İtirazın iptali | İcra inkar tazminatı
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2020/3138 E. 2021/4986 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
tbk 179/2↗ yansıtma faturası↗ sözleşmenin feshi↗ cezai şart↗ ifa↗ tbk 99↗ fesih↗ teminat↗ teslim↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
İlk derece mahkemesince yapılan yargılamada, taraflar arasındaki sözleşme hükümleri dikkate alındığında asıl dava yönünden taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin 11.2. maddesindeki cezai şartın akdin ifa edilmemesi ya da sözleşmeye uyulmaması halinde ödenmek üzere kararlaştırıldığı, seçimlik ceza niteliğinde olduğu, bu kapsamda sözleşmenin feshi yoluna gidildiğinde bu cezai şartın istenebileceğine dair sözleşmede hüküm bulunmadığı dolayısıyla davacının sözleşmeyi fesih etmesi nedeniyle cezai şart alacağını talep edemeyeceği, bahsi geçen cezai şartın sözleşmenin devamı sırasında uygulanması gereken cezai şart niteliğinde olduğu, karşı dava yönünden yapılan incelemeye göre davalı tarafın malları art arda iki defa teslim edememe hali gerçekleştiği, sözleşmenin 11.3 maddesi uyarınca davacı tarafın fesih hakkının doğduğu ve cezai şart niteliğine haiz olmak üzere teminatı irat kaydetme hakkı bulunduğu gerekçesiyle asıl ve karşı davanın reddine karar verilmiş, hüküm taraf vekilleri tarafından istinaf edilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesince yapılan yargılama neticesinde, tarafların sadece asıl dava yönünden istinaf isteminde bulunması nedeniyle incelemenin asıl davaya göre yapıldığı, taraflar arasındaki sözleşmede seçimlik cezai şart kararlaştırıldığı, davacının, sözleşme süresi dolmadan önce sözleşmeyi, davalının sözleşmeye aykırı davranışları nedeniyle tek taraflı olarak feshettiği, sözleşmeyi fesheden davacının, feshedilen sözleşmeye dayanarak seçimlik cezanın ifasını talep hakkı bulunmadığı, ilk derece mahkemesinin kararının ve gerekçesinin hukuka uygun olduğu, davalının istinaf isteminin de yerinde görülmediği gerekçesiyle tarafların istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiş, hüküm asıl dava yönünden davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Dava, cezai şart alacağı olan yansıtma bedeline ilişkin faturaların tahsili amacıyla başlatılan ilamsız takibe yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir. Her ne kadar mahkemece taraflar arasındaki sözleşmenin 11.2. maddesinde öngörülen cezai şartın TBK'nın 179/1. maddesinde tanımlanan seçimlik cezai şart niteliğinde olduğu ve sözleşme feshedilmekle artık cezai şart talep edilemeyeceği gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş ise de taraflar arasında belirlenen cezai şarta ilişkin yansıtma faturalarının taraflar arasındaki sözleşmenin feshinden önce düzenlendiği ve cezai şart alacak isteminin doğduğu anlaşıldığından takip tarihi itibari ile alacağın belirlenmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2011/9249 E. 2012/16636 K.
Ortak:cezai şart · ifa
İncelediğiniz kararda… since yapılan yargılamada, taraflar arasındaki sözleşme hükümleri dikkate alındığında asıl dava yönünden taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin 11.2. maddesindeki «cezai şartın» akdin «ifa» edilmemesi ya da sözleşmeye uyulmaması halinde ödenmek üzere kararlaştırıldığı, seçimlik ceza niteliğinde olduğu, bu kapsamda «sözleşmenin feshi» yoluna gidildiğinde bu cezai şartın istenebileceğine dair sözleşmede hüküm bulunmadığı dolayısıyla davacının sözleşmeyi «fesih» etmesi nedeniyle cezai şart alacağını talep edemeyeceği, bahsi geçen cezai şartın sözleşmenin devamı sırasında uygulanması gereken cezai şart niteliğinde olduğu, karşı dava yönünden yapılan incelemeye göre davalı tarafın malları art arda iki defa «teslim» edememe hali gerçekleştiği, sözleşmenin 11.3 maddesi uyarınca davacı tarafın fesih hakkının doğduğu ve cezai şart niteliğine haiz olmak üzere «teminatı» irat kaydetme hakkı bulunduğu gerekçesiyle asıl ve karşı davanın reddine karar verilmiş, hüküm taraf vekilleri tarafından istinaf edilmiştir.
… icesinde, tarafların sadece asıl dava yönünden istinaf isteminde bulunması nedeniyle incelemenin asıl davaya göre yapıldığı, taraflar arasındaki sözleşmede seçimlik «cezai şart» kararlaştırıldığı, davacının, sözleşme süresi dolmadan önce sözleşmeyi, davalının sözleşmeye aykırı davranışları nedeniyle tek taraflı olarak feshettiği, sözleşmey …
Dava, «cezai şart» alacağı olan yansıtma bedeline ilişkin faturaların tahsili amacıyla başlatılan ilamsız takibe yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
Benzer bu karardaTaraflar arasındaki sözleşmenin 6. maddesinde akdin koşullarına uymama halinde ödenmesi kararlaştırılan «cezai şartın» " ayrıca " ödeneceği belirtildiğine göre mahkemenin sözleşmenin bu hükmünü değerlendirerek «ifa» ile birlikte seçimlik cezai şartın da istenebilip istenemeyeceğini değerlendirmesi gerekir.
Mahkemece, taraflar arasında yapılan sözleşmenin incelenmesinde davalının davacıya ait işyerini devraldığı, sözleşme ile davacı ve davalının «taahhütler» altına girdiği, sözleşmeye uyulmaması halinde 15.000.00 TL tazminatın ödeneceğinin kararlaştırıldığı, somut olayda kararlaştırılan «cezai şartın» seçimlik cezai şart olduğu, davacının borçludan aynı zamanda sözleşmedeki diğer sorumluluklarını yerine getirmesi açısından «ihtarname» gönderdiği, cezai şart dışındaki alacaklar hakkında Ereğli 2.
İcra Müdürlüğünün 2009/343 E. sayılı dosyası ile icra takibi yaptığı, aktin icrasını talep ettiği «ihtarnamede» de bu hususun açıkça belirtildiği, bu nedenle «cezai şartı» talep edemeyeceği gerekçesiyle itirazın iptali davasının İİK'nın 67 ve 818 sayılı BK'nin 158/1 fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:işletme devri · icra takibine itiraz · protokol · taahhütname · ihtarname
Benzer bu karardaMahkemece, taraflar arasında yapılan sözleşmenin incelenmesinde davalının davacıya ait işyerini devraldığı, sözleşme ile davacı ve davalının «taahhütler» altına girdiği, sözleşmeye uyulmaması halinde 15.000.00 TL tazminatın ödeneceğinin kararlaştırıldığı, somut olayda kararlaştırılan «cezai şartın» seçimlik cezai şart olduğu, davacının borçludan aynı zamanda sözleşmedeki diğer sorumluluklarını yerine getirmesi açısından «ihtarname» gönderdiği, cezai şart dışındaki alacaklar hakkında Ereğli 2.
Dava, «işletmenin devri» sözleşmesinde kararlaştırılan «cezai şartın» tahsiline yönelik «icra takibine itirazın» iptali davasıdır.
İcra Müdürlüğünün 2009/343 E. sayılı dosyası ile icra takibi yaptığı, aktin icrasını talep ettiği «ihtarnamede» de bu hususun açıkça belirtildiği, bu nedenle «cezai şartı» talep edemeyeceği gerekçesiyle itirazın iptali davasının İİK'nın 67 ve 818 sayılı BK'nin 158/1 fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir.
Taraflar arasındaki devir «protokolünün» 6. maddesinde tarafların protokolün şart ve koşullarına uymadıkları takdirde karşı tarafa " ayrıca " 15.000 TL tazminat ödemeyi kabül ettikleri belirtilmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2021/1011 E. 2022/4809 K.
Ortak:sözleşmenin feshi · cezai şart · ifa · fesih · teslim
İncelediğiniz kararda… since yapılan yargılamada, taraflar arasındaki sözleşme hükümleri dikkate alındığında asıl dava yönünden taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin 11.2. maddesindeki «cezai şartın» akdin «ifa» edilmemesi ya da sözleşmeye uyulmaması halinde ödenmek üzere kararlaştırıldığı, seçimlik ceza niteliğinde olduğu, bu kapsamda «sözleşmenin feshi» yoluna gidildiğinde bu cezai şartın istenebileceğine dair sözleşmede hüküm bulunmadığı dolayısıyla davacının sözleşmeyi «fesih» etmesi nedeniyle cezai şart alacağını talep edemeyeceği, bahsi geçen cezai şartın sözleşmenin devamı sırasında uygulanması gereken cezai şart niteliğinde olduğu, karşı dava yönünden yapılan incelemeye göre davalı tarafın malları art arda iki defa «teslim» edememe hali gerçekleştiği, sözleşmenin 11.3 maddesi uyarınca davacı tarafın fesih hakkının doğduğu ve cezai şart niteliğine haiz olmak üzere «teminatı» irat kaydetme hakkı bulunduğu gerekçesiyle asıl ve karşı davanın reddine karar verilmiş, hüküm taraf vekilleri tarafından istinaf edilmiştir.
… icesinde, tarafların sadece asıl dava yönünden istinaf isteminde bulunması nedeniyle incelemenin asıl davaya göre yapıldığı, taraflar arasındaki sözleşmede seçimlik «cezai şart» kararlaştırıldığı, davacının, sözleşme süresi dolmadan önce sözleşmeyi, davalının sözleşmeye aykırı davranışları nedeniyle tek taraflı olarak feshettiği, sözleşmey …
Dava, «cezai şart» alacağı olan yansıtma bedeline ilişkin faturaların tahsili amacıyla başlatılan ilamsız takibe yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
Benzer bu karardaSözleşme kapsamında davacının ilk iki siparişi davalı tarafından «teslim» edilmekle bu kısma ilişkin «ifa» tamamlanmış, ancak davacının 13.08.2014 tarihinde e-mail yoluyla, 25.08.2014 tarihinde ise noter kanalıyla 3. parti sipariş için kendisine ürün verilmesini davalıdan talebi üzerine, davalı 01.09.2014 tarihli «ihtarname» ile davacının sözleşmeye aykırı olarak davalıya ait ürünleri Irak ülkesi üzerinden İran ülkesine sattığı gerekçesiyle sözleşmeyi feshettiğini bildirmiştir.
Mahkemece,tüm dosya kapsamına göre; sözleşmenin davalı tarafından feshedildiği, davacının «akde aykırılık» sebebiyle sözleşmenin feshedildiği iddiasına dayanarak «cezai şart» talebinde bulunduğu, akdin daha önce davalı tarafından feshedilmiş olması nedeniyle akde aykırılık nedeni ile cezai şart isteminde bulunulmasının mümkün olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili tarafından «istinaf yoluna başvurulmuştur».
Bölge Adliye Mahkemesince; davacı tarafından «sözleşmeye aykırılık» nedeniyle «cezai şart» talebinde bulunulduğu, taraflar arasındaki sözleşmenin davalı tarafından....
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:seçimlik hak · akde aykırılık · ceza koşulu · bayilik sözleşmesi · sözleşmeye aykırılık · taahhütname · ihtarname · dava sebebi
Benzer bu karardaNoterliği'nin 01/09/2014 tarih ve 26833 yevmiye nolu «ihtarnamesi» ile feshedilmiş olduğu, davacı tarafından sözleşmenin haksız feshi nedeniyle «cezai şart» talebinde bulunulmadığı, sözleşme davalı tarafından feshedilmiş olduğundan ortada bir sözleşme bulunmadığından «sözleşmeye aykırılık» sebebiyle cezai şart talep edilebilmesinin mümkün olmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.
1- Dava, «bayilik sözleşmesine aykırılık» nedeniyle «cezai şart» istemine ilişkindir.
Bu maddede öngörülen «ceza koşulu», alacaklıya ifayı ya da ceza koşulunu talep etmek bakımından «seçimlik hak» tanır.
Somut olayda; taraflar arasındaki ‘’Bayilik Sözleşmesi’’ başlıklı akdin 3.5. maddesinde ‘’Taraflardan biri «taahhüdünü» yerine getirmemesi durumunda karşı tarafa 200.000 USD «cezai şart» ödemeyi taahhüt ve kabul eder.’’ denilmekle TBK’nın 179/1. maddesinde yerini bulan seçimlik «ceza koşulu» kararlaştırılmıştır.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2020/3138 E. , 2021/4986 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 14. HUKUK DAİRESİ
Taraflar arasında görülen davada İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 20.02.2018 tarih ve 2015/390 E. - 2018/140 K. sayılı kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, istinaf isteminin esastan reddine dair İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi'nce verilen 27.06.2019 tarih ve 2018/1194 E. - 2019/919 K. sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davacı-karşı davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, taraflar arasında Kamu İhale Kanunu hükümlerine dayanılarak irmikaltı un alım sözleşmesi yapıldığını, sözleşmeye göre davacının sözleşmede belirlenen sürede ve teknik şartnamede belirlenen nitelikte un temin edilmemesi halinde davacının ürünü piyasadan temin edeceğinin ve bedelinin davalı tarafça karşılanacağının kararlaştırıldığını, davalının ürünleri süresinde teslim edemediğini, taraflar arasındaki sözleşmenin bu sebeple feshedildiğini, ayrıca yansıtma bedeli için düzenlenen iki adet faturanın davalıya tebliğ edildiğini, bedelin ödenmemesi üzerine davalı aleyhine başlatılan takibe davalının haksız olarak itiraz ettiğini ileri sürerek, itirazın iptalini ve icra inkar tazminatının davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, taraflar arasında irmikaltı un alım sözleşmesi yapıldığını, davacının süresinde teslim edilmesini istediği miktarda unun 12 saatte teslimini talep etmesinin hakkın kötüye kullanımı olduğunu, sözleşmede cezai şart kararlaştırılmadığını, davacının davalının sözleşme gereği verdiği teminat mektubunu nakde çevirmesinin ve davalı aleyhine bakiye alacak için takip yapmasının kötü niyetli olduğunu savunarak davanın reddini ve kötü niyet tazminatının davacıdan tahsilini istemiştir. Davalı vekili, karşı dava olarak, davacının gelir olarak kaydettiği teminat mektubu bedelinin 10.000,00 TL'sinin karşı davacıya iadesini talep ve dava etmiştir.
İlk derece mahkemesince yapılan yargılamada, taraflar arasındaki sözleşme hükümleri dikkate alındığında asıl dava yönünden taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin 11.2. maddesindeki cezai şartın akdin ifa edilmemesi ya da sözleşmeye uyulmaması halinde ödenmek üzere kararlaştırıldığı, seçimlik ceza niteliğinde olduğu, bu kapsamda sözleşmenin feshi yoluna gidildiğinde bu cezai şartın istenebileceğine dair sözleşmede hüküm bulunmadığı dolayısıyla davacının sözleşmeyi fesih etmesi nedeniyle cezai şart alacağını talep edemeyeceği, bahsi geçen cezai şartın sözleşmenin devamı sırasında uygulanması gereken cezai şart niteliğinde olduğu, karşı dava yönünden yapılan incelemeye göre davalı tarafın malları art arda iki defa teslim edememe hali gerçekleştiği, sözleşmenin 11.3 maddesi uyarınca davacı tarafın fesih hakkının doğduğu ve cezai şart niteliğine haiz olmak üzere teminatı irat kaydetme hakkı bulunduğu gerekçesiyle asıl ve karşı davanın reddine karar verilmiş, hüküm taraf vekilleri tarafından istinaf edilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesince yapılan yargılama neticesinde, tarafların sadece asıl dava yönünden istinaf isteminde bulunması nedeniyle incelemenin asıl davaya göre yapıldığı, taraflar arasındaki sözleşmede seçimlik cezai şart kararlaştırıldığı, davacının, sözleşme süresi dolmadan önce sözleşmeyi, davalının sözleşmeye aykırı davranışları nedeniyle tek taraflı olarak feshettiği, sözleşmeyi fesheden davacının, feshedilen sözleşmeye dayanarak seçimlik cezanın ifasını talep hakkı bulunmadığı, ilk derece mahkemesinin kararının ve gerekçesinin hukuka uygun olduğu, davalının istinaf isteminin de yerinde görülmediği gerekçesiyle tarafların istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiş, hüküm asıl dava yönünden davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Dava, cezai şart alacağı olan yansıtma bedeline ilişkin faturaların tahsili amacıyla başlatılan ilamsız takibe yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir. Her ne kadar mahkemece taraflar arasındaki sözleşmenin 11.2. maddesinde öngörülen cezai şartın TBK'nın 179/1. maddesinde tanımlanan seçimlik cezai şart niteliğinde olduğu ve sözleşme feshedilmekle artık cezai şart talep edilemeyeceği gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş ise de taraflar arasında belirlenen cezai şarta ilişkin yansıtma faturalarının taraflar arasındaki sözleşmenin feshinden önce düzenlendiği ve cezai şart alacak isteminin doğduğu anlaşıldığından takip tarihi itibari ile alacağın belirlenmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.
SONUÇ
Yukarda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin asıl davaya ilişkin temyiz isteminin kabulü ile İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULARAK KALDIRILMASINA, HMK'nın 373/1. maddesi uyarınca dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, ödediği peşin temyiz harcının isteği halinde temyiz eden davacı-karşı davalıya iadesine, 10.06.2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/693042900 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz