alacağı temlik alana karşı alacağın varlığını ve borçlunun ödeme gücünü garanti etmiş sayılır.
Garanti yükümlülüğü, alacağı temlik alanın alacağı tahsil edememesi halinde garanti yükümlüsüne başvurma imkanı verir (TBK.m.193).
Bu açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde, taraflar arasında 28.12.2012 tarihli temlikname düzenlendiği, bu temlikname ile davacının doğmuş ve doğacak alacaklarına karşılık davalının Adana Büyükşehir Belediyesi'ndeki alacağının 500.000,00 TL'lik kısmının temlik edildiği, ancak dava dışı belediye ile davalı arasında imzalanan sözleşmede akdi temlik yasağının bulunduğu anlaşılmıştır. Davaya konu temlik teminat amacıyla yapıldığından davacı, temlikin ivazlı olup olmadığını, başka bir anlatımla neyin teminatı olduğunu, davalıdan ne kadar alacaklı olduğunu kanıtlamak zorundadır. Davalının garanti yükümlülüğü ancak, davacının kanıtladığı alacak miktarına göre doğar. Böylece davacının alacağının miktarı belirlenip, temlikin ivazlı olduğu sonucuna varılması durumunda garanti yükümlülüğü kapsamında, temlik sözleşmesinde yazılı miktarı geçmemek üzere tahsil kararı verilmesi gerekirken, yetersiz gerekçe ve eksik inceleme ile davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
SONUÇ
Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz isteminin kabulü ile hükmün davalı yararına BOZULMASINA, takdir olunan 3.815,00 TL duruşma vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, ödediği peşin temyiz harcının isteği halinde temyiz eden davalıya iadesine, 22/03/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/790054400 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz