Sigorta rücuu
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2010/16415 E. 2011/7014 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
taşıyıcı sıfatı↗ taşıma senedi↗ asıl taşıyıcı↗ navlun faturası↗ alt taşıyıcı↗ rücu hakkı↗ taşıyıcının sorumluluğu↗ cmr↗ navlun↗ ziya↗ rücu↗ taşıyıcı↗ cy/cy kaydı↗ hasar↗ eksik inceleme↗ teslim↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, davalının davaya konu taşıma işini asıl taşıyıcı olarak üstlendiği, yükleme sırasında herhangi bir ihtirazi kaydın mevcut olmadığı, taşıma esnasında Afganistan aktarımı yapılırken gerekli özenin gösterilmemesinden ötürü zarar ve ziyanın meydana geldiği, bunun hasar tutanağı ile kayıt altına alındığı, davalı asıl taşıyıcının TTK’nun 787. maddesi gereğince alt taşıyıcı Dilhan Nakliyat'a rücu hakkı bulunduğu ve davalı asıl taşıyıcının TTK’nun 781, 783 ve devamı maddeleri uyarınca sorumlu olduğu gerekçesiyle 7.176 USD’nin ödeme tarihi 10.11.2006 tarihinden itibaren işleyecek Merkez Bankası ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsiline dair verilen kararın davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine karar Dairemizin 11.10.2010 günlü ilamında belirtilen gerekçelerle davalı yararına bozulmuştur.
Taraf vekilleri, karar düzeltme isteminde bulunmuştur.
1- Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre, taraf vekillerinin aşağıdaki bent kapsamı dışında kalan ve HUMK’nun 440. maddesinde sayılan hallerden hiçbirini ihtiva etmeyen diğer karar düzeltme istemlerinin reddi gerekmiştir.
2- Dava, davalı tarafından üstlenilen taşıma sonucu taşınan emtianın varma yerinde eksik ve hasarlı çıkması sonucu davacı tarafından sigortalıya yapılan ödemenin rücuan tahsili istemine ilişkindir.Davacının sigortalısı tarafından Afganistan’a gönderilen inşaat malzemesi yükünün taşınmasının davalı tarafından üstlenildiği, bu konuda düzenlenen taşıma senedinin Ankara-Kabil/Afganistan güzergahına ilişkin olduğu ve davalının düzenlediği navlun faturasının yükleme yeri olan Ankara’dan varma yeri olan Kabil arasındaki mesafeyi kapsaması nedenleriyle davalı taşıyıcı varma yerine kadar taşımayı üstlendiği yükü tam ve hasarsız olarak teslimle sorumludur.Bu durumda, İran sınırında yükün Afgan kamyonlarına yüklenmesi davalının sorumluluğunu ve taşıyıcı sıfatını ortadan kaldıran bir husus değildir. Buna göre mahkemece, varma yerinde taşınan yükteki hasar ve eksikliğe ilişkin olarak düzenlenen Farsça tutanağın onaylı bir tercümesinin yaptırılarak iddia olunan hasar ve eksikliğin tespiti ile fotoğraflar, faturalar ve dosya kapsamındaki tüm deliller ile taşınan yükün inşaat malzemesi olduğu hususu da gözetilerek aralarında inşaat mühendisi, taşıma ve mali konularda uzman kişilerden oluşturulacak bir bilirkişi kurulundan iddia olunan hasar ve eksikliğin taşıma sırasında meydana gelip gelmediğinin belirlenmesi, hasar ve eksikliğin taşıma sırasında oluştuğunun tespiti halinde de davaya konu taşımanın tabi olduğu CMR hükümleri uyarınca yapılacak incelemeye göre davalı taşıyıcının sorumluluğunun tayin ve tespiti gerekirken, bu hususlar üzerinde durulmadan yazılı şekilde eksik incelemeye dayalı olarak hüküm tesisi doğru olmadığından kararın bu şekilde bozulması gerekirken Dairemizin 11.10.2010 günlü ilamının 2 numaralı bendinde yazılı şekilde bozulması yerinde görülmediğinden taraf vekillerinin karar düzeltme itirazlarının bu yönden kabulü ile 2 numaralı bendin içeriğinin yukarıda açıklanan şekilde değiştirilerek mahkemece verilen kararın bu nedenlerle bozulmasına karar verilmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2009/4187 E. 2010/10074 K.
Ortak:asıl taşıyıcı · alt taşıyıcı · rücu hakkı · ziya · rücu · taşıyıcı · cy/cy kaydı · hasar
İncelediğiniz karardaMahkemece, davalının davaya konu taşıma işini «asıl taşıyıcı» olarak üstlendiği, yükleme sırasında herhangi bir ihtirazi «kaydın» mevcut olmadığı, taşıma esnasında Afganistan aktarımı yapılırken gerekli özenin gösterilmemesinden ötürü zarar ve «ziyanın» meydana geldiği, bunun «hasar» tutanağı ile kayıt altına alındığı, davalı asıl taşıyıcının TTK’nun 787. maddesi gereğince «alt taşıyıcı» Dilhan Nakliyat'a «rücu hakkı» bulunduğu ve davalı asıl taşıyıcının TTK’nun 781, 783 ve devamı maddeleri uyarınca sorumlu olduğu gerekçesiyle 7.176 USD’nin ödeme tarihi 10.11.2006 tarihinden iti …
Buna göre mahkemece, varma yerinde taşınan yükteki «hasar» ve eksikliğe ilişkin olarak düzenlenen Farsça tutanağın onaylı bir tercümesinin yaptırılarak iddia olunan hasar ve eksikliğin tespiti ile fotoğraflar, faturalar ve dosya kapsamındaki tüm deliller ile taşınan yükün inşaat malzemesi olduğu hususu da gözetilerek aralarında inşaat mühendisi, taşıma ve mali konularda uzman kişilerden oluşturulacak bir bilirkişi kurulundan iddia olunan hasar ve eksikliğin taşıma sırasında meydana gelip gelmediğinin belirlenmesi, hasar ve eksikliğin taşıma sırasında oluştuğunun tespiti halinde de davaya konu taşımanın tabi olduğu CMR hükümleri uyarınca yapılacak incelemeye göre davalı «taşıyıcının sorumluluğunun» tayin ve tespiti gerekirken, bu hususlar üzerinde durulmadan yazılı şekilde «eksik incelemeye» dayalı olarak hüküm tesisi doğru olmadığından kararın bu şekilde bozulması gerekirken Dairemizin 11.10.2010 günlü ilamının 2 numaralı bendinde yazılı şekilde bozul …
… emine ilişkindir.Davacının sigortalısı tarafından Afganistan’a gönderilen inşaat malzemesi yükünün taşınmasının davalı tarafından üstlenildiği, bu konuda düzenlenen «taşıma senedinin» Ankara-Kabil/Afganistan güzergahına ilişkin olduğu ve davalının düzenlediği «navlun faturasının» yükleme yeri olan Ankara’dan varma yeri olan Kabil arasındaki mesafeyi kapsaması nedenleriyle davalı «taşıyıcı» varma yerine kadar taşımayı üstlendiği yükü tam ve hasarsız olarak «teslimle» sorumludur.Bu durumda, İran sınırında yükün Afgan kamyonlarına yüklenmesi davalının sorumluluğunu ve «taşıyıcı sıfatını» ortadan kaldıran bir husus değildir.
Benzer bu karardaNak.Ltd.Şti. anlaşarak emtiaları ona taşıttığı, yükleme sırasına ait herhangi bir ihtirazi «kaydın» mevcut olmadığı, taşıma esnasında Afganistan aktarımı yapılırken gerekli özenin gösterilmemesinden ötürü zarar ve «ziyanın» meydana geldiği ve bunun «hasar» tutanağı ile kayıt altına alındığı, davalı «asıl taşıyıcının» TTK 787. maddesi gereğince «alt taşıyıcı» ...
Nakliyata «rücu hakkı» bulunduğu ve davalı «asıl taşıyıcının» TTK 781. ve 783 ve devamı maddelerin göre sorumlu olması nedeni ile 7176 USD’nin ödeme tarihi 10.11.2006 tarihinden itibaren işleyecek Merkez Bankası «ticari faizi» ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
İnşaat Şirketi ile emtiaları Ankara’dan Afganistan’a taşıma konusunda anlaşma yapan Transkerim-Nebil Nak.Ltd.Şti.’nin işi «asıl taşıyıcı» olarak üstlendiği, taşıyıcının ...
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:alt taşıyan · denetime elverişli bilirkişi raporu · rayiç değer · ticari faiz · denetime elverişlilik · bilirkişi incelemesi · taşıyan
Benzer bu karardaÖte yandan, dosyadaki Farsça düzenlenmiş tutanaklar tercüme edilmediği gibi, taşımanın Afganistan kesitinde davalının «alt taşıyanı» olan ...
Bu durumda, mahkemece, öncelikle dosya içerisindeki Farsça tutanak ve belgelerin Türkçeye onaylı çevirişinin sağlanması, davaya konu işlerden anlayan yeni bir bilirkişi heyetinden, oluşan «hasar» ve «ziyaın» nedeni, zarardan kimin sorumlu olacağı hususlarına dair Yargıtay «denetimine elverişli bilirkişi raporu» alınması ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, «eksik inceleme» ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.
Nakliyata «rücu hakkı» bulunduğu ve davalı «asıl taşıyıcının» TTK 781. ve 783 ve devamı maddelerin göre sorumlu olması nedeni ile 7176 USD’nin ödeme tarihi 10.11.2006 tarihinden itibaren işleyecek Merkez Bankası «ticari faizi» ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
… 286. maddede de, bilirkişinin rey ve mütalaasının hakimi takyit etmeyeceği öngörülmüş ise de işin çözümünde teknik bilgi ve uzmanlığa başvurulmasına gerek görülerek «bilirkişi incelemesi» yaptırıldığına göre, verilen rapor yetersiz, noksan ve müphem ise, mahkeme HUMK’nun 283. maddesi gereğince bilirkişiden ek rapor isteyebileceği gibi, 284. madde ge …
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2018/439 E. 2019/5486 K.
Ortak:navlun · taşıyıcı · hasar · teslim
İncelediğiniz kararda… emine ilişkindir.Davacının sigortalısı tarafından Afganistan’a gönderilen inşaat malzemesi yükünün taşınmasının davalı tarafından üstlenildiği, bu konuda düzenlenen «taşıma senedinin» Ankara-Kabil/Afganistan güzergahına ilişkin olduğu ve davalının düzenlediği «navlun faturasının» yükleme yeri olan Ankara’dan varma yeri olan Kabil arasındaki mesafeyi kapsaması nedenleriyle davalı «taşıyıcı» varma yerine kadar taşımayı üstlendiği yükü tam ve hasarsız olarak «teslimle» sorumludur.Bu durumda, İran sınırında yükün Afgan kamyonlarına yüklenmesi davalının sorumluluğunu ve «taşıyıcı sıfatını» ortadan kaldıran bir husus değildir.
Mahkemece, davalının davaya konu taşıma işini «asıl taşıyıcı» olarak üstlendiği, yükleme sırasında herhangi bir ihtirazi «kaydın» mevcut olmadığı, taşıma esnasında Afganistan aktarımı yapılırken gerekli özenin gösterilmemesinden ötürü zarar ve «ziyanın» meydana geldiği, bunun «hasar» tutanağı ile kayıt altına alındığı, davalı asıl taşıyıcının TTK’nun 787. maddesi gereğince «alt taşıyıcı» Dilhan Nakliyat'a «rücu hakkı» bulunduğu ve davalı asıl taşıyıcının TTK’nun 781, 783 ve devamı maddeleri uyarınca sorumlu olduğu gerekçesiyle 7.176 USD’nin ödeme tarihi 10.11.2006 tarihinden iti …
Buna göre mahkemece, varma yerinde taşınan yükteki «hasar» ve eksikliğe ilişkin olarak düzenlenen Farsça tutanağın onaylı bir tercümesinin yaptırılarak iddia olunan hasar ve eksikliğin tespiti ile fotoğraflar, faturalar ve dosya kapsamındaki tüm deliller ile taşınan yükün inşaat malzemesi olduğu hususu da gözetilerek aralarında inşaat mühendisi, taşıma ve mali konularda uzman kişilerden oluşturulacak bir bilirkişi kurulundan iddia olunan hasar ve eksikliğin taşıma sırasında meydana gelip gelmediğinin belirlenmesi, hasar ve eksikliğin taşıma sırasında oluştuğunun tespiti halinde de davaya konu taşımanın tabi olduğu CMR hükümleri uyarınca yapılacak incelemeye göre davalı «taşıyıcının sorumluluğunun» tayin ve tespiti gerekirken, bu hususlar üzerinde durulmadan yazılı şekilde «eksik incelemeye» dayalı olarak hüküm tesisi doğru olmadığından kararın bu şekilde bozulması gerekirken Dairemizin 11.10.2010 günlü ilamının 2 numaralı bendinde yazılı şekilde bozul …
Benzer bu karardaBölge Adliye Mahkemesince tüm dosya kapsamına göre; CMR'nin 11.ve sözleşmenin 1.maddesi gereğince her türlü «gümrük beyannamesi», «muafiyet» belgesi ve diğer evrakların hazırlanıp sunulması görevi kendisinde olan «taşıtan» tarafın taşıma sürecindeki gecikmelerden, buna bağlı ödenen tazminatlar ile ardiye ücretlerinden ve oluşabilecek hasarlardan kendisi sorumlu olduğu, fazla «navlun bedeli», «hasar» ve «zayi» bedeli ile gecikmeye ilişkin tazminat bedelinin istenemeyeceği, «geç teslim» edilen tankların taşınma bedeli 48.135,00-USD'lik talep konusunda ise, alıcı firmanın bu bedelin davalı «taşıyıcıya» ya da onun «acentesine» ödemiş olduğu hususu ile ödenmiş olsa bile bu bedelin davacının alıcıdan olan alacağından «mahsup» edilip edilmediği ispat edilememiş olduğundan bu bedelin de istenemeyeceği, karşı dava yönünden ise, 5.000,00-USD navlun bedelinin 30/06/2011 tarihli sözleşmede belirlenen güzergah üzerinden eksik ödendiği, davacının kabulünde bulunduğu gibi her iki tarafın incelenen «ticari defterleriyle» 5.000,00-USD ödenmeyen navlun bedeli bulunduğunun usulünce tespit olunduğu gerekçesiyle davacı-karşı davalı tarafça yapılan istinaf başvuru sebeplerinin HMK'nın 35 …
… MR Konvansiyonu 11.maddesi gereğince hazırlanması gereken gümrük ve diğer formalitelerin gönderici üzerinde olduğu, davacı-karşı davalı gönderici tarafça hazırlanan «gümrük beyannamelerinde» çıkış gümrüğünün Gürbulak olarak belirlendiği, buna göre yol güzergahının davacının sorumluluğunda gümrük beyannamesi düzenlenerek değiştirildiği, güzergah değişikliğinden kaynaklı fazla ödenen «navlun bedeli» ile diğer gümrüklerde oluşan «hasar» ve «masraflardan» davalının sorumlu tutulamayacağı, karşı dava yönünden ise her iki tarafın kayıt ve «defterlerinin» incelenmesinde davalı-karşı davacının 5.000,00-USD navlun ücreti alacağının tespit olunduğu gerekçeleriyle asıl davanın reddine, karşı davanın ise 5.000,00-USD nav …
1- Asıl dava, CMR Konvansiyonu kapsamında Türkiye-Afganistan arası taşıma nedeniyle «navlun» ve tazminat istemine ilişkin olup, karşı dava ise söz konusu taşıma için «taşıyıcının» yaptığı «masrafların» tahsili istemine ilişkindir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:gümrük beyannamesi · geç teslim · navlun bedeli · taşıtan · ba beyannamesi · muafiyet · acentelik · eş rızası
Benzer bu karardaBölge Adliye Mahkemesince tüm dosya kapsamına göre; CMR'nin 11.ve sözleşmenin 1.maddesi gereğince her türlü «gümrük beyannamesi», «muafiyet» belgesi ve diğer evrakların hazırlanıp sunulması görevi kendisinde olan «taşıtan» tarafın taşıma sürecindeki gecikmelerden, buna bağlı ödenen tazminatlar ile ardiye ücretlerinden ve oluşabilecek hasarlardan kendisi sorumlu olduğu, fazla «navlun bedeli», «hasar» ve «zayi» bedeli ile gecikmeye ilişkin tazminat bedelinin istenemeyeceği, «geç teslim» edilen tankların taşınma bedeli 48.135,00-USD'lik talep konusunda ise, alıcı firmanın bu bedelin davalı «taşıyıcıya» ya da onun «acentesine» ödemiş olduğu hususu ile ödenmiş olsa bile bu bedelin davacının alıcıdan olan alacağından «mahsup» edilip edilmediği ispat edilememiş olduğundan bu bedelin de istenemeyeceği, karşı dava yönünden ise, 5.000,00-USD navlun bedelinin 30/06/2011 tarihli sözleşmede belirlenen güzergah üzerinden eksik ödendiği, davacının kabulünde bulunduğu gibi her iki tarafın incelenen «ticari defterleriyle» 5.000,00-USD ödenmeyen navlun bedeli bulunduğunun usulünce tespit olunduğu gerekçesiyle davacı-karşı davalı tarafça yapılan istinaf başvuru sebeplerinin HMK'nın 35 …
… MR Konvansiyonu 11.maddesi gereğince hazırlanması gereken gümrük ve diğer formalitelerin gönderici üzerinde olduğu, davacı-karşı davalı gönderici tarafça hazırlanan «gümrük beyannamelerinde» çıkış gümrüğünün Gürbulak olarak belirlendiği, buna göre yol güzergahının davacının sorumluluğunda gümrük beyannamesi düzenlenerek değiştirildiği, güzergah değişikliğinden kaynaklı fazla ödenen «navlun bedeli» ile diğer gümrüklerde oluşan «hasar» ve «masraflardan» davalının sorumlu tutulamayacağı, karşı dava yönünden ise her iki tarafın kayıt ve «defterlerinin» incelenmesinde davalı-karşı davacının 5.000,00-USD navlun ücreti alacağının tespit olunduğu gerekçeleriyle asıl davanın reddine, karşı davanın ise 5.000,00-USD nav …
… in olarak iki ayrı bilirkişi heyetinden kök ve ek rapor alınmış ve yapılan değerlendirme sonunda, CMR 11. madde ve taraflar arasındaki sözleşmenin 1. maddesine göre «gümrük beyannamelerinin» sorumluluğunun davacıda olduğu, beyannamelerde çıkış ve giriş gümrüklerinin belirtildiği, sözleşmede belirtilen yol güzergahının davacının sorumluluğunda ve «rızası» ile değiştirilmiş olduğu, bu nedenle davalının «taşıma sözleşmesine» aykırı güzergahta taşıma yaptığının söylenemeyeceği gibi davacı tarafın taşıma ücretinin indirilmesi konusunda davalıdan bir talepte bulunmadığı nazara alındığında …
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2023/3895 E. 2024/6003 K.
Ortak:taşıyıcının sorumluluğu · navlun · taşıyıcı · hasar · teslim
İncelediğiniz kararda… emine ilişkindir.Davacının sigortalısı tarafından Afganistan’a gönderilen inşaat malzemesi yükünün taşınmasının davalı tarafından üstlenildiği, bu konuda düzenlenen «taşıma senedinin» Ankara-Kabil/Afganistan güzergahına ilişkin olduğu ve davalının düzenlediği «navlun faturasının» yükleme yeri olan Ankara’dan varma yeri olan Kabil arasındaki mesafeyi kapsaması nedenleriyle davalı «taşıyıcı» varma yerine kadar taşımayı üstlendiği yükü tam ve hasarsız olarak «teslimle» sorumludur.Bu durumda, İran sınırında yükün Afgan kamyonlarına yüklenmesi davalının sorumluluğunu ve «taşıyıcı sıfatını» ortadan kaldıran bir husus değildir.
Buna göre mahkemece, varma yerinde taşınan yükteki «hasar» ve eksikliğe ilişkin olarak düzenlenen Farsça tutanağın onaylı bir tercümesinin yaptırılarak iddia olunan hasar ve eksikliğin tespiti ile fotoğraflar, faturalar ve dosya kapsamındaki tüm deliller ile taşınan yükün inşaat malzemesi olduğu hususu da gözetilerek aralarında inşaat mühendisi, taşıma ve mali konularda uzman kişilerden oluşturulacak bir bilirkişi kurulundan iddia olunan hasar ve eksikliğin taşıma sırasında meydana gelip gelmediğinin belirlenmesi, hasar ve eksikliğin taşıma sırasında oluştuğunun tespiti halinde de davaya konu taşımanın tabi olduğu CMR hükümleri uyarınca yapılacak incelemeye göre davalı «taşıyıcının sorumluluğunun» tayin ve tespiti gerekirken, bu hususlar üzerinde durulmadan yazılı şekilde «eksik incelemeye» dayalı olarak hüküm tesisi doğru olmadığından kararın bu şekilde bozulması gerekirken Dairemizin 11.10.2010 günlü ilamının 2 numaralı bendinde yazılı şekilde bozul …
Mahkemece, davalının davaya konu taşıma işini «asıl taşıyıcı» olarak üstlendiği, yükleme sırasında herhangi bir ihtirazi «kaydın» mevcut olmadığı, taşıma esnasında Afganistan aktarımı yapılırken gerekli özenin gösterilmemesinden ötürü zarar ve «ziyanın» meydana geldiği, bunun «hasar» tutanağı ile kayıt altına alındığı, davalı asıl taşıyıcının TTK’nun 787. maddesi gereğince «alt taşıyıcı» Dilhan Nakliyat'a «rücu hakkı» bulunduğu ve davalı asıl taşıyıcının TTK’nun 781, 783 ve devamı maddeleri uyarınca sorumlu olduğu gerekçesiyle 7.176 USD’nin ödeme tarihi 10.11.2006 tarihinden iti …
Benzer bu kararda… da 30.06.2011 tarihli taşımaya ilişkin anlaşma yapılarak davacıya ait 22 adet boş fuel oil tankerinin Afganistan'a karayolu ile nakliyesinin ve USAİD isimli firmaya «tesliminin» Türkiye-Gürcistan- Azerbaycan- Türkmenistan- Afganistan (Turgundi aktarma) Kandahar boşaltma olarak tespit edildiği, dava konusu taşımanın Eşyaların Karayolundan Uluslar Arası Nakliyatı İçin Mukavele Sözleşmesi (CMR) hükümlerine tabi olduğu ve CMR'nin 11 inci madde hükmünde malların tesliminden önce tamamlanması gereken gümrük ve diğer formalitelerin yerine getirilmesi için göndericinin lüzumlu belgeleri taşımacıya vereceği ve talep ettiği diğer bilgileri kendisine sağlayacağı, taşımacının bu belgelerde verilen bilgilerin doğruluğunu ve yeterliliğini inceleme zorunluğunun bulunmadığı, göndericinin bu belgelerin bulunmaması, yetersiz olması veya usulüne aykırı oluşundan doğacak zarar, ziyan ve hasardan taşımacıya karşı sorumlu olacağının belirtildiği, CMR'nin 11 inci madde hükmü ve taraflar arasındaki sözleşmenin 1 inci maddesine göre «gümrük beyannamelerinin» sorumluluğunun davacıda olduğu ve gümrük beyannamelerinde çıkış gümrüklerinin Gürbulak ve Cilvegözü olarak gösterildiği, sözleşmede belirtilen yol güzergahının davacının sorumluluğunda ve «rızası» ile değiştirilmiş olduğu, dosyadaki elektronik posta iletilerinin sonuca etkili olmadığı ve «taşıma sözleşmesine aykırılık» bulunmadığı, davacı tarafın taşıma ücretinin indirilmesi konusunda davalıdan bir talepte de bulunmadığı nazara alındığında sözleşmede kararlaştırılan taşıma ücretinin gümrük beyannamelerinde belirtilen rota üzerinden yapılan taşıma için de benimsenmiş olduğu, davacının güzergah dışına çıkılması nedeniyle «hasar» ve gösterge saatleri için yapılan «masraflara» ilişkin talebinin davacı tarafından hazırlanan gümrük beyannameleriyle yol güzergahının değiştirilmiş olması nedeniyle subut bulmadığı, taşımaya konu mallar ile ilgili gümrük belgelerinin Turgundi yerine İslamkale şeklinde düzenlenmiş olduğu ve taraflar arasındaki sözleşmenin 1 inci maddesi ve CMR'nin 11 inci madde hükümleri nazara alındığında gümrük belgelerinin davacı sorumluluğunda olduğu, bu nedenle malların Turgundi gümrüğünde beklemiş olmasından kaynaklanan gecikmeden dolayı zarardan ve ödenen ardiye ücretinden davalı «taşıyıcının sorumlu» olmayacağı, davaya konu edilen tanklardan 4 adetinin Afganistan-Turgundi sınır kapısından Kandahar'a kadar taşıma ücretinin tahsiline yönelik taleplerin ise tüm dosya kapsamıyla subut bulmadığı ve asıl dava dosyası yönünden davanın reddinin gerektiği, karşı dava yönünden ise verilen asıl davanın reddine, karşı dava dosyası ile ilgili yeniden karar «verilmesine yer olmadığına», karar verilmiş, hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir.
Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, alacak ve «istirdat» istemine ilişkin olup, uyuşmazlık, Türkiye'den Afganistan'a taşımayı üstlenmiş olan davalı-karşı davacının, sözleşmede belirlenen güzergah yerine İran üzerinden yapmış olmasından dolayı sorumlu tutulup tutulamayacağı, buna göre güzergah dışına çıkılması nedeniyle iddia olunan «hasar» bedeli, ardiye ücretleri, «teslim» alan tarafa ödenen tazminatlar ile uzun yola göre fazla ödendiği iddia olunan bedelden sorumlu olup olmayacağı, davalı-karşı davacının «navlun alacağının» bulunup bulunmadığına ilişkindir.
… güzergahı takip edilerek taşınmak üzere davalı ile 30.06.2011 tarihinde sözleşme imzalandığını, kararlaştırılan 325.600,00 usd taşıma ücretinin ödendiğini, malların «teslim» edilerek gümrüklendiğini, ancak davalının güzergah dışına çıkarak daha kısa yol olan İran üzerinden taşıma işini gerçekleştirdiğini, böylece kısa yoldan taşıma nedeniyle 127.000,00 usd fazladan ücret tahsil etmiş olduğunu, bu güzergah dışı taşıma sırasında emtiaların «hasar» gördüğünü, hasar nedeniyle müvekkilinin 8.800,00 usd hasar bedeli ödediğini, teslim olunan 15 tanktan 8 adetini ayrıca seviye göstergesinin sökülmüş olarak teslim edilmiş bulunmasından dolayı 4.000,00 usd ödendiğini, sözleşme dışı güzergah kullanılması nedeniyle «muafiyet» belgeleri düzenlendiğini, buna göre yeni güzergahtaki gümrüklerde fazladan kalınmasından dolayı 33.500,00 usd «ardiye ücreti», gümrüklerde bekletilen 7 adet tankın «geç tesliminden» dolayı dava dışı USAİD firmasına günlük 700,00 usd'den 49.000,00 usd tazminat ödendiğini, 7 adet tankın hiç teslim edilmemesinden dolayı dava dışı alıcı firma tarafından emtiaların satış bedelinden 140.000,00 usd eksik ödeme yapıldığını, teslim edilmeyen 7 adet tank bulunduğunu ileri sürerek davanın bu şekildeki «sözleşmeye aykırılığı» nedeniyle oluşan alacak kalemleri olarak 7 adet tankın ücretinden 140.000,00 usd fazladan ödenmek durumunda kalınan ardiye bedeli olarak 33.500,00 usd geç teslimden kaynaklanan ve dava dışı alıcı firmaya ödenen tazminat bedeli olarak 49.000,00 usd, emtialarda meydana gelen hasar ile gösterge saatleri için yapılan «masraflardan» oluşan 12.800,00 usd ve daha kısa yoldan taşıma işlemini gerçekleştirmiş olmasına göre fazla ödenen 127.000,00 usd'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek «ticari faiz» ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, ön «inceleme duruşmasında» ise, 7 adet tankın bu aşamada alıcı firmaya teslim edildiğini, bu nedenle tank bedeli olarak istedikleri 140.000,00 usd'nin yerine bu defa teslim edilen bu tanklar …
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:ardiye ücreti · bekleme ücreti · gümrük beyannamesi · navlun alacağı · geç teslim · ba beyannamesi · muafiyet · ön inceleme duruşması
Benzer bu kararda… güzergahı takip edilerek taşınmak üzere davalı ile 30.06.2011 tarihinde sözleşme imzalandığını, kararlaştırılan 325.600,00 usd taşıma ücretinin ödendiğini, malların «teslim» edilerek gümrüklendiğini, ancak davalının güzergah dışına çıkarak daha kısa yol olan İran üzerinden taşıma işini gerçekleştirdiğini, böylece kısa yoldan taşıma nedeniyle 127.000,00 usd fazladan ücret tahsil etmiş olduğunu, bu güzergah dışı taşıma sırasında emtiaların «hasar» gördüğünü, hasar nedeniyle müvekkilinin 8.800,00 usd hasar bedeli ödediğini, teslim olunan 15 tanktan 8 adetini ayrıca seviye göstergesinin sökülmüş olarak teslim edilmiş bulunmasından dolayı 4.000,00 usd ödendiğini, sözleşme dışı güzergah kullanılması nedeniyle «muafiyet» belgeleri düzenlendiğini, buna göre yeni güzergahtaki gümrüklerde fazladan kalınmasından dolayı 33.500,00 usd «ardiye ücreti», gümrüklerde bekletilen 7 adet tankın «geç tesliminden» dolayı dava dışı USAİD firmasına günlük 700,00 usd'den 49.000,00 usd tazminat ödendiğini, 7 adet tankın hiç teslim edilmemesinden dolayı dava dışı alıcı firma tarafından emtiaların satış bedelinden 140.000,00 usd eksik ödeme yapıldığını, teslim edilmeyen 7 adet tank bulunduğunu ileri sürerek davanın bu şekildeki «sözleşmeye aykırılığı» nedeniyle oluşan alacak kalemleri olarak 7 adet tankın ücretinden 140.000,00 usd fazladan ödenmek durumunda kalınan ardiye bedeli olarak 33.500,00 usd geç teslimden kaynaklanan ve dava dışı alıcı firmaya ödenen tazminat bedeli olarak 49.000,00 usd, emtialarda meydana gelen hasar ile gösterge saatleri için yapılan «masraflardan» oluşan 12.800,00 usd ve daha kısa yoldan taşıma işlemini gerçekleştirmiş olmasına göre fazla ödenen 127.000,00 usd'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek «ticari faiz» ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, ön «inceleme duruşmasında» ise, 7 adet tankın bu aşamada alıcı firmaya teslim edildiğini, bu nedenle tank bedeli olarak istedikleri 140.000,00 usd'nin yerine bu defa teslim edilen bu tanklar …
CEVAP Davalı-karşı davacı vekili cevap dilekçesinde; taşıma işi için gümrük çıkış alanlarının belirlenmesiyle gümrükteki «muafiyetlerden» yararlanılabilmesi için belgelerin düzenlenmesi ve sağlanması ve güzergah belirleme işinin davacı tarafa ait bulunduğunu, güzergahın davacı tarafça İran gümrük kapısına yönlendirilmesi neticesinde dava konusu taşımadan sorumlu bulunmayacaklarını, taraflarınca taşımanın süresinde gerçekleştirilmesine rağmen, gümrük kapılarında davacı tarafça hazırlanması gereken muafiyet belgeleri ile diğer gümrük evraklarının vaktinde düzenlenmemesi, eksik ve yanlış düzenlenmesi sonrasında devam edegelen yeni düzenlemeler neticesinde malların gümrük geçişinin yapılamadığını, kendilerinin kusurundan kaynaklanan bir zarar ya da gecikme bulunmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesi ile birlikte taşıma işinden dolayı gümrüklerden müvekkilinin ödemek zorunda kaldığı 31.500,00 usd «bekleme ücreti», 10.500,00 usd mal indirme ücreti, ödenmeyen ve faturaya yansımayan 17.600,00 usd «navlun» farkı ile 5.000,00 usd bakiye navlun alacaklarından oluşan toplam 66.268,00 usd'nin davacıdan tahsiline karar verilmesi istemiştir.
… da 30.06.2011 tarihli taşımaya ilişkin anlaşma yapılarak davacıya ait 22 adet boş fuel oil tankerinin Afganistan'a karayolu ile nakliyesinin ve USAİD isimli firmaya «tesliminin» Türkiye-Gürcistan- Azerbaycan- Türkmenistan- Afganistan (Turgundi aktarma) Kandahar boşaltma olarak tespit edildiği, dava konusu taşımanın Eşyaların Karayolundan Uluslar Arası Nakliyatı İçin Mukavele Sözleşmesi (CMR) hükümlerine tabi olduğu ve CMR'nin 11 inci madde hükmünde malların tesliminden önce tamamlanması gereken gümrük ve diğer formalitelerin yerine getirilmesi için göndericinin lüzumlu belgeleri taşımacıya vereceği ve talep ettiği diğer bilgileri kendisine sağlayacağı, taşımacının bu belgelerde verilen bilgilerin doğruluğunu ve yeterliliğini inceleme zorunluğunun bulunmadığı, göndericinin bu belgelerin bulunmaması, yetersiz olması veya usulüne aykırı oluşundan doğacak zarar, ziyan ve hasardan taşımacıya karşı sorumlu olacağının belirtildiği, CMR'nin 11 inci madde hükmü ve taraflar arasındaki sözleşmenin 1 inci maddesine göre «gümrük beyannamelerinin» sorumluluğunun davacıda olduğu ve gümrük beyannamelerinde çıkış gümrüklerinin Gürbulak ve Cilvegözü olarak gösterildiği, sözleşmede belirtilen yol güzergahının davacının sorumluluğunda ve «rızası» ile değiştirilmiş olduğu, dosyadaki elektronik posta iletilerinin sonuca etkili olmadığı ve «taşıma sözleşmesine aykırılık» bulunmadığı, davacı tarafın taşıma ücretinin indirilmesi konusunda davalıdan bir talepte de bulunmadığı nazara alındığında sözleşmede kararlaştırılan taşıma ücretinin gümrük beyannamelerinde belirtilen rota üzerinden yapılan taşıma için de benimsenmiş olduğu, davacının güzergah dışına çıkılması nedeniyle «hasar» ve gösterge saatleri için yapılan «masraflara» ilişkin talebinin davacı tarafından hazırlanan gümrük beyannameleriyle yol güzergahının değiştirilmiş olması nedeniyle subut bulmadığı, taşımaya konu mallar ile ilgili gümrük belgelerinin Turgundi yerine İslamkale şeklinde düzenlenmiş olduğu ve taraflar arasındaki sözleşmenin 1 inci maddesi ve CMR'nin 11 inci madde hükümleri nazara alındığında gümrük belgelerinin davacı sorumluluğunda olduğu, bu nedenle malların Turgundi gümrüğünde beklemiş olmasından kaynaklanan gecikmeden dolayı zarardan ve ödenen ardiye ücretinden davalı «taşıyıcının sorumlu» olmayacağı, davaya konu edilen tanklardan 4 adetinin Afganistan-Turgundi sınır kapısından Kandahar'a kadar taşıma ücretinin tahsiline yönelik taleplerin ise tüm dosya kapsamıyla subut bulmadığı ve asıl dava dosyası yönünden davanın reddinin gerektiği, karşı dava yönünden ise verilen asıl davanın reddine, karşı dava dosyası ile ilgili yeniden karar «verilmesine yer olmadığına», karar verilmiş, hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir.
Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, alacak ve «istirdat» istemine ilişkin olup, uyuşmazlık, Türkiye'den Afganistan'a taşımayı üstlenmiş olan davalı-karşı davacının, sözleşmede belirlenen güzergah yerine İran üzerinden yapmış olmasından dolayı sorumlu tutulup tutulamayacağı, buna göre güzergah dışına çıkılması nedeniyle iddia olunan «hasar» bedeli, ardiye ücretleri, «teslim» alan tarafa ödenen tazminatlar ile uzun yola göre fazla ödendiği iddia olunan bedelden sorumlu olup olmayacağı, davalı-karşı davacının «navlun alacağının» bulunup bulunmadığına ilişkindir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2010/16415 E. , 2011/7014 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ Ticaret Mahkemesi
Taraflar arasında görülen davada Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 20.11.2008 gün ve 2007/410-2008/279 sayılı kararı bozan Daire’nin 11.10.2010 gün ve 2009/4187-2010/10074 sayılı kararı aleyhinde taraf vekilleri tarafından karar düzeltilmesi isteğinde bulunulmuş ve karar düzeltme dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya için düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkili şirkete sigortalı emtiaların davalı şirketin sorumluluğunda Türkiye’den Afganistan’a taşındığını, teslim sırasında sözkonusu emtiaların bir kısmının eksik, bir kısmının da hasarlı olduğunun tespit edildiğini, ekspertiz incelemesi sonucu belirlenen 7.176 USD hasar bedelinin sigortalıya ödendiğini, oluşan zarardan taşıyan davalının sorumlu olduğunu ileri sürerek, ödenen bedelin faiziyle birlikte davalıdan rücuan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, müvekkili şirketin Afganistan’a yük taşıma işini Dilhan Nakliyat Şirketi’ne devrettiğini, ekspertiz raporunun noterce onaylanmadığından tazminat talep edilemeyeceğini, eksik ve hasarlar için düzenlenmiş tutanakların eksik ve yanlış olduğunu, sigortalının ziya ve hasar konusunda bir ihbarda bulunmadığını, olayın 6 ay sonra sigorta şirketinden duyulduğunu, iddiaların yersiz olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, davalının davaya konu taşıma işini asıl taşıyıcı olarak üstlendiği, yükleme sırasında herhangi bir ihtirazi kaydın mevcut olmadığı, taşıma esnasında Afganistan aktarımı yapılırken gerekli özenin gösterilmemesinden ötürü zarar ve ziyanın meydana geldiği, bunun hasar tutanağı ile kayıt altına alındığı, davalı asıl taşıyıcının TTK’nun 787. maddesi gereğince alt taşıyıcı Dilhan Nakliyat'a rücu hakkı bulunduğu ve davalı asıl taşıyıcının TTK’nun 781, 783 ve devamı maddeleri uyarınca sorumlu olduğu gerekçesiyle 7.176 USD’nin ödeme tarihi 10.11.2006 tarihinden itibaren işleyecek Merkez Bankası ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsiline dair verilen kararın davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine karar Dairemizin 11.10.2010 günlü ilamında belirtilen gerekçelerle davalı yararına bozulmuştur.
Taraf vekilleri, karar düzeltme isteminde bulunmuştur.
1- Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre, taraf vekillerinin aşağıdaki bent kapsamı dışında kalan ve HUMK’nun 440. maddesinde sayılan hallerden hiçbirini ihtiva etmeyen diğer karar düzeltme istemlerinin reddi gerekmiştir.
2- Dava, davalı tarafından üstlenilen taşıma sonucu taşınan emtianın varma yerinde eksik ve hasarlı çıkması sonucu davacı tarafından sigortalıya yapılan ödemenin rücuan tahsili istemine ilişkindir.Davacının sigortalısı tarafından Afganistan’a gönderilen inşaat malzemesi yükünün taşınmasının davalı tarafından üstlenildiği, bu konuda düzenlenen taşıma senedinin Ankara-Kabil/Afganistan güzergahına ilişkin olduğu ve davalının düzenlediği navlun faturasının yükleme yeri olan Ankara’dan varma yeri olan Kabil arasındaki mesafeyi kapsaması nedenleriyle davalı taşıyıcı varma yerine kadar taşımayı üstlendiği yükü tam ve hasarsız olarak teslimle sorumludur.Bu durumda, İran sınırında yükün Afgan kamyonlarına yüklenmesi davalının sorumluluğunu ve taşıyıcı sıfatını ortadan kaldıran bir husus değildir.
Buna göre mahkemece, varma yerinde taşınan yükteki hasar ve eksikliğe ilişkin olarak düzenlenen Farsça tutanağın onaylı bir tercümesinin yaptırılarak iddia olunan hasar ve eksikliğin tespiti ile fotoğraflar, faturalar ve dosya kapsamındaki tüm deliller ile taşınan yükün inşaat malzemesi olduğu hususu da gözetilerek aralarında inşaat mühendisi, taşıma ve mali konularda uzman kişilerden oluşturulacak bir bilirkişi kurulundan iddia olunan hasar ve eksikliğin taşıma sırasında meydana gelip gelmediğinin belirlenmesi, hasar ve eksikliğin taşıma sırasında oluştuğunun tespiti halinde de davaya konu taşımanın tabi olduğu CMR hükümleri uyarınca yapılacak incelemeye göre davalı taşıyıcının sorumluluğunun tayin ve tespiti gerekirken, bu hususlar üzerinde durulmadan yazılı şekilde eksik incelemeye dayalı olarak hüküm tesisi doğru olmadığından kararın bu şekilde bozulması gerekirken Dairemizin 11.10.2010 günlü ilamının 2 numaralı bendinde yazılı şekilde bozulması yerinde görülmediğinden taraf vekillerinin karar düzeltme itirazlarının bu yönden kabulü ile 2 numaralı bendin içeriğinin yukarıda açıklanan şekilde değiştirilerek mahkemece verilen kararın bu nedenlerle bozulmasına karar verilmiştir.
SONUÇ
Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle taraf vekillerinin yerinde görülmeyen diğer karar düzeltme istemlerinin HUMK’nun 442. maddesi gereğince REDDİNE, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle taraf vekillerinin karar düzeltme itirazlarının kabulü ile Dairemizin 11.10.2010 günlü, 2009/4187 E.-2010/10074 Karar sayılı ilamının 2 numaralı bendinin yazılı şekilde değiştirilmek suretiyle mahkemece verilen kararın açıklanan şekilde BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin, temyiz ilam ve karar düzeltme harcının isteği halinde karar düzeltme isteyene iadesine, 09.06.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/1030121900 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz