Alacak
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2018/439 E. 2019/5486 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
cmr madde 30↗ gecikme tazminatı↗ cmr sözleşmesi↗ gümrük beyannamesi↗ geç teslim↗ navlun bedeli↗ taşıtan↗ cmr konvansiyonu↗ ba beyannamesi↗ muafiyet↗ cmr↗ navlun↗ acentelik↗ eş rızası↗ zayi↗ kesinlik sınırı↗ taşıma sözleşmesi↗ mahsup↗ taşıyıcı↗ ticari defter↗ dosya masrafı↗ hasar↗ hmk 353(1)b-2↗ teslim↗ e-defter↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, CMR Konvansiyonu 11.maddesi gereğince hazırlanması gereken gümrük ve diğer formalitelerin gönderici üzerinde olduğu, davacı-karşı davalı gönderici tarafça hazırlanan gümrük beyannamelerinde çıkış gümrüğünün Gürbulak olarak belirlendiği, buna göre yol güzergahının davacının sorumluluğunda gümrük beyannamesi düzenlenerek değiştirildiği, güzergah değişikliğinden kaynaklı fazla ödenen navlun bedeli ile diğer gümrüklerde oluşan hasar ve masraflardan davalının sorumlu tutulamayacağı, karşı dava yönünden ise her iki tarafın kayıt ve defterlerinin incelenmesinde davalı-karşı davacının 5.000,00-USD navlun ücreti alacağının tespit olunduğu gerekçeleriyle asıl davanın reddine, karşı davanın ise 5.000,00-USD navlun bedeli yönünden kısmen kabulüne karar verilmiştir. Karara karşı davacı-karşı davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Bölge Adliye Mahkemesince tüm dosya kapsamına göre; CMR'nin 11.ve sözleşmenin 1.maddesi gereğince her türlü gümrük beyannamesi, muafiyet belgesi ve diğer evrakların hazırlanıp sunulması görevi kendisinde olan taşıtan tarafın taşıma sürecindeki gecikmelerden, buna bağlı ödenen tazminatlar ile ardiye ücretlerinden ve oluşabilecek hasarlardan kendisi sorumlu olduğu, fazla navlun bedeli, hasar ve zayi bedeli ile gecikmeye ilişkin tazminat bedelinin istenemeyeceği, geç teslim edilen tankların taşınma bedeli 48.135,00-USD'lik talep konusunda ise, alıcı firmanın bu bedelin davalı taşıyıcıya ya da onun acentesine ödemiş olduğu hususu ile ödenmiş olsa bile bu bedelin davacının alıcıdan olan alacağından mahsup edilip edilmediği ispat edilememiş olduğundan bu bedelin de istenemeyeceği, karşı dava yönünden ise, 5.000,00-USD navlun bedelinin 30/06/2011 tarihli sözleşmede belirlenen güzergah üzerinden eksik ödendiği, davacının kabulünde bulunduğu gibi her iki tarafın incelenen ticari defterleriyle 5.000,00-USD ödenmeyen navlun bedeli bulunduğunun usulünce tespit olunduğu gerekçesiyle davacı-karşı davalı tarafça yapılan istinaf başvuru sebeplerinin HMK'nın 353/1-b-1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı-karşı davalı temyiz etmiştir.
1- Asıl dava, CMR Konvansiyonu kapsamında Türkiye-Afganistan arası taşıma nedeniyle navlun ve tazminat istemine ilişkin olup, karşı dava ise söz konusu taşıma için taşıyıcının yaptığı masrafların tahsili istemine ilişkindir.
Karşı davada, davanın kısmen kabulü ile 5.000,00usd (dava tarihi itibariyle 9.000,00TL) karşı davalıdan tahsiline karar verilmiş olup, Bölge Adliye Mahkemesince de karşı davalının istinaf başvurusu esastan reddedilmiştir. Karar tarihi olan 19.10.2017 itibariyle Bölge Adliye Mahkemesi temyiz kesinlik sınırı 41.530,00 TL olup, 6100 sayılı HMK'nın 362/1-a. bendi uyarınca temyize konu kabul edilen tutar temyiz kesinlik sınırının altında kaldığından ve karşı davada verilen hüküm hakkında temyiz yoluna başvurulamayacağından davacı/karşı davada davalı vekilinin karşı davaya yönelik temyiz isteminin reddi gerekmiştir.
2- Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde asıl dava yönünden İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun HMK'nın 353/b-1 maddesi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından davacı/karşı davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz istemleri yerinde değildir.
3- Asıl davada, İlk Derece Mahkemesince uyuşmazlık konularına ilişkin olarak iki ayrı bilirkişi heyetinden kök ve ek rapor alınmış ve yapılan değerlendirme sonunda, CMR 11. madde ve taraflar arasındaki sözleşmenin 1. maddesine göre gümrük beyannamelerinin sorumluluğunun davacıda olduğu, beyannamelerde çıkış ve giriş gümrüklerinin belirtildiği, sözleşmede belirtilen yol güzergahının davacının sorumluluğunda ve rızası ile değiştirilmiş olduğu, bu nedenle davalının taşıma sözleşmesine aykırı güzergahta taşıma yaptığının söylenemeyeceği gibi davacı tarafın taşıma ücretinin indirilmesi konusunda davalıdan bir talepte bulunmadığı nazara alındığında sözleşmede kararlaştırılan taşıma ücretinin gümrük beyannamelerinde belirtilen rota üzerinden taşıma için de benimsenmiş olduğu sonucuna varılarak davacının güzergah farklılığı nedeniyle fazla ödediği navlunun iadesi talebinin de reddine karar verilmiştir.
Davacı tarafından, güzergah değişikliğinden haberdar edilmediği, gümrükleme işlemlerinin davalı tarafından yapıldığı iddia olunmuş ve davalının taşıma işini İran üzerinden gerçekleştirerek daha kısa yoldan Afganistan'a ulaştığı, oysaki sözleşmeyle belirlenen navlunun Gürcistan üzerinden gerçekleşecek taşımaya göre belirlendiğini, Gürcistan-Afganistan güzergahının daha uzun olduğu ancak güvenlik kaygısıyla bu güzergahın seçildiğini ifade etmiştir. Dosya kapsamında alınan bilirkişi raporlarında, güzergahların km uzunlukları, ortalama yolculuk süresi, transit süresi gibi çeşitli yorumlarda bulunulmuş ve neticeten taşıma ücretinin yeni güzergah için de geçerli olduğu sonucuna varılmış ise de, bilirkişiler arasında uluslararası taşıma işinde uzman kimsenin bulunmadığı, davacının taşıma güzergahına ve fazladan ödenen navlunun iadesi talebine ilişkin işin uzmanlarınca bir değerlendirme yapılmadığı gözetildiğinde, mahkemece aralarında taşıma uzmanı sektör bilirkişisinin de bulunacağı yeni bir heyetten rapor alınarak, Gürcistan ve İran üzerinden Afganistan'a yapılacak taşıma işinde rayiç taşıma ücretlerinin tespiti hususunda değerlendirme yapılması, buna göre davacı tarafından fazladan taşıma ücreti ödenip ödenmediğinin tespiti ile sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçelerle davanın reddi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2023/3895 E. 2024/6003 K.
Ortak:gümrük beyannamesi · geç teslim · ba beyannamesi · muafiyet · navlun · eş rızası · taşıma sözleşmesi · taşıyıcı
İncelediğiniz karardaBölge Adliye Mahkemesince tüm dosya kapsamına göre; CMR'nin 11.ve sözleşmenin 1.maddesi gereğince her türlü «gümrük beyannamesi», «muafiyet» belgesi ve diğer evrakların hazırlanıp sunulması görevi kendisinde olan «taşıtan» tarafın taşıma sürecindeki gecikmelerden, buna bağlı ödenen tazminatlar ile ardiye ücretlerinden ve oluşabilecek hasarlardan kendisi sorumlu olduğu, fazla «navlun bedeli», «hasar» ve «zayi» bedeli ile gecikmeye ilişkin tazminat bedelinin istenemeyeceği, «geç teslim» edilen tankların taşınma bedeli 48.135,00-USD'lik talep konusunda ise, alıcı firmanın bu bedelin davalı «taşıyıcıya» ya da onun «acentesine» ödemiş olduğu hususu ile ödenmiş olsa bile bu bedelin davacının alıcıdan olan alacağından «mahsup» edilip edilmediği ispat edilememiş olduğundan bu bedelin de istenemeyeceği, karşı dava yönünden ise, 5.000,00-USD navlun bedelinin 30/06/2011 tarihli sözleşmede belirlenen güzergah üzerinden eksik ödendiği, davacının kabulünde bulunduğu gibi her iki tarafın incelenen «ticari defterleriyle» 5.000,00-USD ödenmeyen navlun bedeli bulunduğunun usulünce tespit olunduğu gerekçesiyle davacı-karşı davalı tarafça yapılan istinaf başvuru sebeplerinin HMK'nın 35 …
… in olarak iki ayrı bilirkişi heyetinden kök ve ek rapor alınmış ve yapılan değerlendirme sonunda, CMR 11. madde ve taraflar arasındaki sözleşmenin 1. maddesine göre «gümrük beyannamelerinin» sorumluluğunun davacıda olduğu, beyannamelerde çıkış ve giriş gümrüklerinin belirtildiği, sözleşmede belirtilen yol güzergahının davacının sorumluluğunda ve «rızası» ile değiştirilmiş olduğu, bu nedenle davalının «taşıma sözleşmesine» aykırı güzergahta taşıma yaptığının söylenemeyeceği gibi davacı tarafın taşıma ücretinin indirilmesi konusunda davalıdan bir talepte bulunmadığı nazara alındığında …
… MR Konvansiyonu 11.maddesi gereğince hazırlanması gereken gümrük ve diğer formalitelerin gönderici üzerinde olduğu, davacı-karşı davalı gönderici tarafça hazırlanan «gümrük beyannamelerinde» çıkış gümrüğünün Gürbulak olarak belirlendiği, buna göre yol güzergahının davacının sorumluluğunda gümrük beyannamesi düzenlenerek değiştirildiği, güzergah değişikliğinden kaynaklı fazla ödenen «navlun bedeli» ile diğer gümrüklerde oluşan «hasar» ve «masraflardan» davalının sorumlu tutulamayacağı, karşı dava yönünden ise her iki tarafın kayıt ve «defterlerinin» incelenmesinde davalı-karşı davacının 5.000,00-USD navlun ücreti alacağının tespit olunduğu gerekçeleriyle asıl davanın reddine, karşı davanın ise 5.000,00-USD nav …
Benzer bu kararda… da 30.06.2011 tarihli taşımaya ilişkin anlaşma yapılarak davacıya ait 22 adet boş fuel oil tankerinin Afganistan'a karayolu ile nakliyesinin ve USAİD isimli firmaya «tesliminin» Türkiye-Gürcistan- Azerbaycan- Türkmenistan- Afganistan (Turgundi aktarma) Kandahar boşaltma olarak tespit edildiği, dava konusu taşımanın Eşyaların Karayolundan Uluslar Arası Nakliyatı İçin Mukavele Sözleşmesi (CMR) hükümlerine tabi olduğu ve CMR'nin 11 inci madde hükmünde malların tesliminden önce tamamlanması gereken gümrük ve diğer formalitelerin yerine getirilmesi için göndericinin lüzumlu belgeleri taşımacıya vereceği ve talep ettiği diğer bilgileri kendisine sağlayacağı, taşımacının bu belgelerde verilen bilgilerin doğruluğunu ve yeterliliğini inceleme zorunluğunun bulunmadığı, göndericinin bu belgelerin bulunmaması, yetersiz olması veya usulüne aykırı oluşundan doğacak zarar, ziyan ve hasardan taşımacıya karşı sorumlu olacağının belirtildiği, CMR'nin 11 inci madde hükmü ve taraflar arasındaki sözleşmenin 1 inci maddesine göre «gümrük beyannamelerinin» sorumluluğunun davacıda olduğu ve gümrük beyannamelerinde çıkış gümrüklerinin Gürbulak ve Cilvegözü olarak gösterildiği, sözleşmede belirtilen yol güzergahının davacının sorumluluğunda ve «rızası» ile değiştirilmiş olduğu, dosyadaki elektronik posta iletilerinin sonuca etkili olmadığı ve «taşıma sözleşmesine aykırılık» bulunmadığı, davacı tarafın taşıma ücretinin indirilmesi konusunda davalıdan bir talepte de bulunmadığı nazara alındığında sözleşmede kararlaştırılan taşıma ücretinin gümrük beyannamelerinde belirtilen rota üzerinden yapılan taşıma için de benimsenmiş olduğu, davacının güzergah dışına çıkılması nedeniyle «hasar» ve gösterge saatleri için yapılan «masraflara» ilişkin talebinin davacı tarafından hazırlanan gümrük beyannameleriyle yol güzergahının değiştirilmiş olması nedeniyle subut bulmadığı, taşımaya konu mallar ile ilgili gümrük belgelerinin Turgundi yerine İslamkale şeklinde düzenlenmiş olduğu ve taraflar arasındaki sözleşmenin 1 inci maddesi ve CMR'nin 11 inci madde hükümleri nazara alındığında gümrük belgelerinin davacı sorumluluğunda olduğu, bu nedenle malların Turgundi gümrüğünde beklemiş olmasından kaynaklanan gecikmeden dolayı zarardan ve ödenen ardiye ücretinden davalı «taşıyıcının sorumlu» olmayacağı, davaya konu edilen tanklardan 4 adetinin Afganistan-Turgundi sınır kapısından Kandahar'a kadar taşıma ücretinin tahsiline yönelik taleplerin ise tüm dosya kapsamıyla subut bulmadığı ve asıl dava dosyası yönünden davanın reddinin gerektiği, karşı dava yönünden ise verilen asıl davanın reddine, karşı dava dosyası ile ilgili yeniden karar «verilmesine yer olmadığına», karar verilmiş, hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir.
… güzergahı takip edilerek taşınmak üzere davalı ile 30.06.2011 tarihinde sözleşme imzalandığını, kararlaştırılan 325.600,00 usd taşıma ücretinin ödendiğini, malların «teslim» edilerek gümrüklendiğini, ancak davalının güzergah dışına çıkarak daha kısa yol olan İran üzerinden taşıma işini gerçekleştirdiğini, böylece kısa yoldan taşıma nedeniyle 127.000,00 usd fazladan ücret tahsil etmiş olduğunu, bu güzergah dışı taşıma sırasında emtiaların «hasar» gördüğünü, hasar nedeniyle müvekkilinin 8.800,00 usd hasar bedeli ödediğini, teslim olunan 15 tanktan 8 adetini ayrıca seviye göstergesinin sökülmüş olarak teslim edilmiş bulunmasından dolayı 4.000,00 usd ödendiğini, sözleşme dışı güzergah kullanılması nedeniyle «muafiyet» belgeleri düzenlendiğini, buna göre yeni güzergahtaki gümrüklerde fazladan kalınmasından dolayı 33.500,00 usd «ardiye ücreti», gümrüklerde bekletilen 7 adet tankın «geç tesliminden» dolayı dava dışı USAİD firmasına günlük 700,00 usd'den 49.000,00 usd tazminat ödendiğini, 7 adet tankın hiç teslim edilmemesinden dolayı dava dışı alıcı firma tarafından emtiaların satış bedelinden 140.000,00 usd eksik ödeme yapıldığını, teslim edilmeyen 7 adet tank bulunduğunu ileri sürerek davanın bu şekildeki «sözleşmeye aykırılığı» nedeniyle oluşan alacak kalemleri olarak 7 adet tankın ücretinden 140.000,00 usd fazladan ödenmek durumunda kalınan ardiye bedeli olarak 33.500,00 usd geç teslimden kaynaklanan ve dava dışı alıcı firmaya ödenen tazminat bedeli olarak 49.000,00 usd, emtialarda meydana gelen hasar ile gösterge saatleri için yapılan «masraflardan» oluşan 12.800,00 usd ve daha kısa yoldan taşıma işlemini gerçekleştirmiş olmasına göre fazla ödenen 127.000,00 usd'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek «ticari faiz» ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, ön «inceleme duruşmasında» ise, 7 adet tankın bu aşamada alıcı firmaya teslim edildiğini, bu nedenle tank bedeli olarak istedikleri 140.000,00 usd'nin yerine bu defa teslim edilen bu tanklar …
CEVAP Davalı-karşı davacı vekili cevap dilekçesinde; taşıma işi için gümrük çıkış alanlarının belirlenmesiyle gümrükteki «muafiyetlerden» yararlanılabilmesi için belgelerin düzenlenmesi ve sağlanması ve güzergah belirleme işinin davacı tarafa ait bulunduğunu, güzergahın davacı tarafça İran gümrük kapısına yönlendirilmesi neticesinde dava konusu taşımadan sorumlu bulunmayacaklarını, taraflarınca taşımanın süresinde gerçekleştirilmesine rağmen, gümrük kapılarında davacı tarafça hazırlanması gereken muafiyet belgeleri ile diğer gümrük evraklarının vaktinde düzenlenmemesi, eksik ve yanlış düzenlenmesi sonrasında devam edegelen yeni düzenlemeler neticesinde malların gümrük geçişinin yapılamadığını, kendilerinin kusurundan kaynaklanan bir zarar ya da gecikme bulunmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesi ile birlikte taşıma işinden dolayı gümrüklerden müvekkilinin ödemek zorunda kaldığı 31.500,00 usd «bekleme ücreti», 10.500,00 usd mal indirme ücreti, ödenmeyen ve faturaya yansımayan 17.600,00 usd «navlun» farkı ile 5.000,00 usd bakiye navlun alacaklarından oluşan toplam 66.268,00 usd'nin davacıdan tahsiline karar verilmesi istemiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:ardiye ücreti · bekleme ücreti · navlun alacağı · taşıyıcının sorumluluğu · ön inceleme duruşması · sözleşmeye aykırılık · ticari faiz · istirdat
Benzer bu kararda… güzergahı takip edilerek taşınmak üzere davalı ile 30.06.2011 tarihinde sözleşme imzalandığını, kararlaştırılan 325.600,00 usd taşıma ücretinin ödendiğini, malların «teslim» edilerek gümrüklendiğini, ancak davalının güzergah dışına çıkarak daha kısa yol olan İran üzerinden taşıma işini gerçekleştirdiğini, böylece kısa yoldan taşıma nedeniyle 127.000,00 usd fazladan ücret tahsil etmiş olduğunu, bu güzergah dışı taşıma sırasında emtiaların «hasar» gördüğünü, hasar nedeniyle müvekkilinin 8.800,00 usd hasar bedeli ödediğini, teslim olunan 15 tanktan 8 adetini ayrıca seviye göstergesinin sökülmüş olarak teslim edilmiş bulunmasından dolayı 4.000,00 usd ödendiğini, sözleşme dışı güzergah kullanılması nedeniyle «muafiyet» belgeleri düzenlendiğini, buna göre yeni güzergahtaki gümrüklerde fazladan kalınmasından dolayı 33.500,00 usd «ardiye ücreti», gümrüklerde bekletilen 7 adet tankın «geç tesliminden» dolayı dava dışı USAİD firmasına günlük 700,00 usd'den 49.000,00 usd tazminat ödendiğini, 7 adet tankın hiç teslim edilmemesinden dolayı dava dışı alıcı firma tarafından emtiaların satış bedelinden 140.000,00 usd eksik ödeme yapıldığını, teslim edilmeyen 7 adet tank bulunduğunu ileri sürerek davanın bu şekildeki «sözleşmeye aykırılığı» nedeniyle oluşan alacak kalemleri olarak 7 adet tankın ücretinden 140.000,00 usd fazladan ödenmek durumunda kalınan ardiye bedeli olarak 33.500,00 usd geç teslimden kaynaklanan ve dava dışı alıcı firmaya ödenen tazminat bedeli olarak 49.000,00 usd, emtialarda meydana gelen hasar ile gösterge saatleri için yapılan «masraflardan» oluşan 12.800,00 usd ve daha kısa yoldan taşıma işlemini gerçekleştirmiş olmasına göre fazla ödenen 127.000,00 usd'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek «ticari faiz» ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, ön «inceleme duruşmasında» ise, 7 adet tankın bu aşamada alıcı firmaya teslim edildiğini, bu nedenle tank bedeli olarak istedikleri 140.000,00 usd'nin yerine bu defa teslim edilen bu tanklar …
… da 30.06.2011 tarihli taşımaya ilişkin anlaşma yapılarak davacıya ait 22 adet boş fuel oil tankerinin Afganistan'a karayolu ile nakliyesinin ve USAİD isimli firmaya «tesliminin» Türkiye-Gürcistan- Azerbaycan- Türkmenistan- Afganistan (Turgundi aktarma) Kandahar boşaltma olarak tespit edildiği, dava konusu taşımanın Eşyaların Karayolundan Uluslar Arası Nakliyatı İçin Mukavele Sözleşmesi (CMR) hükümlerine tabi olduğu ve CMR'nin 11 inci madde hükmünde malların tesliminden önce tamamlanması gereken gümrük ve diğer formalitelerin yerine getirilmesi için göndericinin lüzumlu belgeleri taşımacıya vereceği ve talep ettiği diğer bilgileri kendisine sağlayacağı, taşımacının bu belgelerde verilen bilgilerin doğruluğunu ve yeterliliğini inceleme zorunluğunun bulunmadığı, göndericinin bu belgelerin bulunmaması, yetersiz olması veya usulüne aykırı oluşundan doğacak zarar, ziyan ve hasardan taşımacıya karşı sorumlu olacağının belirtildiği, CMR'nin 11 inci madde hükmü ve taraflar arasındaki sözleşmenin 1 inci maddesine göre «gümrük beyannamelerinin» sorumluluğunun davacıda olduğu ve gümrük beyannamelerinde çıkış gümrüklerinin Gürbulak ve Cilvegözü olarak gösterildiği, sözleşmede belirtilen yol güzergahının davacının sorumluluğunda ve «rızası» ile değiştirilmiş olduğu, dosyadaki elektronik posta iletilerinin sonuca etkili olmadığı ve «taşıma sözleşmesine aykırılık» bulunmadığı, davacı tarafın taşıma ücretinin indirilmesi konusunda davalıdan bir talepte de bulunmadığı nazara alındığında sözleşmede kararlaştırılan taşıma ücretinin gümrük beyannamelerinde belirtilen rota üzerinden yapılan taşıma için de benimsenmiş olduğu, davacının güzergah dışına çıkılması nedeniyle «hasar» ve gösterge saatleri için yapılan «masraflara» ilişkin talebinin davacı tarafından hazırlanan gümrük beyannameleriyle yol güzergahının değiştirilmiş olması nedeniyle subut bulmadığı, taşımaya konu mallar ile ilgili gümrük belgelerinin Turgundi yerine İslamkale şeklinde düzenlenmiş olduğu ve taraflar arasındaki sözleşmenin 1 inci maddesi ve CMR'nin 11 inci madde hükümleri nazara alındığında gümrük belgelerinin davacı sorumluluğunda olduğu, bu nedenle malların Turgundi gümrüğünde beklemiş olmasından kaynaklanan gecikmeden dolayı zarardan ve ödenen ardiye ücretinden davalı «taşıyıcının sorumlu» olmayacağı, davaya konu edilen tanklardan 4 adetinin Afganistan-Turgundi sınır kapısından Kandahar'a kadar taşıma ücretinin tahsiline yönelik taleplerin ise tüm dosya kapsamıyla subut bulmadığı ve asıl dava dosyası yönünden davanın reddinin gerektiği, karşı dava yönünden ise verilen asıl davanın reddine, karşı dava dosyası ile ilgili yeniden karar «verilmesine yer olmadığına», karar verilmiş, hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir.
Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, alacak ve «istirdat» istemine ilişkin olup, uyuşmazlık, Türkiye'den Afganistan'a taşımayı üstlenmiş olan davalı-karşı davacının, sözleşmede belirlenen güzergah yerine İran üzerinden yapmış olmasından dolayı sorumlu tutulup tutulamayacağı, buna göre güzergah dışına çıkılması nedeniyle iddia olunan «hasar» bedeli, ardiye ücretleri, «teslim» alan tarafa ödenen tazminatlar ile uzun yola göre fazla ödendiği iddia olunan bedelden sorumlu olup olmayacağı, davalı-karşı davacının «navlun alacağının» bulunup bulunmadığına ilişkindir.
CEVAP Davalı-karşı davacı vekili cevap dilekçesinde; taşıma işi için gümrük çıkış alanlarının belirlenmesiyle gümrükteki «muafiyetlerden» yararlanılabilmesi için belgelerin düzenlenmesi ve sağlanması ve güzergah belirleme işinin davacı tarafa ait bulunduğunu, güzergahın davacı tarafça İran gümrük kapısına yönlendirilmesi neticesinde dava konusu taşımadan sorumlu bulunmayacaklarını, taraflarınca taşımanın süresinde gerçekleştirilmesine rağmen, gümrük kapılarında davacı tarafça hazırlanması gereken muafiyet belgeleri ile diğer gümrük evraklarının vaktinde düzenlenmemesi, eksik ve yanlış düzenlenmesi sonrasında devam edegelen yeni düzenlemeler neticesinde malların gümrük geçişinin yapılamadığını, kendilerinin kusurundan kaynaklanan bir zarar ya da gecikme bulunmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesi ile birlikte taşıma işinden dolayı gümrüklerden müvekkilinin ödemek zorunda kaldığı 31.500,00 usd «bekleme ücreti», 10.500,00 usd mal indirme ücreti, ödenmeyen ve faturaya yansımayan 17.600,00 usd «navlun» farkı ile 5.000,00 usd bakiye navlun alacaklarından oluşan toplam 66.268,00 usd'nin davacıdan tahsiline karar verilmesi istemiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2010/16415 E. 2011/7014 K.
Ortak:navlun · taşıyıcı · hasar · teslim
İncelediğiniz karardaBölge Adliye Mahkemesince tüm dosya kapsamına göre; CMR'nin 11.ve sözleşmenin 1.maddesi gereğince her türlü «gümrük beyannamesi», «muafiyet» belgesi ve diğer evrakların hazırlanıp sunulması görevi kendisinde olan «taşıtan» tarafın taşıma sürecindeki gecikmelerden, buna bağlı ödenen tazminatlar ile ardiye ücretlerinden ve oluşabilecek hasarlardan kendisi sorumlu olduğu, fazla «navlun bedeli», «hasar» ve «zayi» bedeli ile gecikmeye ilişkin tazminat bedelinin istenemeyeceği, «geç teslim» edilen tankların taşınma bedeli 48.135,00-USD'lik talep konusunda ise, alıcı firmanın bu bedelin davalı «taşıyıcıya» ya da onun «acentesine» ödemiş olduğu hususu ile ödenmiş olsa bile bu bedelin davacının alıcıdan olan alacağından «mahsup» edilip edilmediği ispat edilememiş olduğundan bu bedelin de istenemeyeceği, karşı dava yönünden ise, 5.000,00-USD navlun bedelinin 30/06/2011 tarihli sözleşmede belirlenen güzergah üzerinden eksik ödendiği, davacının kabulünde bulunduğu gibi her iki tarafın incelenen «ticari defterleriyle» 5.000,00-USD ödenmeyen navlun bedeli bulunduğunun usulünce tespit olunduğu gerekçesiyle davacı-karşı davalı tarafça yapılan istinaf başvuru sebeplerinin HMK'nın 35 …
… MR Konvansiyonu 11.maddesi gereğince hazırlanması gereken gümrük ve diğer formalitelerin gönderici üzerinde olduğu, davacı-karşı davalı gönderici tarafça hazırlanan «gümrük beyannamelerinde» çıkış gümrüğünün Gürbulak olarak belirlendiği, buna göre yol güzergahının davacının sorumluluğunda gümrük beyannamesi düzenlenerek değiştirildiği, güzergah değişikliğinden kaynaklı fazla ödenen «navlun bedeli» ile diğer gümrüklerde oluşan «hasar» ve «masraflardan» davalının sorumlu tutulamayacağı, karşı dava yönünden ise her iki tarafın kayıt ve «defterlerinin» incelenmesinde davalı-karşı davacının 5.000,00-USD navlun ücreti alacağının tespit olunduğu gerekçeleriyle asıl davanın reddine, karşı davanın ise 5.000,00-USD nav …
1- Asıl dava, CMR Konvansiyonu kapsamında Türkiye-Afganistan arası taşıma nedeniyle «navlun» ve tazminat istemine ilişkin olup, karşı dava ise söz konusu taşıma için «taşıyıcının» yaptığı «masrafların» tahsili istemine ilişkindir.
Benzer bu kararda… emine ilişkindir.Davacının sigortalısı tarafından Afganistan’a gönderilen inşaat malzemesi yükünün taşınmasının davalı tarafından üstlenildiği, bu konuda düzenlenen «taşıma senedinin» Ankara-Kabil/Afganistan güzergahına ilişkin olduğu ve davalının düzenlediği «navlun faturasının» yükleme yeri olan Ankara’dan varma yeri olan Kabil arasındaki mesafeyi kapsaması nedenleriyle davalı «taşıyıcı» varma yerine kadar taşımayı üstlendiği yükü tam ve hasarsız olarak «teslimle» sorumludur.Bu durumda, İran sınırında yükün Afgan kamyonlarına yüklenmesi davalının sorumluluğunu ve «taşıyıcı sıfatını» ortadan kaldıran bir husus değildir.
Mahkemece, davalının davaya konu taşıma işini «asıl taşıyıcı» olarak üstlendiği, yükleme sırasında herhangi bir ihtirazi «kaydın» mevcut olmadığı, taşıma esnasında Afganistan aktarımı yapılırken gerekli özenin gösterilmemesinden ötürü zarar ve «ziyanın» meydana geldiği, bunun «hasar» tutanağı ile kayıt altına alındığı, davalı asıl taşıyıcının TTK’nun 787. maddesi gereğince «alt taşıyıcı» Dilhan Nakliyat'a «rücu hakkı» bulunduğu ve davalı asıl taşıyıcının TTK’nun 781, 783 ve devamı maddeleri uyarınca sorumlu olduğu gerekçesiyle 7.176 USD’nin ödeme tarihi 10.11.2006 tarihinden iti …
Buna göre mahkemece, varma yerinde taşınan yükteki «hasar» ve eksikliğe ilişkin olarak düzenlenen Farsça tutanağın onaylı bir tercümesinin yaptırılarak iddia olunan hasar ve eksikliğin tespiti ile fotoğraflar, faturalar ve dosya kapsamındaki tüm deliller ile taşınan yükün inşaat malzemesi olduğu hususu da gözetilerek aralarında inşaat mühendisi, taşıma ve mali konularda uzman kişilerden oluşturulacak bir bilirkişi kurulundan iddia olunan hasar ve eksikliğin taşıma sırasında meydana gelip gelmediğinin belirlenmesi, hasar ve eksikliğin taşıma sırasında oluştuğunun tespiti halinde de davaya konu taşımanın tabi olduğu CMR hükümleri uyarınca yapılacak incelemeye göre davalı «taşıyıcının sorumluluğunun» tayin ve tespiti gerekirken, bu hususlar üzerinde durulmadan yazılı şekilde «eksik incelemeye» dayalı olarak hüküm tesisi doğru olmadığından kararın bu şekilde bozulması gerekirken Dairemizin 11.10.2010 günlü ilamının 2 numaralı bendinde yazılı şekilde bozul …
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:taşıyıcı sıfatı · taşıma senedi · asıl taşıyıcı · navlun faturası · alt taşıyıcı · rücu hakkı · taşıyıcının sorumluluğu · ziya
Benzer bu karardaMahkemece, davalının davaya konu taşıma işini «asıl taşıyıcı» olarak üstlendiği, yükleme sırasında herhangi bir ihtirazi «kaydın» mevcut olmadığı, taşıma esnasında Afganistan aktarımı yapılırken gerekli özenin gösterilmemesinden ötürü zarar ve «ziyanın» meydana geldiği, bunun «hasar» tutanağı ile kayıt altına alındığı, davalı asıl taşıyıcının TTK’nun 787. maddesi gereğince «alt taşıyıcı» Dilhan Nakliyat'a «rücu hakkı» bulunduğu ve davalı asıl taşıyıcının TTK’nun 781, 783 ve devamı maddeleri uyarınca sorumlu olduğu gerekçesiyle 7.176 USD’nin ödeme tarihi 10.11.2006 tarihinden iti …
… emine ilişkindir.Davacının sigortalısı tarafından Afganistan’a gönderilen inşaat malzemesi yükünün taşınmasının davalı tarafından üstlenildiği, bu konuda düzenlenen «taşıma senedinin» Ankara-Kabil/Afganistan güzergahına ilişkin olduğu ve davalının düzenlediği «navlun faturasının» yükleme yeri olan Ankara’dan varma yeri olan Kabil arasındaki mesafeyi kapsaması nedenleriyle davalı «taşıyıcı» varma yerine kadar taşımayı üstlendiği yükü tam ve hasarsız olarak «teslimle» sorumludur.Bu durumda, İran sınırında yükün Afgan kamyonlarına yüklenmesi davalının sorumluluğunu ve «taşıyıcı sıfatını» ortadan kaldıran bir husus değildir.
Buna göre mahkemece, varma yerinde taşınan yükteki «hasar» ve eksikliğe ilişkin olarak düzenlenen Farsça tutanağın onaylı bir tercümesinin yaptırılarak iddia olunan hasar ve eksikliğin tespiti ile fotoğraflar, faturalar ve dosya kapsamındaki tüm deliller ile taşınan yükün inşaat malzemesi olduğu hususu da gözetilerek aralarında inşaat mühendisi, taşıma ve mali konularda uzman kişilerden oluşturulacak bir bilirkişi kurulundan iddia olunan hasar ve eksikliğin taşıma sırasında meydana gelip gelmediğinin belirlenmesi, hasar ve eksikliğin taşıma sırasında oluştuğunun tespiti halinde de davaya konu taşımanın tabi olduğu CMR hükümleri uyarınca yapılacak incelemeye göre davalı «taşıyıcının sorumluluğunun» tayin ve tespiti gerekirken, bu hususlar üzerinde durulmadan yazılı şekilde «eksik incelemeye» dayalı olarak hüküm tesisi doğru olmadığından kararın bu şekilde bozulması gerekirken Dairemizin 11.10.2010 günlü ilamının 2 numaralı bendinde yazılı şekilde bozul …
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2014/16774 E. 2015/1999 K.
Ortak:navlun bedeli · navlun · taşıyıcı · hasar
İncelediğiniz karardaBölge Adliye Mahkemesince tüm dosya kapsamına göre; CMR'nin 11.ve sözleşmenin 1.maddesi gereğince her türlü «gümrük beyannamesi», «muafiyet» belgesi ve diğer evrakların hazırlanıp sunulması görevi kendisinde olan «taşıtan» tarafın taşıma sürecindeki gecikmelerden, buna bağlı ödenen tazminatlar ile ardiye ücretlerinden ve oluşabilecek hasarlardan kendisi sorumlu olduğu, fazla «navlun bedeli», «hasar» ve «zayi» bedeli ile gecikmeye ilişkin tazminat bedelinin istenemeyeceği, «geç teslim» edilen tankların taşınma bedeli 48.135,00-USD'lik talep konusunda ise, alıcı firmanın bu bedelin davalı «taşıyıcıya» ya da onun «acentesine» ödemiş olduğu hususu ile ödenmiş olsa bile bu bedelin davacının alıcıdan olan alacağından «mahsup» edilip edilmediği ispat edilememiş olduğundan bu bedelin de istenemeyeceği, karşı dava yönünden ise, 5.000,00-USD navlun bedelinin 30/06/2011 tarihli sözleşmede belirlenen güzergah üzerinden eksik ödendiği, davacının kabulünde bulunduğu gibi her iki tarafın incelenen «ticari defterleriyle» 5.000,00-USD ödenmeyen navlun bedeli bulunduğunun usulünce tespit olunduğu gerekçesiyle davacı-karşı davalı tarafça yapılan istinaf başvuru sebeplerinin HMK'nın 35 …
… MR Konvansiyonu 11.maddesi gereğince hazırlanması gereken gümrük ve diğer formalitelerin gönderici üzerinde olduğu, davacı-karşı davalı gönderici tarafça hazırlanan «gümrük beyannamelerinde» çıkış gümrüğünün Gürbulak olarak belirlendiği, buna göre yol güzergahının davacının sorumluluğunda gümrük beyannamesi düzenlenerek değiştirildiği, güzergah değişikliğinden kaynaklı fazla ödenen «navlun bedeli» ile diğer gümrüklerde oluşan «hasar» ve «masraflardan» davalının sorumlu tutulamayacağı, karşı dava yönünden ise her iki tarafın kayıt ve «defterlerinin» incelenmesinde davalı-karşı davacının 5.000,00-USD navlun ücreti alacağının tespit olunduğu gerekçeleriyle asıl davanın reddine, karşı davanın ise 5.000,00-USD nav …
1- Asıl dava, CMR Konvansiyonu kapsamında Türkiye-Afganistan arası taşıma nedeniyle «navlun» ve tazminat istemine ilişkin olup, karşı dava ise söz konusu taşıma için «taşıyıcının» yaptığı «masrafların» tahsili istemine ilişkindir.
Benzer bu karardaDava, «navlun bedelinin» tahsili için girişilen icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
Uyuşmazlık, davacı «taşıyıcının sorumluluğu» ve sınırları noktasında toplanmaktadır.
Davacının sorumluluğu ile sorumluluğunun kapsamının ve davaya konu «hasar» miktarının da CMR hükümlerine göre belirlenmesinin gerektiği kabul edilerek CMR hükümlerinin tartışılması ve taşıma uzmanı ile dava konusu emtianın hasarından anlayan bilirkişi heyetinden rapor alınıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken «eksik inceleme» ile yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:taşıyıcının sorumluluğu · eksik inceleme
Benzer bu karardaUyuşmazlık, davacı «taşıyıcının sorumluluğu» ve sınırları noktasında toplanmaktadır.
Davacının sorumluluğu ile sorumluluğunun kapsamının ve davaya konu «hasar» miktarının da CMR hükümlerine göre belirlenmesinin gerektiği kabul edilerek CMR hükümlerinin tartışılması ve taşıma uzmanı ile dava konusu emtianın hasarından anlayan bilirkişi heyetinden rapor alınıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken «eksik inceleme» ile yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.
1 benzer karar daha
-
İtirazın iptali | İcra inkar tazminatı
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2014/9558 E. 2014/12662 K.
Ortak:navlun
İncelediğiniz kararda… MR Konvansiyonu 11.maddesi gereğince hazırlanması gereken gümrük ve diğer formalitelerin gönderici üzerinde olduğu, davacı-karşı davalı gönderici tarafça hazırlanan «gümrük beyannamelerinde» çıkış gümrüğünün Gürbulak olarak belirlendiği, buna göre yol güzergahının davacının sorumluluğunda gümrük beyannamesi düzenlenerek değiştirildiği, güzergah değişikliğinden kaynaklı fazla ödenen «navlun bedeli» ile diğer gümrüklerde oluşan «hasar» ve «masraflardan» davalının sorumlu tutulamayacağı, karşı dava yönünden ise her iki tarafın kayıt ve «defterlerinin» incelenmesinde davalı-karşı davacının 5.000,00-USD navlun ücreti alacağının tespit olunduğu gerekçeleriyle asıl davanın reddine, karşı davanın ise 5.000,00-USD nav …
Bölge Adliye Mahkemesince tüm dosya kapsamına göre; CMR'nin 11.ve sözleşmenin 1.maddesi gereğince her türlü «gümrük beyannamesi», «muafiyet» belgesi ve diğer evrakların hazırlanıp sunulması görevi kendisinde olan «taşıtan» tarafın taşıma sürecindeki gecikmelerden, buna bağlı ödenen tazminatlar ile ardiye ücretlerinden ve oluşabilecek hasarlardan kendisi sorumlu olduğu, fazla «navlun bedeli», «hasar» ve «zayi» bedeli ile gecikmeye ilişkin tazminat bedelinin istenemeyeceği, «geç teslim» edilen tankların taşınma bedeli 48.135,00-USD'lik talep konusunda ise, alıcı firmanın bu bedelin davalı «taşıyıcıya» ya da onun «acentesine» ödemiş olduğu hususu ile ödenmiş olsa bile bu bedelin davacının alıcıdan olan alacağından «mahsup» edilip edilmediği ispat edilememiş olduğundan bu bedelin de istenemeyeceği, karşı dava yönünden ise, 5.000,00-USD navlun bedelinin 30/06/2011 tarihli sözleşmede belirlenen güzergah üzerinden eksik ödendiği, davacının kabulünde bulunduğu gibi her iki tarafın incelenen «ticari defterleriyle» 5.000,00-USD ödenmeyen navlun bedeli bulunduğunun usulünce tespit olunduğu gerekçesiyle davacı-karşı davalı tarafça yapılan istinaf başvuru sebeplerinin HMK'nın 35 …
1- Asıl dava, CMR Konvansiyonu kapsamında Türkiye-Afganistan arası taşıma nedeniyle «navlun» ve tazminat istemine ilişkin olup, karşı dava ise söz konusu taşıma için «taşıyıcının» yaptığı «masrafların» tahsili istemine ilişkindir.
Benzer bu karardaDava, «navlun alacağının» tahsili için başlatılan itirazın iptali istemine ilişkin olup, mahkemece navlunun deniz taşımasından kaynaklandığı, bu nedenle Deniz İhtisas Mahkemeleri'nin «görevli» olduğu gerekçesiyle yazılı şekilde «görevsizlik» kararı verilmişse de, davacı; navlun alacağının «hava taşımasından» kaynaklandığını iddia ettiğine göre, davada görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesi'dir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:hava taşıması · navlun alacağı · görevsizlik kararı · görevli mahkeme
Benzer bu karardaDava, «navlun alacağının» tahsili için başlatılan itirazın iptali istemine ilişkin olup, mahkemece navlunun deniz taşımasından kaynaklandığı, bu nedenle Deniz İhtisas Mahkemeleri'nin «görevli» olduğu gerekçesiyle yazılı şekilde «görevsizlik» kararı verilmişse de, davacı; navlun alacağının «hava taşımasından» kaynaklandığını iddia ettiğine göre, davada görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesi'dir.
Mahkemece, tüm dosya kapsamına göre; davacının deniz taşımasından kaynaklanan navlunun tahsili için davalı aleyhine icra takibi yaptığı, bu nedenle «görevli» mahkemenin Deniz İhtisas Mahkemeleri olduğu gerekçesiyle davanın görev yönünden reddine karar verilmiştir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2018/439 E. , 2019/5486 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ İZMİR BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 17. HUKUK DAİRESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
Taraflar arasında görülen davada İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 20/10/2016 tarih ve 2014/381 E- 2016/948 K. sayılı kararın davacı-karşı davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, istinaf isteminin esastan reddine dair İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi'nce verilen 19/10/2017 tarih ve 2017/303 E- 2017/1085 K. sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davacı-karşı davalı tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, duruşma için belirlenen 17.09.2019 günü hazır bulunan davacı-karşı davalı vekili Av. ... ile davalı-karşı davacı vekili Av. ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı.
Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkilince Afganistan'da yerleşik USAİD firmasına ihraç edilen 22 adet tankın Gürcistan-Azerbaycan-Türkmenistan- Afganistan güzergahı takip edilerek taşınmak üzere davalı ile 30/06/2011 tarihinde sözleşme imzalandığını, kararlaştırılan 325.600,00-USD taşıma ücretinin ödendiğini, malların teslim edilerek gümrüklendiğini, ancak davalının güzergah dışına çıkarak daha kısa yol olan İran üzerinden taşıma işini gerçekleştirdiğini, böylece kısa yoldan taşıma nedeniyle 127.000,00-USD fazladan ücret tahsil etmiş olduğunu, bu güzergah dışı taşıma sırasında emtiaların hasar gördüğünü, hasar nedeniyle müvekkilinin 8.800,00-USD hasar bedeli ödediğini, teslim olunan 15 tanktan 8 adetini ayrıca seviye göstergesinin sökülmüş olarak teslim edilmiş bulunmasından dolayı 4.000,00-USD ödendiğini, sözleşme dışı güzergah kullanılması nedeniyle muafiyet belgeleri düzenlendiğini, buna göre yeni güzergahtaki gümrüklerde fazladan kalınmasından dolayı 33.500,00-USD ardiye ücreti, gümrüklerde bekletilen 7 adet tankın geç tesliminden dolayı dava dışı USAİD firmasına günlük 700,00-USD'den 49.000,00-USD tazminat ödendiğini, 7 adet tankın hiç teslim edilmemesinden dolayı dava dışı alıcı firma tarafından emtiaların satış bedelinden 140.000,00-USD eksik ödeme yapıldığını, teslim edilmeyen 7 adet tank bulunduğunu ileri sürerek davanın bu şekildeki sözleşmeye aykırılığı nedeniyle oluşan alacak kalemleri olarak 7 adet tankın ücretinden 140.000,00-USD, fazladan ödenmek durumunda kalınan ardiye bedeli olarak 33.500,00-USD, geç teslimden kaynaklanan ve dava dışı alıcı firmaya ödenen tazminat bedeli olarak 49.000,00-USD, emtialarda meydana gelen hasar ile gösterge saatleri için yapılan masraflardan oluşan 12.800,00-USD ve daha kısa yoldan taşıma işlemini gerçekleştirmiş olmasına göre fazla ödenen 127.000,00-USD'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari faiz ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, ön inceleme duruşmasında ise, 7 adet tankın bu aşamada alıcı firmaya teslim edildiğini, bu nedenle tank bedeli olarak istedikleri 140.000,00-USD 'nin yerine bu defa teslim edilen bu tankların taşınması için davalıya alıcı firma tarafından ödenen 48.135,00-USD taşıma bedeli olarak tahsilini istenmiştir.
Davalı-karşı davacı vekili, taşıma işi için gümrük çıkış alanlarının belirlenmesiyle gümrükteki muafiyetlerden yararlanılabilmesi için belgelerin düzenlenmesi ve sağlanması işinin CMR Konvansiyonu ve TTK gereği davacıya ait olduğunu, güzergah belirleme işinin davacı tarafa ait bulunduğunu, güzergahın davacı tarafça İran gümrük kapısına yönlendirilmesi neticesinde dava konusu taşımadan sorumlu bulunmayacaklarını, taraflarınca taşımanın süresinde gerçekleştirilmesine rağmen, gümrük kapılarında davacı tarafça hazırlanması gereken muafiyet belgeleri ile diğer gümrük evraklarının vaktinde düzenlenmemesi, eksik ve yanlış düzenlenmesi sonrasında devam edegelen yeni düzenlemeler neticesinde malların gümrük geçişinin yapılamadığını, kendilerinin kusurundan kaynaklanan bir zarar ya da gecikme bulunmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesi ile birlikte taşıma işinden dolayı gümrüklerden müvekkilinin ödemek zorunda kaldığı 31.500,00-USD bekleme ücreti, 10.500,00-USD mal indirme ücreti, ödenmeyen ve faturaya yansımayan 17.600,00-USD navlun farkı ile 5.000,00-USD bakiye navlun alacaklarından oluşan toplam 66.268,00-USD'nin davacıdan tahsiline karar verilmesi talep etmiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, CMR Konvansiyonu 11.maddesi gereğince hazırlanması gereken gümrük ve diğer formalitelerin gönderici üzerinde olduğu, davacı-karşı davalı gönderici tarafça hazırlanan gümrük beyannamelerinde çıkış gümrüğünün Gürbulak olarak belirlendiği, buna göre yol güzergahının davacının sorumluluğunda gümrük beyannamesi düzenlenerek değiştirildiği, güzergah değişikliğinden kaynaklı fazla ödenen navlun bedeli ile diğer gümrüklerde oluşan hasar ve masraflardan davalının sorumlu tutulamayacağı, karşı dava yönünden ise her iki tarafın kayıt ve defterlerinin incelenmesinde davalı-karşı davacının 5.000,00-USD navlun ücreti alacağının tespit olunduğu gerekçeleriyle asıl davanın reddine, karşı davanın ise 5.000,00-USD navlun bedeli yönünden kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Karara karşı davacı-karşı davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Bölge Adliye Mahkemesince tüm dosya kapsamına göre; CMR'nin 11.ve sözleşmenin 1.maddesi gereğince her türlü gümrük beyannamesi, muafiyet belgesi ve diğer evrakların hazırlanıp sunulması görevi kendisinde olan taşıtan tarafın taşıma sürecindeki gecikmelerden, buna bağlı ödenen tazminatlar ile ardiye ücretlerinden ve oluşabilecek hasarlardan kendisi sorumlu olduğu, fazla navlun bedeli, hasar ve zayi bedeli ile gecikmeye ilişkin tazminat bedelinin istenemeyeceği, geç teslim edilen tankların taşınma bedeli 48.135,00-USD'lik talep konusunda ise, alıcı firmanın bu bedelin davalı taşıyıcıya ya da onun acentesine ödemiş olduğu hususu ile ödenmiş olsa bile bu bedelin davacının alıcıdan olan alacağından mahsup edilip edilmediği ispat edilememiş olduğundan bu bedelin de istenemeyeceği, karşı dava yönünden ise, 5.000,00-USD navlun bedelinin 30/06/2011 tarihli sözleşmede belirlenen güzergah üzerinden eksik ödendiği, davacının kabulünde bulunduğu gibi her iki tarafın incelenen ticari defterleriyle 5.000,00-USD ödenmeyen navlun bedeli bulunduğunun usulünce tespit olunduğu gerekçesiyle davacı-karşı davalı tarafça yapılan istinaf başvuru sebeplerinin HMK'nın 353/1-b-1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı-karşı davalı temyiz etmiştir.
1- Asıl dava, CMR Konvansiyonu kapsamında Türkiye-Afganistan arası taşıma nedeniyle navlun ve tazminat istemine ilişkin olup, karşı dava ise söz konusu taşıma için taşıyıcının yaptığı masrafların tahsili istemine ilişkindir.
Karşı davada, davanın kısmen kabulü ile 5.000,00usd (dava tarihi itibariyle 9.000,00TL) karşı davalıdan tahsiline karar verilmiş olup, Bölge Adliye Mahkemesince de karşı davalının istinaf başvurusu esastan reddedilmiştir. Karar tarihi olan 19.10.2017 itibariyle Bölge Adliye Mahkemesi temyiz kesinlik sınırı 41.530,00 TL olup, 6100 sayılı HMK'nın 362/1-a. bendi uyarınca temyize konu kabul edilen tutar temyiz kesinlik sınırının altında kaldığından ve karşı davada verilen hüküm hakkında temyiz yoluna başvurulamayacağından davacı/karşı davada davalı vekilinin karşı davaya yönelik temyiz isteminin reddi gerekmiştir.
2- Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde asıl dava yönünden İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun HMK'nın 353/b-1 maddesi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından davacı/karşı davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz istemleri yerinde değildir.
3- Asıl davada, İlk Derece Mahkemesince uyuşmazlık konularına ilişkin olarak iki ayrı bilirkişi heyetinden kök ve ek rapor alınmış ve yapılan değerlendirme sonunda, CMR 11. madde ve taraflar arasındaki sözleşmenin 1. maddesine göre gümrük beyannamelerinin sorumluluğunun davacıda olduğu, beyannamelerde çıkış ve giriş gümrüklerinin belirtildiği, sözleşmede belirtilen yol güzergahının davacının sorumluluğunda ve rızası ile değiştirilmiş olduğu, bu nedenle davalının taşıma sözleşmesine aykırı güzergahta taşıma yaptığının söylenemeyeceği gibi davacı tarafın taşıma ücretinin indirilmesi konusunda davalıdan bir talepte bulunmadığı nazara alındığında sözleşmede kararlaştırılan taşıma ücretinin gümrük beyannamelerinde belirtilen rota üzerinden taşıma için de benimsenmiş olduğu sonucuna varılarak davacının güzergah farklılığı nedeniyle fazla ödediği navlunun iadesi talebinin de reddine karar verilmiştir.
Davacı tarafından, güzergah değişikliğinden haberdar edilmediği, gümrükleme işlemlerinin davalı tarafından yapıldığı iddia olunmuş ve davalının taşıma işini İran üzerinden gerçekleştirerek daha kısa yoldan Afganistan'a ulaştığı, oysaki sözleşmeyle belirlenen navlunun Gürcistan üzerinden gerçekleşecek taşımaya göre belirlendiğini, Gürcistan-Afganistan güzergahının daha uzun olduğu ancak güvenlik kaygısıyla bu güzergahın seçildiğini ifade etmiştir. Dosya kapsamında alınan bilirkişi raporlarında, güzergahların km uzunlukları, ortalama yolculuk süresi, transit süresi gibi çeşitli yorumlarda bulunulmuş ve neticeten taşıma ücretinin yeni güzergah için de geçerli olduğu sonucuna varılmış ise de, bilirkişiler arasında uluslararası taşıma işinde uzman kimsenin bulunmadığı, davacının taşıma güzergahına ve fazladan ödenen navlunun iadesi talebine ilişkin işin uzmanlarınca bir değerlendirme yapılmadığı gözetildiğinde, mahkemece aralarında taşıma uzmanı sektör bilirkişisinin de bulunacağı yeni bir heyetten rapor alınarak, Gürcistan ve İran üzerinden Afganistan'a yapılacak taşıma işinde rayiç taşıma ücretlerinin tespiti hususunda değerlendirme yapılması, buna göre davacı tarafından fazladan taşıma ücreti ödenip ödenmediğinin tespiti ile sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçelerle davanın reddi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
SONUÇ
Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı/karşı davada davalı vekilinin karşı davaya yönelik TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE; (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı/karşı davada davalı vekilinin asıl davaya yönelik sair temyiz itirazlarının reddine; (3) numaralı bentte açıklanan nedenlerle İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının davacı/karşı davalı yararına BOZULARAK KALDIRILMASINA, HMK'nın 373/1. maddesi uyarınca dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, takdir olunan 2.037,00 TL duruşma vekalet ücretinin davalı-karşı davacıdan alınarak, davacı-karşı davalıya verilmesine, ödediği peşin temyiz harcının isteği halinde temyiz eden davacı-karşı davalıya iadesine, 17/09/2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/548881300 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz