Alacak

Alınan «masraf» ve «komisyonlar» konusunda 6098 sayılı TBK döneminde alınan krediler yönünden 5411 sayılı Bankacılık Kanunu 144. maddesinin vermiş olduğu yetkiye istinaden, Bakanlar Kurulu'nun 16.10.2006 tarih ve 2006/11188 sayılı kararına dayalı olarak Merkez Bankasının çıkarmış olduğu 09.12.2006 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan 2006/1 sayılı tebliğin 4. maddesi hükmü de dikkate alınmak suretiyle, Merkez Bankasına yapılan bildirim oranları varsa bu miktarlar aşılmamak suretiyle, mahkemece, «genel kredi sözleşmesi», banka kayıtları ve konuya ilişkin sözleşme hükümleri ile diğer bankaların da benzer işlemlerdeki emsal uygulamaları getirtilip, bankacılık uygulamasında davalının tahsil ettiği tutarın uygun olup olmadığı konusunda gerektiğinde bilirkişi raporu alınmak suretiyle hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, «eksik inceleme» sonucu yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

Dava, «genel kredi sözleşmesi» çerçevesinde kullanılan kredinin erken kapatılması nedeniyle davacıdan alınan «komisyon» ve BSMV ücretlerinin tahsili istemine ilişkin olup, mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Ancak, sözleşmenin «genel işlem koşulu denetimine» tabi tutulması, TBK'nın 96. maddesi gereğince bankanın erken ödemeyi kabul zorunluluğunun bulunmadığının gözetilmesi ve sözleşme hükmünün davacı yararına olup olmadığının değerlendirilmesi, müşterinin bir miktar erken kapatma ücreti ve doğabilecek vergileri ödemesi kaydıyla erken ifanın mümkün olabileceğine ilişkin kararlaştırmanın müşterinin yararına olduğu sonucuna varıldığında ise alınabilecek «komisyon» tutarının hesaplanması gerekmektedir.

Bu durumda mahkemece sözleşmenin 6098 sayılı TBK Döneminde imzalandığı gözetilerek «genel işlem koşulu denetimine» tabi tutulması, davalı Banka'nın davacıdan ne tür ücret, «masraf» «komisyon» tahsil ettiğinin belirlenmesi, sözleşmenin 8. maddesinin genel işlem kurulu mahiyetinde yazılmamış sayıldığı takdirde oluşan boşluğun 2006/1 sayılı tebliğ ve gerekirse «emsal banka uygulamaları» da gözetilerek doldurulması ve oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekmekle «eksik incelemeye» dayalı yerel mahkeme kararının bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

Dava, «kredi sözleşmesi» uyarınca tahsil edilen «kredi kullandırım, komisyon», «masraf» ve sair kesintilerin «istirdadı» istemine ilişkin olup, mahkemece, yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmiştir.

… ve tüm dosya kapsamına göre; taraflar arasında 02/08/2012 tarihli ve 2.000.000,00 TL limitli Genel Kredi Taahhütnamesi aktedildiği, sözleşmenin uygulanacak faiz ve «komisyon» oranları başlıklı 8. maddesinde bu «taahhütnameye» istinaden açılacak kredi ve hesaplardan faiz ve komisyon alınacağının belirtildiği, bankanın «tacir» olması nedeniyle ücret isteme hakkının bulunduğu, davalıya kullandırılan kredilerin esnek ticari hesap adı altında «ticari kredi» olduğu, bu sebeple davalı bankanın yaptığı kesintilerin sözleşme veya yasaya aykırı olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

… ve tüm dosya kapsamına göre; taraflar arasında 02/08/2012 tarihli ve 2.000.000,00 TL limitli Genel Kredi Taahhütnamesi aktedildiği, sözleşmenin uygulanacak faiz ve «komisyon» oranları başlıklı 8. maddesinde bu «taahhütnameye» istinaden açılacak kredi ve hesaplardan faiz ve komisyon alınacağının belirtildiği, bankanın «tacir» olması nedeniyle ücret isteme hakkının bulunduğu, davalıya kullandırılan kredilerin esnek ticari hesap adı altında «ticari kredi» olduğu, bu sebeple davalı bankanın yaptığı kesintilerin sözleşme veya yasaya aykırı olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Dava, «kredi sözleşmesi» uyarınca tahsil edilen «kredi kullandırım, komisyon», «masraf» ve sair kesintilerin «istirdadı» istemine ilişkin olup, mahkemece, yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmiştir.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 20. maddesinde «genel işlem koşulları», bir sözleşme yapılırken düzenleyenin, ileride çok sayıdaki benzer sözleşmede kullanmak amacıyla, önceden, tek başına hazırlayarak karşı tarafa sunduğu sözleşme hükümleri olarak tanımlanmış, aynı Kanun'un 21. maddesinde ise, karşı tarafın menfaatine aykırı «genel işlem koşullarının» sözleşmenin kapsamına girmesi, sözleşmenin yapılması sırasında düzenleyenin karşı tarafa, bu koşulların varlığı hakkında açıkça bilgi verip, bunların içeriğini öğr …

Genel işlem koşulları incelenirken, «genel işlem koşulları» çerçevesinde kapsam (yürürlük), yorum ve içerik denetimi adı altında üç ayrı denetimin yapılması gerekmektedir.

Alınan «masraf» ve «komisyonlar» konusunda 6098 sayılı TBK döneminde alınan krediler yönünden 5411 sayılı Bankacılık Kanunu 144. maddesinin vermiş olduğu yetkiye istinaden, Bakanlar Kurulu'nun 16.10.2006 tarih ve 2006/11188 sayılı kararına dayalı olarak Merkez Bankasının çıkarmış olduğu 09.12.2006 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan 2006/1 sayılı tebliğin 4. maddesi hükmü de dikkate alınmak suretiyle, Merkez Bankasına yapılan bildirim oranları varsa bu miktarlar aşılmamak suretiyle, mahkemece, «genel kredi sözleşmesi», banka kayıtları ve konuya ilişkin sözleşme hükümleri ile diğer bankaların da benzer işlemlerdeki emsal uygulamaları getirtilip, bankacılık uygulamasında davalının tahsil ettiği tutarın uygun olup olmadığı konusunda gerektiğinde bilirkişi raporu alınmak suretiyle hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, «eksik inceleme» sonucu yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

Dava, «genel kredi sözleşmesi» çerçevesinde kullanılan kredinin erken kapatılması nedeniyle davacıdan alınan «komisyon» ve BSMV ücretlerinin tahsili istemine ilişkin olup, mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Ancak, sözleşmenin «genel işlem koşulu denetimine» tabi tutulması, TBK'nın 96. maddesi gereğince bankanın erken ödemeyi kabul zorunluluğunun bulunmadığının gözetilmesi ve sözleşme hükmünün davacı yararına olup olmadığının değerlendirilmesi, müşterinin bir miktar erken kapatma ücreti ve doğabilecek vergileri ödemesi kaydıyla erken ifanın mümkün olabileceğine ilişkin kararlaştırmanın müşterinin yararına olduğu sonucuna varıldığında ise alınabilecek «komisyon» tutarının hesaplanması gerekmektedir.

Bu durumda ticari kredilerde bankalar tarafından alınacak olan «masrafların» hukukilik denetimi yapılırken öncelikle anılan yasal düzenleme gereğince «ilan» ve yayım yapılmışsa, bankaların bu oranlar üzerinden masraf vb. alabileceğinin kabulü ile hüküm kurulması, şayet gerekli ilan ve yayımlar yapılmamış ise «emsal banka uygulamalarının» araştırılması, alınan masrafların emsal banka uygulamalarına göre orantılı olup olmadığının değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, 05.12.2011 tarihli «genel kredi sözleşmesi» kapsamında kullanılan krediler bakımından yanılgılı değerlendirme ve «eksik incelemeyle» yazılı şekilde karar verilmiş olması doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

… sına yapılan bildirim oranları varsa bu miktarlar aşılmamak suretiyle, 6098 sayılı TBK'nın 96. maddesi gözetildiğinde, davalı bankanın erken ödeme halinde uygun bir «komisyon» alabileceği kabul edilerek mahkemece, «genel kredi sözleşmesi», banka kayıtları ve konuya ilişkin sözleşme hükümleri ile diğer bankaların da benzer işlemlerdeki emsal uygulamaları getirtilip, bankacılık uygulamasında davalının tahsil ettiği tutarın uygun olup olmadığı konusunda gerektiğinde bilirkişi raporu alınmak suretiyle hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, «eksik inceleme» sonucu yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

… in vadesinden önce kapatılması halinde erken ödeme ücreti alınacağının yazılı olduğu, davacının bu konuda bir itirazda bulunmayarak sözleşmeyi imzaladığı, davacının «tacir» olup basiretli bir tacir gibi hareket ederek «ticari işletmesiyle» ilgili sözleşme yaparken ve bu «sözleşmeden doğan» borçlarını yerine getirirken tedbirli, öngörülü bir tacirden beklenen özeni göstermesi gerektiği, dava konusu «kredi sözleşmesinin» 15.6. maddesinde yer alan kredinin erken kapanması halinde davalı bankanın talep edebileceği ücret ve faizlerden oluşan erken kapama ücretinin mahiyetini basiretli bir tacir olarak öngörmesi gerektiği, bilirkişi raporuna göre davacının vadesinden önce kapatmış olduğu ticari krediler nedeniyle (kredi hiç kapatılmasa idi «vade» sonunda elde edilecek faiz geliri toplamı 311.250,69 TL - davalı bankanın kredinin erken kapatıldığı tarihe kadar tahsil edilen toplam faiz getirisi 97.098,21 TL - kredinin erken kapatıldığı tarihte kredinin normal vade sonuna kadar olan süreye o günkü ekonomik koşullar kapsamında belirlenecek faiz oranı üzerinden tahakkuk ettirilen faiz gelir toplamı 98.891,90 TL = erken kapama ücreti) 115.260,58 TL kapama ücreti alacağı doğduğu, davalı banka tarafından 95.232,38 TL kapama ücreti tahsil edildiği, davalı bankanın müşterilerinden topladığı mevduatı kredi adı altında tacire kullandırdığı, aradaki riske, maliyete ve vergisel yükümlülüklere katlandığı, bu nedenle davalı bankanın «komisyon» talep etme hakkının bulunduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

… in vadesinden önce kapatılması halinde erken ödeme ücreti alınacağının yazılı olduğu, davacının bu konuda bir itirazda bulunmayarak sözleşmeyi imzaladığı, davacının «tacir» olup basiretli bir tacir gibi hareket ederek «ticari işletmesiyle» ilgili sözleşme yaparken ve bu «sözleşmeden doğan» borçlarını yerine getirirken tedbirli, öngörülü bir tacirden beklenen özeni göstermesi gerektiği, dava konusu «kredi sözleşmesinin» 15.6. maddesinde yer alan kredinin erken kapanması halinde davalı bankanın talep edebileceği ücret ve faizlerden oluşan erken kapama ücretinin mahiyetini basiretli bir tacir olarak öngörmesi gerektiği, bilirkişi raporuna göre davacının vadesinden önce kapatmış olduğu ticari krediler nedeniyle (kredi hiç kapatılmasa idi «vade» sonunda elde edilecek faiz geliri toplamı 311.250,69 TL - davalı bankanın kredinin erken kapatıldığı tarihe kadar tahsil edilen toplam faiz getirisi 97.098,21 TL - kredinin erken kapatıldığı tarihte kredinin normal vade sonuna kadar olan süreye o günkü ekonomik koşullar kapsamında belirlenecek faiz oranı üzerinden tahakkuk ettirilen faiz gelir toplamı 98.891,90 TL = erken kapama ücreti) 115.260,58 TL kapama ücreti alacağı doğduğu, davalı banka tarafından 95.232,38 TL kapama ücreti tahsil edildiği, davalı bankanın müşterilerinden topladığı mevduatı kredi adı altında tacire kullandırdığı, aradaki riske, maliyete ve vergisel yükümlülüklere katlandığı, bu nedenle davalı bankanın «komisyon» talep etme hakkının bulunduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bankasına bildirdikleri azami oranları aşmamak kaydıyla, mevduat ve kredi işlemlerinde uygulayacakları faiz oranlarını ve katılma hesaplarında uygulayacakları kâr ve zarara katılma oranlarını «vadelerine» göre tüm şubelerinde halkın görebileceği şekilde «ilan» eder ve bu oranları internet sitelerinde yayımlar.” şeklinde değiştirilmiştir.

Bu durumda ticari kredilerde bankalar tarafından alınacak olan «masrafların» hukukilik denetimi yapılırken öncelikle anılan yasal düzenleme gereğince «ilan» ve yayım yapılmışsa, bankaların bu oranlar üzerinden masraf vb. alabileceğinin kabulü ile hüküm kurulması, şayet gerekli ilan ve yayımlar yapılmamış ise «emsal banka uygulamalarının» araştırılması, alınan masrafların emsal banka uygulamalarına göre orantılı olup olmadığının değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, 05.12.2011 tarihli «genel kredi sözleşmesi» kapsamında kullanılan krediler bakımından yanılgılı değerlendirme ve «eksik incelemeyle» yazılı şekilde karar verilmiş olması doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

28.09.2012 tarihli Genel Kredi Sözleşmesinin imzalandığı tarihte yürürlükte bulunan 6098 sayılı TKB'nın 20. maddesinde «genel işlem koşulları», bir sözleşme yapılırken düzenleyenin, ileride çok sayıdaki benzer sözleşmede kullanmak amacıyla, önceden, tek başına hazırlayarak karşı tarafa sunduğu sözleşme hükümleri olarak tanımlanmış, aynı Kanun'un 21. maddesinde ise, karşı tarafın menfaatine aykırı «genel işlem koşullarının» sözleşmenin kapsamına girmesi, sözleşmenin yapılması sırasında düzenleyenin karşı tarafa, bu koşulların varlığı hakkında açıkça bilgi verip, bunların içeriğini öğr …

Alınan «masraf» ve «komisyonlar» konusunda 6098 sayılı TBK döneminde alınan krediler yönünden 5411 sayılı Bankacılık Kanunu 144. maddesinin vermiş olduğu yetkiye istinaden, Bakanlar Kurulu'nun 16.10.2006 tarih ve 2006/11188 sayılı kararına dayalı olarak Merkez Bankasının çıkarmış olduğu 09.12.2006 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan 2006/1 sayılı tebliğin 4. maddesi hükmü de dikkate alınmak suretiyle, Merkez Bankasına yapılan bildirim oranları varsa bu miktarlar aşılmamak suretiyle, mahkemece, «genel kredi sözleşmesi», banka kayıtları ve konuya ilişkin sözleşme hükümleri ile diğer bankaların da benzer işlemlerdeki emsal uygulamaları getirtilip, bankacılık uygulamasında davalının tahsil ettiği tutarın uygun olup olmadığı konusunda gerektiğinde bilirkişi raporu alınmak suretiyle hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, «eksik inceleme» sonucu yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

Dava, «genel kredi sözleşmesi» çerçevesinde kullanılan kredinin erken kapatılması nedeniyle davacıdan alınan «komisyon» ve BSMV ücretlerinin tahsili istemine ilişkin olup, mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Ancak, sözleşmenin «genel işlem koşulu denetimine» tabi tutulması, TBK'nın 96. maddesi gereğince bankanın erken ödemeyi kabul zorunluluğunun bulunmadığının gözetilmesi ve sözleşme hükmünün davacı yararına olup olmadığının değerlendirilmesi, müşterinin bir miktar erken kapatma ücreti ve doğabilecek vergileri ödemesi kaydıyla erken ifanın mümkün olabileceğine ilişkin kararlaştırmanın müşterinin yararına olduğu sonucuna varıldığında ise alınabilecek «komisyon» tutarının hesaplanması gerekmektedir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, taraflar arasındaki «kredi sözleşmelerinin» 2007, 2008 ve 2010 tarihli olduğu, 6098 sayılı TBK’nın yürürlük tarihi dikkate alındığında bu sözleşmelere genel işlem koşulunun uygulanmasının mümkün olmadığı, sözleşme kapsamında alınan «masrafların» iadesinin istenemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Dava, davacının davalı bankadan değişik tarihlerde kullandığı ticari krediler sebebiyle kredi istihbarat ücreti, kredi tahsis ve değerleme ücreti, kredi açılış «masrafı» ve «erken kapama komisyonu» adı altında yapılan kesintilerin «istirdadı» istemine ilişkin olup, mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

Dava konusu «ticari kredi sözleşmelerinin» 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun yürürlükte bulunduğu dönemde imzalandığı anlaşılmaktadır.

Dava, davacının davalı bankadan değişik tarihlerde kullandığı ticari krediler sebebiyle kredi istihbarat ücreti, kredi tahsis ve değerleme ücreti, kredi açılış «masrafı» ve «erken kapama komisyonu» adı altında yapılan kesintilerin «istirdadı» istemine ilişkin olup, mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

Dava konusu «ticari kredi sözleşmelerinin» 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun yürürlükte bulunduğu dönemde imzalandığı anlaşılmaktadır.

… nip dava konusu meblağın hangi kalemlerden oluştuğu dikkate alınarak, sözleşmede belirlenmiş bir ücretin olması durumunda belirlenen ücretin, olmaması durumunda ise «emsal banka uygulamaları» araştırılıp, diğer bankalarca hangi oranda ücret tahakkuk ettirildiği ve buna göre davalı banka uygulamasının yerinde olup olmadığı, davacıya iadesi gereken miktar bulunup bulunmadığı ve 5411 sayılı Bankacılık Kanunu'nun 144. maddesi kapsamında, Bakanlar Kurulunun 16/10/2006 tarih ve 2006/11188 sayılı kararına istinaden Merkez Bankasının 2006/1 sayılı Tebliği'nin 4. maddesi de göz önünde bulundurulmak suretiyle değerlendirme yapılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken «eksik inceleme» sonucu yazılı şekilde hüküm tesisi isabetli görülmeyip bozmayı gerektirmiştir.