İcra dairesinin yetkisine itirazda yetkili icra dairesinin bildirilmemesi
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2025/768 E. 2025/854 K. · · İlk derece: İSTANBUL 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)Kesin
★ EmsalGörev ve yetkiDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)usul emsali
Gerekçe özeti
İcra dairesinin yetkisine yapılan itirazda, itiraz eden tarafın yetkili olduğunu ileri sürdüğü icra dairesini açıkça bildirmemesi halinde (HMK 19/2, İİK 50/1 kıyasen), bu itiraz usulüne uygun sayılmaz ve geçersizdir; mahkemece böyle bir itirazın kabul edilerek itirazın iptali davasının 'yetkili icra dairesinde takip yapılmamış olması' dava şartı yokluğundan (HMK 114/2, 115/2) usulden reddine karar verilmesi hatalıdır.
Ele alınan sorunlar
İcra dairesinin yetkisine yapılan itirazın geçerliliği → kabul
İddia: Davacı vekili, borçlunun yetki itirazında bulunurken yetkili olduğunu iddia ettiği icra dairesini açıkça bildirmediğini, bu nedenle yetki itirazının şeklen geçersiz olduğunu, mahkemenin yetkisizlik kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürmüştür.
Gerekçe: HMK 19/2 uyarınca yetki itirazında bulunan taraf yetkili mahkemeyi (veya birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi) bildirmek zorundadır; aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz. İİK 50/1 gereği icra dairelerinin yetkisinin tayininde HMK'daki yetki kuralları kıyasen uygulanır. Davalı borçlunun itiraz dilekçesinde borca, yetkiye, faize ve borcun ferilerine itiraz ettiği belirtilmiş olsa da, itiraz dilekçesinde yetkili icra müdürlüğü gösterilmediğinden icra dairesinin yetkisine yapılan itiraz usulüne uygun değildir. Hem icra dairesinin yetkisine hem mahkemenin yetkisine itiraz edilmesi halinde öncelikle icra dairesinin yetkisine itiraz incelenir; itirazın iptali davasının dinlenebilmesi için yetkili icra dairesinde yapılmış bir takip bulunması HMK 114/2 uyarınca dava şartıdır ve bu şart yoksa HMK 115/2 gereği davanın usulden reddine karar verilir. Ancak somut olayda davalının icra dairesinin yetkisine itirazı, yetkili icra müdürlüğü bildirilmediğinden geçersiz olduğundan, mahkemenin bu itirazı geçerli kabul ederek davayı usulden reddetmesi doğru olmamıştır; mahkemece itirazın geçersizliği nedeniyle reddedilip davanın esasının incelenmesi gerekirdi.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
İcra dairesinin yetkisine itiraz eden tarafın yetkili icra dairesini açıkça bildirmemesi halinde itirazın usulüne uygun olmadığı ve geçersiz sayılacağı yönündeki tespit, benzer usuli itirazların değerlendirilmesinde bölgesel ikna edici emsal niteliği taşımaktadır.
Usul tespitleri
- Yetkili mahkeme
- İcra dairesinin yetkisine yapılan itirazda, itiraz eden taraf yetkili olduğunu ileri sürdüğü icra dairesini açıkça bildirmek zorundadır; bildirmezse itiraz dikkate alınmaz ve icra dairesinin yetkisine itiraz geçersiz sayılır.
- Dava şartı
- İtirazın iptali davasının dinlenebilmesi için yetkili icra dairesinde yapılmış veya devam eden bir icra takibinin bulunması HMK 114/2 uyarınca dava şartıdır; bu şartın yokluğu halinde HMK 115/2 gereği davanın usulden reddine karar verilir.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
icra dairesinin yetkisine itiraz↗ yetkili icra dairesinin bildirilmesi zorunluluğu↗ dava şartı↗ yetkisizlik itirazının geçersizliği↗ itirazın iptali davası↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2025/768
KARAR NO 2025/854
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 29/04/2025
NUMARASI 2024/622 Esas - 2025/339 Karar
DAVA
İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
Davanın usulden reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili; davacının uluslararası taşıma hizmeti verdiğini, taraflar arasında cari hesap ilişkisi çerçevesinde davacının davalıya birden çok taşıma hizmeti verdiğini, davalının 18 adet fatura borcunu ödemediği gibi bu faturalara süresinde itiraz etmediğinden faturaların kesinleştiğini, taraflar arasında yapılan cari hesap sözleşmesine göre fatura tarihinden itibaren 15 gün sonra ihbara gerek olmaksızın temerrüde düşürüleceğini ve aylık %3 ile yasal ticari faizin hangisi yüksek ise faiz uygulanacağını, davacının davalıdan olan bu alacağını tahsil etmek amacıyla Bakırköy ... İcra Dairesinin ... Esaslı dosyasında yaptığı ilamsız icra takibine davalının itiraz etmesi nedeniyle takibin durduğunu, açıklanan tüm bu nedenlerle itirazın iptali ile %20 icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili; davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, yetkili mahkemenin Bakırköy Mahkemeleri olduğunu, itirazın iptali davasında itiraza konu icra takibi ile sıkı sıkıya bağlılık ilkesi gereği takip dayanacağı olarak gösterilmeyen belgenin itirazın iptali davasında gösterilemeyeceğini, davalının ödenmemiş borcu ve faturası olmadığını, takibe konu faturalara itiraz edildiğini, davanın reddi ile %80 oranında kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEME KARARI
Mahkemece; taraflar tacir olup aralarında yaptıkları Cari Hesap Sözleşmesi' nin 5.maddesinde ihtilaf halinde İstanbul İcra ve Mahkemeleri'nin yetkili olduğunun kararlaştırıldığını, HMK'nın 17. maddesine göre bu yetki sözleşmesinin tarafları bağladığını, yetki sözleşmesine rağmen davacı alacaklı ilamsız icra takibini Bakırköy ... İcra Dairesinde başlattığı, davalı borçlunun süresinde yetki itirazında bulunduğunu, davacı alacaklının yetkili İstanbul İcra Dairesi'nde takip yapması gerektiğini, öncelikle yetkili İcra Dairesinde başlatılmış veya devam eden bir icra takibi olmadığından, dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı vekili; her ne kadar mahkemece davanın usulden reddine karar verilmiş ise de, borçlu tarafından icra takibinde süresinde yapılan yetki itirazı, HMK nın19 ve İİK nın 50 maddesi uyarınca değerlendirilmiş; ancak borçlu, yetki itirazında bulunduğu halde yetkili olduğunu iddia ettiği icra dairesini açıkça bildirmediğini, yerleşik Yargıtay içtihatları ve uygulamada kabul gören görüşlere göre, yetki itirazında bulunulurken sadece yetkisizliğe dayanmak yeterli olmayıp, ayrıca yetkili olduğunu ileri sürdüğü icra dairesinin açıkça belirtilmesi gerektiğini, borçlu tarafından bu husus yerine getirilmediğinden, yetki itirazının şeklen geçersiz olduğunu, bu nedenle mahkemenin yetkisizlik kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.
GEREKÇE
İstinaf incelemesi bakımından uyuşmazlık icra dairesinin yetkisine itiraza ilişkindir. Hem icra dairesinin yetkisine hem de mahkemenin yetkisine itiraz edilmesi halinde öncelikle icra dairesinin yetkisine itiraz incelenerek, itirazın iptali davasının dinlenebilmesi için yetkili icra dairesinde yapılmış bir takip gerektiği ve bu hususun HMK 114/2 maddesi uyarınca dava şartı olduğu dikkate alınmalı, yetkili icra dairesinde yapılmış bir takip bulunmaması halinde, itirazın iptali davasının yetkili icra dairesinde takip yapılmış olması dava şartı yokluğundan HMK 115/2 maddesi gereği reddine karar verilmesi gerekmektedir. HMK'nın 19/2 maddesi “...yetki itirazında bulunan taraf, yetkili mahkemeyi; birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirir.
Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz.” hükmünü haiz olup, İİK'nın 50. maddesinin 1/1. cümlesinde icra dairelerinin yetkisinin tayininde HMK'daki yetki kurallarının kıyasen uygulanacağı düzenlenmiştir. Davalı (borçlu) tarafından yapılan itiraz dilekçesinde; borca, yetkiye, faize ve borcun tüm ferilerine itiraz ettikleri belirtilmişse de, itiraz dilekçesinde yetkili icra müdürlüğü gösterilmediği için icra dairesinin yetkisine itirazı usulüne uygun değildir. Mahkemece; davalı borçlunun icra dairesinin yetkisine yaptığı itirazın yetkili icra müdürlüğü bildirilmediğinden geçersizliği nedeniyle reddine karar verilerek davanın esası incelenmesi gerekirken icra dairesinin yetkisine yaptığı itirazın kabulü ile davanın usulden reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.
Yukarıda açıklanan nedenlerle;davalının icra dairesinin yetkisine itirazı geçerli olmadığından istinaf nedeni yerinde olan davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılmasına ve dava yeniden görülmek üzere dosyasının kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 29/04/2025 Tarih 2024/622 Esas - 2025/339 Karar sayılı kararın HMK'nın 353(1)a-4 gereği KALDIRILMASINA; "Dava yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine" Davacı tarafından yatırılan 615,40-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 27/05/2025
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/5648 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi