Çek İptali
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2020/2937 E. 2021/1883 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Usul tespitleri
- Dava şartı
- dava şartı
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
mutlak def'i↗ son hamil↗ imza inkarı↗ keşide tarihi↗ lehdar↗ imza incelemesi↗ borçlu olunmadığının tespiti↗ aktif husumet↗ eş rızası↗ ciro↗ zayi↗ kötü niyet tazminatı↗ ispat yükü↗ def'i↗ hamil↗ keşideci↗ iptal davası↗ kötü niyet↗ bilirkişi incelemesi↗ çek↗ eksik inceleme↗ hmk 353(1)b-2↗ husumet↗ i̇i̇k 72/son↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece tüm dosya kapsamına göre, davalıların davaya cevap vermeyerek vakaları inkar ettikleri, ancak çekin verilmesine sebep teşkil edecek somut bir delil ve belge ileri sürmedikleri, bu nedenle çekin davacının elinden boş olarak rızası hilafına çıktığı ve sonradan doldurulduğunun kabul edilmesi gerektiği, birleşen davada davacının senedi ciro ile elinde bulunduran davalı bankaya karşı da senet metninden anlaşılan bütün mutlak def'ileri ileri sürebileceği gerekçesiyle asıl davada davacının, davalı Cv. Yapı. Ltd. Şti. ve Veysel Yurttaş'a borcu olmadığının tespitine, birleşen davada davacının davalı bankaya 55.000,00 TL bedelli çek nedeniyle borçlu olmadığının tespitine, keşidecinin kambiyo senetlerinin zayi olması nedeniyle iptal davası açmalarında aktif husumetlerinin bulunmaması nedeniyle çekin iptali talebinin reddine, kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.
Karara karşı, birleşen davada davalı Banka vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi'nce, asıl davada ve birleşen davada ispat yükü kendilerinde olan davalıların dava konusu çekteki imzanın davacıya ait olduğuna dair mahkemeye delil bildirmedikleri, çekteki imzanın davacının eli ürünü olduğunu ispatlayamadıkları gerekçesiyle davanın kabulüne ilişkin mahkeme kararın usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle birleşen davada davalı Banka vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.
Karar, birleşen davada davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Asıl ve birleşen dava, çek nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti ve çekin iptali istemine ilişkindir. Asıl ve birleşen davada davacı davaya konu çek hakkında keşideci imzasının kendisine ait olmadığı iddiasına dayanmıştır. İmza inkarı halinde imzanın ilgiliye ait olduğunu ispat yükü senedi elinde bulunduran hamile aittir. Nitekim mahkemece imza incelemesine esas olmak üzere çek aslının sunulması için meşruhatlı davetiye çıkarılmışsa da senet metninde son hamil olduğu anlaşılan davalı Banka yerine senedi ciro ile devreden lehdar davalıya davetiye çıkarılmıştır. Mahkemece imza incelemesi yapılması için senet hamili davalı ...’na meşruhatlı davetiye çıkarılması, davacının huzurda alınacak imza örneklerinin yanı sıra çek keşide tarihi öncesi ve sonrası tarihlere ait emsal imza örnekleri getirtilerek imza örnekleri bilirkişi incelemesine tabi tutularak varılacak sonuç çerçevesinde karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2012/2845 E. 2012/12040 K.
Ortak:keşideci
İncelediğiniz karardaŞti. ve Veysel Yurttaş'a borcu olmadığının tespitine, birleşen davada davacının davalı bankaya 55.000,00 TL bedelli «çek» nedeniyle borçlu olmadığının tespitine, «keşidecinin» kambiyo senetlerinin «zayi» olması nedeniyle «iptal davası» açmalarında «aktif husumetlerinin» bulunmaması nedeniyle çekin iptali talebinin reddine, «kötü niyet tazminatı» talebinin reddine karar verilmiştir.
Asıl ve birleşen davada davacı davaya konu «çek» hakkında «keşideci» imzasının kendisine ait olmadığı iddiasına dayanmıştır.
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre, davaya konu çekteki «keşideci» imzasının davacının eli ürünü olmadığı gerekçesiyle asıl davanın kabulüne, karşı davanın ise reddine dair verilen kararın davalı-karşı davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine karar Dairemizin 12.12.2011 günlü ilamında açıklanan nedenlerle davalı-karşı davacı yararına bozulmuştur.
Sonuç: 🔶 iki emsal
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/12780 E. 2017/829 K.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:meşruhatlı tebligat · hisse devri sözleşmesi · hisse devri · pay defteri · tebligat · ilan · ibraz · e-defter
Benzer bu karardaMahkemece tüm dosya kapsamına göre; 27/10/2008 tarihli «hisse devri sözleşmesi» ile davacı şirketin davalı şirkette bulunan 510 adet hissesini eski ortaklardan ...'e devretmiş olduğu, hisse devir tarihinde yürürlükte bulunan 6762 sayılı TTK'nın 520. maddesi gereğince hisse devrinin geçerli olabilmesi için, hisse devrinin şirkete bildirilmesi ve «pay defterine» kaydedilmesinin gerekli olduğu, davalı şirketin ticaret kayıtlarının ve pay defterinin incelenebilmesi için davalılara, şirketin diğer ortağına, mali müşavirine «meşruhatlı tebligatlar» çıkartılmasına rağmen şirketin defterlerinin «ibraz» edilmediği, davacı tarafından hisse devrinin davalı şirkete bildirilip pay defterine işlendiğinin ispat edilemediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Dava, davacının davalı şirketin ortağı olmadığının tespiti istemine ilişkin olup, davacı dava dilekçesinde şirketin eski ortağı olduğunu, hisselerini ...'e şekli şartlara uygun olarak devrettiğini, ancak «hisse devrinin» «ilan» edilmediğini ileri sürmüştür.
Mahkemece, şirket «defterlerinin» sunulması için davalı şirkete meşruhatlı davetiye çıkartılarak belirtilen süre içinde istenen belgelerin sunulmaması halinde davacının taraf olduğu hisse devir işleminin «pay defterine» kayıtlı olduğunun kabulüne karar verileceğinin belirtilmesi ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, şirket defter ve kayıtlarının sunulmadığı ve davacının idd …
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2020/2937 E. , 2021/1883 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 11. HUKUK DAİRESİ
Taraflar arasında görülen davada Batman 4. Asliye Hukuk Mahkemesi'nce verilen 03.10.2017 tarih ve 2015/201 E. - 2017/275 K. sayılı kararın birleşen davada davalı Banka vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, istinaf isteminin esastan reddine dair Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi'nce verilen 30.11.2018 tarih ve 2018/959 E. - 2018/1595 K. sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi birleşen davada davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Asıl davada davacı vekili, davacının bir kısım çeklerini boş olarak kaybettiğini, bu çeklerden Şekerbank Batman şubesinin ...seri numaralı çekinin 3. kişiler tarafından davalılar adına 20.05.2015 ödeme tarihli, 55.000.- TL bedelli olarak düzenlendiğini, çekteki imzanın davacıya ait olmadığını, çekin tahsili için takasa konulması amacıyla bankaya ibraz edildiğini ileri sürerek çekten dolayı davacı şirketin borçlu olmadığının tespitine ve çeklerin iptaline, davalıların % 20 kötü niyet tazminata mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Asıl davada davalılar davaya cevap vermemiştir.
Birleşen davada davacı vekili, Şekerbank Batman şubesinin ...seri numaralı, 20.05.2015 ödeme tarihli, 55.000.- TL meblağlı çekteki imzanın kendisine ait olmadığını, davalı Banka tarafından ciro yapılmışsa da banka tarafından takas bankacılığı ile ibraz edildiğini, usulsüz ciro yapıldığını savunarak dava konusu çekten dolayı borçlu olmadığının tespiti ile dava konusu çekin iptaline, davalının % 20 kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Birleşen davada davalı vekili, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Mahkemece tüm dosya kapsamına göre, davalıların davaya cevap vermeyerek vakaları inkar ettikleri, ancak çekin verilmesine sebep teşkil edecek somut bir delil ve belge ileri sürmedikleri, bu nedenle çekin davacının elinden boş olarak rızası hilafına çıktığı ve sonradan doldurulduğunun kabul edilmesi gerektiği, birleşen davada davacının senedi ciro ile elinde bulunduran davalı bankaya karşı da senet metninden anlaşılan bütün mutlak def'ileri ileri sürebileceği gerekçesiyle asıl davada davacının, davalı Cv. Yapı. Ltd. Şti. ve Veysel Yurttaş'a borcu olmadığının tespitine, birleşen davada davacının davalı bankaya 55.000,00 TL bedelli çek nedeniyle borçlu olmadığının tespitine, keşidecinin kambiyo senetlerinin zayi olması nedeniyle iptal davası açmalarında aktif husumetlerinin bulunmaması nedeniyle çekin iptali talebinin reddine, kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.
Karara karşı, birleşen davada davalı Banka vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi'nce, asıl davada ve birleşen davada ispat yükü kendilerinde olan davalıların dava konusu çekteki imzanın davacıya ait olduğuna dair mahkemeye delil bildirmedikleri, çekteki imzanın davacının eli ürünü olduğunu ispatlayamadıkları gerekçesiyle davanın kabulüne ilişkin mahkeme kararın usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle birleşen davada davalı Banka vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.
Karar, birleşen davada davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Asıl ve birleşen dava, çek nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti ve çekin iptali istemine ilişkindir. Asıl ve birleşen davada davacı davaya konu çek hakkında keşideci imzasının kendisine ait olmadığı iddiasına dayanmıştır. İmza inkarı halinde imzanın ilgiliye ait olduğunu ispat yükü senedi elinde bulunduran hamile aittir. Nitekim mahkemece imza incelemesine esas olmak üzere çek aslının sunulması için meşruhatlı davetiye çıkarılmışsa da senet metninde son hamil olduğu anlaşılan davalı Banka yerine senedi ciro ile devreden lehdar davalıya davetiye çıkarılmıştır. Mahkemece imza incelemesi yapılması için senet hamili davalı ...’na meşruhatlı davetiye çıkarılması, davacının huzurda alınacak imza örneklerinin yanı sıra çek keşide tarihi öncesi ve sonrası tarihlere ait emsal imza örnekleri getirtilerek imza örnekleri bilirkişi incelemesine tabi tutularak varılacak sonuç çerçevesinde karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
SONUÇ
Yukarda açıklanan nedenlerle, birleşen davada davalı Banka vekilinin temyiz isteminin kabulü ile İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULARAK KALDIRILMASINA, HMK'nın 373/1. maddesi uyarınca dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, ödediği peşin temyiz harcının isteği halinde temyiz eden birleşen davada davalıya iadesine, 02.03.2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/669804800 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz