İtirazın iptali davasının ıslah ile alacak davasına dönüşmesinde arabuluculuk şartı

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2023/1732

KARAR NO 2023/1356

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 06/04/2023

NUMARASI 2022/920 Esas 2023/327 Karar

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 15/09/2023

Dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; müvekkilinin taraflar arasındaki ticari ilişki sırasında davalıya yaptığı fazla ödemelerin tahsili için İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğünün ... E.sayılı dosyası ile başlatılan ilamsız icra takibinin davalının itirazı üzerine durduğunu, itirazın haksız olduğunu ileri sürerek, itirazın iptali ile takibin devamına, %20'den az olmamak üzere davacı lehine icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili ; müvekkilinin hesaplarında davacının herhangi bir fazla ödemesi görünmediğini savunarak, davanın reddine, %20'den az olmamak üzere davalı lehine kötü niyet tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece; davaya konu İstanbul Anadolu ... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasında; takip talebinde borcun sebebinin "fatura alacağı 103.569,16-TL" olarak gösterildiği, davacı vekili 17/03/2023 tarihli ıslah dilekçesi ile davayı tamamen ıslah ederek, itirazın iptali davasını alacak davasına çevirdiği, alacak davasının sebebini "ticari iş ilişki içerisinde müvekkilin fazladan yaptığı ödemenin iadesi" olarak gösterdiği, davacının davadan önce yaptığı zorunlu arabuluculuk başvurusu konusu olan icra takibinde borcun nedeni fatura alacağı olduğu, ıslah sonrası alacak davasının konusu ise, fazla yapılan ödemenin iadesine ilişkin olduğu, itirazın iptali davası ile tam ıslah yolu ile değiştirilen alacak davasının konuları birbirinden farklı olduğu,tam ıslah yoluyla değiştirilen alacak davası, önceki itirazın iptali davasının konusundan farklı olduğu ıslah sırasında zorunlu arabuluculuğa başvurması gerektiği gerekçesiyle 6325 sayılı kanunun 18/a maddesi uyarınca dava şartı yokluğu sebebiyle davanın usulden karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEBLERİ

Davacı vekili; hukuki ihtilafın; ıslah ile alacak davasına tebdil edilen itirazın iptali davasından önce düzenlenen arabuluculuk son tutanağının, alacak davası için yeterli olup olmadığı noktasında toplandığını, itirazın iptali davasında ispat edilecek olan hususta, alacak davasında ispat edilecek hususta aynı olup her iki dava da alacağın varlığı ispat edileceğini , arabuluculuk görüşmeleri sırasında da görüşülen mevzu alacağın karşı tarafça kabul edilip edilmemesi noktasında toplandığını, itirazın iptali davası alacak davasının bir alt türü olduğu kabul edilerek başta yapılan arabuluculuk işleminin yeterli olduğunun kabul edilmesi gerektiğini, aşamalarda davalının borcu kabul etmeme yönündeki iradesi ortaya çıkmasına rağmen halen daha arabulucu ile şansınızı bir deneyin demek Anayasanın hak arama hürriyetinin kullanılamaz hale getirdiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

İİK 67.maddesi " Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir...Birinci fıkrada yazılı itirazın iptali süresini geçiren alacaklının umumi hükümler dairesinde alacağını dava etmek hakkı saklıdır."hükmünü haizdir.Alacaklı bir yıl içinde itirazın iptali davası açmazsa, yaptığı ilâmsız takip düşer, alacağı zamanaşımına uğramadığı sürece, genel mahkemelerde bir alacak (tahsil) davası açabilir. Ancak, alacaklının açacağı bu alacak (tahsil) davası sonucunda alacağı ilâm ile düşmüş olan icra takibine devam edilmesini isteyemez; ancak bu ilâma dayanarak ayrıca ilâmlı icra takibine girişebilir.İtirazın iptali davası bir yıl içinde açılmakla, takip durmaya devam eder.

Bu durumda, davayı kazanan alacaklı, “mahkemeden” alacağı ilâm ile, itiraz üzerine durmuş olan ilâmsız takibe devam edilmesini isteme, dolayısıyla da haciz olanağı elde eder.(İİK. 78/II) Alacakla ilgili olarak daha önce icra takibi yapılması davanın alacak davası şeklinde açılmasına engel teşkil etmemektedir. İcra takibi yapan alacaklı, itirazın iptalini isteyebileceği gibi itirazın iptalini istemeden doğrudan alacağın tahsili için alacak davası açabilir.İtirazın iptali davası açılması halinde dahi ıslah yoluyla davasını alacak davasına dönüştürebilir. Somut olayda ilamsız icra takibine davalı tarafça yapılan itiraz üzerine davacı taraf arabulucuya başvurmuş, itirazın iptali noktasında taraflar anlaşamamıştır.

Hiçbir belgeye dayanmadan alaacğın sebebini göstermeden ilamsız icra takibi başlatılması mümkündür.İcra takibinde faturalar takip talebine eklenmediğinden takibin fatura ile sınırlandırıldığı kabul edilemez. Sonuç itibariyle davacı 103.000-TL alacağının ve ferilerinin tahsilini isteyip, anlaşamama tutanağı üzerine borçlu lehine sayılabilecek alacak davasına dönüştürüldüğünde uyuşmazlığın konusunun değiştirildiği kabul edilemez. Anlaşamama tutanağında tarafların İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğünün ... E.sayılı dosyası ile başlatılan ilamsız icra takibinin asıl alacak, feriler, icra inkar tazminatı ,vekalet ücreti ödenmesinde anlaşamadıkları yazılıdır. Açıklanan nedenlerle; ilamsız icra takibine itiraz üzerine alacaklının dilerse itirazın iptali, dilerse alacak davası açabileceği, uyuşmazlığın konusunun değiştiğinin kabul edilemeyeceği, itirazın iptali davasında da genel hükümlere göre alacağın ispatı gerektiğinden istinaf sebebleri yerinde bulunan davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılmasına, dava yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 06/04/2023 Tarih 2022/920 Esas 2023/327 Karar sayılı kararın HMK'nun 353(1)a-4 gereği KALDIRILMASINA; "Dava yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine" Davacı tarafından yatırılan 179,90-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde davacıya iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 15/09/2023