Çek iptali
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2013/5237 E. 2013/20173 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Usul tespitleri
- Dava şartı
- dava şartı
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
çekin ibraz süresi↗ kıymetli evrak vasfı↗ ibraz süresi↗ çekin ibrazı↗ zayi nedeniyle çek iptali↗ kıymetli evrak↗ çek iptali↗ ziya↗ eş rızası↗ zayi↗ hamil↗ keşideci↗ iptal davası↗ hukuki yarar↗ çek↗ ibraz↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, tüm dosya kapsamına göre, dava tarihi itibariyle 10 günlük ibraz süresinin geçtiği, ibraz süresi geçtikten sonra çekin kıymetli evrak vasfını kaybettiği, kıymetli evrak vasfını kaybeden bir belgenin kıymetli evrakın ziyaı nedeniyle iptali istenemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
Dava, zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkin olup, mahkemece yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmiştir. Ancak, çekin rıza hilafına elden çıktığı iddiasına dayanan iptal davası, çekin ibraz süresi içinde açılabileceği gibi süre geçtikten sonra da açılabilir. Keşideci ibraz süresi geçtikten sonra 6102 sayılı TTK'nın 799. maddesi gereğince çekten cayabileceğinden hamilin bu tür bir davayı açmada hukuki yararı olmadığı söylenebilir ise de, aynı maddenin 2. fıkrası gereğince keşideci ibraz süresinden sonra da çekin kendisine verilmesi karşılığında ödeme yapabileceğinden hamilin iptal davası açmakta hukuki yararı mevcuttur. (Prof. Dr. Seza Reisoğlu, Çek Hukuku, sayfa 319)
Bu durumda, zayi davası sonucunda alınacak kararın hak sahipliğini teşhise yönelik sonuç doğurma niteliği gözden kaçırılarak, yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2011/15276 E. 2012/16219 K.
Ortak:kıymetli evrak vasfı · ibraz süresi · kıymetli evrak · zayi · hukuki yarar · ibraz · dava şartı
İncelediğiniz karardaMahkemece, tüm dosya kapsamına göre, dava tarihi itibariyle 10 günlük «ibraz» süresinin geçtiği, «ibraz süresi» geçtikten sonra çekin «kıymetli evrak vasfını» kaybettiği, kıymetli evrak vasfını kaybeden bir belgenin kıymetli evrakın «ziyaı» nedeniyle iptali istenemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Keşideci «ibraz süresi» geçtikten sonra 6102 sayılı TTK'nın 799. maddesi gereğince çekten cayabileceğinden «hamilin» bu tür bir davayı açmada «hukuki yararı» olmadığı söylenebilir ise de, aynı maddenin 2. fıkrası gereğince «keşideci» ibraz süresinden sonra da çekin kendisine verilmesi karşılığında ödeme yapabileceğinden hamilin «iptal davası» açmakta hukuki yararı mevcuttur. (Prof.
Ancak, çekin «rıza» hilafına elden çıktığı iddiasına dayanan «iptal davası», «çekin ibraz süresi» içinde açılabileceği gibi süre geçtikten sonra da açılabilir.
Benzer bu karardaMahkemece, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı uyarınca, çekin «keşide tarihinin» 17/08/2010 olduğu, 10 günlük «ibraz süresi» nazara alındığında çekin davadan önce 27.02.2011 tarihinde «zamanaşımı» süresinin dolduğu, dava açıldığı tarihte çekin «kıymetli evrak vasfını» yitirdiği, davacının işbu davayı açmakta «hukuki yararının» bulunmadığı gerekçesi ile dava reddedilmiştir.
Mahkemece iptali istenen çekin «zamanaşımına» uğraması nedeniyle «kıymetli evrak vasfını» kaybettiği, dolayısıyla tedavül kabiliyetinin kalmadığı gerekçesi ile davacının dava açmakta «hukuki yararı» bulunmadığından davanın reddine karar verilmiştir.
Ancak «zamanaşımı» savunması bir «def»'i olup ilgilisi tarafından ileri sürülmeden gözetilmesi mümkün bulunmadığı gibi «zayi nedeniyle iptal» davasının hak sahipliğini teşhise yönelik sonuç doğuran niteliği gözden kaçırılarak açıklanan gerekçe ile talebin reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, davacı vekilinin temyiz isteminin kabulü ile hükmün bozulmasına karar verilmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:keşide tarihi · zayi nedeniyle iptal · def'i · zamanaşımı
Benzer bu karardaAncak «zamanaşımı» savunması bir «def»'i olup ilgilisi tarafından ileri sürülmeden gözetilmesi mümkün bulunmadığı gibi «zayi nedeniyle iptal» davasının hak sahipliğini teşhise yönelik sonuç doğuran niteliği gözden kaçırılarak açıklanan gerekçe ile talebin reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, davacı vekilinin temyiz isteminin kabulü ile hükmün bozulmasına karar verilmiştir.
Mahkemece, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı uyarınca, çekin «keşide tarihinin» 17/08/2010 olduğu, 10 günlük «ibraz süresi» nazara alındığında çekin davadan önce 27.02.2011 tarihinde «zamanaşımı» süresinin dolduğu, dava açıldığı tarihte çekin «kıymetli evrak vasfını» yitirdiği, davacının işbu davayı açmakta «hukuki yararının» bulunmadığı gerekçesi ile dava reddedilmiştir.
Mahkemece iptali istenen çekin «zamanaşımına» uğraması nedeniyle «kıymetli evrak vasfını» kaybettiği, dolayısıyla tedavül kabiliyetinin kalmadığı gerekçesi ile davacının dava açmakta «hukuki yararı» bulunmadığından davanın reddine karar verilmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2020/5710 E. 2020/5823 K.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:hükümsüzlüğün tespiti · ortaklık ilişkisi
Benzer bu karardaMahkemece, davanın kabulü ile, taraflar arasında «ortaklık ilişkisinin» kurulmadığının ve kurulan yatırım ilişkisinin «hükümsüzlüğünün tespitine», 28.319,33 TL’nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline dair verilen kararın davalılar vekilince temyizi üzerine karar Dairemizce bozulmuştur.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2010/2093 E. 2010/2560 K.
Ortak:kıymetli evrak · hamil · çek
İncelediğiniz karardaMahkemece, tüm dosya kapsamına göre, dava tarihi itibariyle 10 günlük «ibraz» süresinin geçtiği, «ibraz süresi» geçtikten sonra çekin «kıymetli evrak vasfını» kaybettiği, kıymetli evrak vasfını kaybeden bir belgenin kıymetli evrakın «ziyaı» nedeniyle iptali istenemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Dava, «zayi nedeniyle çek iptali» istemine ilişkin olup, mahkemece yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmiştir.
Keşideci «ibraz süresi» geçtikten sonra 6102 sayılı TTK'nın 799. maddesi gereğince çekten cayabileceğinden «hamilin» bu tür bir davayı açmada «hukuki yararı» olmadığı söylenebilir ise de, aynı maddenin 2. fıkrası gereğince «keşideci» ibraz süresinden sonra da çekin kendisine verilmesi karşılığında ödeme yapabileceğinden hamilin «iptal davası» açmakta hukuki yararı mevcuttur. (Prof.
Benzer bu karardaMahkemece, iddia ve tüm dosya kapsamına göre, dava konusu «çek», delil mahiyetindeki diğer belgeler ve evrak kapsamına göre talebin yargılamayı gerektirdiği gerekçesiyle «ihtiyati haciz» talebinin reddine karar verilmiştir.
Çekin ibrazından sonra «ciro» edilmiş olması, senedin «çek» vasfını kaybetmesine sebep olmaz, ancak böyle bir ciro, «alacağın temliki» sonucunu doğurur.
Bir «cironun» bu şekilde «alacağın temliki» hükümlerini doğurmasının, alacaklının «yetkili hamil» olmasını engellemeyeceği tabiidir (Prof.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:yetkili hamil · i̇i̇k 257 · alacağın temliki · ciro · ihtiyati haciz · temlik · haciz
Benzer bu karardaBir «cironun» bu şekilde «alacağın temliki» hükümlerini doğurmasının, alacaklının «yetkili hamil» olmasını engellemeyeceği tabiidir (Prof.
Çekin ibrazından sonra «ciro» edilmiş olması, senedin «çek» vasfını kaybetmesine sebep olmaz, ancak böyle bir ciro, «alacağın temliki» sonucunu doğurur.
Mahkemece, iddia ve tüm dosya kapsamına göre, dava konusu «çek», delil mahiyetindeki diğer belgeler ve evrak kapsamına göre talebin yargılamayı gerektirdiği gerekçesiyle «ihtiyati haciz» talebinin reddine karar verilmiştir.
Kararı, «ihtiyati haciz» talep eden vekili temyiz etmiştir.
1 benzer karar daha
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/11408 E. 2016/6228 K.
Ortak:eş rızası
İncelediğiniz karardaAncak, çekin «rıza» hilafına elden çıktığı iddiasına dayanan «iptal davası», «çekin ibraz süresi» içinde açılabileceği gibi süre geçtikten sonra da açılabilir.
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; davacının «rızası» hilafına bankada bulunan mevduatının off-shore hesabına aktarıldığı ve iradesinin fesada uğratılmak suretiyle «dolandırıldığı» gerekçesiyle, davanın kabulüne karar verilmiştir.
Sonuç: İncelediğiniz kararda Bozma ↔ benzerinde Kısmen bozma🔶 iki emsal
Farklı:dolandırıcılık
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; davacının «rızası» hilafına bankada bulunan mevduatının off-shore hesabına aktarıldığı ve iradesinin fesada uğratılmak suretiyle «dolandırıldığı» gerekçesiyle, davanın kabulüne karar verilmiştir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2013/5237 E. , 2013/20173 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ
... olarak görülen davada ...
1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 20.02.2013 tarih ve 2012/594-2013/148 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkilinin yetkili hamil olduğu Vakıflar Bankası ... Şubesi'ne ait ... numaralı,10.09.2012 keşide tarihli 15.000,00 TL bedelli çeki kaybettiğini ileri sürerek, çekin bankadan tahsilini önlemek için ödeme yasağı konulmasını ve çekin iptalini, bedelin ödenmesini talep ve dava etmiştir.
Mahkemece, tüm dosya kapsamına göre, dava tarihi itibariyle 10 günlük ibraz süresinin geçtiği, ibraz süresi geçtikten sonra çekin kıymetli evrak vasfını kaybettiği, kıymetli evrak vasfını kaybeden bir belgenin kıymetli evrakın ziyaı nedeniyle iptali istenemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
Dava, zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkin olup, mahkemece yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmiştir. Ancak, çekin rıza hilafına elden çıktığı iddiasına dayanan iptal davası, çekin ibraz süresi içinde açılabileceği gibi süre geçtikten sonra da açılabilir. Keşideci ibraz süresi geçtikten sonra 6102 sayılı TTK'nın 799. maddesi gereğince çekten cayabileceğinden hamilin bu tür bir davayı açmada hukuki yararı olmadığı söylenebilir ise de, aynı maddenin 2. fıkrası gereğince keşideci ibraz süresinden sonra da çekin kendisine verilmesi karşılığında ödeme yapabileceğinden hamilin iptal davası açmakta hukuki yararı mevcuttur. (Prof. Dr. Seza Reisoğlu, Çek Hukuku, sayfa 319)
Bu durumda, zayi davası sonucunda alınacak kararın hak sahipliğini teşhise yönelik sonuç doğurma niteliği gözden kaçırılarak, yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
SONUÇ
Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile kararın davacı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 11.11.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/633737000 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz