Alacak davasında İİK 67 hak düşürücü süresinin uygulanmayacağı

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2025/748

KARAR NO 2025/844

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 26/03/2025

NUMARASI 2024/654 Esas 2025/228 Karar

DAVA

Alacak (Cari Hesap Veya Ticari Kredi Sözleşmesi Kaynaklı)

Davanın usulden reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; taraflar arasında kurulan iş ilişkisi nedeniyle cari hesap sözleşmesi yapıldığını, müvekkili şirket kayıtlarında, davalı şirketin 16.361,23- USD borcu bulunduğunu, müvekkil şirket adına İstanbul ... İcra Dairesi ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatılmış ise de davalının icra takibine itiraz ettiğini; davalı şirket tarafından davacı şirkete ödenmeyen 16.361,23-USD cari hesap alacağının davalıdan alınarak, dava tarihinden itibaren itibaren TCMB tarafından ticari işlerde mevduat hesaplarına uygulanan en yüksek faiz ile birlikte davacıya verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili; müvekkil şirketin davacıya halihazırda 60.477,29-TL borcu bulunduğunu, davacı taraf müvekkil şirketten 16.361.23- USD ödenmesini istediğini, müvekkil şirket ise böyle bir borç olmadığını sadece bakiye 60.477,29-TL borç bulunduğunu talep edilmesi halinde bu miktarı ödeyeceğini belirttiğini, Bakırköy ...Noterliği ... yevmiye numaralı 21.10.2022 tarihli ihtarname keşide edilerek müvekkil şirketin davacı tarafa 60.477,29-TL borcu olduğu ihtar edildiğini,taraflar arasında USD Dövize endeksli ödeme yapılacağına dair sözleşme mevcut olmadığını,ticari ilişkinin fason baskı üretimi olduğu ve %18 KDV dahil fatura ödemelerinin TL cinsinden Banka çekleri vererek veya hesaba havale yöntemiyle yapıldığını, döviz cinsinden alışveriş yapılmadığını, öncelikle davanın usulden,aksi halde esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece ;davanın, cari hesap alacağının tahsili amacıyla yapılan takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkin olduğu, yapılan takipte itirazın davacıya 30/10/2022 tarihinde tebliğ edildiği, 14/11/2022 tarihinde arabuluculuk anlaşmama tutanağının düzenlendiği, tarafların yeniden arabuluculuk görüşmesi sonucunda; " Taraflar arasındaki cari hesaptan kaynaklanan 16.361,23 USD tutarındaki alacağın tahsili ve İstanbul ... İcra Dairesi'nin ... esas sayılı icra dosyasına yapılan itirazın iptali talebi konusunda anlaşamamışlardır." şeklinde anlaşamama son tutanağının düzenlendiği işbu dava tarihi olan 31/10/2024 tarihi itibari ile 1 yıllık hak düşürücü süresinin dolduğu buna göre davanın, İİK.67.maddesinde yazılı 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açılmadığı anlaşıldığından davanın özel dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEBLERİ

Davacı vekili; dava dilekçesinin hiçbir yerinde, iptali talep edilen bir icra takibine yer verilmediğini, mahkemece davalı tarafça sunulan arabuluculuk tutanağı ile dava dilekçesinin ekinde yer alan,takip talebini dikkate alarak, alacak davası niteliğindeki işbu davanın muhtemelen itirazın iptali davası olarak değerlendirdiğini ve bu suretle hataya düştüğünü,dava dilekçesinin netice-i talebinde açık bir şekilde davalı taraftan ''alacak'' talebi olduğunun belirtildiğini,alacak davası için dava şartı olan arabuluculuk anlaşamama tutanağının dava dilekçesi ekinde sunulduğu,İİK nın 67. maddesinin uygulanmayacak olması nedeniyle davanın usulden reddinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava ;cari hesap alacağının tahsili istemine ilişkin alacak davasıdır. İİK'nın 67.maddesi uyarınca ;Alacaklı bir yıl içinde itirazın iptali davası açmazsa, yaptığı ilâmsız takip düşer, alacağı zamanaşımına uğramadığı sürece, genel mahkemelerde bir alacak davası açabilir. Ancak, alacaklının açacağı bu alacak davası sonucunda alacağı ilâm ile düşmüş olan icra takibine devam edilmesini isteyemez; ancak bu ilâma dayanarak ayrıca ilâmlı icra takip yapabilir.İtirazın iptali davası bir yıl içinde açılmakla, takip durmaya devam eder. Bu durumda, davayı kazanan alacaklı, “mahkemeden” alacağı ilâm ile, itiraz üzerine durmuş olan ilâmsız takibe devam edilmesini isteme, haciz isteme olanağı elde eder.(İİKnın 78/II maddesi ) Alacakla ilgili olarak daha önce icra takibi yapılması davanın alacak davası şeklinde açılmasına engel teşkil etmemektedir.

İcra takibi yapan alacaklı, itirazın iptalini isteyebileceği gibi itirazın iptalini istemeden doğrudan alacağın tahsili için alacak davası açabilir.İtirazın iptali davası açılması halinde dahi ıslah yoluyla davasını alacak davasına dönüştürebilir.Dava dilekçesinde davacı talebi; “Davalı şirket tarafından davacı şirkete ödenmeyen 16.361,23 USD tutarındaki cari hesap alacağının, dava tarihinden itibaren TCMB tarafından ticari işlemlerde mevduat hesaplarına uygulanan en yüksek faiz oranıyla birlikte davalıdan tahsiliyle davacıya ödenmesine ” ilişkindir. Açılan alacak davasının, 1 yıllık hak düşürücü süreye tabi olmadığı düşünülmeden davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.

Dava açılmadan evvel davacı alacaklı tarafından aynı miktarda alacak için İstanbul ... İcra Dairesi ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığı takibe itiraz edildiği tarafların itirazı nedeniyle tarafların anlaşamadıklarına ilişkin 14.11.2022 tarihinde anlaşmama tutanağı düzenlendiği,dava açılmadan evvel10.10.2024 başvuru, 18.10.2024 tarihli anlaşamama tutanağı ile ikinci kez anlaşamama tutanağı düzenlendiği anlaşılmaktadır.Arabuluculuk başvurusunda alacağın tahsili ve itirazın iptali istemi bulunmakta ise de ; davacının dava dilekçesindeki talebi alacağın tahsili istemine ilişkindir. Açıklanan nedenlerle; ilamsız icra takibine itiraz üzerine alacaklının dilerse itirazın iptali, dilerse alacak davası açabileceği, uyuşmazlığın konusunun değiştiği kabul edilemeyeceği gözetilerek davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılmasına, dava yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 26/03/2025 Tarih 2024/654 Esas 2025/228 Karar sayılı kararın HMK'nun 353(1)a-4-6 gereği KALDIRILMASINA; "Dava yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine" Yatırılan 615,40-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde davacıya iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-g maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 26/05/2025